Shqipëria midis Stalinit dhe Titos
Fakte të reja mbi konfliktin sovjeto-jugosllav të 1948
Jeronim Perovic*
Në 28 qershor 1948, Kominform i kontrolluar nga Moska përjashtoi Partinë Komuniste Jugosllave. Prishja interpretohet si rezultat i ambicjes së Beogradit për të ndërtuar modelin e tij të socializmit. Dokumente të reja vërtetojnë, se parasëgjithash konflikti ishte për zona influence pushteti, dhe u ndez për shkak të Shqiperisë.
Marshalli Josip Broz Tito, udhëheqësi i shumëdiskutuar i Jugosllavisë komuniste, rrezatonte pas fitores mbi Gjermaninë naziste vetësiguri. Ushtria e Kuqe e Stalinit do të marshonte së bashku me partizanët e Titos në fillim të vitit 1945 në Beograd; por këta të fundit, pjesën tjetër të vendit e kishin çliruar me forcat e tyre.
Më pas, Tito do ta përforconte pozicionin e tij nëpërmjet eliminimit brutal të opozitës. Përkundrejt komshijve ai u paraqit i sigurt dhe nuk ngurroi të paraqiste kërkesa territoriale. Kur, në fund të luftës, Tito ngriti kerkesa territoriale për Triesten, qytet brenda territorit italian, një konfrontim ushtarak me forcat e aleatëve perëndimore u anashkalua vetëm në sajë të kompromisit të propozuar nga Moska.
Pavarësisht ambicieve të mëdha politike, Moska i lejoi Titos një hapësirë të madhe në Ballkanin Jugor. Kur, nga mesi i vitit 1947, raporti Lindje-Perëndim filloi të keqësohej, Moska ndryshoi politikën e saj dhe filloi të konsolidonte kontrollin e saj në të gjithë Evropën Lindore. Përpjekje që do të binte ndesh me planet për ekspansion të Beogradit.
Tito luftonte për të realizuar bashkimin me Shqipërinë, ndihmonte luftëtarët komuniste në Greqinë fqinjë dhe mbante një sy tek bashkimi i gjithë zonave të populluara nga sllavët në pjesën greke dhe bullgarë të Maqedonisë. Zhvillimet në Ballkan binin ndesh me parafytyrimet hegjemoniste të Stalinit dhe mbartnin potencial eksploziv për një konflikt edhe më të madh me Perëndimin, i cili në luftën civile greke ishte rreshtuar në anën e regjimit.
Beogradi e konsideronte Shqipërinë si një zonë jugosllave. Një bashkëngjitje e saj, do të thoshte një perforcim i pozitës së Jugosllavisë në Ballkan. Përpos kësaj, tek bashkimi Jugosllavi-Shqipëri, Tito shikonte zgjidhjen e problemit të Kosovës dhe eliminimin e përpjekjeve të kësaj të fundit për t’ju bashkuar territorit të Shqipërisë.
Moska, fillimisht, as nuk e përfillte Shqipërinë. Bile, kur në vitin 1947 Enver Hoxha u ftua për herë të parë në Moskë, Moska ju drejtua Beogradit për leje. Por, më pas, Kremlini vendosi që të kultivonte një raport të drejtëpërdrejtë me Shqiperinë, gjë që nxiti pakënaqësira në Beograd. Për të eliminuar ndikimin rus, Bogradi u hodh në sulm kundër atyre udhëheqësve në qeverinë Shqiptare që ishin të orientuar ndaj Bashkimit Sovjetik.
Një vdekje dhe pasojat e saj
Në cështjen e kursit të politikës së jashtme, Politbyroja shqiptare ishte e përcarë. Ndërsa ministri i brendshëm Koci Xoxe insistonte për një afrim me Jugosllavinë, Nako Spiru, ministër i ekonomisë dhe industrisë, ishte përfaqësues i linjës sovjetike. Enver Hoxha lëkundej midis dy pozicioneve, por ndoqi, megjithatë, deri në prishjen jugosllave-sovjetike në vitin 1948, një politikë të qartë projugosllave.
Tensionet në Politbyronë shqiptare do të mpreheshin në nëntor të vitit 1947, kur Beogradi do ta akuzonte Tiranën për ndjekje të një kursi armiqësor ndaj Jugosllavisë. Nën ndikimin e Xoxes, Hoxha do të lejonte fillimin e një hetimi kundër Spirut. Ky, - sipas interpretimit të palës Jugosllave – vrau veten pak pas fillimit të hetimit. Askujt nuk do i shkonte ndërmend në këtë moment që vdekja e Spirut, i cili kishte kontakte intensive me personelin e Ambasadës Sovjetike në Tiranë, do t’i shërbente shpërthimit të konfliktit midis Moskës dhe Beogradit.
Ngjarjet në Shqipëri, e detyruan Stalinin që të merrte situatën vetë në dorë. Në fund të dhjetorit 1947, ai i kërkon Titos me telegram që të dergonte në Moskë “një njeri të besuar, si psh, Djilas ose edhe dikush tjetër, që e njeh mirë situatën në Shqipëri“. Në mesin e janarit 1948, Milovan Djilas, anëtar i politbyrosë jugosllave dhe njeri nga njerëzit më të afërm të Titos, mbërriti në Moskë dhe po në të njëjtën mbrëmje kreu bisedime me Stalinin dhe Ministrin e Jashtëm Wjatceslaw Molotow. Stalini e solli diskutimin menjëherë tek vdekja e Spirut dhe i bëri të qartë Djilas shqetësimet e tij për zhvillimet në Ballkan. Por, mbas kësaj, diktatori sovjetik do të fliste pro bashkimit të Jugosllavise me Shqipërinë, dhe do shtonte me ambivalencën e tij të mirënjohur, që të dyja vendet do të duhet të presin deri sa të gjendej „një moment i përshtatshëm“.
Dokumentet sovjetike nuk e tregojnë shumë qartë arsyen se përse Stalini kërkonte që të pritej për këtv bashkim. I rëndësishëm për zhvillimet e tjera ishte fakti që Djilas, në raportin e tij nga Moska, do të shprehej pozitiv për rezutatet e bisedës së tij me Stalinin.
Tito u ndje i mbështetur në politikën e tij me Shqipërinë. Po në të njëjtën ditë në të cilën ai mori telegramin e Djilas, ai do t’i drejtohej Hoxhës me kërkesën për të vendosur trupa jugosllave në zonën e qytetit të Korcës, në Shqipërine juglindore. Si arsye, Tito do të përmendte kërcënimin e Shqipërisë nga Monarko-fashistët grekë.
Edhe pse kontaktet midis Beogradit dhe Shqipërisë do të zhvilloheshin në sekret, ato nuk do të ngeleshin të tilla për Kremlinin. Vetëm një ditë pasi Hoxha kishte telegrafuar miratimin e tij për vendosjen e trupave jugosllave, do të mbërrinte në Moskë një shënim i ambasadorit sovjetik në Beograd, Anatoli Lawrentew, në të cilën tregoheshin planet jugosllave.
Takim vendimtar në Kremlin
Regjimi i Kremlinit ishte terbuar. Molotow do ta dënonte sjelljen e Beogradit në një telegram të formuluar shumë ashpër dhe do të arrinte që Tito të tërhiqej nga marshimi për në Shqipëri. Shumë shpejt, udhëheqjes jugosllave do t’i vinte kërkesa për t’u paraqitur për një sqarim të domosdoshëm në Moskë. Beogradi pranoi menjëherë dhe dërgoi një delegacion të lartë, të përfaqësuar nga Edvard Kardelj, anëtar i politbyrose jugosllave dhe numri dy mbas Titos.
Në këtë takim fatvendosës, që u zhvillua më 10 shkurt 1948 në Kremlin, do të ftohej edhe një delegacion bullgar. Arsyeja ishte zemërimi i Moskës me Georgi Dimitrov, udhëheqësin e Partise Komuniste Bullgare, i cili në një fjalim publik kishte hedhur idenë e bashkimit të vendeve të lindjes në një konfederacion. Idea e Dimitrovit, që nuk ishte diskutuar më parë me Mosken, ngjalli një interes të madh në perëndim, sepse udhëheqësi komunist bullgar kishte futur në projektin e tij edhe Greqinë.
Akuzat u formuluan nga Molotow. Pikë mbas pikë ai do të shpjegonte të gjitha gabimet e shokëve nga Ballkani dhe do t’ua bënte të qartë se në të ardhmen vendimet për politikën e jashtme do të duhej të diskutoheshin me Kremlinin. Për habinë e të ardhurve, Stalini do të prononcohej negativisht për luftën civile greke dhe do të përfundonte se cështja greke ka pak gjasa të ketë sukses dhe, për më tepër, sjell vetëm ndërlikime nderkombëtare. Me këtv, ai u sinjalizoi jugosllaveve dhe bullgarëve që ndihma e tyre për komunistet grekë duhej të ndërpritej.
Pjesmarrësit, jugosllavët dhe bullgarët, u treguan shumë të disiplinuar gjatë takimit dhe pranuan gabimet e tyre. Ndërsa bullgarët më pas ranë në qetësi, Titoja vazhdoi të ndiqte politikën e tij në Ballkan më tutje. Vetëm disa ditë mbas takimit të Moskës, Titoja do takonte përfaqësues të lartë partizanë grekë dhe do t’u siguronte atyre mbështetje të mëtejshme. Kjo mbështetje e Titos erdhi në një moment kur situata në kufirin jugosllav-grek ishte tensionuar keq. Ambasadori Lawrentew, në bisedë me ministrin e jashtëm jugosllav do të informohej se për shkak të provokacioneve të pritshme nga ana e monarko-fashistëve greke, Beogradi e kishte futur të gjithë trupën e armatosur në gatishmëri lufte.
Ca më pak mendonte Jugosllavia nga heqja dorë prej ambicies së saj për Shqipërinë. Por, duke qenë se Tito nuk donte ta provokonte më tej Bashkimin Sovjetik, inciativa për futjen e trupave jugosllave në territorin e Shqipërisë duhej të vinte nga Shqipëria – dhe me të vërtetë, Tirana do të paraqiste këtë iniciativë në Moske. Në këtë kohë, Tirana ishte tërësisht nën ndikimin e Beogradit.
Në mars të 1948, Plenumi i tetë i Partisë Komuniste Shqiptare do të miratonte një resolutë në të cilën, orientimi i Shqipërisë ndaj Jugosllavisë deklarohej si vijë zyrtare e Partisë. Paralelisht, të deleguarit do të nënshkruanin një dokument sekret ku përshkruhej në një formë të detaluar bashkimi i ushtrisë shqiptare me atë jugosllave.
Shembull për aksione pastrimi
Kremlini, nëpërmjet një lidhje sekrete me një përfaqësues të lartë të politbürosë jugosllave, ishte informuar në detaje për të gjitha veprimet e jugosllavëve. Kur për Stalinin u bë e qartë se Titoja nuk kishte ndërmend të hiqte dore nga kursi i tij në politikën e jashtme, ai kaloi në sulm. Në 18 mars 1948, Moska tërhoqi këshilltarin e tij ushtarak nga Jugosllavia. Më pas, në udhëheqjen jugosllave do të mbërrinin një seri letrash, në të cilat Stalini dhe Molotovi dënonin veprimet e Partisë Komuniste Jugosllave.
Këto letra do t’u dërgoheshin edhe udhëheqjeve të partive të tjera të vendeve lindore, për t’i mobilizuar kundër Jugosllavisë dhe për t’i parapërgatitur për dënimin që do t’i jepej asaj në Kominform, në lidhjen e partive komuniste të Evropës Lindore, lidhje që ishte e kontrolluar nga sovjetikët. Për të hequr dyshimet se konflikti me Jugosllavinë ishte cështje konkurrence pushteti, Stalini dhe Molotow u munduan që ta linin jashtë kritikës politikën ballkanike të Titos.
Në vitin 1956, Nikita Hrushov, në fjalimin e tij të famshëm në Kongresin e 20të të partisë, do të citonte këto fjalë të Stalinit: „Mjafton të lëviz gishtin e vogël dhe Tito zhduket”. Megjithatë, dokumenta të reja arkivi tregojnë që Stalini në atë kohë nuk kishte në plan të lante duart përgjithmonë me Titon. Në fakt, shefi i Kremlinit u mjaftua si fillim vetëm me një izolim të Jugosllavisë brenda kampit socialist. Ky akt ishte jo vetëm për të hequr qafe një inat. Por, indiferenca e hapur e udhëheqjes së Beogradit, i sherbeu Moskës edhe si mundësi për të dënuar kampin socialist, dhe i ofroi në të njëjtën kohë një rast shembullor për aksione pastrimi, aksione të cilat në vitet e mëpasshme, Moska do t’i përdorte edhe për partitë e tjera lindore.
zolimi i Jugosllavisë do të shkonte paralel me interesat ruse në Ballkan. Shqipëria do t’i kthente kurrizin Jugosllavisë dhe do të gjente tek Moska padronin e ri; Bullgaria do të shndërrohej në një nga kritikët më të mëdha të „Klikës së Titos“; dhe si perfundim vetë Beogradi do të ndërpriste ndihmën për partizanët grekë, duke kontribuar në një humbje të thellë të tyre dhe në fundin e luftës civile.
Titoja nuk kishte përllogaritur një qëndrim kaq të ashpër të Moskës. Por, udhëheqësi jugosllav do ta kuptonte shumë shpejt se kjo situatë duhej kthyer në favorin e tij. Me mjeshtëri, Tito do ta shiste konfliktin me Moskën si rezultat të luftës së tij për „një rrugë të vetën drejt socializmit“ – një devizë, që më vonë do të ishte në themel të politikës së suksesshme jugosllave për t’u shkëputur përfundimisht nga blloku komunist.
• Jeronim Perovic është bashkëpunëtor shkencor në Seminarin e Historisë të Universitetit të Basel, Switzerland.
Artikulli është botuar nga e përditshmja zvicerane NZZ, 24 qershor 2008.
Përktheu Selfmaderadio
28 Qershor 2008 @ 3:09 pm
shumë vapë për këtë temë Selfo.
ps : ja vlen më shumë nga nëntori kjo
28 Qershor 2008 @ 4:55 pm
Te lumshin duart Self. Cdo histori e treguar rreth Stalinit eshte e mbushur me mister. Interesant shume ai njeri-c’njeri, c’faredo qe te ishte.
28 Qershor 2008 @ 5:20 pm
I paska prekur keq komunistet ky shkrim, se e mbanin E. Hoxhen per patriot te madh.
28 Qershor 2008 @ 5:21 pm
Stalini ka vdekur (e mire beri qe vdiq), pa e marre vesht se ku i binte Shqiperia.
Ne ate periudhe Stalini kerkonte me çdo kusht qe Tito te shkonte ne Moske.
Tito ishte betuar qe ne 1936, se per te shpetuar lekuren nuk do shkelte ne Moske.
Gruaja e pare e Titos ishte Ruse,e denuan,internuan,por Tito nuk pranoi te binte ne kontakt me Stalinin.
Ky eshte nje studim i percipet,nuk merr parasysh se ishin shume shkaqe qe Tito ndjek ate rruge.
Regjimi i E.H ka pas nje mbeshtetje te forte nga Tito deri ne vdekjen e tij.
28 Qershor 2008 @ 5:48 pm
Eshte interesante kjo qe the Lumidrin se kjo frika e Titos ishte shume konkrete. Kur disa e akuzuan Kryetarin e Partise Komuniste ne Itali, P. Togliati per stanilist dhe qe kishte pasur dijeni ne ekzekutimin e te tere (pervec njerit) anetareve te partise komuniste polake, qe ishte strehuar ne Rusi, dhe te N. Bukharin, Togliati thote qe kishte pasur frike se Stalini do ta vriste edhe ate. Dmth. ne Rusi laheshin hesapet dhe Mareshalli paska qene burre i zgjuar.
28 Qershor 2008 @ 6:00 pm
Self, respekt per punen ne perkthim, por nuk mora vesh cfare kishte ne shkrimin e JP qe nuk dihej?
Kam mendimin qe Tito, si individ dhe pavaresisht nga konflikti i interesave me ne shqiptaret e kudondodhur, eshte nder udheheqesit me te medhenj te Ballkanit ne historine moderne. Shume i zgjuar! Eficient ne te veten. Rezultativ. Madje edhe karizmatik.
Ndoshta i vetmi nga udheheqesit e Lindjes (perfshi Hrushovin), para te cilit shkelqimi i kultures frenge dhe i te qenit “dandy” te E. Hoxhes venitej, po fare ama.
28 Qershor 2008 @ 6:01 pm
Perralla qe jane zhvilluar ndryshe…
28 Qershor 2008 @ 7:46 pm
Ndryshimi themelor midis Titos e Enverit, eshte se i pari e donte dhe beri shume per popullin e vet, kurse i dyti donte dhe beri vetem per b… e vet.
Tito si xhongler e mbajti Jugosllavine te bashkuar; mbas epokes se tij u pa se c’ndodhi. Ne kete kuader hyn dhe “kujdesi” per Shqiperine e Enverit; Jugo ishte partneri i pare tregetar per Shqiperine. Sic u pa me vone, Kosova plasi tamam vetem mbasi Shqiperia e shqiptaret nderruan qerren, kryesisht se u pre taxhia a lindjes.
Kurse Veros i interesonte vetem karrikja e vet, dhe e mbronte ate ne menyren me te sigurte e primitive te mundeshme, gje qe coi vendin ne qenef.
Ishte tragji-komike, kur per dekada Tito u ca duke marre pare, kredi nga te 14 anet, pare me te cilat zhvilloi vendin e vet, kurse ky truthari jone i mbante shenim borxhet Titos, dhe popullit te vet i jepte bar.
Ashtu eshte, nuk eshte ndonje shkrim shume i thelle, dhe pa ndonje te re absolute, por megjithate eshte mire qe robt t’i dine ca gjera te verteta, e mos te mbrojne qorrazi, e ne menyre qesharake djallin.
28 Qershor 2008 @ 8:41 pm
Me e vertete dhe e trishte njekohesisht, nuk behet!
PS Ne prodhonim ndonje veper si “Vedaministrimi jugoslav … s’e mbaj mend si vazhdon”, edhe ne rregull ishte muhabeti. cer doje mo?
28 Qershor 2008 @ 8:58 pm
Nje fjale goje eshte ajo qe thua!Mbas lufte,shqiperia nuk kishte alternativ tjeter,per vecse ne taven komuniste!Enveri ne kete tave dinte te luante mire,dhe beri aq sa mundi te ndryshonte Shqiperine anadollake!
Ne fillimet mbas lufte Shqiperia vertet beri reforma te guximshme,per te ndryshuar ne drejtimin e duhur,por keto reforma ngelen,sepse pushteti ngeli ne duart e nje personi.,qe diktoi per nje kohe te gjate,dhe ndoqi nje politike izolimi,diktature!
28 Qershor 2008 @ 9:07 pm
Bah… dhe këtu po biem dakort mer Emo, ça bohet kshu?
Kur i dërgonte në Beograd Stalini vrasës, drugo ia kthente “mos më dërgo më njeri, se po dërgova një në Moskë s’do kem nevojë për të dytë.”
Të tjerat i kam thënë te shpia e Selfit dhe ça thuhen aty, ngelen aty.
28 Qershor 2008 @ 9:11 pm
Emigranto dhe Robo…
Me thoni ju ketu, ke kishte armik Jugosllavia atehere?
E dini ju qe ne te pakten deri ne 50 kemi jetuar e paret e Jugosllavise?
E dini ju qe Shqiperia eshte futur ne OKB fale sponsorizimit Jugosllav?
Ne sapo kaluam 2 luftera ballkanike, ku territori dhe popullsia jone u masakruan nga te gjitha anet; per te mos filluar me ate qe na bene turqit me greko-serbet cik me pare.
Masakra te papara hoqi populli yne.
Nuk mjaftoi kjo; na pushtoi Italia, dhe shkoi e i ra dhe grekut; e greku na u kthye edhe neve me pas, pavaresisht se bashke e kishim luftuar italianin…
Pse USA dhe Britania e Madhe ne menyren me te zjarrte te mundshme pengonin hyrjen e Shqiperise ne OKB?
Pse duhet te bertiste jugosllavi, rusi dhe polaku qe ne konferencen e paqes ne Paris Shqiperia te perfitonte ndonje demshperblim lufte nga Gjermania dhe Italia? Pse Amerika dhe Anglia vazhdonin te na konsideronin si aleate te aksit, kur ne ishim i vetmi komb ne Evrope qe luftuam vetem kunder Gjermanit pa ndihmen e askujt?
Pse greku u armatos deri ne dhembe nga forcat aleate edhe kur lufta kishte vite qe kishte mbaruar?
Pse Greqia ne cdo konference qe behej kerkonte debimin e delegateve shqiptare dhe kerkonte me forcen me brutale Vorio Epirin? Po po them tekstualisht, ne cdo lloj konference ku mblidheshin me shume se 2 delegate, njeri prej te cileve ishte grek.
Shqiperia pervecse mori ndihme financiare nga Jugosllavia, mori edhe ndihme teknike, logjistike dhe ekonomike.
Mezi gjeje nje llogaritar ne Shqiperi; nuk kishte nje traktor, nuk kishte nje rruge per kembesore, e jo me per makina…
Neve, deri ne 49, te pakten, greku na ka bere perdite, por, perdite nje ose me shume provokime ne kufi; duke fluturuar me aeroplane dhe duke bombarduar, por edhe duke u futur me kembesori. Dhe Anglo-Amerikanet sa i kishin futur kembet ne Greqi… Greqi, qe demek u clirua nga pushtuesit naziste per te sjelle ne pushtet nazistet e vet.
Kush tjeter na u gjend pas luftes?
Ku ishte Amerika?
Ku ishte Anglia?
Ku ishte Rusia?
Pas ndihmes financiare, dhe miliarda dinaresh borxhe qe na u dhane nga Jugosllavia, ideja ishte qe te krijohej nje ekonomi e perbashket; me pretendimin Jugosllav qe Shqiperia te mos vuante dhe te ksihte mundesi kompensimi, dhe nga ana e birose sone, qe te merrej cte merrej prej tyre, sepse ishte e ngutshme e populli s’kishte buke te hante, e pastaj t’u jepnim barin e zgjebes mbrapsht.
Kur filloi te dyshohej se Jugosllavia mund te synonte qe Shqiperia te behej republike e shtate, atehere marredheniet vane ne hale te s’emes.
Dhe qe ta dini ju, ideja e aneksimit te Shqiperise nga Jugosllavia titiste u hodh ne treg nga Stalini vete. Titoja demek se nuk pranonte, e nga ana tjeter i premtonte Everit tone Kosoven; e Stalini nga ana tjeter qe e mbante Enverin ende larg sepse ky joni kishte tendenca mikroborgjeze dhe kishte ndikim te rende francez. Nderkohe qe Enveri jone kerkonte forcimin e pushtetit shteteror ne Shqiperi dhe marrjen e Kosoves.
Por, kur t’i dini te gjitha, atehere kritikoni… Se ndoshta i bini atij qe nuk do te donit as vete…
Po ju nuk i dini te gjitha…
28 Qershor 2008 @ 9:51 pm
Shiko, ka nje kufi mbas te cilit brainwash eshte i pakthyeshem, dhe s’ka zot t’ju bej derman jo me peshku.
Nga i nxorret keto qyfyre more? Gjer ne 50-te thote na mbajti Tito, kur ato u shane nga nona me 48-ten.
Sa per dijeni per buzequmshat, Jugo e qethi per se mbari Shqiperine, jo ta ndihmonte, me morrat qe kishte vete. U grabit diten me diell cdo gje, perfshire bazen materiale qe kishte lene Italia, dhe qe Shqiperia e kishte perfituar si demshperblim lufte.
Vertet Enveri s’kishte nga e luante, se e kishte shitur me kohe te sllavi, po thuj shyqyr qe u zine ndervedi boset e sllavizmit. S’do mend qe perendimoret ashtu do ta trajtonin picin e ariut.
Sa per dijeni, Stalini as qe e konsideronte vend Shqiperine, jo te pirdhte se c’ishte Veri. Shkoni lexoni c’ka thene Stallua per Shqiperine ne Jalte.
Vampiri jone kishte disa here mundesi te bente zgjedhjet e duhura, por sic thashe, ai flinte me kolltukun. Psh. kur u prish me rusin (prap per kolltuk) e largoi bazen ruse, perendimi do ta lante ne flori. Bile Krushovi kete mendoi kur i tha qe je shitur per 40 aspra. Po nuk i shkonte dot ne mendje qe ky e bente zanatin per qejf (kolltuk) jo per pare.
Me thene te drejten, e di qe eshte e kote me harxhu fryme … kujt i oshte fergu, ngushellime te sinqerta - tha.
28 Qershor 2008 @ 10:28 pm
zotrules, me bere me pa edhe nje here cfare kisha shkrujt me siper; por prap nuk e di pse mu drejtove mua.
Sidoqofte, ju thoni qe Shqiperia nuk kishte rruge tjeter ne 1944-en, vecse te lidhej me Jugosllavine, drejt? Se keshtu ishte percaktuar ne Jalte ndarja e zonave? Kjo i bie sikur Enveri po te kishte zgjedhje tjeter, pra te lidhej me anglo-amerikanet, do e kish bere, right?
Enveri e kishte bere zgjedhjen! Arsyet pse, ndshta ne tjeter teme. Ishte pra bulmeti i stanit te vet ky. Sa per balancen e mardhenies jugo-shqiptare, nuk di nga i gjeni numurat e te dhenat per te thene sikur frymen e kemi mbajtur nga jugosllavia. Eshte e vertete qe kudo kishte teknike “druzhe”, qe kurset e te tjera gjera beheshin nen mbikqyrjen e shokeve jugosllave, ama se si do kish qene pa jugosllavet “ne tave”, kete une nuk e di, ky eshte counterfact, do ju kish thene kapedani…
Stalini nga ana e vet, nuk e kishte mendjen tek rrumbullakimet territoriale si Shqiperia. Ne ishim ceshtje jugosllave. Seshtje “shkijesh” pra!
Bash per kete, jo per tjeter, une do i kisha dhene “munxet” atij miku (Stalinit), dhe do i kisha thene cdo idelogjie (pra edhe komunizmit) “na rrofsh per vere”, dhe do isha convertuar ne dicka tjeter…
28 Qershor 2008 @ 11:00 pm
Nuk e kam se the ndonje gje te madhe, jo.. po ato te vertetat e hidhura, duhen pare nga ana tjeter, jo duke filluar te mbajme isot e Salinjve.
Robo… Brainwashi eshte teme tjeter… Do beje mire qe ate qe tha Stalonja ne Jalte per Shqiperine, te na e bije ketu dhe te na argumentoje pak se c’lidhje ka me ato qe thua me siper…
Shtrova nje pyetje:
Ku ishte SHBA dhe Anglia pasi u clirua Shqiperia?
Pse refuzonin me aq egersi pranimin e Shqiperise ne OKB?
Pse ngulmonin me aq egersi qe Shqiperia te mos perfitonte asnje demshperblim nga Gjermani? (se nga Italia morem leshte, po per kete aresye)
Pse duhej te ishte Jugosllavia sponsor i Shqiperise per t’u pranuar ne OKB?
Kur bota nuk te njeh, o Robo, une, ti dhe Enveri dalim ne nje mendje: kina nanat botes!
E mos shif me endrra qe jugosllavia te paska vjedhur ate qe te la italjani…
Italjani te la dy bunkere, nje rafineri te shkaterruar, nje pakete cigare brenda nje punishteje duhani te shkaterruar dhe nje hekurudhe pa nje gram hekur. Ah, po, te la dhe qendren e lavdishme te Tiranes sipas arkitektures fashiste.
28 Qershor 2008 @ 11:25 pm
US e Inglizi ishin aty e i thane Verit te bote zgjedhje te lira e jo me “gogla,” dmth te lidhte qerren me okzidentin. Po ai e kishte mrena already east.
Bota te njef po t’i shkosh mbas avazit. Perndryshe, benesh shembull per te tjeret, jo vec me 46-ten, po edhe me 97-ten.
Ne Jalte Stallua mori si shembull Shqiperine si nje jo shtet peverteti. Dhe, po ta dote venin e vet Veri, i thote jazek, e bote zgjidhje te tjera.
Ate rrjepjen e jugove e ka pranu dhe vete Veri, por une e di nga deshmitare okulare qe kane pa si druzhet silleshin si ne shpi te vet, e nisnin karvanet me plackat e taloineve. Zotrote, nga e di qe taljoni s’la gjo? Nga nei onderr napi e?
28 Qershor 2008 @ 11:33 pm
Mundet te jete “keshtu”, ose shume mire mundet te jete e kunderta “jo keshtu”.
Meqense nuk ka asnje dokument qe verteton njeren apo tjetren, e verteta eshte “kopile”.
Kush e ka jetuar ate kohe, thonin se Jugosllavia na ka rru me te pare, e me te dyte.
Shqiperia e dalur nga lufta,si me e pasura e Ballkanit,me lende ndertimi,bageti te trasha e te imta,e me valut.
Do mjaftonte nje pyetje e thjeshte,pse Shqiperia kaloj ne sistemin e “triskimit”,ne nuk na mbante me buke as Italia,sepse kishte falimentuar me vite, as Gjermani.
Per kete eshte mire te jepte sqarime shoku Spiro Koleka.
28 Qershor 2008 @ 11:35 pm
Une nuk besoj ne dashamiresine (benevolence) ndershteterore. Nuk ekziston.
Nder njerez po! Por jo midis shtetesh.
29 Qershor 2008 @ 12:22 am
U cua njeri, si mal i gjate, salla ra ne qetesi sikur tu kish mbaruar oksigjeni, edhe tha: ……………Heshtje……………(mbas 5 minutash, dikush me padurimin e vete i mati)……..(perseri) Heshtje………….(Pa lart, poshte, majtas, djathtas, sikur donte te maste dimensionet e hapesires qe fjala e vete ne salle do te zinte) “Vellezer” - bubelliu zeri i tij, - Ju po ja fusni kodra mbas bregut. (cfare e shoqeroi me levizjen e krahut te majte, qe u shtri ca me gjere se i djathti)…..E gjithe salla ne kete moment, duartrokiti. Personi ne fjale u ul, dhe ja la fjalen Revolucionareve.
Eshte nje liber shume i mire qe do t’ja sugjeroja atij te vogelit qe lahet akoma ne vaske me rosake lodre, dhe mban per perralla, librin e xhaxhit Enver “Kur ishim te vegjel”. Libri eshte ne anglisht: Legacy of Ashes: The History of the CIA (Paperback)
nga Tim Weiner, gazetar i New York Times.
Tek ky liber sqarohet shume mire mbi perpjekjet amerikane per te penetruar sistemin dhe per diversantet qe ata conin, ish-emigrante te gjore, porqe (pervec spiunllikut te atij Filbit) ishte paaftesia e CIA (OSS- Office of strategic Services) dhe e organizatoreve te saj qe ata deshtuan. (Ne fakt ky libri vetem per paaftesine profesionale, budallekun dhe makuterine e personelit te CIAs flet. Eshte nje cike i njeanshem). Pervec kesaj ka pasur raporte se ne qendrat e trainimit ne Malte, Rome dhe Karlsruhe ka pasur spiune shqiptar te Enverit ose UDB qe spiunonin mbi operacionet. Ndersa ato Politikat amerikane nuk mund te interpretohen si kunder-shqiptare, ato kane te bejne me strukturat e politikes nderkombetare, si psh. keto sanksionet ndaj Iranit, nuk do te thote qe jane politika kunder-iraniane, porse kunder klases politike atje. Dhe Shqiperia ne keto struktura nuk kishte mundesi per te folur, se qendronte frika e tanqeve sovjetike, sic edhe erdhen ne Prage, Budapest, Varshave, Kabul etj.
Patjeter qe sistemin dhe ndarjen ne kampin socialist e kemi peshqesh nga Yalta, porse edhe nga klasa politike, qe zgjodhi kete rruge per te legjitimuar pushtetin e vete. Ndersa ideologjine e komunizmit e kemi peshqesh nga komunistet francez dhe italiane, madje nuk eshte cudi qe ndonje ideolog i atyre aneve te kete punuar si keshilltar prane byrose politike, sic jane keta keshilltaret sot, qe Sala ose Edi rama i paguajne sa Frangu pulen.
29 Qershor 2008 @ 12:23 am
poshte, majtas, djathtas, sikur donte te maste dimensionet e hapesires qe fjala e vete ne salle do te zinte) “Vellezer” - bubelliu zeri i tij, - Ju po ja fusni kodra mbas bregut. (cfare e shoqeroi me levizjen e krahut te majte, qe u shtri ca me gjere se i djathti)…..E gjithe salla ne kete moment, duartrokiti. Personi ne fjale u ul, dhe ja la fjalen Revolucionareve.
Eshte nje liber shume i mire qe do t’ja sugjeroja atij te vogelit qe lahet akoma ne vaske me rosake lodre, dhe mban per perralla, librin e xhaxhit Enver “Kur ishim te vegjel”. Libri eshte ne anglisht: Legacy of Ashes: The History of the CIA (Paperback)
nga Tim Weiner, gazetar i New York Times.
Tek ky liber sqarohet shume mire mbi perpjekjet amerikane per te penetruar sistemin dhe per diversantet qe ata conin, ish-emigrante te gjore, porqe (pervec spiunllikut te atij Filbit) ishte paaftesia e CIA (OSS- Office of strategic Services) dhe e organizatoreve te saj qe ata deshtuan. (Ne fakt ky libri vetem per paaftesine profesionale, budallekun dhe makuterine e personelit te CIAs flet. Eshte nje cike i njeanshem). Pervec kesaj ka pasur raporte se ne qendrat e trainimit ne Malte, Rome dhe Karlsruhe ka pasur spiune shqiptar te Enverit ose UDB qe spiunonin mbi operacionet. Ndersa ato Politikat amerikane nuk mund te interpretohen si kunder-shqiptare, ato kane te bejne me strukturat e politikes nderkombetare, si psh. keto sanksionet ndaj Iranit, nuk do te thote qe jane politika kunder-iraniane, porse kunder klases politike atje. Dhe Shqiperia ne keto struktura nuk kishte mundesi per te folur, se qendronte frika e tanqeve sovjetike, sic edhe erdhen ne Prage, Budapest, Varshave, Kabul etj.
Patjeter qe sistemin dhe ndarjen ne kampin socialist e kemi peshqesh nga Yalta, porse edhe nga klasa politike, qe zgjodhi kete rruge per te legjitimuar pushtetin e vete. Ndersa ideologjine e komunizmit e kemi peshqesh nga komunistet francez dhe italiane, madje nuk eshte cudi qe ndonje ideolog i atyre aneve te kete punuar si keshilltar prane byrose politike, sic jane keta keshilltaret sot, qe Sala ose Edi rama i paguajne sa Frangu pulen.
29 Qershor 2008 @ 1:54 am
Interesant artikulli por edhe i nevojshem per shume prej nesh qe shume pak dime per ate qe shkaterroi kombin.Doja vetem te ju tregoja per nje kasete qe qarkullon ne Serbi ku Miladin PopovIc tregon ne nje interviste ne nje media vizive serbe se si eshte tallur me Enverin E Zi ne cdo moment qe ai dhe Dushan Mugosha qene prane tij.Gjate gjithe kohes ai qesh me te madhe per rrengjet qe ata i punuan enverit dhe se si ai i kaperdiu pa hezitim fale injorances qe gjate gjith jetes e mbarti
29 Qershor 2008 @ 10:38 am
Nga ky artikull qe pershkruan lidhjet e partise komuniste Shqiptare me Jugosllavine dhe Bashkimin Sovjetik lind pyetja!
Po komunistat Nano e Berisha kane qene pjestare te agjenturave Serbe ne Shqiperi dhe a vazhdojne te jene?
Ps: Pergjigjen e gjen duke i hedhur nje sy Shqiperise
29 Qershor 2008 @ 11:05 am
Robo…
Ka qene mbrojtja juridike italiane kunder pretendimeve per demshperblim te Shqiperise; qe ne shqiptaret kishim shkaterruar gjithshka qe italianet kishin lene; me infrastrukture, me “investime” me te gjitha.
E di zotrote qe Italia ka kerkuar demshperblim nga Shqiperia? Ne bile, sipas tyre, i kishim ndalur te gjitha asetet e tundshme e te patundshme qe kishin depozituar ne Banken Shqiptare; dhe asokohe Italia kerkonte gati 3 miljard dollare demshperblim. Por ne dolem “te palagur” duke kunderakuzuar per shkaterrimin e te gjithe vendit dhe se investimet ata i kishin shkaterruar vete me lufte dhe duke u larguar.
Nga ana tjeter, Amerika dhe Anglia, po ta kishin fort me sistemin, nuk e linin pa njohur Shqiperine, e cila ndihmen e pare e kerkoi nga komanda angloamerikane ne Greqi. Po ata armatosen monarkofashistet greke deri ne dhembe edhe pse lufta kishte mbaruar; dhe mosnjohja e Shqiperise vinte si klauze e pretendimeve greke per Vorio Epirin, dhe me “justifikimin” se ne ishim pjese e aksit dhe bashkepunetore.
Nese doni te merrni shembuj Iranin e ku e di une; ta dini mire qe nuk ka shtet te aksit te ligesise ne bote qe te mos jete anetar me te drejta te plota te OKB. E mos me thoni qe politika nderkombetare ka ndryshuar shume ne kete drejtim.
Juridikisht, Anglia nje shtet qe nuk e njihte fare, si Shqiperia, nuk mund ta terhiqte zvarre ne Hage per gjyq.
Jugosllavia ishte e njohur potesisht nga Anglia, bile ishte dhe partnere deri ne nje fare kohe, edhe pse Kroacia ishte koke e kembe naziste.
E nuk kishte asnje lloj ndryshimi qe Shqiperia jone e vockel nisi tre brigada partizanesh qe depertuan deri ne thellesite e Bosnjes per te shpartalluar forcat gjermane. Ne nje fare modestie, leshte u clirua vetem Jugosllavia e cila te pakten gjysmen e popullsise e kishte bashkepunetore.
Per keto gjera, eshte mire te intervistohet njehere Ramizi, se ai i di llogarite ne person te pare.
Daleni more djema, se nuk i dini te gjitha ju…
Punet jame me te koklavitura se duken…
Natyrisht, te pyesesh Angline per zellin e madh per te refuzuar pranimin e Shqiperise, nuk do marresh ndonje pergjigje te qene, se i shohim vete, gjysma e kolonive te Commonwealthit kane qene dhe disa ende vazhdojne te jene diktatura me natyre raciste; e kjo nuk i ka penguar te anetaresohen menjehere ne OKB.
Ne kemi ate sindromin qe Enveri ka qene armik i kombit, dhe cdo gje e shohim me ate kaleidoskop tani.
Eshte tragjike te flasesh ne ate menyre, sidomos kur mendon qe Shqiperia gjate gjithe historise sone mijeravjecare kemi patur vetem nje mik te vetem, AustroHungarine, dhe ate 7 dete e 7 male larg…
29 Qershor 2008 @ 11:11 am
“Izolimi i Jugosllavisë do të shkonte paralel me interesat ruse në Ballkan. Shqipëria do t’i kthente kurrizin Jugosllavisë dhe do të gjente tek Moska padronin e ri;”
29 Qershor 2008 @ 11:23 am
Bij dobiçësh neve jemi/ grek e serb kullotur kemi/
29 Qershor 2008 @ 5:34 pm
BS dhe aleatet e njohen qeverine e EH ne te njejten dite, me 10 Nentor 1945. Prandaj leri perrallezat, ose vazhdo t’ia tregosh vehtes.
29 Qershor 2008 @ 6:03 pm
Duke pare te kaluaren ne shqiptaret duhet te mesojme si te bejme te ardhmen. Duhet te bashkohemi ne nje komb unik, me nje gjuhe, nje qellim, me nje te ardhme kahdo qe jemi Reopubliken e Shqiperise, Kosove, Dukagjin, Mal te Zi, Maqedoni, Cameri, Lugine te Presheves dhe kahdo tjeter qe jemi…Le te hapme syte e mos t’behemi kurre me monedhe per kusuritje.
Rrofte Shqiperia Natyrale dhe peshqit shqiptare nga do qe te jene.
29 Qershor 2008 @ 6:04 pm
kapedan, a mund ta detajosh pak kete mendim? Se duket interesant. Me sa di une, njeriu qe solli per here te pare idete komuniste te ne, ka qene Ali Kelmendi. Ide komuniste ka patur edhe Riza Cerova dhe nje dore e vogel si ai, por ata kane qene produkte Kominterni (USSR) dhe jo aq te Frances e Italise.
Nuk kembengul asfare ne keto qe them, sepse jane si i kam degjuar ne version zyrtar. Ndaj dhe po te pyes me teper.
29 Qershor 2008 @ 6:16 pm
Nderkohe qe Enveri jone kerkonte forcimin e pushtetit shteteror ne Shqiperi dhe marrjen e Kosoves.
Por, kur t’i dini te gjitha, atehere kritikoni… Se ndoshta i bini atij qe nuk do te donit as vete…
Po ju nuk i dini te gjitha…
Shyqyr qe me ne fund doli nje qe i dika TE GJITHA….ah jo ish edhe njoni qe i DINTE TE GJITHA:ENVERI YNE
29 Qershor 2008 @ 6:37 pm
Nuk mund t’i dijë kush të gjitha se nuk ia nxë bitha.
Po doni mendimin tim, atë popull që kishim ne, komunizmi i përshtatej.
Kur nuk e bëmë dot kalimin nga feudalizmi në kapitalizëm/borgjezi, reagimi i dhunshëm prej 80% analfabetëve fshatarëve dhe punëtorëve pritej.
Tia vësh dikujt në veçanti gishtin se ishin “ata” që na i sollën, për mua ska kuptim hiç. Komunizmi ishte një ideologji shumë e thithshme në atë kohë, ishte trend. Kush e solli i pari ka vlerë veç historike.
29 Qershor 2008 @ 6:45 pm
Ku ta gjenim ne qe idete komuniste te vinin nga Franca apo Italia.Nuk do te ishin aq totalitare e veteshkaterruese.Ne e keqja na ka ardhe gjithmone prej lindjes….
29 Qershor 2008 @ 7:04 pm
Historia e komunixhmit ne Evropin Lindor, ne perfshire, eshte shume e thjeshte. Stallua dha kushtrimin nder zagare, perdorni rastin (luften ndaj facizmit) dhe merrni pushtetit se do dilni ne selamet, dmth do beheni koloni te Ariut. Keshtu komunixhmi “fitonje” ne te gjitha vendet ku nuk shkelen aleatet.
Ne fakt, pavaresisht Veros me druzhet, e lodrat perkatese te cirkut lokal, ne large scale, ne dhe gjysmen e Evropit e morrin ne qafe americkonjt. Dhelpra plake, qe ishte Curcilli, iu lut ta hapshin frontin e dyte ne Ballkan, ne Ariun e majshin ne kafaz. Mirpo, a nga budalleku apo zgjuarsia e madhe, ameriqia i mbajti llafen Stallos, e hapi frontin e dyte ne France, e … ne akoma falsim me vehten.
Bota eshte Interes. Me kete levizje xha Sami, e beri si Dr. Adhamudhi, pra fali gjysmen te shpetonje, dmth t’i fuse daten, gjysmes qeter te Evropit. Kuptohet, Greqine nuk mund ta linin ta shqyente Ariu, dhe nderhyne. Te tjeret, simbas kokes festen.
29 Qershor 2008 @ 7:20 pm
Finish… Une nuk pretendoj t’i di te gjitha, e nuk jam as afer te diturit te gjitha… Po nuk e ngre hunden perpjete se kam degjuar njehere Saliun ne miting dhe m’u hap horizonti i dijes…
E as mos te te veje mendja se TI i di gjerat me mire se i ka ditur Enveri, e as mos kujto se je me patriot se ai.
Ne ate e njohem me te lexuar e ndonje dokumentar… me te lexuar ka dhe nga keto qe them une, ka dhe nga ato qe thua zotrote, ka dhe asnjanes qe ta ngrene ne piedestal pastaj… Ti thjesht perdor llogjiken tende dhe gjyko vete pastaj.
Ketu nuk po behet fjale per nje ndeshje futbolli, e as nje beteje lufte te cilave u dalin te larat e te palarat ne shesh.
Kemi te bejme me historine 50 vjecare te nje shteti qe fillon me 1.8 miljone e mbaron me 3.5 miljone; qe fillon pa rruge, pa buke, pa uje, pa aresim, i pushtuar, ende ne sistem cifligar, i sapo dale nga 2 luftera ballkanike sakatuese dhe 2 luftera boterore; nje popull i gjymtuar, me territore te gjymtuara, nje popull jetegjatesia mesatare e te cilit ishte 35 vjec. Nje popull e nje komb qe kishte vetem armiq… E kjo nuk eshte gje e thjeshte per t’u sqaruar ne nje koment ketu, ne nje artikull apo qofte edhe ne nje liber te tere…
Prandaj, te pretendosh se ke te drejte me nje koment te vetem, me duket shume e egzagjeruar dhe manifestim injorance te paster.
Robo…
Shqiperia eshte pranuar si anetare ne OKB ne 14 Dhjetor 1955.
Qeveria, u njoh, s’u njoh, egziston, dhe per kete Anglia nuk kishte nga t’ia mbante. U mundua ne fakt per 50 vjet rresht te conte agjente kendej kufirit, dhe Mr Blair vete deklaroi qe “Shqiperia ishte vetmi vend ne bote per te cilin nuk dinim asnje gje c’behej brenda, dhe qe ishim ne terr informativ absolut; i vetmi vend ne te cilin sherbimi i zbulimit tone ka deshtuar teresisht”.
Qeveria nuk eshte c’fare po flasim, pyetja ishte per vendin, shtetin, kombin tone te cilit i refuzohej anetaresimi nga Anglo-Amrikanet. Ti, me gjej aresyet. Thjeshte fare.
29 Qershor 2008 @ 7:24 pm
Zotrulus, tani po më mbushet mëndja se je kot fare me kompiutrat
29 Qershor 2008 @ 7:29 pm
u mundova tegjej nje pergjigje modesti po kam frike se dal edhe me kot me kompjuterat pastaj…
29 Qershor 2008 @ 7:35 pm
Te gjithe ata 1.7 milione shqiptaret shtese, Verua me pardhine t’i kene bere thua?
Eshte e qarte qe e njeh komunixhmin vetem nga librat, apo tifozet e tij. Shko ne Korene e Veriut, ta shijosh taze. Se Fideli me vlla e mbese po e dredhin bishtin. Ups, dhe K. Veriut po e dridhka me duket. Nuk ke fat, c’te te them. Vazhdo te parfumosesh kermen.
29 Qershor 2008 @ 7:42 pm
Keshtu tha dhe doktor Berisha ne Torovice kur bente fushaten per kushtetuten e tij…
Mos ishe gje i pranishem?
E ktheni temen ne teater kukllash tani…
29 Qershor 2008 @ 7:58 pm
Euforia e fitores se Ruseve kunder nazizmit Gjerman HITLERIAN,nuk kishte si te mos bente per vete Enverin,pasi si Amerika ashtu edhe Anglia nuk kishin peshen e madhe ne shkatrimin e nazizmit,Rusia la ne kete betej 20 milion njeres!Dhe Stalini u be nje nga figurat me ekzaltuese per miliona e miliona njeres,a kishte Enveri kellqe,brumosje te bente te kunderten?..te lidhej me Amerikanet Anglezet?..kur influenca e ushtrise ruse,kishte marre dhen, kudo ne lindje-perendim!Nje shprese e re kishte lindur,nga nje lufte ku u perfshi po thuajse gjithe bota,qe kishte demoralizuar tere njerezimin!Shqiperia si e gjithe lindja,shpresonte tek Rusia ,
Problemet e me vonsheme jane histori tjeter!Edhe njehere ,tjeter shqiperi nuk kishte dhe nuk mund te zgjidhte alternative tjeter,se lindja,pasi edhe kthetrat ruse ishin ngulur me shume ne token shqiptare,shume djem te rinje 20 vjecar kishin derdhur gjakun per kete shprese!dhe gjaku nuk mund te behej uje !
28 mije deshmore ose me shume,nuk ishin pak per nje shqiperi qe nuk i numuronte 1,5 milion banor!
29 Qershor 2008 @ 8:02 pm
Kur ke te besh me parashkollore, tek kukllat do dalesh.
Ndersa Berisha dhe gjithe pislliqet e tranzicionit, me ner me thon, s’jane gje tjeter vecse prodhime cilesore te halese se meparshme.
Me thene te drejten, s’kam me nge me te merrem me ty.
29 Qershor 2008 @ 8:12 pm
O Admin,
Te lutem, lidhe i cik korrentin e na i qit mesazhet, o na thuaj te heqim bezdine.
29 Qershor 2008 @ 8:22 pm
Kta çunat e sotëm kujtojnë se vëndet perëndimore kanë qënë ato demokraci që njohin sot
, dhe harrojnë që edhe kapitalizmi i asaj periudhe nuk është se shkëlqente nga shëndeti që të merrej si shëmbull ekonomik.
Siç thosh Zotrulues: Kemi te bejme me historine 50 vjecare te nje shteti qe fillon me 1.8 miljone e mbaron me 3.5 miljone; qe fillon pa rruge, pa buke, pa uje, pa aresim, i pushtuar, ende ne sistem cifligar, i sapo dale nga 2 luftera ballkanike sakatuese dhe 2 luftera boterore; nje popull i gjymtuar, me territore te gjymtuara, nje popull jetegjatesia mesatare e te cilit ishte 35 vjec. Nje popull e nje komb qe kishte vetem armiq… dhe sado që gjithsesi diçka më tepër se ç’kishte ja la në dorë Kapitalizmit shtetëror shqiptar, që me këtë nivel që ka arritur bota ne shkojmë mbrapa, gjë që shihet tek analfabetizmi, industria, bujqësia e pothuajse në ç’do fushë nuk po arrijmë të realizojmë diçka (me përjashtim të demokracisë moderne dhe antarësimit në NATO).
29 Qershor 2008 @ 8:53 pm
Edrus, eshte qesharake dhe kontradiktore ta thuash ketu; po i vetmi shembull i shkelqyer ekonomik qe mund te merrej per baze te vertete, nese doje te zhvilloje ekonomi, ishte shembulli Gjerman.
Amerika akoma nuk kish dale nga depresioni e po perpelitej ne ethe(po e shfrytezoi luften me zgjuarsi per te mbledhur pasuri); Anglia po, e rrenuar, Evropa mbare e rrenuar, Rusi po, sahere qe i vjen dimri rrenohet periodikisht…
Artiano, ne shpresuam tek aleatet persa ishim ne lufte; pame nga te gjitha anet, ne lindje dhe perendim; po nuk kishim askend afer.
Te Rusi nuk shpresuam; punet thjesht erdhen ne ate forme qe ishim te detyruar te shihnim andej.
Nga ana tjeter, Enveri ishte komunist, e dukej me e udhes te krijonte lidhje me shtete qe ndanin te njejten ideologji. Njesoj si sot, qe eshte me e udhes qe te krijojme dhe ushqejme lidhje me vende qe jane sistem shumepartiak dhe qe nuk shtypin mendimin dhe fjalen e lire; pra, demokracite; eshte normale, apo jo?
Por, ne ato fillime, bota nuk tregoi asnje lloj interesi per kete vend te vogel sic ishim ne. Dhe injorimi nuk ishte i mjaftueshem, duhej te kercenoheshim, te pengoheshim te merrnim pjese si te barabarte ne OKB, te kishim mundesi te thonim fjalen tone pa patur nevoje per nje ambasador dhe minister te jashtem Jugosllav qe te fliste per interes te Shqiperise.
Dikush thote qe angloamerikanet donin thjesht te zhvilloheshin zgjedhje te lira… - Kush ishin ata qe te diktonin se c’behej ne Shqiperi? Nuk ishin te njejtet qe armatosen bandat e Napoleon Zeves? Ata qe armatosen monarkofashistet greke, qe u dhane dhe avjone per te shkelur dhe bombarduar territorin shqiptar ne menyre sistematike te perditshme?
Zgjedhje te lira pastaj, midis kujt?
3 parti ishin ato te shkreta, dhe 2 dolen dhe bashkpunetore me armikun.
E kete nuk e nxuar sistemi dhe propaganda, po ishin megjithmend. (nuk po them antikombetare, por bashkepunetore me pushtuesin)
UNC ne fund te luftes numeronte diku tek 75-80 000 partizane; te gjithe ne nje menyre ose tjeter kishin kontakt me ideologjine komuniste; dhe ishte kjo ideologji, e kjo parti komuniste qe udhehoqi ushtrine me te madhe popullore ne historine tone kombetare te njohur deri me atehere.
E derisa ishte ushtri popullore partizane, nenkuptohej qe natyrisht kishte dhe konsensusin e popullit te gjere… Cfar “zgjedhjesh” te tjera imagjinohej te zhvilloheshin???
Pra, e tille ishte situata, dhe ashtu u zhvilluan ngjarjet.
E megjithate, doren te paret nuk na e shtrine perendimoret, por lindoret…
Mesa duket, diktaturat ishin me solidare me njera tjetren dhe me popujt qe ishin ne prag te katastrofes humanitare sesa perendimi i famshem. Nuk ofroi ndonje ndihme perendimi dhe “diktatura” jone t’i kete thene JO… Kete nuk e kam degjuar ndonjehere.
29 Qershor 2008 @ 9:08 pm
Ne, vertet nuk po ecim,dhe nuk mund te ecim me shpejtesi,por do te na duhet edhe 100 vjet te tjera,te ndryshojme mentalitetin kur te na vdesin”njeshat” qe diktojne”dyshat”(poplli.komuniteti)qe nuk i kthejme ne “zero”, e te fillojme numurimin persembari ne demokraci!
Vazhdon mashtrimi ne arsimim.kulture ,edukim,rezultati paaftesi per te menaxhuar,vendin!
Vazhdon mashtrimi ne buqesi,ku 70%e popullsise jane buq ose blektore,me mundesi te madhe prodhimi dhe mireqenie,per te plotsuar ma semiri nevojat tona,(keta po mundohen kot te behen qytetare,duke u kthyer keshtu ne proletar,puntor me meditje,dhe duke i lene tokat buqsore djere ,ose duke i shitur per nje cop buke ,te huajve ,ose milionerve,landlordat e mevonshem)
Akoma ne shqiperi nuk po shikohen prioritetet,duke qene 70% e popullsise buq e blektore,pse nuk del ne pah zhvillimi i ketyre sektoreve,eshte me me pak shpenzime dhe me shume efekte ne jeten e popullsise,ku mund te zgjidhe nje nga problemet e medha papunesine etj..?
Katunari
1-do nje rruge makine ne fshat..
2-drita…
3-treg per shitje..
4-ligje per shitje blerje,
5-ligje per standarte
6-ligje per token ,pronesine etj etj..
..dhe kaq ,siguroja keto dhe shif pastaj!
Qytetari ka per te shkuar ne fshat dhe jo anasjelltas!
29 Qershor 2008 @ 9:16 pm
e ndërtuam fshatin moj e bëmë si qytet
parti nën, nëna jonë për jetë.
Me shaka, se ti mirë e ke.
Kush mendon se amerikanët e çanin trapin për demokracinë në Shqipëri (sidomos pas 45′) me gjithë mend o merhum i madh.
Ata (të gjithë ata, si Arinj e si Xhaxhallarë) donin t’i përgjigjeshe një pyetje të vetme korrekt për të marrë provimin.
Pytja $ 1 milionë: Who’s your daddy?
29 Qershor 2008 @ 9:57 pm
Shkruani historin si t’ju vije per mbare.
Nuk kemi ndikuar ne politiken e Ballkanit,nuk kemi ndikuar ne politiken e vendeve Mesdhetare,nuk ishim te nevojshem apo te domosdoshem per asnje qeveri Europiane.
E vetme ishte Jugosllavia qe donte nje shtet shqiptare te dobet ekonomikisht e politikisht.
çfare kemi ndertuar,krijuar,pushkatuar, i kemi bere te zezen vetevetes, vetem vetes e vetem vendit tone.
Ne 50 vjet e rregjimit nuk kemi shkruar histori, por dhimbje,vuajtje e varferi.
29 Qershor 2008 @ 10:03 pm
Amerika e gjithe dynjaja terezitin vetem interesat e veta, dje sot e mot. Ato vllazerite na i kane lene ne; keshtu preme kerthizen me jugot, ruset, e kinezet. Dhe per koincidence vllazerite tona vareshin nga pozicioni i kolltukut te Verit, sic dokumenton dhe artikulli i ketij diskutimi.
Tashti, se cfare quhet ai qe shet interesat e kombit per kolltukun e vet, prap dokumentuar ne artikull, verjani emrin ju fansat e tij.
Bota eshte e bukur se eshte e larmishme. Keshtu ka qe mendojne se toka eshte e sheshte, sic ka fansa te alieneve, pra pse te mos kete fansa te komunixhmit, dhe qe besojne se ky i fundit ishte hallvasi.
I vetmi problem do tu krijohet brezave te ardhshem. Mire dinosaurve u ra meteori, po ky komunixhmi c’pati? Hallvasia te vel, do perfundojne.
Mbas nje shekull eksperimentesh, bota vertetoi se “hallvasia” ishte e helmet, ose formula e gabuar. Dhe ne na “qelloi” te ishim minjte e eksperimentit. Kush pat tru ja la te tjereve, ne perfshire, pergjegjiesine historike per te qene viktimat e komunixhmit.
29 Qershor 2008 @ 10:12 pm
Tani për të patur ndonjë ide më të qartë, sipas mendimit të diskutantëve këtu a kishte mundësi reale të kalonim në krahun tjetër?
Me ndikim nga jashtë, nga brenda etj?
Dhe brenda lindorëve, a mund të silleshim ndryshe?
29 Qershor 2008 @ 10:48 pm
Doni te merrni vesh sesi vijon historia e nje diktature ne Realtime? Pra jo ne te kaluaren, e cila per ne eshte si nje tunel ku drita e dijes nuk vetem se ndricon disa ane, disa qoshe, ndonje objekt, personalitet, porse nuk na jep dot asnjeher ate veshtrimin e pergjithshem (the holistic view). Pra historia qe lexojme eshte nje tufe lajmesh, biografish te rishikuara dhe manipuluara personalitetesh, dhe heshtjesh te njerzve dhe dokumentave.
Metoda me e mire per te kuptuar ate qe ka ndodhur dje ne Shqiperi eshte ajo e krahasimit me nje ngjarje ne dukje e ngjashme sot, shihni pra cfare po ndodh ne Zimbabwe. Presidenti i atjeshem Mugabe, nje ish-spiun anglez, qe nuk ka luftuar ndonjeher kunder ish-kolonizatoreve, porqe ka ditur te qendroj mbi uje dhe te thurre aleanca qe i kane siguruar mbijetesen ne ato strukturat klanore, donte te terhiqej mbasi njerzit atje (per cfaredolloj motivi, pak rendesi ka)i kerkuan atij te dorezonte pushtetin dhe te mbante zgjedhje demokratike. Por kjo gje u pengua nga veteranet atje. Pra eshte gabim te mendosh se eshte nje njeri i vetem, nje diktator qe i ben te gjitha, porse jane shume elemente dhe struktura qe nje i zgjuar duhet me te vertete te jete gjysem i cmendur te xhongloj si te ishin kokra veze (pa i prishur terezine ndonjerit te rendesishem) por edhe bomba te ndezura (dmth, pa i dhene ndonjerit shkas per dobesi dhe puc), dhe me e rendesishme, pa rrezikuar jeten e vete. Shume here kemi pare se ai qe nuk eshte i afte te xhongloj dhe te jete “largepames” si psh. Ramizi, mund te perfundoj si Caushesku, qe nuk e mori vesh se sherbimet sekrete te tij, qe jane edhe organet shqisore te sistemit, deshin ta hiqnin qafe per te marre ata pushtetin (sic edhe u munduan ne Moske, ne pucin kunder Gorbacovit). Tani pyetja qe vjen nga ky krahasim, se vetem me metoden e krahasimit ne histori mund te kuptojme shume gjera (si psh. pse dicka funksionon ne nje sistem dhe i njejti faktor jo, ne te njejtat settings?), eshte se kush ishin ato struktura dhe elemente qe e mbajten regjimin komunist ne kembe dhe i lejuan atij nje ulje te lehte, pa ndonje perplasje te pergjakshme?
Ndersa persa i perket asaj hypotezes sime mbi elemente te partive komuniste franceze dhe italiane qe ndikuan ne themelimin e shtetit shqiptar, eshte thjeshte hipoteze, por vete Enveri qe erdhi nga franca, ikte ne France sa here donte, dhe lidhjet e ngushta te qeverise sone me maoistet dhe marxistet e atjeshem, besoj se e mbeshtesin tezen time.
29 Qershor 2008 @ 10:51 pm
Minimumi, mund te kopjohej Tito, ne kerkim te rruges se “pavarur,”
qe donte te thonte te haje nga te 14 anet, e jo shijoje bar.
Sic thashe ne mesazhin tim te pare, ky eshte ndryshimi midis Titos e Verit, i pari mendoi per poplin e kolltukun, i dyti per kolltukun e vec kolltukun.
29 Qershor 2008 @ 11:11 pm
Sa e lehte eshte politika… te gjithe mund te merren me te!
29 Qershor 2008 @ 11:13 pm
Pa arritur ne visione kozmike, si psh ai i Toliatit, qe megjithse mund ta merrte kur te donte pushtetin ne Italine e pasluftes, nuk e beri nje gje te tille. Vertet hante paret e Moskes, por nuk i kthey kupen vendit te tij.
Kuptohet keto pozicione jane te paimagjinueshme, per dike, qe kunatin e kishte ne vend te babes, qe i kishte ngrene buken e kishte fshehur koken ne konakun e po ketij kunati tradhetar, dhe kur prokurori i tha t’ia falnin jeten, ju pergjegj: “Po nuk vrava ate nuk vras dot njeri.” Adhuroni Vampirin!
29 Qershor 2008 @ 11:16 pm
Jo pa qene ne moshe madhore.
29 Qershor 2008 @ 11:32 pm
Po të isha unë në vend të Merhumit qoftë për vete e qoftë për vendin tim fillimisht do zgjidhja strehën e rëndë - Rusinë që të siguronte sovranitetin e vendit tim, duke qënë se isha rrethuar nga shtete të kampit të kundërt.
Ose, do bashkohesha me Jugot. Madje më dukej zgjedhja optimale që mund të bënte dikush në atë kohë. Tani Shqipëria natyrale do ishte realitet (plus) dy herë më e zhvilluar se tani.
30 Qershor 2008 @ 12:52 am
Zotrules me aq sa kam lexu prej teje kam kujtu se ke ma GJYKIM,me zhgenjeve ne lidhje me enverin dhe at historikun se si ai krijoi shtet me ato “te mira” qe permende…Ti nganjeher s’je OBJEKTIV..nganjeher…po pse sikur te ishim 1 shtet i llojit te kudert pra jo-komunist KUJTON TI se sdo ishin arrit ato qe the????dhe me ma pak kosto humane(me pak INTELEKTUAL e jo-intelektual te vdekun etj…SIKUR te ishim shtet i llojit tjeter e jo i kuq do ishim EFIKAS.Ja ca a ne rradhe te par kapitalizmi.Ai patriot???tallesh ti sdu ta besoj.Enveri ska dhan asgja per luften NAC.ai doli si kepurdha mas shiut duke vra patriot te ndershem..thjesht per pushtet…Ai ka dal “hapsajt” ne skenen politike dhe pati fat te hypte aty ku ishte…per MJERIMIN TONE.Un e ti e njohim mes librave po gjykimi jot ndoshta kish me ken ndrysh sikur “ta njifshe” mas hekurave thjesht se ishe nji PATRIOT apo se kishe studju jasht si puna jote sot.. ashu si ka la lesh ai me ta deri sa DE-NATYROJ ket popull ja zhguli IDENTITETIN.Kjo asht e pafalshme.Ai per mu s’ishte ASKUSH-I.As internacjonalist s’ish se patriot jo qi jo…Ai s’kish shije vec ate te DIKTATORIT.
30 Qershor 2008 @ 2:52 am
Stalini paska pasur lloj lloj talentesh.
30 Qershor 2008 @ 4:57 am
Finish, lexo komentin e Kapedanit dhe kërko të përdorësh mënyrën e krahasimit; komunistët ato që bënë i bënë në një 30 vjeçar… Unë shikoj tani që kemi “miq” ma t’fortë e çeqe t’bardha dhe nuk shikoj ndonjë ndryshim aq premtues sa çe bën ti ( pra është e kotë që të bëhen krahasime me: Ah sikur të mos ishte ashtu tani do ishim kështu)
30 Qershor 2008 @ 5:23 am
Maskaralleku e krimi i djeshem nuk justifikohet dot nga ato te sotmet.
Por duke mohuar a perkedhelur gjynahet e djeshme, krijohet precedenti per te mbyllur syte ndaj atyre te sotmeve, bile dhe te nesermeve.
Dilni nga llogoret bre burra e gra; perndryshe mos u ankoni qe mbetet ne balte. Llogoret vec balte kane.
30 Qershor 2008 @ 8:54 am
Nje fabul e vjeter per shpifesin
Hapësirave qiellore
ndrin e gris terrin
hëna.
Qentë i lehin
i lehin,
i kërcasin dhëmbët
Dhëmbët s’arrijnë kurrë gjer atje lart!
Por lehjet
më të tmerrshme se dhëmbët janë.
Ajo nga lehjet nis e zverdhet,
ajo nga angullimat
nis e tretet
përgjysmohet,
hollohet,
nga dhembjet si drapri shtrembërohet.
Por prapë rilind,
e plotë, pesëmbëdhjetëshe
hapësirave qiellore ndrin.
Zëngjirrur,
prapë nga e para nisi të lehë
shpifësi.
Pas hollim - përgjysmimit,
hëna
rilind si Feniksi.
(I kushtohet gjithë ksenobythëlëpirësve dhe rrumpjelëve sllavofilë të ardhur prej errësires pesqindvjeçare)
30 Qershor 2008 @ 9:09 am
Edrus!Kjo logjika jote bart uje nga te gjitha anet…Po pse ;Sa e si do ish zhvilluar Shqiperia ne nje sistem tjeter?!Jo mor burre….
30 Qershor 2008 @ 9:22 am
Xhibi,
ai eshte Lenini
Eshte per te ardhur keq qe “fantazma e komunizmit” dhe ca me keq akoma e enverizmit, vazhdon te jetoje ne mendjet e njerezve.
Mua personalisht nuk me interesojne aleancat me shtete te tjera. Nese dua te gjykoj per dike qe ka drejtuar vendin tim, do ta gjykoj me ato qe ka bere per vendin dhe jo me aleancat qe lidhi.
Dua ta gjykoj nese ia permiresoi jeten njerezve apo ia beri ferr. E perderisa bejme fjale per nje Diktature, atehere pergjegjesia bie ne rradhe te pare mbi ate qe eshte ne krye. Sepse e tille eshte e ndertuar piramida diktatoriale. Njeshi urdheron e te tjeret binden.
Mua s’me interesojne fare llambushkat qe “ndezi Partia” ne cdo skaj. As kurset kunder anafalbetizmit. As hekurudhat dhe veprat “gjigande”.
Ajo qe mua me intereson eshte MUNGESA TOTALE E LIRISE.
Mungesa e Lirise per t’u shkolluar (sepse bipgrafiprishur)
Mungesa e Lirise per t’u ushqyer(sepse hame edhe bar per “parime”)
Mungesa e Lirise per t’u shprehur (neni 55)
Mungesa e Lirise per te udhetuar (telat me gjemba ne kufi)
Thjesht, Shqiperia ishte nje burg i madh. Dhe kur je ne burg, nuk te hyn ne sy as supa qe te sjell gardiani; as shetitja ne obborin e burgut; as drita elektrike ne qeli.
Thjesht dhe vetem thjesht per aresye se u VRANE, VAREN, PUSHKATUAN, PERNDOQEN, PERSEKUTUAN, INTERNUAN, nje pjese e mire e inteligjences KOMBETARE, e PATRIOTEVE dhe te ARSIMUARVE, vetem per keto aresye, duhet te HESHTIN te gjithe ata qe kane NOSTALGJI per Enverizmin, Ramizizmin dhe gjithe pjellat e tyre pas 90-es.
Ndaj ju “profesore” te historise, ju qe “dini” e “njihni” fakte qe ne TE VDEKESHMIT e tjere s’i dime, na beni n je nder: HESHTNI!
NUK MBULOHET MUTI ME SHURRE!
30 Qershor 2008 @ 9:35 am
Syribukur, po e di pra qe eshte Lenini, po ti pse ma deshifrove sekretin? Nuk gjeta teme me Lenin ketu dhe e vura tek kjo e Stalinit
30 Qershor 2008 @ 4:30 pm
Em,
e njohur per ne ne kete shkrim eshte qendrimi i Titos. Me sa me kujtohet, keshtu na i kane mesuar; qe Titoja donte te na aneksonte. Vetem se, arsyet e prishjes tone me Titon na jane treguar te tjera. Ashtu, sic arsyet e prishjes se Titos me Bashkimin Sovjetik, u jane treguar edhe jugosllaveve te tjera.
Historiani JP e ritregon kete moment prishjesh nga dokumenta sovjetike qe jane hapur per here te pare, dhe nga keto dokumenta del se BS dhe Jugosllavia jane prishur per hegjemoni mbi Ballkanin dhe mbi shqiperine. Kurse ne, jemi prishur me Jugpsllavet sepse na i kane shtrenguar litarin ne qafe sovjetiket! Nderkohe me duket se fakti qe ne nuk jemi zhdukur si shtet i pavarur i dedikohet problemeve te greqise: sikur te mos ishte greqia me problemet e saj, ne (respektivisht ballkani) nuk do i kishim interesuar fare Stalinit dhe ne do kishim pasur nje histori krejt te ndryshme, dhe Hoxha ndoshta do kishte shkruar libra te tjere (si e kishte titullin ai libri, “veteadministrimi jugosllav teori dhe praktike kapitaliste”?). Mua m’u duk jashte mase i frikshem roli i shqiptareve ne kete histori; shume te verber, te dorezuar teresisht.
Artikulli eshte siperfaqesor sepse eshte artikull i pershtatur per gazete, artikulli eshte botuar ne nje te perditshme zvicerane per konsumin masiv. Dhe, per kete nivel, une e gjykoj per nje artikull te shkruajtur shume mire: sepse jo vetem te mban mberthyer, por edhe sepse te hap oreksin.
30 Qershor 2008 @ 5:59 pm
Zane, edhe ti edhe Erusi keni te drejte.
Dhe keni edhe nje emerues te perbashket aty: Askush nuk e di si do kishte perfunduar Shqiperia nese ngjarjet do kishin mare udhe tjeter.
Ndoshta edhe do ishim zhdukur fare si shtet e do ishim popull si puna e kurdeve. Ndoshta Greqia do e kish marre megjithmend Epirin e Veirut, e ndoshta edhe Jugosllavia do e kish marre deri ne Shkumbin.
Ndoshta mund edhe te ishim nje shtet krejtesisht perendimor sot; ndoshta do ishim edhe shume te zhvilluar. Por keto gjera nuk kemi nga t’i dime. Historia erdhi ashtu sic erdhi, nuk mund te kthehet mbrapsht; por ato qe kane ndodhur, te mos i mohojme, jo vetem aksionet dhe reaksionet, por edhe shkaqet.
Une them disa gjera qe i shoh, dhe qe i di se kane ngjare; e ka ca qe po te thuash keshtu te damkosin si komunist.
Une edhe komunist jam, se deshiroj qe te gjithe te jetojne me dinjitet, e te mos kete te shtypur e privilegjuar; por te gjithe e dime qe komunizmi nuk ka shetitur ndonjehere ne faqe te dheut pervecse me modelin e Kishes se pare te Veprat e Apostujve. Regjimi qe kaluam ne na e bente publik sistemin ku jetonim, perdite; jo vetem me media, gazeta, radio e tv, po edhe ne cdo mur kooperative e kishim te shkruar “rrofte diktatura e proletariatit!” E kur ata s’kishin turp e ta thonin hapur, pse keni turp ju ketu e na e quani diktaturen komunizem? Kush jeni ju qe t’ia rrisni vlerat atij rregjimi?
Megjithate, me keto apo ato vlera, me temirat dhe te keqiat e tij, ai sistem Shqiperine e ruajti te paprekur.
Ai shtet zhvilloi cdo sektor te jetes shqiptare, zhvilloi dhe kulturen e folklorin dhe e kultivoi ate ne maja te paarritshme.
I mire, i keq, ai sistem te detyronte te flisje shqip.
E sigurisht, mund te kishim arritur me shume, por edhe mund te ishim zhdukur fare… Te mos i biem llogarive te kombinimeve se ato jane pafund.
Sikur ky sistem qe kemi tani, t’i kish ruajtur te mirat e atij qe kaluam dhe eleminuar te keqiat; te kish shtuar dhe te mirat e demokracise dhe zhvillimit te lire, bashkepunimit me kombe e shtete qe jane konsente; nuk do ishim ende ne tranzicion. E jo tranzicion; po ky eshte si tunel qe nuk i duket fundi. Kush u be ne Shqiperi sot, u be duke vjedhur e grabitur(ne pergjithesi); pjesa tjeter u be jashte shtetit, dhe ajo qe mbetet; pra rreth 70%(30% thote BE-ja me shifrat qe raporton padishahu Sale) e popullsise eshte ne mjerim te plote.
Nejse… hajt te dredhim lesh kot tani.
1 Korrik 2008 @ 12:43 am
Self,
Eshte e qarte pse artikulli nuk eshte me i thelle. Bile une cuditem dhe me kaq, keto jane historu te vjetra dhe besoj pa ndonje interes te vecante per lexuesit e gazetes ku ka dale.
Shume mire qe eshte botuar, dhe faleminderit ty qe e sodhe ketu.
Megjithate, informacioni qe jepet nuk eshte fare i panjohur. Ka disa libra te botuar, perfshire kujtimet e Milovan Djilas, etj., mbi marrdheniet BS-Yugo e Shqiperi perfshire.
Ne nje kotec ka vetem nje gjel te pare, si rrjedhoje Stalini nuk mund te toleronte Titon. Greqia ishte nje nga sebepet e sherrit, bile udheheqja jugosllave iu bind Stalinit qofte per Greqine dhe Shqiperine, por nuk pranoi te nenshkruante nje traktat nenshtrimi simbas te cilit Jugo duhet te merrte leje per cdo gje tek vellai i madh, ky eshte dhe shkaku i prishjes perfundimtare Stalin-Tito.
Sa per Shqiperine, as qe ngrinte peshe, gje qe Stalini e kishte shprehur qarte ne Jalte. Ishte, me tej, vete Stalini qe i kishte sugjeruar Djilas qe Yugo duhej ta gelltiste Shqiperine. Ndersa me vone i ulerinte se e kishin keqkuptuar, kurse yugosllavet kruanin koken se c’kishte per te keqkuptuar ne fjalen “gelltit.”
“…ne, jemi prishur me Jugpsllavet sepse na i kane shtrenguar litarin ne qafe sovjetiket!…”
Ketu nuk bie dakord. Sic thashe, Tito i ishte nenshtruar nderkohe Stalinit, dhe kishte hequr dora nga gelltitje e Shqiperise, si dhe ngacmimi i Greqise. Arsyeja eshte me praktike. Nqs Enveri shkonte mbas Titos, kishte shume shanse qe te ishte ai para skuadres se pushkatimit ne vend te Xoxes. Jugosllavet tashme i kishin shprehur preferencat e tyre. Nga ana tjeter, BS as qe kishte treguar ndonje interes te vecante per Shqiperine, e as do mund t’i bente gje asaj nese i shkonte mbrapa Titos. Megjithate, per ne qe fat i madh qe te medhenjte e sllavizmit u zune me njeri-tjetrin.
Keto qe thashe bazohen ne disa pleniume te PKSH, qe megjithse me vone u retushuan, prap kulluan, si dhe ne deshmitare te gjalle si Liri Belishova, etj.
Ironia brenda tragjedise, eshte qe fatet e Shqiperise caktoheshin nga nje kupole e nje organizate ilegale, sic ishte PKSH gjer me 47-ten. Dhe brenda kupoles ne fjale, nga pozicioni i kolltukut te EH.
Me tej, kjo u be patern, gjithe vendimet EH i merrte simbas rrezikut real apo imagjinar ndaj kolltukut te tij, ndersa interesi i Shqiperise as qe i hynte ne sy. Keshtu u prish me Krushovin, kur ky kerkonte rinovim lidershipi e largim Stalinistesh, me Kinen kur dhe ata ja lane Maon historise, e keshtu me rradhe.
1 Korrik 2008 @ 2:10 am
Ky shkrim, ne kete kontekst, miq te dashur qe ziheni per koqet e Verit ne fakt ngre pikepyetjen mbi k***t e pasardhesve te tij! Kush ia shtrengon k***t klikes qe qarkullon pushtetin sot ne Shqiperi?
Sigurimi i shtetit e ka origjinen ose tek UDB-ja ose tek Sovjetet dhe KGB-ja. Keta qe “pertojne” te hapin dosjet sot ke po perpiqen te mbrojne; politiken e vjeter apo ate te rene? Kam frike se jane te gjithe nga nje kazan! Edhe thirrjet e Amerikes per t’i hequr imunitetin (futur brenda) Mediut me shoke, dhe per te vendosur dy gram ligj mbi ate territor te dominuar nga hiena, me duket se nga njeri vesh iu hyjne dhe nga tjetri iu del. I kane padronet diku tjeter…
Self,faleminderit per shkrimin! Ia zhvesh koren ketij tranzicionit Shqiptar.
1 Korrik 2008 @ 2:43 am
Self, Greqia eshte vetem nje pike ne mosmarrveshjet Tito-Stalin. I pari thjesht nuk pranonte vasalitet te verber ndaj te dytit. Konkurrenca Xoxe-Hoxha per pushtet kishte shkuar goxha ne favor te te parit dhe une kam bindjen qe Hoxha do ishte eleminuar nese prishja Stalin-Tito do ndodhte me vone se sa ndodhi. Veneracioni i Hoxhes ndaj Stalinit shpjegohet jo vetem me faktin se stalinizmi si praktike betononte sundimin e diktatorit pafundesisht - mantra e Enverit kjo - por edhe se ne momentin final, kur ky kishte kaluar ne cepin e ringut, ishte denimi qe Stalini i dha Titos (letra e famshme anti-Tito e Stalinit; kam pershtypjen se kane qene dy te tilla - tip “qorr-fermanesh” per pro-jugosllavet) c’ka e nxori Enverin nga situata e pashprese dhe e beri te fitonte duelin pergjithesisht te shemtuar me Koci Xoxen. Por jam i sigurte qe (i) asgje me natyre ideologjike nuk ishte ne baze te veprimeve nga asnjera pale ne konfliktin Xoxe-Hoxha; dhe (ii) Greqia nuk besoj te kete qene nje faktor primar ne prishje; me teper ishte nje simptome, mendoj.
Ke te drejte, shume te drejte, me pozicionimin mjeran te pales shqiptare ne gjithe kete histori. Qendrimi ambiguous deri ne fund ndaj Nako Spirut (ne Shqiperi ka patur nje kombinat me emrin e tij, ashtu sikurse ne Beograd ka patur nje rruge me emrin Koci Xoxe) eshte estetikisht i turpshem dhe i neveritshem. Kjo periudhe shfaq nje nga gjerat me te uleta te udheheqesve shqiptare: antagonizmin skajor me njeri tjetrin dhe puthadorjen ndaj te huajit thjesht per te mposhtur rivalin bashkekombas. Kjo eshte shqiptare, nuk ka te beje medoemos me komunizmin. Shqiptare qe nuk kane qene komuniste fare kane shfaqur te njejten gje. Historikisht!
1 Korrik 2008 @ 3:38 am
Njeshtaz!….
“”"”Shqiptare qe nuk kane qene komuniste fare kane shfaqur te njejten gje. Historikisht!”"”"
Konkluzion SHUME -SHUME i DREJTE.
Per te qene i bute edhe me ty qe thua se TITUA ka qene …etj etj …me mire eshte te shikosh rezultatet….
:P 
:P :P) e ktheu ofensiven ne favor te Van -flitit…..
Si thote ajo fjala e urte e B.BREHT
“Te shkurter ma ke kemben thoje zotrote …Po me e shkurter doli kjo Jeta jote”
Qe rezultativ TITO?????
Po Jugosllavine e TITOS qelluan me bomba Amerikanet meqe ishte pro “”"”PERENDIMORE”"”" ndersa Shqiperine e ENVERIT zune MIKE !!!!!!!!
Nje gje do te theksoja per mendimin tim…
ESHTE shume -shume kollaj te flasesh SOT per ”zgjedhje” me gogla si mencuri e madhe …per nje popull qe nuk ka ditur KURRE dhe nuk di akoma sot se CFARE eshte zgjedhja…
Te tilla propoganda feminore dhe sidomos kaperximi i problemeve “njera nga tjetra” jo “njera pas tjetres” kane hapur aq rrathe sa vetem te fandaksurit e PD-se mund te kenaqen me llogjike pa asnje FAKT e pa asnje ARGUMENT pervec Fari Ballijve te shndruar ne PERIC…qe i kane shtetet e personalitetet si kokra tespije ….Sidomos STALININ
Vetem nje fakt HISTORIK po te vleresonit do te kuptonit shume qarte se kush dhe si e DREJTONTE POLITIKEN e KOHES.
Ne kulmin e k/goditjes HITLERIANE ne ADERNE , z.CURCILL la frontin dhe u nis URGJENTISHT ne GREQI ku forcat “partizane” po shkatronin perfundimisht ushtrite “balliste-greke”…dhe me miratimin e (dikujt-qe mund ta dije TENET-i
Nderkohe prane TITOS kishte te derguar djalin e TIJ ….dhe i la ne meshire te fatit udheheqsit shpirteror te TENET-it alias ballistet shqiptare CHETNIKET ?????
Perse te ndodhte qe la JUGOSLLAVINE (sllave dhe ortodokse) por jo GREQINE (ortodokse por jo sllave)???
1 Korrik 2008 @ 4:46 am
Sa per sqarim, dajen tat e ka bo helaq historia, ne kete rast artikulli i sjelle ketu. Une e te tjere ate po komentonim. Dhe une nuk kam perdorur asnje fyerje, prap, per dajen tat.
1 Korrik 2008 @ 4:58 am
Robi, pa të shara ama
, ti thua:”Me tej, kjo u be patern, gjithe vendimet EH i merrte simbas rrezikut real apo imagjinar ndaj kolltukut te tij, ndersa interesi i Shqiperise as qe i hynte ne sy.”
)
Njeh ndonjë rast tjetër në botë të ndonjërit që ka vepruar ndryshe?
E kuptoj që jeni djem të zgjuar dhe argumentin “dy pako kafe pa tollon” nuk mund ta përdorni, por po të bësh disa anallogjira më duket se ikëm nga shiu duke e sharë dhe as që e çajmë kokën që jemi nën breshër (helbete, sipas Zanës faji ishte i shiut që na lagu
1 Korrik 2008 @ 5:44 am
Edrus,
Ja shiko Titon, meqe e kemi afer diskutimit. Po te mendonte vetem per kolltukun e vet, i shkonte mbas avazit Stalinit. Por rrezikoi shume per ta shpetuar popullin e vet nga grazhdi i Moskes. Bile aq reputacion krijoi ne bote, saqe edhe sot e perdor serbi.
Meqe je ne Tale, interesohu icik per ate shembullin tjeter qe solla, Toliatin. Nuk e morri pushtetin, megjithse e kishte ne pellembe te dores, sepse e dinte c’e priste Italine ne stanin e Moskes. Shembuj ka shume, jane te gjithe ata qe popujt i quajne zakonisht baballaret e kombit. Ka edhe shqiptare, si Ismail Qemali, Hasan Prishtina, etj. qe “prishen” rehatin e deputetllekut, shkrine e pasurine, dhe lane dhe koken, por jo per kolltuk.
Bresheri zakonisht vjen pas shiut, keshtu ka qellu dhe me ne. Nuk e di i lexon mesazhet apo jo? Po fale gjynahet e djeshme, krijohet precedent per te mbyll syte dhe ndaj te sotmeve. Bile kete te sotmit, duke filluar nga Berisha, Nano, bile dhe te rinjte, s’jane gje tjeter vecse vazhdim i shiut.
1 Korrik 2008 @ 5:48 am
Edrus thote:
Me duket se Rob-terneti e ka bere analogjine midis Titos dhe Enverit qysh ne fillim, por disave ketu, nuk e di per c’arsye, nuk iu pelqen. Qe Tito dhe Enveri kane qene si nata me diten, megjithese te dy diktator, nuk ka njeri me dy pare mend mos ta kuptoj, pervec se fansave te thekur te Merhumit. Eshte vertet per te ardhur keq ky nivel diskutimi…
1 Korrik 2008 @ 6:50 pm
Ujk e Robi, nëse do pranoja llogjikën tuaj të arsyetimit: Tito u nda nga rusët=burrë i zoti/i mirë, atëhere po aq “burrë i mirë” i takon me qënë edhe merhumit, sepse edhe Enver Hoxha u nda prej tyre(rusëve)
(bile u nda jo si u ndanë jugosllavët “duhan t’kuq e muhabet gjithsekush n’kuti t’vet” por në rrethana akoma më të vështira se të ndaheshe si miq
Pastaj … nuk më rezulton se Tito u nda nga rusët sepse pati kuptuar “kultin e individit” tek Stalini
1 Korrik 2008 @ 7:22 pm
Edrus!
:P 
!!!!!!!!!!!!
Kur del emri JOT me kujtohet ajo intervista e Van Bastenit qe sapo shkelqente…..”Kur kroson ne zone …eshte thirrje per GOL”
Per mua je shume i sakte sepse mbeshtetem ne nje TEZE qe historia nuk behet me 10 apo 50 vjet, ku me se shumti mendimi e faktet UZURPOHEN nga spekullatore e mendimtare te Percipte , Fraezologe e lloj lloj spekulantesh qe njohin emra e perkatesi partiake dhe me kete jane GATI te ndertojne edhe historine e zhvillimet e saj te themi edhe ne BURKINA FASO.
Faktet kane ndodhur ne kohe te ndryshme ,ne situata te ndryshme, nga njerez te ndryshem ,e trashegimi kulturore te ndryshme.
Them se SHQIPTARET per mendimin tim ne qeverisjet e tyre si SHTET nuk kane patur tradite te qendrueshme per vete rrolin e tyre EKONOMIKO-USHTARAK si shtet i RI dhe i formuar VONE.
Ne me te vertete kemi kaluar disa forma qeverimi si SHTET per Hir te SHTETIT, Mbreteri articiale , SERVILE te ITALIANEVE deri ne SHITJE , Bashkepunime me djajte serbe , puthje e shpulla me Ruse , perqafime e grindje me Kineze , rumuje e rumpalle si shtet i sotem 20 vjecar ,puthje e perqafime te DOMOSDOSHME me AMERIKANET….. dhe kjo perben nje baze te mire per te gjykuar i qete nga REZULTATET dhe VLERAT qe u percollen dhe qe DUHET te ruhen ose JO… Pavaresisht nga INDIVIDET qe i perfaqesuan dhe i serviren ato si sisteme POLITIKE pra SHTET ose MENYRE QEVERIMI…..
Dhe qe ta besh kete ne rradhe te pare dhe PADISKUTIM duhen shifra e fakte EKONOMIKE.
Ndryshe cdo qen i zgjidhur nga litari mund te leh i lire per kocka ne cdo qoshe tavoline per te menduar se sot eshte me i NGRENE se dje se ka LIRI……dhe kete e quan HISTORI e keqe apo e mire
1 Korrik 2008 @ 7:27 pm
O Idriz,
Mos i ngacmo ore as Edrusin, as Van Bastenin :D, me pjesen tjeter te postimit merru sa te duash
1 Korrik 2008 @ 7:30 pm
Gjithmon te fundit i kemi hyp gamorit,dhe i fundit i shkalavar,
pa vend te sakt!Panvarsine,te fundit,Mbreterine,Te fundit ne bote !Komunizmin e lame te fundit,Demokracine te fundit..
1 Korrik 2008 @ 7:47 pm
Une reagoj i nderuar T-RED sipas mendimit qe shfaqin NICK-et dhe jo NIKU vet…..
:D 
:P 
.
:) 
Kam dhe nje huq qe me erresohen mendimet kur dalin me shume NIK-er..
sepse marrin rrole “provokatoresh”…
Megjithate kapter RAMIUT foli prap se si duket kane njefare perzgjedhje e standart tjeter kur vjen fjala per TY…
Te pakten thuaju ta heqin ate “helaqin” tend sepse ndryshe nuk duhet te marre kutpim gjysmak mendimi…pavaresisht nag NICK-u qe vjen pas
ose qe del ne krye te heres.
Sa per dijeni MBAJE mend njehere e PERGJITHMONE ajo qe ndan nje QYTETAR ne BOTKUPTIM qofte edhe ne ato qe quhen FYERJE me nje
KATUNAR ose MALOK(per ofendim) eshte treguesi i QEJFMBETJES…..
Te tjerat po te hiqet kjo rregullohen….
1 Korrik 2008 @ 7:55 pm
Idris…. ti me befason mu jo rralle. Kjo puna e qejfmbetjes ishte shume-shume e goditur!
1 Korrik 2008 @ 8:08 pm
Nuk je i vemendshem EMIGRANT edhe pse jeton ne AMERIKE
:D 
:D.
Ke nevoje te dalesh nga lagjet e “qejflijve” bythezij po jo si ti kane treguar…..
Edrusi ne Durres duhet te kete jetuar permidis jo midis tyre keshtu qe edhe kur e shajne nuk mer pamjet e vazos me lulen “mos me prek”
Po dhe ky T-Red duket sikur ka kaluar nga periferia e “lagjes muve” …
1 Korrik 2008 @ 8:11 pm
C’e kishe gjithe kete reagim edhe ti, s’guxon njeriu te beje nje shaka s’guxon
1 Korrik 2008 @ 8:19 pm
Shqiperia e shkret…nga tja mbante…nga zjarri ne tigan.
Fatkeqsisht e verteta eshte se Anglia na kishte hequr vizen fare…Po te lexoni librin e ati Anglezit qe ishte i derguar ne Shqiperi…ai pohon se Anglia ishte dakord ta ndante Shqiperine midis Greqise dhe Jugosllavise. Pra…po te ishim ne duart e tyre…nuk do ekzistonim fare me si shtet e me keq.
1 Korrik 2008 @ 8:19 pm
Edrus,
Do te lutesha t’i lexoje mesazhet te plota, e jo nje fjali ne tre. Te thashe, Titon e nuk e ben burre te mire (per popullin e vet) pse u prish me ruset, porse nga kjo levizje perfitoi, prap ai, populli i vet, pra i shpetoi grazhdit te Moskes, hengri pare nga gjithe bota, me te cilat zhvilloi Jugon. Kjo e fundit u shpartallua pikerisht mbas epokes se Titos. Per ne shqiptaret ishte fat qe ajo epoke mbaroi, se kushedi si do i kishte shkuar puna dhe Kosoves.
EH u prish me ruset, se i kerkonin te leronte karriken. Megjithate, sikur ai mbas kesaj shkeputje te ishte lidhur me perendimin e te bente ato gjera qe duheshin bere, do ta kishte akoma monumentin ne shesh, mbase dhe te lare ne flori, dhe Shqiperia do te ishte zhvilluar e ne s’do ishim duke bere kete muhabet sot. Por fatkeqesisht, per ta patur super te sigurte kolltukun, EH vazhdoi ta conte vendin akoma me skic civilizimit e zhvillimit.
Ketu kulti i individit s’hyn fare, s’ka diktator pa te. Puna eshte si perdoret ai kult, per te miren apo te zezen e popullit tend. Dhe se ne c’derexhe perfundoi Shqiperia e EH, mjafton te shohesh ato skenat biblike, ku robt kacavirreshin neper pompore, vec te iknin nga syte kembet. Nqs ti me thua se ato mijra, qe me vone u bene qindramijara e milione, iken per turizem, eshte tjeter muhabet.
1 Korrik 2008 @ 8:28 pm
Une shpresoj qe nje dite, ne te ardhmen, historia do te shkruhet, dhe do te shkruhet persembari. Po jo nga Berisha qe demek tradhetoi idealet e veta, duke dale edhe i paburre ne kete rast. E as nga gjeneralet 30 vjecare qe emeroi ky satrap i lig. Dhe kurrsesi nga “Akademia e “”shkencave”"” qe degjeneroi ky merhum antishqiptar. Po te shkruhet nga shqiptaret vete. E sigurisht ne te do kene ze edhe komunistet e ndershem, edhe sigurimsat e shtetit, edhe ndonje anetar i byrose apo komitetit qendror, por edhe te persekutuarit politike, e gjithashtu edhe te huajt… Te mos themi ne qe kemi dashur keshtu apo kemi dashur ashtu e te na i plasin faktet ne surrat te huajt; dhe te huajt, mos na dalin si miq historike sot, kur t’ua plasim ne surrat faktet tona… Historia eshte nje gje komplekse, sidomos historia e nje kombi, e per me teper, nje histori 50 vjecare me kaq kontraste dhe kontradikta…
Dikur ndoshta do dale ne siperfaqe se kush ka qene Enveri… megjithese te jemi te ndergjegjshem, Enveri eshte vetem nje emer, pavaresisht sa protagonist ka qene.
Ketu ka njerez qe mohojne gjithshka! Kjo eshte tragjike dhe miopi e rende. Nganjehere me duket sikur disa e kane Shqiperine me te degjuar dhe nuk e kane pare ndonjehere.
1 Korrik 2008 @ 8:39 pm
Ja ky i sipermi eshte nje kend veshtrim personal dhe me vlera besoj ne faqet e shenimeve tuaja …se ne asnje liber dhe nga asnje deshmitar i kohes nuk thuhet se …
:( 
.
“”PERENDIMI i zgjati doren SHQIPERISE pas prishjes me RUSET”"….
Ne shenimet e ENVERIT perkundrazi thuhet qe TREGTARI FRANCEZ vrapoi ne SHQIPRI per te shitur GRURE me FLORI…..per aq grure sa
“i hanin minjte ne hambare ” HRUSHOVIT
Pra paska nje episod me PERENDIMIN nga ku mund te pretendohej …
ne qofte se…
Ke edhe nje superfuqi BOTERORE te kohes qe kishte rastin ta fuste ne “kurth” Enverin me arin e depozituar por vazhdoi me traditen e mosprishjes se gjahut kur diskutohej per SHQIPERINE….
Kishe dhe nje shtet qe dhuroi cmim per tregimin me te bukur te kohes nga nje grua OFICERI te Marines Italiane qe titulloi… Per here te pare…
Nuk me kujtohet mire ne ligjerate te drejte ,por kutpimin e kishte qe per here te pare beri sex me burrin pas 15 vjet martese me bindje