Eglantina Bardhi

Shekulli

Nesër do të jenë mjekët e ardhshëm, por shumë prej tyre nuk kanë prekur kurrë me dorë një trup të vdekur, për të mësuar studimin e trupit të njeriut. Kështu, studentët e Fakultetit të Mjekësisë ndeshen me mësim të cunguar që në vitin e parë, pasi mungesa e kufomave e ka lënë lëndën e Anatomisë Normale larg praktikave të studentëve. Sipas profesorit në Departamentin e Anatomisë Patologjike dhe Mjekësisë Ligjore në Fakultetin e Mjekësisë, Bardhyl Çipi, gjetja e kufomave për studimet anatomike përbën një problem real për mjekësinë e sotme. Të gjendur përball këtij fenomeni, profesor Çipi dhe drejtori i Institutit të Mjekësisë Ligjore, Besim Ymaj, theksojnë se duhet të bëhet me ligj dhurimi i trupit që, në shumë raste mund të shitet edhe nga vetë personi, para se të vdesë.

Studimi i trupit, pa trup

Studimi i trupit të njeriut që bëhet në lëndën Anatomia Normale, njohuri këto që studenti duhet t’i marrë që në vitin e parë, bëhet teorikisht. Shkak, sipas profesorëve, është mungesa e kufomave. “Studentët, në këtë lëndë mësojnë ndërtimin e trupit të njeriut dhe kjo bëhet nëpërmjet vënies në dispozicion të kufomave. Por këto kufoma pothuajse mungojnë fare për studim dhe ky është një problem i madh”,- pohon profesor Bardhyl Çipi, duke shtuar se kjo mangësi ndikon edhe në përgatitjen profesionale të studentëve. Sipas tij, para viteve ‘90 ky problem nuk ishte i pranishëm për studentët e Mjekësisë, pasi objekt studimi bëheshin trupat e personave të dënuar, ndërsa sot kjo praktikë nuk njihet. Megjithëse ai këtë praktikë e quan si shkelje të të drejtave të njeriut, të pakën tek ajo e kaluara, shikon anën tjetër pozitive, që studentët kanë pasur në dispozicion trupa për të bërë praktikën mësimore. Një ndër burimet e vetme të sigurimit të trupave të vdekur, sipas Çipit, kanë mbetur njerëzit pa njerëz, por këtë janë shumë të paktë, për të përballuar të gjitha praktikat mësimore. “Që kur shpenzimet e varrimit filluan të përballohen nga Sigurimet Shoqërore, numri i kufomave që merreshin nga personat e braktisur u pakësua, ndërsa kërkesa e universiteteve për kufoma që do të bëhen objekt studimi sot, është shumë i madh”,- thekson Bardhyl Çipi.

Shitja dhe dhurimi i trupit

Ndoshta tingëllon ashpër, por në fakt është një akt altruist i personit që shet ose dhuron trupin, për qëllime studimore. Sipas drejtorit të Institutit të Mjekësisë Ligjore, Besim Ymaj, miratimi i ligjit për shitjen e trupit do të ishte me shumë interes, si në vendet e tjera të botës. “Duhet të ekzistojë një ligj, pasi është e drejta e çdo individi, i cili shikon një sëmundje të pashërueshme apo edhe për shkaqe të tjera, ai ka të drejtën të kërkojë që trupi i tij të vihet në dispozicion për qëllime studimore, me anë të shitjes kundrejt një çmimi të caktuar”,- thotë Besim Ymaj, duke shtuar se kjo është pak a shumë njësoj me sigurimin e jetës, i cili bën një deklaratë që nëse i ndodh ndonjë aksident apo ndonjë sëmundje do të paguhet. Të njëjtin mendim me të ndan edhe profesor Bardhyl Çipi, i cili thekson se kjo do të ishte mënyra më e mirë për të siguruar kufoma, në mënyrë që t’u vihet në ndihmë studentëve për studime më cilësore.

Disa nga motivet e dhurimit të trupit

Nganjëherë personat dhurojnë trupat e tyre, meqenëse familja e nuk është në gjendje që të përballojë shpenzimet e varrimit.

Për disa njerëz, dhurimi i trupit të tyre është një shprehje e mirënjohjes ndaj mjekut që e ka kuruar.

Për disa të tjerë, ky veprim konsiderohet si përpjekje për të shmangur vetminë që ata kanë pasur gjatë gjithë jetës.

Në një rast tjetër, një punëtor që punoi për vite me radhë në ndërtimin e godinës së re të Fakultetit të Mjekësisë së Parisit, dhuroi trupin e tij, me qëllim që ai të qëndronte përsëri atje ku kishte punuar për vite me radhë.

Ndërsa një rast në një tjetër, një grua e ve që nuk e kishte dashur burrin e saj, e dhuroi trupin në mënyrë që të mos varrosej pranë bashkëshortit.

Ymaj: Mungesa e autopsive, sjell mbulimin e gabimeve të mjekëve

Mësim i cunguar dhe mbulim i gabimeve të mjekëve. Kështu shprehet drejtori i Institutit të Mjekësisë Ligjore, Besim Ymaj, për fenomenin e mosbërjes së autopsive dhe për këtë ai kryesisht bën përgjegjës drejtoritë e spitaleve. Kështu, studentët e Fakultetit të Mjekësisë, mësim të cunguar marrin edhe në lëndën e Anatomisë Patologjike, lëndë kjo që realizohet në vitin e 3-të. Sipas profesorit të departamentit të Anatomisë Patologjike, Bardhyl Çipi, kjo lëndë merret me autopsitë e pacientëve që vdesin në spitale. “Për fat të keq, këto autopsi tashmë janë ndërprerë dhe nuk bëhen më, duke dëmtuar rëndë mësimdhënien dhe formimin profesional të studentëve”,- thekson Çipi. Ndërsa Besim Ymaj theksoi se një fakt i tillë sjell pasoja negative jo vetëm për formimin e studentëve, por edhe për vetë spitalet. “Fakti që nuk bëhen autopsitë e pacientëve që vdesin në spitale, mund të mbulojë edhe shumë gabime të mjekëve”,- thekson ai, duke shtuar se ky rregull duhet të rikthehet si më parë, në mënyrë të rritet profesionalizimi dhe të ndalohen abuzimet.