Premisat për një shoqëri demokratike
Shpeshherë dëgjojmë të flitet për mosfunksionimin e institucioneve demokratike në Shqipëri dhe si rrjedhim, shohim edhe se vëmendja përqendrohet menjëherë te funksionimi i rregullt i zgjedhjeve, te lufta kundër korrupsionit, te lufta kundër ekonomisë joformale etj., si kushte të domosdoshme që të funksionojë demokracia. Por, duke u kushtuar mjaft vëmendje këtyre faktorëve duket se është lënë në harresë një faktor tjetër mjaft i rëndësishëm për demokratizimin e institucioneve, që është, kultura politike e shoqërisë.
Jo se mbajtja e zgjedhjeve të lira dhe të ndershme nuk ka rëndësi për demokratizimin e institucioneve apo, aq më tepër, lufta kundër korrupsionit e ekonomisë joformale. Përkundrazi, ato janë sinjalizuesit bazë që tregojnë nëse funksionojnë institucionet demokratike, apo jo. Por edhe institucionet demokratike, që të funksionojnë ashtu siç duhet, kanë nevojë për një shoqëri demokratike. Që institucionet demokratike të kenë baza të forta, thekson studiuesi i madh i demokracisë, Robert A. Dahl, duhet që të veprojnë në një shoqëri, e cila të ketë të ngulura në kulturën politike të saj idealet dhe vlerat e demokracisë. Madje, një nga arsyet kryesore, pse institucionet demokratike funksionojnë më mirë në disa shtete sesa në disa shtete të tjera është pikërisht fakti se demokracia i ka rrënjët të ngulura më mirë në kulturën politike të shoqërisë së këtyre vendeve. Pikërisht, për sa i përket demokratizimit kultura politike e shoqërisë shqiptare duket se është disi larg.
Megjithëse kanë kaluar gati 14 vjet nga përmbysja e regjimit totalitarist, shumë koncepte të demokracisë që janë baza e kulturës politike në shoqërinë evropiane drejt së cilës duam të shkojmë, vazhdojnë të qëndrojnë ende larg mentalitetit të shoqërisë shqiptare. Mjafton të shohësh frymën e jotolerancës që mbizotëron në përgjithësi në shoqërinë tonë dhe e kupton që demokracia akoma nuk i ka ngulur rrënjët ashtu siç duhet. Madje, pothuajse të gjithë jemi dëshmitarë që në disa zona të Shqipërisë vlerat e demokracisë ndeshen ende me koncepte mesjetare që mbahen gjallë, megjithëse jemi në shekullin XXI. Në një kohë që filozofia e demokracisë, por dhe ajo e integrimit kërkon qytetarë që të mendojnë dhe të kërkojnë me forcë që çdo zgjidhje politike duhet të dalë brenda parametrave të demokracisë dhe procedurave demokratike, në Shqipëri shumë të rrallë janë ata që e mendojnë një gjë të tillë.
Kjo mungesë e demokracisë brenda kulturës së shoqërisë sonë mendoj se nuk vjen vetëm si rrjedhim i së trashëguarës, por dhe si rrjedhim i një mungese të vëmendjes sot. Në qoftë se politika shqiptare apo organizata të ndryshme janë përpjekur dhe përpiqen me reforma të ndryshme institucionale me qëllim për demokratizimin e mëtejshëm të këtyre institucioneve, për demokratizimin dhe emancipimin e kulturës politike të shoqërisë tonë duket se nuk është bërë dhe aq. Kultura politike e shoqërisë tonë ka nevojë për një vëmendje më të madhe. Por, kjo vëmendje nuk duhet kërkuar thjesht te shteti shqiptar apo te qeveria shqiptare, por dhe tek shumë organizata e shoqata të ndryshme që veprojnë në vendin tonë e sidomos, tek ato shoqata e organizata të cilat merren më drejtpërdrejt me problemet e demokratizimit. Sot në Shqipëri veprojnë shumë organizata apo shoqata të ndryshme të këtij lloji, por këto shumë pak janë marrë me problemin e kulturës politike të shoqërisë tonë.
Megjithëse dihet që kultura politike është diçka e trashëguar dhe që të formohet një kulturë e re duhet të kalojnë disa breza. Mendoj përsëri që shoqëria shqiptare ka shanse të mira për ta zhvilluar dhe forcuar më tej demokracinë. Për këtë do të ishte e nevojshme thjesht një vëmendje më e madhe dhe një angazhim më i drejtpërdrejtë i të gjithë aktorëve që luajnë rol në procesin e demokratizimit. Pasi, pavarësisht problemeve të ndryshme, një pjesë e mirë e shqiptarëve duket se janë ndërgjegjësuar disi dhe e kanë kuptuar, duke parë edhe të shkuarën e tyre, që asgjë e mirë nuk vjen nga jotoleranca. Por, një ndërgjegjësim i tillë duhet të shtrihet edhe më gjerë. Ideja që toleranca dhe mirëkuptimi janë baza e progresit të shoqërisë duhet të shtrihet dhe në pjesën tjetër të shoqërisë shqiptare, e cila, fatkeqësisht, ndodhet në zonat e thella rurale ku dhe kontakti me pjesën tjetër të shoqërisë është më i vështirë. Shumë prej këtyre shoqatave apo organizatave që përmenda më sipër, vetëm sa kanë bërë një përshkrim të thjeshtë të problemeve që lidhen me demokracinë në këto zona. Do të ishte më frytdhënëse, mendoj, sikur këto të zbrisnin në terren dhe të jepnin ndonjë ide konkrete për zgjidhjen e këtyre problemeve. Gjithashtu, nuk duhet harruar dhe që një pjesë e konsiderueshme e shoqërisë shqiptare jeton prej kohësh në ShBA dhe në vende të ndryshme të Evropës Perëndimore. Madje, shumë të rinj studiojnë në universitete prestigjioze të këtyre shteteve, duke u edukuar kështu me një mentalitet të ri, me mentalitetin e Evropës, në gjirin e së cilës ne duam të integrohemi. Një kujdes dhe një vëmendje më e madhe në kulturën politike të shoqërisë, si dhe një “shfrytëzim” më i mirë i kësaj pjese të shoqërisë që jeton në vendet perëndimore do të ishte mjaft domethënës, mendoj, për të forcuar dhe për të vazhduar më me sukses demokratizimin dhe integrimin.
MARION GAJDA
15 November 2007 @ 2:01 am
edukimi politik dhe social bëhet ne shkollë. shkolla ka për qêllim tê edukoj dhe të urdhêron një Kultur gjenerale duke hedhur vlerat demokratike.
jointeresimi politikë nuk eshte patjeter burim i nje mungese te édukimit politikë p.sh Ne shtete evropiane pêrqindja e votuesve ne zgjegjet politique pothuajse gjitmon eshte shume e vogël, por prap se prap këto shtete i kemi si model demokratik dhe vlerat qê shpallin jan te konsideruara si univerzale.
Franca , kombi i drejtave te njeriut nuk eshte nje model ashtu siq dêshiron tê paraqet vetën. këtu ku u shpall deklarate et drejtave te njeriut ka shume jo tolérence dhe padrejtsi ashtu siq ka dhe korrupcion te madh.
Nje popull nuk lind me nje kultur politiko sociale, aje eshte i edukuar nga instituconet kryesore te nje shteti. Per te arritur ne nje idéal ” demokratiké shkolla duhet te perfaqsoj realisht rolin e saj kryesor: te mêsoj vlerat kryesore. Mungesa ne Shqiperi nuk eshte jointeresimi politique per te vetmën arsyje qe nga me i vogi fëmijê deri dek plaku me i vjetër, te gjith jan te prokupar me politique e shtetit.
Ne fund, pupullin nuk ka kushtet ne dorë për te arritur deri tek aje edukim politiko-shoqëror. Per kêt arsyjet Shtetit i duhet te merr pêrsipêr kêt përgjegjsi.
15 November 2007 @ 3:39 am
Lala,
Bukur e ke pershkurar. Shteti dhe Shkolla.
Problemi me shkollen qendron se ajo perbehet nga arsmitare ( njerez) qe jane pjese e popullit. Pra mungesa e nje kulture ne popull do te sjelle edhe nje mungese te kultures tek arsimtaret dhe me tej tek shkolla.
Tek shteti eshte pak a shume e njeta situate. Shteti zgjidhet nga populli me voten e popullit ( jemi ne demkraci apo jo?) Pra populli me jo eksperience demokratike do te bej nje zgjedhje jo te pershtatshme, dhe te zgjedhurit do te jene nga po ky popull qe ka te njetin mentalitet dhe mungese experience.
Pra ne keto kushte une nuk e shikoj dot zgjidhjen. Eshte si puna e pules dhe e vezes. Eshte veza qe beri pulen apo pula qe beri vezen.
Ketu mendoj une zgjidhja do te jete shteti. Nje shtet i forte me pjesmares idealiste, qe do te edukoje popullin me ane te forces dhe edukates morale,me normat e demokracise. Nje shtet qe mbase do te jete jo shume demokratik por qe do te edukoje demokracine. Kjo mendoj une e vetmja rruge ne te kundert jemi ne nje rreth vicios
15 November 2007 @ 5:39 am
“Që institucionet demokratike të kenë baza të forta, thekson studiuesi i madh i demokracisë, Robert A. Dahl, duhet që të veprojnë në një shoqëri, e cila të ketë të ngulura në kulturën politike të saj idealet dhe vlerat e demokracisë.”
——————
Nuk jam dakord me kete arsyetim. Kjo e Dahl bazohet ne doktrinen e kalbët europiane qe don te diktoje se “Demokracia” eshte e saja per t’ia “dhuruar” botes barbare.
Se me “shoqeri” nenkuptohet nje popull. Dhe del sipas kesaj qe ca popuj bejne per demokraci dhe disa nuk jane gati, sepse nuk kane keto “idealet” (cilat?) te ngulitura ne kulturen e tyre politike.
Koreja e jugut karshi Korese se veriut na japin nje shembull qe e kundrta e pohimit te Dahl eshte e vertete. I njejti popull korean, ne veri jeton si shqiptaret e viteve ‘70, kurse ne jug, po keta koreane, po i japin botes mesime kapitalizmi, demokracie, quaje cfare te duash.
Cdo popull i prodhon se brendshmi te njejtat vlera, te gjithe kane te keqin te mirin, dhe te shemtuarin. Nuk ka popuj demokrate dhe popuj totalitare. Populli ndjek udhehqesit.
Gjermanet lindore ne kohen e murit nuk ishin me te prirur per diktature dhe gjermanet e RFGJ nuk ishin me demokrate meqe jetonin ne liri, por ashtu i gatoi historia kushtet dhe ashtu u pershtat dhe populli. te njejtet gjermane ishin dhe ata qe i benin tifo Bekenbaurit ne perendim dhe te njejtet ishin ata te mjeret lindore qe spiunonin njeri tjetrin te Stazi.
15 November 2007 @ 6:12 am
Të jetë vallë demokracia forma më e kulluar e veprimtarisë së një shteti/populli??
Për sa kohë që një shtet/popull do të ketë probleme ekonomike, për po aq kohë do të shikojmë se “vlerat” e demokracisë do të jenë false dhe të manipulueshme.
Demokracia ka kuptim të egzistojë kur vlerat dhe ligjet që rregullojnë jetën e një populli pranohen dhe zbatohen nga të gjithë, dhe ky pranim/zbatim, nuk bëhet nëpërmjet frikës nga ligji apo institucionet, por sepse vetë populli ka besim dhe vlerëson ato vlera dhe ligje dhe që ka një kulturë tolerance ndaj mendimit dhe besimit të të tjerëve. Si rast të një modelli të tillë demokratik do të përmëndja Indinë… vërtet shumë larg demokracive të reklamuara si më të fortat ose më të “kulluara”, por që shpesh , “reklamimi” dhe ngritja në piedistal i “modelleve” tona të referimit (ose kujtimi i atyre që duam të dënojmë), lë jashtë diskutimit këto demokraci që janë në gjëndje të administrojnë popullsi të cilat vetëm në kryeqytet kanë po aq banorë sa ç’ka Amerika ose Franca.
15 November 2007 @ 6:59 am
Ja nje nga shprehjet e leshuara si pa teklif..INSTITUCIONE DEMOKRATIKE….
Mu ketu i ka ardhur fundi cdo shpjegimi ,njehere e pergjithmone te ameshuar,brenda mureve institucionale,pra brenda nje godine ne te cilen hyjme te gjejme LIRINE dhe mbetemi te BURGOSUR.DEMOKRACI PUSHTETi POPULLIT..pra kulture ,arsim, pare ,dashni ,lufte, lindje, vdekje……… e cdo pjese e pjeseze e kasaj qenie te organizuar ne SHOQERI dhe qe quhet NJEREZORE
15 November 2007 @ 7:36 am
Nuk ka popuj demokrate dhe popuj totalitare!
I vertete ky pohim ketu lart por ama ka popuj qe krijojne paradigma sociale dhe kulturore qe ne thelb i bejne keta popuj te gravitojne ose drejt ideve te barabarta te demokracise ose drejt ideve imponuese totalitare. Ndaj dhe bota jone sot ka vende te botes se pare, dyte apo trete, varet se cfare moduli jetosor cdo komb zgjedh. Mua moduli demokratik me duket me i gjeturi pasi i lejon cdo individi pjesmarrje te barabarte ne shoqeri pa pasur parakushte. Ndersa modelet jodemokratike i imponojne indidvidit premisa te trasheguara neper breza nga keto shoqeri te cilat konsiderohen te paprekshme dhe keshtu roli i individit ne keto shoqeri zbehet e sfumohet. Energjia qe cliron cdo shoqeri per individet e saj permes mekanizmave te saj nxites eshte celesi i suksesit. Shoqerite demokratike nxisin shpirtin e lire, eksplorimin pakufi, mendjen dyshyese dhe kurajon..jo me kot shoqerite perendimore kane ecur kaq shume pasi energjia e cdo individi pavaresisht prirjeve te tij kanalizohet drejt talentit te caktuar. Shoqerite lindore apo me tej i veshin zhvillimit spontan nje sere premisash shoqerore me natyre tradicionale domosdoshmerisht te detyruara te cilat e zbehin dhe dhe kerrusin shpirtin e lire dhe kreativ. Psh nje shoqeri qe po marr shembull kot femren e konsideron si nje entitet qe eshte natyralisht e predispozuar vec per krijimin dhe maturimin e familjes i humb shume energji vetevetes permes imponimit te parakushteve per nje gjini te sajen qe perben 50% te kapacitetit te saj. Ose tek ne ne shqiperi, konsiderimi deri ne ekstrem si te patyundshme i normave prinder-femije i con shume te rinj drejt ndrydhjes shpirterore qe manifestohet ne nje shoqeri flegmatike dhe pa vitalitet (lexoni letren e gjimnazistit nga Tepelena). Ose koncepti anakronik i nderit qe akoma ne e manifestojme krenarisht con deri ne raste ekstreme kur nje prind qe vret vajzen e vet se i ‘cenoi nderin e familjes’ konsiderohet si model pozitv bile thuhet dhe ‘bravo i qofte’. Edhe kushtet historike te cilat shpesh kushtezojne evolucionin e nje kombi nuk jane gjithmone kazuale dhe te pashmangshme, jane vete kombet qe gjate zhvillimit te tyre historik krijiojne tharmin e zhvillimeve ku e gjejne veten me vone.
15 November 2007 @ 10:35 am
Nuk mund te kete demokraci ne nje shoqeri qe eshte ne krize,drejt shkatrimit,aq me teper”kulture politike”!Shoqeria shqiptare eshte e zhytur ne pasiguri totale,sepse ekziston hipokrizia dhe formaliteti i nje shteti te paafte.
15 November 2007 @ 1:43 pm
ketu tek ky artigull me sa kuptoj un nuk thuhet se ka shoqeri demokratike apo se ka shoqeri totalitariste,por eshte fjala per shoqerine shqiptare e cila e kerkon demokracine tek zgjedhjet,tek lufta korrupsionit,por ne fillim fare demokracia qendron tek te gjithe anetaret e shoqerise..nese ata jane te bindur me ndergjegje ndaj atyre qe nei quajm vlera demokratike e qejane karakteristike e vendeve erendimore,si p.sh toleranca qe ne shqiptaret nuk e kemi e qe eshte baz demokracie..
Ky artikullme duket me tepr i nje sinjal qe i behet te gjithe shoqerise shqiptare e ne vecanti institucioneve si qeveritare por me teper atyre joqeveritare qe nga nje here meren me probleme ne ajer..
15 November 2007 @ 2:15 pm
Ore per cfare djall tolerance perendimore flisni ju se na luajtet nga mendte? Kur ka qene Perendimi “Tolerant”? Ju ngulni kembe qe duhet “te zbutemi” dhe harroni se kjo eshte njesoj sikur ta quash dike kafshe. S’e kuptoj veteurrejtjen dhe deshiren per t’u bere “tolerante si ata”, qe vetem tolerante nuk jane. Vete premisa qe dikton se ata jane ndryshe dhe ne duhet te behemi si ata qe te behemi njerez, eshte mungese e plote tolerance.
shefi: “…Shoqerite demokratike nxisin shpirtin e lire, eksplorimin pakufi, mendjen dyshyese dhe kurajon…”
Kurse mua o shfe me duket sikur “shoqerite demikratike’ te kohes sone jane me teper se kurre mind-condrol, state-control, korporatizëm, media te kontrolluara. Te duket “esplorues pa kufij” ky publiku modern perendimor qe e kalon diten duke soditur feçkën e Britney Spears dhe nuk ka idene psh se c’eshte politika e jashtme e vendit te tij? Qe ben lufte por nuk e di se pse, qe sulmohet me 9/11 po nuk behet kurjoz te kerkoje motivin…?
15 November 2007 @ 3:11 pm
varet se si e kupton ti tolerancen perendimore..?Nuk po themi tolerence ne kuptimin qe te ndikohemi nga perendimi ashtu si po e kupton ti.. por persa i perket demokracise toleranca eshte themelore dhe sidomos per ngritjen e institucioneve demokratike…si mund te jete nje vend demokratike (sipas modelit perendimor te demokracise,sepse deri tani nuk kemi njohur model tjeter me te mire dhe me te pershtateshem)kur ne shqiperi grinden,shahen e fyen,shkelin ligjin me 7 kembe,per gjera fare banale.Kur rrihen ne parlament pothuajse perdite per budallalekun me te vogel e nuk ulen te bisedojn me njeri tjetrin forcat politike per probleme qe ka sa te duash shqiperia,por mbajn inate dhe mllefe personale…Si mund te jete nje vend demokratike pa qene mbi te gjitha civil njerezit e atij vendi… ku ne shqiperi rrihesh e vritesh vetem per nje te pare me sy..??? etj..etj
15 November 2007 @ 3:18 pm
Nuk eshte kultura demokratike te jesh i informuar mbi politiken,apo se cfare ndodhi per 11shtator apo 1 maj..kultura politike eshte mbi te gjitha e sjallura ne menyre civile..qe do te thote te kesh rrespekt per rregullat…e ti zbatosh kur te zgjedhesh presidentin apo prokurorin te mos besh puçe e matrapazlleqe por te zbatosh rregullat ashtu siç i do loja sepse kjo eshte demokracia…apo ne shqiptaret e kemi per zakon qe ai qe di tja fusi tjetrin e konsiderojm me te mirin sepse pothuajse te gjithe ne e kemi mendjen se si tja fusim ketij apo atij as njeher ti pershtatemi rregullave te lojes,qofte dhe nese humbim, por jo ne te gjithe duam te jemi te paret e te mos humbim kurre…
15 November 2007 @ 4:38 pm
S’jam dakord. Me shume respekt, keto me duken shabllone.
“…..kultura politike eshte mbi te gjitha e sjallura ne menyre civile…”
Kjo psh s’me thote asgje. Une prap te them qe kultura politike eshte gjithmone e bazuar ne Informacion/Dije, dhe ne mungese te kesaj kemi Injorance Politike. Publiku peredimor eshte po aq injorant, ne mos me shume sesa publiku shqiptar. Eshte nje publik i kapitulluar, i majmur dhe kaqol. Kjo reklama perendimore qe na serviret eshte ajo karshi se ciles duhet te tregohemi skeptike. Sepse po te vazhdojme te kalojme kohen duke admiruar “kulturat demokratike” as ate vrimen ne uje proverbiale nuk do ta qullosim dot.
15 November 2007 @ 5:42 pm
Blendi,
Nga nje ane jam dakort me ty qe te gjitha shtetet perendimore (qe permenden me siper si “demokracite perendimore”) kane problemet e tyre me indiferentizmin e nje pjese te madhe te popullsise ndaj informacionit. Megjithate nuk mund te veme ne peshore dy skaje te kunderta, e aq me teper te barazohen. Indiferentizmi ne perendim vjen si pasoje e te qenurit “i ngopur”, problemet qe kane njerezit jane ne pergjithesi personale, problemet e medha jane zgjidhur prej shekujsh ose te pakten dekada me pare. Duke pare historine, individi perendimor eshte i bindur se ka fuqine te beje ndryshim. Te qenit shtete te fuqishem u jep nje status shume te ndryshem nga ai i Shqiperise, e cila eshte varur historikisht nga tekat e me te medhenjve. Nuk po e justifikoj si te drejte kete indiferentizem, thjesht po mundohem te shpjegoj ndryshimin. Nga ana tjeter, Shqiperia, qe eshte vend i varfer, nuk i eshte degjuar ndonjehere zeri dhe eshte bere rrogoz per kembet e kujtdo. Individi ka qene e vazhdon te jete i ndrydhur, i mungojne gjerat me themelore, e ndihet i pafuqishem per te bere ndryshim, e tek kjo e fundit qendron edhe problemi.
Qe ta permbledh ne pak fjale, desha te them qe problemi nuk qendron tek admirimi i shoqerive te tjera demokratike, por tek arsyeja e admirimit: nuk ka shume vlere te admirosh me mendimit “Ah sikur..”, po per mendimin tim vlere ka qe njerezit te shohin fuqine per ndryshim qe ka cdo individ. Demokracia nuk fillon nga lart poshte, ashtu sic nuk ndertohet shtepia nga catia e te perfundoje tek themelet.
15 November 2007 @ 6:50 pm
Blend …shume meri paske mer burre. Nje keshille miqesore, mos i ler problemet e perdishme te te erresojne gjykimin.
Ca sqarime, e vertete qe ka kontroll korporatash, e vertet qe njerezit harxhojne kohen kot me B Spears apo P Hilton. Po aq e vertete se ka shkrehje dhe mosinteresim me proceset e perditshme politike. Po kjo sthote asgje. Bile thote qe tejngopja (sic thote wasu) dhe mireqenia i ka bere njerezit perendimore vaniotze. Per te mos thene qe ky mosinteresim total me politiken ka te beje me shume me faktin se individet ne perendim jane te bindur ne maksimum per soliditetin e institucioneve te tyra baze aq shume sa nuk ja varin shume. Por kjo nuk ja u zbeh fare arritjet si Magna Karta 1215, Bill of Rights, Due process of Law, Marrja e Bastijes me 14 korrik, Kushtetuten e 1787tes, Reformacionin e Martin Luterit, Brown v. Board of Education 1954, Rilindjen, Iluminizmin, Konceptin e kombit-shtet etj etj. Keto jane themeli, jane motorri gjenial i demokracive perendimore, ato qe i bejne keto demokraci te shendosha e pjellore, sisteme bashkeekzistence te pashembullta. Normal pastaj qe po te merresh me kerkime cenesh do gjesh plot se asnje demokraci nuk eshte perfekte, ka probleme pafund, por ama themeli eshte i shendoshe. Kushdo individ qe e ndjen veten te rrezikuar nga padrejtesia ne Perendim ka te drejte te ankohet deri ne Gkykaten me Supreme dhe shpesh gjykata vendos ne favor te individit ne kurriz te kujtdo entiteti tjeter sado i fuqishem qofte ky entitet.
E kuptoj qe eshte e veshtire te pranohet inferioriteti yne si shtet prej kashte sidomos kur e veme veten ne kandar me te tilla shoqeri te zhvilluara ne cdo qelize te tyre. Por besoj se ne momentin qe do pranojme inferioritetin dhe prapambetjen tone pa qejfmbetje dhe ligesi atehere do fillojme me te vertete procesin tone drejt ndreqjes. Nuk eshte turp te pranojme se jemi prapa, ama eshte turp te vazhdojme te kembengulim si donkishote se asgje seshte gabim me sjelljen tone dhe te sillemi si ziliqare me ata qe jane me lart se ne.
15 November 2007 @ 8:56 pm
i dashur blend i lexoj me vemendje ato qe shkruan, dhe ve re nje lloj refuzimi ndaj shoqerise perendimore dhe modelit qe ata japin per faktin(sic thote dhe shefi) sepse ne shqiptaret ndjehemi inferior…kjo eshte dhe nje nga problemet qe na le ne si shqiperi mbrapa..STILI I STRUCIT qe fusim koken ne rer e nuk duam te shohim se ku jemi..i trembemi konfrontimit me te tjeret dhe i trembemi paragjykimeve…por ky eshte problem i madh.per 50 vjet u ngopem me fjalet qe ishim vendi me i lumtur ne bote sepse na ben te beheshim si struci dhe pasojat ja ku jan i shohim so:i nformacioni qe thua ti nuk ka te bej me kulturen demokratike por me kulturen politike qe jane dy gjera te ndryshme.Sepse po te ishte ashtu populli shqiptare sot do ishte me i demokratizuari duke qene se nuk ma mer mendja se ka vend tjeter ne bote ku lajmet ne TV jepen pothuajse cdo 30 min.Te gjithe bejn muhabet vetem per politike.Ti me te vertet thuaqe perndimoret jane “injorant”une do tethoja jemi me shume ne shqiptaret qe meremi vetem me llafe,sepse ata perendimor sa here ka pasur pa drejtesi apo probleme globale siç ishte lufta ne Irak nuk kane nguruar te coheshin e te protestonin ashtu sipas menyresse tyre,kurse ne shqiptaret inteligjentet ku ishim????Me thuaj ti qe ne kaq te miret sa te na kete zili e gjithe bota kur jemi ngritur nje here qofte dhe per te mbrojtur ato qe jane te drejtat tona civile ne shtetin tone (principet edemokracise)….sa kemi bere llafe kot e as gje me shume.Eduam apo nuk e duam perendimin ai na ofron nje model qeverisje dhe demokracie qe ne duhet te perpiqemi ti marim shembullin mgjths eshte e veshtire..
15 November 2007 @ 9:19 pm
…duke u kushtuar mjaft vëmendje këtyre faktorëve duket se është lënë në harresë një faktor tjetër mjaft i rëndësishëm për demokratizimin e institucioneve, që është, kultura politike e shoqërisë. …
Ketu jam dakort me artikullshkruesin, ku dhe tere artikulli perpiqej/rrotullohej rreth kesaj teze. Mirpo s’mund te pajtohem me konkluzionin e tij ne fund ku verberisht besonte tek vlerat perendimore. Perendimi eshte vertet nje shkoll e madhe dhe e veshtire per emigrantet/te huajt, por nga ana tjeter eshte nje shkolle e hidhur, per te mos thene negative per te huajt.
15 November 2007 @ 10:14 pm
Cuna, shiko, nuk eshte ceshtje merie, ne fakt nuk eshte aspak ceshtje personale. Une kam 12/13 vjet ne Perendim (qe kur isha i mitur) dhe fakti qe zgjedh te qendroj dhe te jetoj ketu eshte domethenes, perderisa zgjedh te jem pjese e kesaj shoqerie. Edukim, karriere, shoqeri, une ne ShBA nuk jam ndjere kurre i huaj, perkundrazi, eshte pikerisht sepse e ndjej veten pjese te shoqerise qe kam keto rezerva. Sepse gjej mes nesh (amerikanesh) nje nivel injorance mbi boten dhe çeshtjet qe nuk e kam gjetur as ne Shqiperi.
Sistemi ketu eshte i kapur, ti shef duhet ta dish kete. Per sa kohe qe bejme lufte per te shfrytezuar gjakun e tjetrit dhe i mbulojme arsyet me bumper stickers [SUPPORT OUR TROOPS] nuk kemi gje ne vije. Ver re, luftrat i luftojne te varferit, parate i ben Dick Cheney me shoke.
Ne bejme sikur bejme zgjedhje por kandidatet i kemi kukulla dyngjyreshe ne xhepat e korporatave.
Japim leksione demoracie nderkohe qe skanojme per viktimen e rradhes (Garda Republikane e Iranit u shpall organizim terrorist - e moret vesh?).
16 November 2007 @ 10:29 pm
Nuk e di si ne kete debat mundt te krahasohet nivel i demokracise ne Shqiperi me ate ne boten e zhvilluar perendimore perfshi dhe SHBA.
A ka demokraci te kulluar ideale?.Une mendoj se Jo. Por kjo nuk do te thote qe meqense nuk ka demomkraci te kulluar nuk ka as shkallezim te demkracise ne te mire te mjaftushme apo te keqe.
Ne kete rast demokracia shqiptare eshte ne rendin e dyte nga fundi ose nga fillimi i rendit te trete. Meqense ne perendim ka korupsion meqense perendmi e ka demokracine me “huqe” kjo nuk do te thote se duhen futur te gjithe ne nje thes si ajo shqiptare dhe ajo Amerikane apo Perendimore.
Te metat e demokracise perendimore jane te kontrollushme, arijne deri ne nje nivel por nuk shkojne dot me tutje,KJo sepse kultura,niveli i demokracise,niveli shtetror jane pengese qe keto te meta te mos kalojne kete limit.Ne shqiperi nuk ka nivele te tilla,nuk ka pengesa te tilla. Ne qofte se Presidenti/kryeministri Frances,Anglise apo Amerikes, neqofte se politikanet e ketyre vendeve bejne veprime antidemokratike keto jane te kufizuara dhe deri diku ju gjendet nje justifikim. Po u kalua kufizimi apo nuk gjendet nje jisitfikim, ata (politkanet) zhduken nga skena politke brenda nates.
Me thoni ku qendorn krahasimi me Shqiperine? Politikanet e sotem jane po ata te 97 dhe jane po ne politke dhe ne fuqi. Mund te ndodhe kjo ne Amerike, apo Angli apo France. Dhe kryesore ketu eshte mentaliteti dhe experienca popullore. Indeferenitzmi i populit ne keto vende qe vjen nga mbingopja, mbaron sapo veprimet e politikanve nuk kane kufizim dhe jane te pa argumentuara. Nuk ka nevoje te arihet deri atje sa populli te ngihet ne revolucion. Barometrin e shikojne vete politkanet. Kur ai ngrihet shume ata vete kerkojne largimin e personazheve politke qe shkaktojen kete ngritje. Mjafton te ndiqni qofte edhe pak fushaten politike per president ne Amerike, apo situaten politke ne kete vend ta kuptoni kete. Valle krahasohet kjo me shqiperine. Le te mos i zmadhojme gjerat jashte realitet me qelim qe te behen te krahasushme me shqiperine. Kjo jo per te fyer veten,por per te ndrequr veten.Po nuk pranuam ku e kemi difektin nuk mudn ta korigjojme ate.Po e fshehem difektin nen parrullen “E mo se edhe bota keshut ben” keq e me keq do te perfundojme.
Me pelqeu ajo e stucit qe fut koken ne rene.
17 November 2007 @ 3:09 pm
shqiperise nuk i mungon shoqeria demokratike….ajo qe i mungon me shume(dhe kjo eshte historike per ne) eshte nje ’statesman’.
shoqerine demokratike e bejne ligjet dhe jo populli..populli do ndjeki(te them verberisht….them se po)
eshte e natyrshme qe ne vendet e botes ‘demokratike’ ligjet te zbatohen dhe populli eshte i ndergjegjshem per kete gje dhe kjo gje te themi i ben keta popuj demokrat???
dhe perseri ne zbatim te ketyre ligjeve jane njerez*… qe bejne gabime (me apo pa vetedije)dhe ne te themi se perendimi ka mangesira??
ne kemi ne fuqi te njejtet ‘njerez’ qe nuk kane parime….qe nuk kane idene me te vogel se cfare duhet bere…qe e kane bere karrigen e zyres si kolltuku i shtepise se vet….dhe kjo eshte historikisht
18 November 2007 @ 3:41 am
Eshte e cuditshme se si gjithe simpatizantet e politikes bajraktare, fshehin nga mbrapa nje arrogance, nje fodullek, qe mbase lind nga shpresa e tyre e gjore se nje dite do te jene pikerisht ata bajraktaret…por sklleverit jane te lindur per te vdekur skllever, ky eshte fati i tyre, se ne shekuj kurrizi i tyre tashme eshte zbutur aq shume, sa nuk e ndjejne me aspak forcen e kamzhikut qe rreh mbi ta. Vecse, sikur te evitonin te fisnin me kategoricizem mbi demokracine, do te ishte me mire, sepse injoranca nuk nenkupton te mos dish, por te flasesh me absolutizem per gjera qe nuk njeh aspak, por qe i shpreh sepse natyra kompleksiode te detyron te flasesh.
19 November 2007 @ 8:02 am
WHY WE FIGHT - A Film by Eugene Jarecki
http://www.sonyclassics.com/whywefight/