Mesuesi

Më kujtohet si sot. Atë njeri s’do ta harroj kurrë. U tregua mjaft mirënjohës ndaj meje. Vendosa që atë ditë ta ktheja në shtëpi më herët se zakonisht. Ai u habit nga ky vendim. Por megjithatë kishte nevojë për pushim. I hipi sërisht biçikletës dhe i dha pedaleve. Gomat e biçikletës të rreshkura prej vapës thellonin në pluhurin e trashë që vishte rrugën. E ndoqja me sy kur në hyrje të fshatit, ai mori ngadalë kthesën drejt gardhit të shtëpisë. Flaku tutje shkujdesshëm cigaren e kopsitur në buzë, zbriti vrullshëm, bëri disa hapa, shtyu lesën me kallama dhe çau, përmes rrugicës së rënduar prej fiqve të lashtë, drejt shtëpisë së tij tullakuqe. Mbështeti biçikletën pranë kovureve të rreshtuara anës murit, ngjiti shkallët e betonta dhe shtyu derën e shtëpisë.

Ajo që prisja ndodhi. Por porsi ju, nuk dëshiroj të di çfarë i panë sytë në atë moment, ndaj nuk hyra brenda. Me siguri diçka tepër e rëndë duhet të kishte ndodhur. Ai doli sakaq rrëmbyeshëm, vrapoi si i marrë drej ugarëve me frymëmarrjen që i shkulte zemrën vendit. Aviti krahun poshtë mullarit dhe tërhoqi që poshtë pushkën e fryrë në graso e të mbështjellë me gazeta të vjetra « Shekulli ». Sakaq shumë metra më tutje, pas shpinës së tij, një mashkull tek të dyzetat brofi prej shtëpisë dhe ja dha me të katra për nga xhadea. Ja dëgjoi hapat, e pa tjetrin tek ja mbathte këmishëzbërthyer, e shau nëpër dhëmbë, e shau nga nëna, nguli karikatorin dhe me një vendosmëri të pazakontë për një mësues mori për nga shtëpia.

E kisha vendosur të mos hyja në atë shtëpi dhe ju betohem që nuk kam parë gjë, por atë që pasoi e dëgjuan të gjithë : Një krismë !, ndërsa zërin e saj përgjërues, zor tua ketë kapur veshi. Nuk vonoi, kur fshati, pas heshtjes mizore që pason një krismë, mbathi opingat dhe doli në rrugë. Inspektorin e zonës që ngrinte pluhur mbi një motorrino të zhurmshëm, e njohën të gjithë prej së largu, për shkak të shkëlqimit nën çerepin e diellit të kokës së tij tullace të skuqur, të rrjepur dhe me një plagë të mbyllur, por të dukshme, afër ballit.

I zbriti motorrinos plot pompozitet duke ngritur pantallonat e duke rregulluar rripin. Nxori plot krenari Nokian e re që ca kalimtarë që ktheheshin nga Greqia ja kishin dhuruar, sipas tij, tek ura xha Lazit. Bërtiti në telefon për disa minuta dhe sinqerisht, jo vetëm ata që kishin dalë në rrugë të madhe, por as unë nuk kuptova asnjë prej atyre fjalëve që tha. Disa kohë pas telefonatës, u dukën në hyrje të fshatit furgonat e parë të policisë. Kishin maska. Një maskë pinte cigare në dritaren e hapur. Në qiell një helikopter blu bënte varavinga.

Të armatosur gjer në dhëmbë, pasi u siguruan nga të tjerët që krisma kishte ardhur nga shtëpia e mësuesit, ata filluan rrethimin. Shefi me ca të graduar të tjerë u rreshtuan pas një fiku degëngarkuar prej frutit të ëmbël. Shefi u hodh përpjetë krahëngritur, sqetulldjersitur, për të kapur një degë: I rrotulloi në gojë nja dy kokrra.
- Ma jep megafonin, - tha shefi.
- Je i rrethuar, dorëzohu…”.
Thellë nga shtëpia vinin ca të thyera porcelani.
- Mos na detyro të përdorim dhunën, - shefi ja vuri syrin një kokrre të plotë që lëngështonte atje lart ndër degë. I erdhi për të qeshur: Mediave këtë operacion mund t’ja servirte si “Operacioni Fiku”. Krruajti barkun i vetëkënaqur për gjetjen e tij dhe vuri megafonin në ON sërish.

Monologu i shefit zgjati disa minuta, por nga fytyra e tij dukej që i bënte ato thirrje me padëshirën më të madhe, dukej qartazi që ishte diçka e mërzitshme për të, ai ja përsëriste shpesh kolegëve “plum’i i zgjidh muhabetet”, nuk ishte burrë llafesh, ai ishte burrë, burrë principesh.
U kthye nga të tjerët dhe i bezdisur në kulm, tha:
- S’kemi ç’ti bëjmë. Nisni sulmin.

Operacioni nuk zgjati shumë. Pasi shembën derën kryesore, ata u turrën brenda me kallasha dhe qen kufiri, britma dhe lehje, disa të shtëna.
- Po ku mutin shkoi ky? – u tha shefi djemve kur këta i thanë që brenda s’kishte asnjëri. Unë qesha.

Në fshat, gratë ishin mbledhur tek çezma. Kishin renditur kusitë njëra pas tjetrës duke pritur ujin që duhet të vinte nga larg. Flisnin pa rradhë.
-Ç’ja bëri mirë kurvës.
- Ai është burrë.
- E kishte hak kurva.
- Hë kurva.
- Tamam burrë.
- Kurva.
- Burrë.

Ai e pa helikopterin që rrinte pezull mbi çatinë e tij të papërfunduar. Nuk arrinte ende ta besonte si I kishte shpëtuar atij rrethimi. Ju duk vërtet e pamundur, por ç’rëndësi kishte, nuk ishte koha për të menduar për këtë tani. Duhet t’ja mbathte sa më parë që aty. Hodhi pushkën në një ferrë dhe ja dha vrapit drejt kanalit të madh. Më kujtohet si tani, kur, në një çast, ai u ndal. Mori frymë thellë, ngriti kokën i pasigurtë drejt qiellit dhe më tha:
- Faleminderit autor.

Arbër Shtëmbari, tetor 2008

Dergoje artikullin me email Printoje artikullin

62 Komente

  1. flokenaja thotë:

    7 October 2008 @ 8:40 am

    - Mos na detyro të përdorim dhunën, - shefi ja vuri syrin një kokrre të plotë që lëngështonte atje lart ndër degë. I erdhi për të qeshur: Mediave këtë operacion mund t’ja servirte si “Operacioni Fiku”.

    Keta rreshtat duheshin vendosur tek tema “policet” :)

  2. don shehu thotë:

    7 October 2008 @ 3:20 pm

    Nuk e di por me duket si shume grotesk me kohen qe po jetojme.Akoma me ate kulturen korsikanese .Ne kenaqemi vetem me kete lloj vetegjyqesie .Anuk do te ishte me mire ta ndante e ajo te shikonte hallin e ky hallin e tije.Sa mire qe e mori vesh se po mos ta kishte marr veshe demi do te ishte dhe me i madh.Per mua eshte vetem nje zgjidhje ajo e ndarjes .Sa per perdorimin e atyre metodave te vjetera nuk mund ti konceptoje.Une i jap te drejte atij mesuesi se i dha nje mesim ketyre don zhuaneve por me e mira do te ishte ndarja .Ta linte ta vuante ate mekate qe beri.O tradheti qe e ke emrin grua

  3. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 4:20 pm

    don shehu do kohe te ndryshoj ai mentalitet, por do te ndryshoj me siguri nje dite.

  4. XYZ thotë:

    7 October 2008 @ 4:31 pm

    Tmerr. Shkrim tmerresisht i keq.

    Te besh letersi me shprehje te tilla :

    “ju betohem”

    dhe

    “ju them sinqerisht”

    kjo eshte te mos kesh marre vesh fare nga arti i te shkruarit. Mire, OK, ndoshta s’kemi nga ta dime ne, por nga leximet tona, a nuk ka rene ne sy qe keto shprehje me lart jane shkaterrueset e rrefimit ?

    Ku dreqin shkohet me “ju betohem” ? Po i tregojme nje histori te fortesh Gimit, shokut te klases apo si eshte puna ?

    Po fjala “ju them sinqerisht”, ç’kuptim ka ? Qe shkrimtari e ve ne dyshim ate çka po tregon ? Dhe se po na jep dhe nje garanci tjeter mbi sinqeritetin e tij ?

    Nuk vazhdova me tej. Humbje kohe.
    _________

    Por kjo s’do te thote qe te mos kete te tjere qe ta pelqejne dhe ngazellehen nga ky tregim. Ketyre iu uroj shendet dhe gjithe te mirat.

  5. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 4:34 pm

    XYZ pse e ke marr me kaq yrysh. s’ke kuptuar asgje nga struktura e shkrimit. Lexoje deri ne fund dhe keshtu kupton. Te fala

  6. edrus thotë:

    7 October 2008 @ 4:51 pm

    Bukur Arb!
    Disa minuta në suspansë për të pritur ndonjë “fund ndryshe”, ndrysh nga ç’mund të merrej me mënd se çfarë mund ti kishte shkuar ndërmënd autorit.
    Janë bërë të qelbur autorët tashmë… nuk ju rrinë besnikë skemave :) …. bile arrijnë dhe të meritojnë një falenderim pa arritur fjala e fundit e shkrimit .

  7. XYZ thotë:

    7 October 2008 @ 5:00 pm

    arb1,

    Ne daç me degjo, ne daç mos me degjo. Mendimin tim do ta them. Puna eshte ketu :

    Mos e nenvlefteso asnjehere lexuesin. Nuk eshte aq i trashe sa ç’e mendon ti. Mos u tall me te.

    Si mund te tallet nje shkrimtar me nje lexues ? Tallet keshtu : duke shkruar shkel e shko, duke perrallisur fjale siç ato qe te vura ne dukje.

    Lexuesi, zoteri i dashur, nuk ka nge te te ndjeke ty deri ne fund te shkrimit. Ndoshta teksti yt ka fabulen me te bukur ne bote. Halli eshte qe kjo fabule eshte veshur jashtezakonisht keq. Ti si shkrimtar s’ma ke lezetuar fare fabulen, madje me ke marre per nje toç. E une si lexues, sapo te kuptoj qe shkrimtari tallet me mua, atehere paf ! une e le leximin dhe hidhem ne diçka tjeter (psh, fus nje pice ne furre).

    Nuk do te kisha folur fare nese teksti do te ishte ne ndonje rubrike tjeter, por kur e pashe tek “Letersia”, atehere s’munda. Ne ato pak lexime qe kam mundur te bej, nuk me ka ndodhur ndonjehere qe shkrimtari te me thote : sinqerisht qe keshtu ishte..

    Ti bej si te dish. Ky qe verdikti im personal si lexues. Asgje me teper. S’jam as shoqate, as nuk kam nje qerre shokesh ketu qe te te bej dem. Te tjeret kane po aq te drejte qe kete tekst ta rradhisin ne vazhden e Dostojevskit ose Borghes. Aq me mire per ty. Te fala paç.

  8. J. thotë:

    7 October 2008 @ 5:00 pm

    -Ç’ja bëri mirë kurvës.
    - Ai është burrë.
    - E kishte hak kurva.
    - Hë kurva.
    - Tamam burrë.
    - Kurva.
    - Burrë.

    Për kët të heq kapelen.

    Ke dhe shumë gjetje letrare të bukura brenda tregimit, jo vetëm fundin.
    Arbër, këtu je ok.
    ***
    Do vërejtje?
    Po nuk do st’i them unë.

  9. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 5:07 pm

    xyz une nuk shkruaj per ate kategori lexuesish qe ti perfaqeson. ok? nese ti paragjykon nje shkrim duke lexuar nje paragraf, atehere??? ajo “e kam sinqerisht” eshte vene ENKAS aty! perse eshte vene? kete do ta them kur ti ta lexosh te gjithe shkrimin.
    J. une e dua verejtjen tende :D

  10. XYZ thotë:

    7 October 2008 @ 5:13 pm

    Or ti mik, se po nderhyj edhe njehere dhe pastaj hasta la vista.

    Une nuk paragjykoj asnje shkrim. Une gjykoj. C’mendon ti mik, se une do te lexoj 300 faqe liber per te thene qe eshte shkruar tmerresisht keq ? Come on, kjo eshte te tallesh me lexuesin. Lexuesi e nuhat menjehere. Mjafton nje fjale (fjali) e vendosur mbrapsht dhe ai thote me vete : he he he, ç’gomar jam qe humbas kohen kot.

    Mendon ti se lexuesi germon e germon per te qeruar fabulen e bukur mes nje grumbulli fjalish diletante ? Yhyyyyyyy sa larg njeri-tjetrit jemi ne lidhje me letersine.

    Ja keshtu, suksese gjithandej.

  11. edrus thotë:

    7 October 2008 @ 5:18 pm

    AR31, të ka paguar gjë Shekulli për reklamë? :P

  12. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 5:21 pm

    Mire pra po te le me nuhatjen tende, vecse kam frike se te qenkan zene vertet hundet xhaxha.
    Edrus, ishte ajo koha kur shekulli ishte 10 leke. ca e perdonin per te mbeshtjell buken, ca per te mbeshtjell pushket

  13. edrus thotë:

    7 October 2008 @ 5:21 pm

    Ar31, ti ke bërë gabimin më të pafalshëm në botë me këtë frazë:”dhe me një vendosmëri të pazakontë për një mësues mori për nga shtëpia.”

    S’ma ha mëndja të gjesh ndonjë filoqyls të të thotë të lumtë :P

  14. arb thotë:

    7 October 2008 @ 5:23 pm

    pèr mendimin tim modest èshtè 1 tregim tipik shqiptar,mè pèlqen ideja…kuriozitet personal pse mèsuesi?…fundi vèrtet i gjetur…personalisht mendoj se hakmarrja mè e mirè nè kèto raste èshtè qè kètè lloj femre tia lèsh kètij lloj don zhuani…dihet nè ai èshtè aq budalla sa ta marr!!!

  15. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 5:31 pm

    arb, absolutisht asgje nuk eshte e rastesishme ne tregim. ;)

  16. karkaxhualli thotë:

    7 October 2008 @ 5:38 pm

    tregimi me pelqeu. Urime autorit. Ajo pjesa qe kishte vecuar J ishte me te vertet gjetje.

  17. spiritus thotë:

    7 October 2008 @ 5:43 pm

    Vizatim i bukur i nje realiteti te pabukur.(Me pak kujdes per disa fraza) dhe gjithcka eshte ok.

  18. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 5:43 pm

    karkaxhuall flm. (je nje nga autoret e mi te preferuar tek peshku!)

  19. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 5:44 pm

    spiritus perpiqemi te permiresohemi, rritemi, zbukurohemi :D (i pabukur???)

  20. Perparim Hysi thotë:

    7 October 2008 @ 7:45 pm

    More dhe qe mesues mund te vrase,nuk me duket ndonje cudi.Cudia ime qendron qe une,ne pozicionin e nje lexuesi(ore,xheku kexoj dhe une!),nuk me rri mire kapelja ne ato fjalite e para.O s’jam une ne rregul,o autori nuk ka rritur te me binde aq,sa te qendrojne.Me sa lexova(dhe,me sa kutpoj une,de!) ne kete tregim,me bindes dhe pak qesharak del ajo e atij titullarit te policise qe,me duket se po ha fiq

  21. Perparim Hysi thotë:

    7 October 2008 @ 7:47 pm

    …(me doli komneti pergjysem,ndaj po vazhdoj),se po ha fiq dhe tani.Figura e mesuesit ka mbetur pak ne hije.

  22. arb1 thotë:

    7 October 2008 @ 9:38 pm

    me siguri autori nuk ka arritur te te bind Perparim.

  23. lumidrin thotë:

    7 October 2008 @ 10:15 pm

    Nuk je lodhur per ta shkruar.
    Ke nje stil te lehte, fjalet fluturojne, stil i pelqyeshem, por per mua duhet te kesh kujdes tek periudhat.
    “pushka e mbeshtjellur me nje gazete “shekulli”.
    Kur thua pushka lene te kuptoje se eshte e vjeter.
    U zgjata shume, “shekulli” i shkonte kallashi, pushkes gazeta “puna”. Kaq.

  24. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 7:45 am

    Ajo “ju them sinqerisht” me vrau edhe mua syrin, ka te drejte xyz-ja, nuk mund te ndertohet nje shkrim sikur je duke rrefyer nje histori prane oxhakut, por natyrisht nuk jam dakort me menyren se si e thote kete gje xyz :) ( me bute xyz , me bute se autori nuk te ka vene automatikun ne fyt qe ta lexosh me cdo kusht) :)
    Arb, te kam thene edhe me pare, gjetjet e tua jane interesante, poetike e te thella gjithashtu, vetem duhet te kesh kujdes me perpunimin artistik te fjalise…
    p.s
    ajo me fiqte me beri te qeshja edhe pse tema ishte dramatike…

  25. arb1 thotë:

    8 October 2008 @ 8:34 am

    ky nuk eshte tregim oxhaqesh, ne fakt flok, kjo eshte nje histori qe tregohet poshte nje fiku.
    flok, se pari, une nuk shkruaj rastesisht! Une nuk mbush fraza me fjale te bukura. Cdo fjale ne kete tregim eshte e perdorur ne funksionin te nje efekti qe une kam deshiruar te krijoj. Dikush me lart thote “ke bere gabime tek periudhat, nuk duhej gazete Shekulli, por Puna.” Nese do te ishte gazete Puna, do dilte nje tregim i kohes se komunizmit, nderkohe qe Shekulli daton tregimin, eshte tani, i periudhes paskomuniste. Pushka nuk eshte nje objekt qe i perket sistemit komunist, pushke ka dhe sot dhe do kete gjithmone.
    Tjeter…ajo “ju betohem” dhe “ju them sinqerisht” perdoret per efektin e vetem qe te prishet marredhenia autor/lexues, sic kam dashur te prish gjithashtu dhe marredhenien autor/personazh duke mpleksur vetveten brenda ne zhvillimin e ngjarjeve.
    Une sigurisht kam gabimet e mia, por kjo ka te bej dhe me shijen e lexuesit. Ne shqiptaret, ne pergjithsi, jemi gdhendur me letersi klasike, me skema te definuara, zhvillim stereotipik ngjarjesh. Une kur shkruaj, jam ne fazen “c’eshte arti?” dhe reflektoj mbi te gjitha raportet qe ai krijon, artist/veper, artist/personazh, artist/publik.
    Ajo “ju them sinqerisht” eshte pjesa me e bukur ne kete tregim. Sepse prish te gjitha raportet, kalon te gjtha pritshmerite e lexuesit!

  26. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 8:48 am

    Nuk e vura ne dyshim qe nuk eshte tregim oxhaqesh dhe as tregim fiqsh arb…
    Por distancen midis lexuesit dhe shkruesit nuk mund ta thyesh me “ju betohem”, por me nje shprehje pak me ndryshe… dicka me pak naive them une… po ti mos u merzit nga kritika ime, mund te mos kem te drejte, ndersa per gazeten shekulli eshte ok,per mendimin tim, tregon me se miri periudhen postkomuniste…

    per te thyer distancen me lexuesin une do te te sugjeroja kete:

    psh:ndersa tani je duke me ndjekur permes rreshtave, perhumbshem, une mund te te them me sinqeritet lexues i dashur qe…. etj etj etj…

    gjithsesi se te thash, nuk te rash- thote populli… :)

  27. sol-nox thotë:

    8 October 2008 @ 8:54 am

    Sapo ke folur per nje gje shume interesante, marredhenien autor-personazh, dhe narrator-lexues. Une mendoj se jo vetem qe eshte interesante, por eshte e domosdoshme qe te mos jesh skematik ne te shkruar, dhe prandaj me pelqejne gjetjet e tua.
    Eshte e vertete qe nje pjese e lexuesve tentojne te kerkojne te njejtat skema, dhe madje te njejtin zhargon letrar qe kane hasur vazhdimisht, po kjo nuk duhet te te stepe, pasi ne art elementi baze (per mendimin tim) eshte e reja dhe ndryshimi. Po ashtu dhe ne jete.
    Konservatoret e diteve tona nuk jane vecse radikalet e shekullit te shkuar, e ndoshta dhe keto ndryshimet qe sjell ti neserpasneser do te jene vlere e pergjithshme qe do te mbrohen nga ndonje xyz i te ardhmes

  28. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 8:59 am

    sol, nese do te te tregoja disa shkrime te mia ( te pabotuara askund) do ta kuptoje qe une jam e para per akullshkrirjen e kesaj mardhenies klasike lexues- autor dhe jam dakort me arbrin kur thote qe duhen kapercyer barrierat qe ka ngritur letersia klasike, por vazhdoj t’i meshoj ende faktit qe keto barriera duhen thyer ne menyre elegante dhe te perpunuar… me nerrativi eshte me e lehte per t’i thyer keto barriera

  29. arb1 thotë:

    8 October 2008 @ 9:10 am

    flok pa problem, po bisedojme, pa goditje :D

  30. artian thotë:

    8 October 2008 @ 9:12 am

    Thjesht tregim ..jo gje artistike,por qe te le nje shije ,si aguridhe per njerzit,per perfundimin …
    Po te besh nje pyetje cfare mban mend nga tregimi ?
    Do te pergjigjesha
    -Bicikleta,cigarja,dera e gardhit,pushka ne mullar ,mesuesi,polici me fikun ,dhe mubetet e grave ,kurva mire ja beri .. kaq

    Smora vesh gjo une !!

  31. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 9:15 am

    shyqyr :)

  32. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 9:16 am

    p.s
    ishte per arbrin ajo shyqyr

  33. sol-nox thotë:

    8 October 2008 @ 9:17 am

    flok pse s’mi ke treguar? :)
    akullshkrirje eshte dicka, shkaterrim eshte dicka tjeter. Akullshkrirja sherben per te krijuar marredhenie konfidenciale, ndersa, sic thone RHCP :) destruction breeds creation

    menyra elegante ose jo eshte zgjedhje e autorit…qe behet ne perputhje me ndjesite qe ai deshiron te krijoje

  34. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 9:21 am

    c’te ti tregoj, nuk i kam mbaruar :) jane novela, nuk jane tregime, me kohe mund t’i botoj nga viti tjeter… (po i mbarova)

  35. artian thotë:

    8 October 2008 @ 9:30 am

    Me pelqeu fotografia me shume,tre mullare dhe nje kasolle ,bukuri , i zoti i shtepise pasaka siguruar ushqim per kafshet .

  36. sol-nox thotë:

    8 October 2008 @ 9:38 am

    ideja eshte te mi tregosh para botimi, se po u botuan i gjej vete :)
    psh arb1 mi tregon para botimi shkrimet

  37. arb1 thotë:

    8 October 2008 @ 9:42 am

    flok mund te te permend shume autor qe shkruajne pa “elegance” . Por ne nje subjekt teresisht banal, une nuk desha te perdor elegance perkundrazi desha ta theksoj banalitetin e ngjarjes. Madje, dhe ne fund, autori behet bashkefajtor, pasi ne nje fare menyre e shpeton kriminelin (qe ishte mesues). ne nje shoqeri si e jona dhe intelektualet behen pjese me krimin, ne forma te ndryshme. kjo eshte gjithashtu e qellimshme, (jo sepse mbroj krimin -ne fakt me inflencoi ajo historia e atij shkrimtarit qe u kap me droge), qellimisht mbyllja eshte e tille, se dhe vete autori qe nderhyn banalisht ne tregim, behet personazh artistik. gjithe kjo prurje synonte qe ta sillte artin ne nje taban me njerezor, “art brut”. jo vetem tek ky shkrim, por dhe ne tjere do te sjell pikerisht kete, art brut, “art me balte”. nje shkrimtar qe vjen nga nje shoqeri e tille, nuk ka si te mos jete pis (figurative). nuk jam dakort me emigrantin per shembull kur thote “mos hyni me balte ne sallonin e poezise”, duket si sfere aristokratesh mondan te shek 19, nderkohe qe arti buron nga cdo klase dhe nga ato me balte qe guxojne te thyejne normat e te shkruarit apo nuk recitojne e shkruajne salloneve.
    perceptimet jane te ndryshme.

  38. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 9:51 am

    jam dakort me ty arb, une e kisha me shume ne perunimin artistik se sa ne elegancen dhe ky perpunim artistik mund te jete edhe i baltosur, nuk ka gje… mjafton te jete i perpunuar e te mos i stonoje lexuesit…
    shiko une jam e mendimit qe autori po nuk u zgrrye ne balten ku ka hedhur personazhin, zor se mund te bej nje letersi per te qene, zor se i futet lexuesit ne koke e ne shpirt…
    tendenca e disa krijuesve per te bere letersi elitare me cdo kusht nuk me ka pelqyer ndonjehere, as une nuk jam dakort me emigrantin ( sorry se po e lakojme pa qene ketu )

  39. lumidrin thotë:

    8 October 2008 @ 10:15 am

    Nuk kupton as ate qe ke shkruar, them se nuk eshte shkrimi jot.
    Kur thua e mbeshtjellur me gazeten “shekulli”, lexuesi mendon arma eshte kallash, kur thua pushken lexuesi mendon nje gazete te vjeter.
    Nuk ka rendesi kur kryhet krimi.
    Kujdo ti thuash, kam nje gazete te vjeter ” shekulli” i vien ndermend koha e kallashit.
    Ti nuk mund te nderhysh tek ajo qe mednon lexuesi.

  40. akvll thotë:

    8 October 2008 @ 11:18 am

    që “ne” shqiptarët jemi mësuar me letërsi klasike, kjo është e vërtetë, por që “ju” shqiptarët do bënit mirë të lexonit pak letërsi klasike para se të pretendonit se keni shpikur rrotën (futjen e autorit në histori dhe ligjëratën drejtuar lexuesit), dhe kjo s’më duket e tepërt.

    dhe vetpërqasja e krijuesit me Krijuesin më duket fodulle, sepse lë përshtypjen se mendon se ka arritur persosmërinë.

  41. artian thotë:

    8 October 2008 @ 11:30 am

    Po he me akklli,diskuton buri i botes sikur te jete shkrimtar !.po dale dale..njehere ..

  42. XYZ thotë:

    8 October 2008 @ 11:41 am

    Akvll dhe Flokenaja : nuk dua te behem gjoja grup sepse keshtu ka dale moda, por edhe une si ju ve re nje rreshqitje te tmerrshme te ca letrareve drejt… drejt hiçit. Pa nje pa dy, por keshtu siç diskutojne ca me lart, te jene te sigurte qe do t’i kalojne menjane letersise.

    Keta shkrimtare “en herbe” pretendojne te kapin majat e letersise pa e ngulur mire menderen diku qe te lexojne. Ose pa verbuar syte duke lexuar me qiri. Se nga pillet ky delli i shkrimtarit, vetem ata e dine. Nga qielli, keshtu ka dale moda te thuhet. Shkrimtari eshte i pikuar nga qielli dhe s’behet gje ndryshe. Po, po, shkrimtare te vegjel, prisni shenjat e qiellit.

    S’kam kohe se do te kisha biseduar me gjate. Ju pershendes.

  43. arb1 thotë:

    8 October 2008 @ 12:36 pm

    lumidrin une nuk nderhyj aspak ne ate qe ti percepton. madje eshte hera e pare qe po i hyj nje bisede kaq thellesisht me ata qe me lexojne. e kam pak te veshtire te kuptoj si funksionon truri yt: per cfare arsye ne bote, kur une shkruaj gazeta “shekulli” ty te ben te mendosh per kallashin??? ketu s’ka asnje lidhje logjike! kjo eshte teresisht flagrante! (ne fakt sapo me dhe nje ide per te shkruar dicka te re)
    akull, s’po pretendoj se kam shpikur rroten. Se dyti po sillesh si ata qe shenonin me gisht dikur “das ist entartete Kunst”.
    Keshilla jote per lexim te letersise klasike eshte e vlefshme, por besoj se sot jam ne ate pozicion sa mund te pretendoj te shkruaj dhe letersi qe tejkalojne binaret e censures suaj perceptuale mbi ate qe quhet art. kjo nuk quhet persosmeri sic thua ti, kjo quhet liri. Une s’jam shkrimtar oborresh dhe s’mund te shkruaj tani per shijet e tua personale. Tregimi me siper nga ana e struktures shkon paralelisht me çrregullsine e normalizuar tek ne; se dyti une nuk pretendoj absolutisht asgje, nuk bej moral, une kam fotografuar nje situate! i le zgjedhjen, lirine, lexuesit te arrij ne cfare konkluzioni te doje.
    Per ta mbyllur mendoj qe debati eshte i dobet, kur ai zhvillohet mes elementesh heterogjen.

  44. karkaxhaulli thotë:

    8 October 2008 @ 1:02 pm

    AKVLL: dhe vetpërqasja e krijuesit me Krijuesin më duket fodulle, sepse lë përshtypjen se mendon se ka arritur persosmërinë.

    Po pse nuk eshte krijuesi KRIJUES i krijimit te tij?

  45. flokenaja thotë:

    8 October 2008 @ 1:04 pm

    Te tema sugjerime adminave, per keto me lart e kisha fjalen t-red dhe erti.
    Nese nje krijues (qofte ky edhe jo-perfekt) sjell dicka ketu per syte tuaj, nuk ju ka vene as automatikun ta lexoni, dhe as leke nuk iu ka marre.E lexoni falas.Ne rradhe te pare duhet falenderuar qe ndan krijimin e tij me ju Ne rradhe te dyte ai nuk eshte para jush si ne banken e te akuzuarve qe ju ta linconi , ta perdhosni, ta baltosni sa te mundni…
    Verejtjet mund te behen me qytetari.Duke e respektuar edhe versionin e tij.
    Ky eshte ai debati i shendoshe… sepse nuk eshte kaq e tmerrshme sac iu duket juve ta respektosh tjetrin.Ai nuk eshte armik eshte thjesht dikush qe mendon ndryshe nga ju, apo ne rastin ne fjale, dikush qe shkruan ndryshe nga sa mund te toleroje sedra juaj e cenuar…
    Ne asnje forum virtual nuk kam pare ndonjhere kaq shume mungese respekti per krijuesit sac shoh ketu tek peshku pa uje…

  46. sol-nox thotë:

    8 October 2008 @ 1:46 pm

    Akull, “ne shqiptaret” dhe “Krijuesin” i solle ti ne mesele, se po flitej per “lexues” e “autore”. Gjithsesi faleminderit per dashamiresine ne rekomandimin e letersise klasike. Do ta bejme me gjithe qejf, pasi te na thuash se c’quan klasike. Ate qe quan gjithe bota (greko-latinen?). Apo e ke thene keshtu, term evaziv, katunarce, cdo gje qe ka me shume se 100 vjet eshte klasike…?

  47. akvll thotë:

    8 October 2008 @ 3:35 pm

    t’ia filloj nga fundi:

    @sol-nox (dhe Karkaxhuall, po deshe): muhabeti im mbi Krijuesin u inspirua nga fjalia e fundit e shkrimit në krye të faqes; citoj:

    Më kujtohet si tani, kur, në një çast, ai u ndal. Mori frymë thellë, ngriti kokën i pasigurtë drejt qiellit dhe më tha:
    - Faleminderit autor.

    Duket kull, pse jo, por mua, duke u nisë nga ideja e asaj çka përfaqëson Krijuesi (fshatçe, e vërteta dhe përsosmëria), dhe duke parë shkrimin, që megjithëse i lexueshëm, nuk më zbulon ndonjë të vërtetë dhe as nuk u afrohet kufinjve të përsosmërisë (të më falni se s’di të them pse, po kështu s’më inspiroi asgjë, dhe po të mos ish për atë fjalinë e fundit dhe komentet e fryra mbi letërsinë e re inovative, mbase s’do e kisha gjetur kohën për të komentuar), më ngjan pak si rrethrrotullim me qendër kërthizën.

    Dhe i dashur sol-nox, të më ndjesh, po me sa di unë, ashtu fshatçe apo dhe nëpër librari, klasike quhet literatura deri diku para 100 vjetëve - andej nga shekulli XIX në fakt filluan të shkruajnë rëndshëm njerëzia se më para s’ishte bërë akoma shtypshkronja buk e gjellë (ose kishte shumë analfabetë e s’dinin të lexonin…gjithësesi thelbi është që sos ke për të lexuar kushedi sa shumë) - e kjo e shekullit të kaluar e këtej quhet kontemporane. Po ti interesohu njëherë se ka dhe rryma brënda këtyre ndarjeve.

    arb1, unë s’të thashë gjëkundi më parë në është art apo s’është art kjo pjesa jote; ndoshta duhet të lexosh atë që është shkruar në vend të asaj që mendon.

    shëndet hë, dhe mos u mllefni kaq shumë, se tashi ndrrojmë menje e nuk e lexojmë më peshkun po shkojmë në bibl. e marrim një libër; është falas dhe mund ta shajmë sa të duam. ose dhe ta lavdërojmë, sipas qejfit. fakti që ju s’jeni prezent gjatë aktit, nuk dmth se s’ndodh.

  48. karkaxhaulli thotë:

    8 October 2008 @ 5:40 pm

    Une sdi qe nje krijim letrar te kete ndonje te vertete tjeter vec asaj qe thote krijuesi.
    Dhe nuk di qe krijimi te mbart ndonje vullnet tjeter vec atij te krijuesit.
    Ky tregim ashtu si cdo tregim tjeter, eshte nje dhe i vetem, e per pasoje edhe pse mund te mos jete i persosur ne raport me tregimet e tjera, ai eshte i persosur ne raport me veten. Ne kete kontekst edhe krijuesi i tij eshte ne fakt KRIJUESI.

    Ate MLLEFOSJEN se mora vesh nga e nxorre, por po mendoj qe se ke pasur per mua.

  49. arb1 thotë:

    8 October 2008 @ 6:15 pm

    akull sinqerisht une nuk e kuptoj komentin tend: a ke miresine te me shpjegosh dy tri gjera?
    ti thua KRIJUESI = e verteta dhe persosmeria
    Mund ta shtjellosh pak me teper kete pohim.

    ti thua qe shkrimi nuk te inspiroi asgje sepse “nuk më zbulon ndonjë të vërtetë dhe as nuk u afrohet kufinjve të përsosmërisë”.
    Dmth me sa kuptoj, ti pret qe nje shkrim te te zbuloj te verteta dhe ti afrohet persosmerise qe ty te te inspiroj dicka?!
    Cilat jane keto te verteta? Cfare e vertete pretendon ti?
    Dhe cila eshte norma apo limiti qe cileson nje shkrim si afer apo larg persosmerise?

    Jane pyetje pa mllefe (te siguroj qe i tille ishte dhe komenti im me lart). Dua thjeshte te kuptoj mendimin tend. Ja klm!

  50. lulian kodra thotë:

    8 October 2008 @ 7:20 pm

    Ka dicka sidoqofte. Ne momentin qe ti e ben autorin pjese artistike te tregimit, ne menyre aq te befasishme sa e ke bere, je duke rene ne nje skeme te caktuar, qe duke u nisur te shkaterroje kufinjte mes krijuesit dhe lexuesit, aurorit dhe personazhit, i perforcon ato.

  51. Vemendje thotë:

    8 October 2008 @ 7:40 pm

    “Ky tregim ashtu si cdo tregim tjeter, eshte nje dhe i vetem, e per pasoje edhe pse mund te mos jete i persosur ne raport me tregimet e tjera, ai eshte i persosur ne raport me veten. Ne kete kontekst edhe krijuesi i tij eshte ne fakt KRIJUESI.”

    Avuj brenda nje tollombace. Mos harro, se po e fryn shume. Kujdes! Kur ajo cfryhet ben nje zhurem sikur pjerdh.

    “e per pasoje edhe pse mund te mos jete i persosur ne raport me tregimet e tjera, ai eshte i persosur ne raport me veten.”
    Kkxh, e mohon se si mund te mos jete i persosur edhe vet tregimi brenda tij ne raport me tregime te tjere? Duke e lene “Krijuesin” te mbetet Krijuesi.

  52. arb1 thotë:

    8 October 2008 @ 10:37 pm

    Shtjelloje pak mendimin lulian. Si i perforcoj kufinjte?

  53. karkaxhualli thotë:

    8 October 2008 @ 11:11 pm

    vemendje, mendoj se nganjehere nje pordhe vlen me shume se cdo eksperience.

  54. akvll thotë:

    8 October 2008 @ 11:25 pm

    arb1,
    kur flas për Krijuesin, me K e madhe e shtypit, nënkuptoj atë koncept që quhet Zot, që në disa rryma besimi e mendimi përfaqëson përsosjen, të vërtetën universale. ti, duke e vënë veten lart në qiell, e përqas atë ashiqare me konceptin më lart, gjë që personalisht më bën të buzëqesh dhe të reagoj.
    unë pres nga një shkrim që të më mësojë diçka mbi botën apo mënyrën si autori e sheh botën, të më gixilojë ndonjë neuron, të më shtyjë të reflektoj më shumë se një llambë 40 vatshe në një haur 400m katror. pres të them; jes, fiks ashtu është, dhe jo pse unë e di si është, por sepse ma mëson autori dhe më duket sikur e kam ditur gjithmonë, gjë që tregon se ai i ¨shtë afruar ndonjë të vërtete. por, gjithësesi, megjithë objektivizmin që mundohem të kem, s’i shpëtoj dot subjektivizmit, ashtu si dhe ata që e pëlqyen këtë tregim. unë do kisha dashur shumë që ti t’i pyesje këta të fundit: pse ju pëlqeu o njerëz? çfarë gjetët interesante?

    sa për përsosjen, ajo është ndjesia e përmbushjes që duhet të kesh ti kur lexon tregimin tënd nëse ky është i përsosur; qartësia dhe siguria që ke ti në raport me atë që shkruan. nëse ty të duket i tillë ky tregim, dmth që ti i ke arritur limitet e tua. po mua nuk më duket kështu.

    gjithësesi, ti ke krijuar stilin tënd me këto tregimet mbi ngjarje të kronikës së zezë. ndoshta po t’u hyje pak më thellë, do të ishin më interesante.

    poooor, si të thashë dhe shumë herë më parë, ky është mendimi im personal dhe nuk ka ndonjë peshë, përveç asaj që ti i jep.

    shëndet e të mira!:)

  55. Fadlic thotë:

    8 October 2008 @ 11:28 pm

    Ore mua kjo me pelqeu, por nuk e di pse, mbase ngase me duket si stili im i te shkruarit te alegorive dhe perrallave. Kete historine psh. e kam treguar une kur desha ti bej moral nje vjershe te atij Whirl… , whirl mund te deshmoj per kete… Deshmo whirl… qe e ka marre motivin nga mua! Nje burre qe nxjerr nje cifte te ndryshkur, nje person qe vritet, dhe populli qe therret: drejtesia u kthe ne fshat. Pastaj per stilin, le te deshmoj Spiritus, se ai me njeh mire!

    Arb me origjinal miku im, une tregimet i kam te shkruara diku, keshtu qe kur ti botosh bej kujdes, ose me dergo edhe mua ndonje dicka te ceplendisem!

    Po deshe nje ide tjeter, te te jap une:

  56. Fadlic thotë:

    8 October 2008 @ 11:51 pm

    O A., une nuk jam njeri, as nofke qe prezantoj dike, asnjerin nuk perfaqesoj, as veten time, … une jam!…jam shkrim vete….prandaj edhe nofka, si pas ngjarjes….une nuk shkruhem…nuk jam forme pasive: “e shkruajtur”… jam Shkrimi vete…jetoj per veten time…kam jetuar edhe me pare…keshtu qe lereni ate nofken sic eshte, nuk besoj se ju prish pune….une nuk perfaqesoj njeri!

    Arb, qe ta besh shkrimin me interesant, duhet qe ta ndryshosh fillimin, psh. jipi nje vend, nje mejhane psh. nje birre, nje tavoline, dy miq…nje sherr…shume e dine, asnjeri nuk flet…por jo ky vete…nje fjale qe leshohet pa dashje…nje njeri qe mungon ne festen e fshatit….a ku di une… ai fillimi yt eshte shume i ndere! Dhe ai, mesuesi, i kthen nja dy teke, do qe te mos mendoj, po nje e qeshur e madhe nuk e le ta harroj..kthehet ne shtepi.. edhe aty nje e qeshur….merr kallashin…nje e qeshur…kapet nga policia … duke qeshur…kujto ate kengen e Celentanos!

  57. Izabel thotë:

    9 October 2008 @ 12:16 am

    Arb
    Mua me pelqeu menyra e re qe ke perdorur ne raportin personazh-autor-lexues. Ti merr nje ngjarje krejt te zakonshme dhe te rendomte dhe perpiqesh qe tia japesh lexuesit ne nje forme te re. E fillon duke i “dhene leje” personazhit qe te shkoje ne shtepi me heret se zakonisht ( ne menyre qe te kishte mundesi ta gjenta gruan e vet me ate tjetrin). Me pas autori qendron si spektaror dhe e sheh personazhin e vet qe vrapon per ne shtepi shesh cfare sheh atje brenda, merr pushken dhe qellon. Autori nuk deshiron te jete deshimta, prandaj dhe perdor ato fjalet ” sinqerisht, ju betohem” si per ta shlyer nga vetja krimin e ndodhur. Ne fund te tregimit eshte personazhi ai qe i ndihet borxhli autorit i cili e shpetoi ashtu si kot me kot, edhe pse te gjitha rrethanat ishin qe ai te mos shpetonte. Pra kjo menyre, kete raport midis autorit personazhit dhe lexuesit une e gjej interesant.
    Tjeter gje qe lexoj midis rreshtave ( ndoshta dhe gabohem per kete) eshte nje lloj ironie e holle per krijimet qe kane perfundime te cuditeshme dhe krejt te paspjegueshme. ( Normalisht personazhi nuk mund ti shpetonte rrethimit te policeve. Ka dhe shume gjera te tjera te cilat nuk po i analizoj.
    Mendoj qe nese do e kishe perpunuar pak me teper artistikisht, pra nese do ishe perpjekur pak me shume do kishte dale dicka me e bukur.
    Te uroj suksese

  58. Vemendje thotë:

    9 October 2008 @ 12:21 am

    “e per pasoje edhe pse mund te mos jete i persosur ne raport me tregimet e tjera, ai eshte i persosur ne raport me veten.”

    kjo shprehja me siper e kkxh, me duket si tollombace, etj,etj thash ne komentin me siper.

    pergjigjet kkxh:
    “mendoj se nganjehere nje pordhe vlen me shume se cdo eksperience.”

    Prandaj i ngjajne shume gjera qe thoni, atyre qe s’kane shume eksperience?

  59. lulian kodra thotë:

    9 October 2008 @ 12:39 am

    Arb, do perpiqem, por nuk e di sa do ia dal mbane. Shkaterrimi i kufinjve mes autorit dhe lexuesit apo personazhit, presupozon ne rradhe te pare, se keto kufinj ekzistojne, ne rradhe te dyte, se keto kufinj jane te papranueshem, dhe ne rradhe te trete, dua qe kur flasim per kete ceshtje, te kihet parasysh se nuk eshte vecse nje paradigme e diskursit midis pushtetit dhe popullit.

    Bazat teorike te ketij diskursi, bejme mire t’i kerkojme tek Umberto Eco. Konceptin e “punes se hapur,” ku elementet kompozicionale te nje pune lihen ne dore te interpretuesit, pavaresisht eksplicitetit te kesaj skeme vetem ne periudhen moderne, Eco ia atribuon cdo lloj pune arti. Duke qene se cdo pune arti, cdo tregim, cdo kompozim, cdo pikture, presupozojne nje lloj hapjeje ndaj interpretimit, do te thote se kufinjte e presupozuar midis autorit dhe lexuesit nuk jane aq te qarta apo aq dogmatike sa te kete nevoje per nje revolucion, apo per nje kryqezim te autorit qe lexuesi te triumfoje. Sipas skemes se Ecos, puna e hapur nuk dikton se si lexuesi duhet te pozicionohet ne menyre qe t’a thithi punen. Kjo sidoqofte vendoset ne kontrast me ate lloj pune te mbyllur qe ia dikton lexuesit pozicionin, pra lexuesi mund te perballet me punen nga te gjitha pozicionet e mundshme. Ajo qe duhet pasur parasysh, eshte se keto kufinj nuk jane kurre absolut, dhe kurre mosekzistent. Eshte e pamundur qe keto kufinj te shkaterrohen, dhe e pamundur qe te jene konstant. Ajo qe ndodh eshte thjesht nje ripozicionim i tyre.

    Imagjino tani nje grup lexuesish me predispozita te njejta ideologjike. Ajo qe ndodh eshte se keta do te pozicionohen ne te njejtin vend perpara punes. Duke qene se puna e hapur eshte e atille qe fton lexuesin nga drejtime te ndryshme, ky grup i caktuar nuk mund t’a lexoje si duhet. Ne fakt cdo lexim i bere nga nje pozicion i caktuar, nuk eshte ai i duhuri. I vetmi lexim qe mund te ofroje nje gjitheshikueshmeri te punes, si prej portes se Shen Pjetrit, apo panoptikonit te Foucault, eshte leximi i autorit. Keto udhezime te autorit, qe mund te vijne ne formen “e kam sinqerisht” apo se si kjo “e kam sinqerisht” duhet lexuar, jane pikerisht riafirmimi i autoritetit dhe kufinjve mes autorit dhe lexuesit. Arratisja e pakuptueshme e mesuesit, ne pjesen tende, komfirmon pikerisht kufirin e autoritetit tend. Eshte ashtu si thote autori, sic pohon edhe Karkaxhualli me lart, dhe pike. Personazhet te mbajne vendet, lexuesit t’a lexojne ashtu si duhet. Puna e hapur eshte ne fakt e mbyllur.

    Ka dhe dicka tjeter qe desha te shtoj persa i perket risise. Keto dilema teorike jane universale dhe te te gjitha koherave. Berja eksplicite e tyre prej teoricieneve te viteve 60′ thjesht sa ofron bazen teorike per hyrjen e ketyre puneve ne kanon. Skema te tilla, kaq ilustrative sa tregimi “Mesuesi” me lart, thjesht sa ofrojne nje interpretim te ketij kanoni, por persa i perket risise, me duket shume e dobet. Ndeshkimi ndaj tradhetise, pikerisht ajo qe ofron risine, shperblehet nga AUTORI, cka edhe tregon pushtetin e madh qe ka kanoni letrar ndaj pjeses ne fjale. Ti e ke shprehur kete kur thua se ne fund autori behet bashkefajtor. I vetmi shpetim qe ti mund te kesh ne te tilla rrethana drejt risise, eshte te shpallesh se, ose nuk je ti autori, ose kjo pjese ve ne vend kufinjte e dyshimte mes autorit dhe lexuesit.

    p.s. Letersia nuk e lejon eksperimentin me funde alternative, por do ishte po aq interesant sikur se bashku me ate fund, te shtoje, dhe lexoje me kujdes:

    “Ai e pa helikopterin që rrinte pezull mbi çatinë e papërfunduar. Nuk arrinte ende ta besonte se si e kishte kapur te gjalle dhe pa asnje humbje gjaku pas gjithe atij shkembimi zjarri. Ju duk vërtet e pamundur, por ç’rëndësi kishte, nuk ishte koha për të menduar për këtë tani. Duhet te pergatitej per konferencen e shtypit. Hoqi kapelen per te fshire djerset dhe thirri zevendesin e tij. Më kujtohet si tani, kur duke dhene udhezime, në një çast, ai u ndal. Mori frymë thellë, ngriti kokën i pasigurtë drejt qiellit dhe më tha:
    - Faleminderit autor.”

  60. karkaxhualli thotë:

    9 October 2008 @ 5:10 am

    Vemendje ne fakt une po perpiqesha ti jepja ca kredite eksperiences tende mbi pordhen dhe padyshim zellit tend per ta perceptuar ate duke dashur te besoj qe edhe nje mendim apo eksperience mbi pordhen nganjehere edhe pse mund te mos jete perfekte ne raport me eksperiencat e tjera ajo mbetet perfekte ne raport me veten.
    Keshtu qe ekskluziviteti mbetet i yti.

  61. arb1 thotë:

    9 October 2008 @ 7:21 am

    Ju falenderoj te gjitheve. (interesante kjo qe shkruan lulian!)
    ps: fadlic, nuk besoj ta kem marre kete motiv nga ty, pasi skica fillestare mbi kete tregim eshte bere kete vere ne shqiperi.

  62. arb1 thotë:

    9 October 2008 @ 7:25 am

    plus qe nuk kam dijeni mbi komentet qe ke shkembyer me whirl

Komentet jane mbyllur ne te gjitha temat e arkivit.

  • Po shikoni nje artikull ne faqen e arkivit te Peshkut pa Uje. Per te pare faqen aktive, shkoni tek peshkupauje.com