Lidhni rripin e sigurimit - Ekonomia gati për në humnerë (Pjesa e 2-të)
Kane kaluar me teper se 7 muaj qe nga postimi i Pjeses se pare “Lidhni Rripin e sigurimit- Ekonomia gati per ne humnere” (http://www.peshkupauje.com/lidhni-rrypin-e-sigurimit-ekonomia-gati-per-ne-humnere/2008/01/10/) dhe besoj se tashme dhe ata me dyshuesit ne vertetesine e tij, jane bindur se parashikimet ishin pothuajse plotesisht te drejta. Gjate kesaj kohe, gjithe kompanite aksionere te permendura ne Pjesen e pare ose kane falimentuar komplet, ose jane blere nga kompanite e medha ose jane ne grahmat e fundit; kompanite shteterore te mortgages (kredive te shtepive) kane deshtuar komplet; vlera e dollarit eshte ulur sipas parashikimeve (muaji i fundit ka patur rritje) dhe nderhyrja e qeverise nuk i ka vene dot fre disfates ekonomike. Pas 7 muajsh goditjesh te njepasnjeshme ekonomike sot u dorezua nje nga gjigandet financiar me te medhenj. Lehman Brothers, kompani e krijuar para luftes civile Amerikane, qe i ka rrezistuar dhe depresionit te madh, shpalli sot falimentimin me te madh qe ka ndodhur ndonjehere ne historine e Amerikes. Sot 700 miljarde dollare jane humbur nga rrenia e tregjeve aksionere duke shkateruar pjeserisht pensionet private te nje numri te madh te popullsise.
Dhe Problemet s’kane te sosur.
Lehman Brothers ka mbyllur sot dyert per mijra punetore, qe i jep nje goditje tjeter ekonomise Amerikane dhe asaj te Nju Jorkut ne vecanti. Nje gjigand tjeter “Merrill Lynch” u shit per cerek cmimi tek Bank of America per ti shpetuar falimentimit qe ishte vetem ceshtje ditesh. Te njejtin fat pret dhe nje nga kompanite me te medha te siguracioneve AIG. Kolapsi i njepasnjeshem i gjigandve financiare pritet te sjelle kufizim kredije qe do e vezhtiresoje dhe me teper situaten financiare. Konsumatori do tregohet akoma me i kujdesshem ne shpenzim, dhe kjo ulje e shpenzimeve do fuqizohet dhe me teper nga mungesa e kreditit ne treg dhe humbja e punes nga mijra Amerikane. Ulja e shpenzimeve sjell mungesen e fondeve ne treg e si pasoje rrenie te metejshme te ekonomise. Banka Federale pritet te uli perseri perqindjen e interesit qe do frikesoje dhe me teper borxhdhenesit.
Borxhdhenesit- Sot miq, neser armiq.
Kompanive te shumta me borxhe qe nuk i shlyejne dot sot u shtohet dhe nje institucion tjeter: Qeveria e SHBA-se. Shtetezimi i kompanive private Fannie Mae dhe Freddie Mac (kompanite me te medha te krdive te shtepive) do e dyfishoje borxhin qeveritar ne $800 miljarde. Ky borxh nuk perfshin parashikimet per lufterat ne Irak dhe Afganistan. Borxhdhenesit me te medhenj sot jane Kina, Rusia, Emiratet e Bashkuara dhe disa shtete te tjera te Lindjes se Mesme. Heret a vone keta borxhdhenes nuk do kenaqen me, me interesin e ulet qe paguan qeveria Amerikane per borxhin qe ka, dhe mund te kerkojne ngritje interesi sipas qefit. Kjo do kishte probleme serioze per ekonomine e Amerikes pasi nese pranon rritjen perkeqeson me teper situaten ekonomike, nese nuk e pranon atehere keto shtete mund te hedhin ne treg te gjithe valuten Amerikane qe mbajne ne shkembim te borxhit, dhe ta shkaterrojne plotesisht vleren e dollarit Amerikan. Qe si pasoje to ishte katastrofike per ekonomine. Mundesite per kete te fundit te ndodhi jane mikroskopike, por po te konsiderosh se cfare konsiderohej mikroskopike dje sot eshte realitet, nuk ke se si mos i kushtosh vemendje. Nje gje eshte e sigurt, depresioni s’ka mbaruar dhe “me e keqja” nuk eshte perballuar akoma.
Ndoshta nganjehere eshte me mire mos e kuptosh situaten ku ndodhesh, sepse nuk ka gje me keq sesa te ndihesh i pafuqishem, e i pafuqishem eshte cdo individ te ndaloje rrevanshin e depresionit ekonomik. Si gjithmone e vetmja mundesi qe ka mbetur eshte te shtrengojme rripin e sigurimit e te presim me ankth perplasjen.
Si gjithmone me falni per gabimet drejtshkrimore.

16 September 2008 @ 8:28 am
Bacterius une kam qene nje nga te paktet qe ta kam mbeshtetur mendimin!!!!
Por pati shume peshq qe te kundershtuan!!!!
Je djale me kapacitet!!!!!
Pershendetje!!!!
16 September 2008 @ 11:07 am
Bush dje tha “fondamentalet” e ekonomise jane te shendosha. E vertete? Tentative per qetesuar investitoret?
Diskutimi mbi rrezikun e financimit i borxhit te jashtem amerikan prej fondeve arabe, kineze, terheqja e te cileve potencialisht mund te shkaktojne nje termet te vertete e kam lexuar edhe ne raste te tjera. Por nuk mendoj se eshte aq thjeshte te realizohet. Dollari ka kohe qe nuk eshte mbreti absolut i shkembimeve boterore, por vazhdon te mbetet mbreti. Falimentimi i Lehman Bross. ne thelb nuk eshte nje problem. Problem eshte administrimi i likuiditetit.
16 September 2008 @ 11:19 am
Edhe dicka. Kam mbetur i impresionuar, me te verte i impresionur nga dinjiteti dhe vetepermbajtja e nepunesve te Lehman Bross. tek dilnin per here te fundit nga zyrat e nje prej bankave me te lavdishme ne Amerike. Merzi e kontrolluar, asnje histeri kolektive, asnje deshperim, asnje skene paniku. Edhe ne keto gjera shihet madheshtia e nje kombi.
16 September 2008 @ 12:10 pm
hunter, punonjesit e kane ditur se kjo dite do tju vije (qe ju erdhi kaq shpejt mbase jo).
qeveria amerikane (hank paulson) vet e lejoi kete banke tradicionale ne invest. bank. te falimentoje sepse donte te krijonte nje shembull kunder “moral hazard” te bankave amerikane, te cilat ishin ne dijeni qe shteti nuk do te lejonte kurre asnje kollaps te asnje banke - ky ishte mesimi nga depresioni i madh 1929. Po ja qe ndodhi ndryshe kete rradhe. Edhe nga kjo pikepamje kjo eshte nje gje historike, sepse ndryshon kategorikisht politika financiare e mbas luftes II bot.
16 September 2008 @ 12:11 pm
Si skenar filmi e ke bere.
Jo se dua te zbeh problemin e borxhit amerikan ne rritje, qe eshte vertet problem serioz, por shanset qe te ndodhe ashtu si thua ti jane pothuajse zero, per te mos thene teknikisht zero (dmth qe ekonomite kineze etj ta katapultojne me qellim dollarin amerikan ne nje skenar te tille).
Ca mendon se do ndodhe me ekonomine e Kines nese Kina ben dicka te tille?
Asnje shteti ne bote, as vendeve si Kina, nuk i intereson nje falimentim i tille i ekonomise amerikane, pasi kjo ekonomi vazhdon te jete lokomotiva. Te pakten dhe per ca vite te tjera.
16 September 2008 @ 12:51 pm
Faleminderit Bacterius!
Ne fakt, per momentin, duket sikur kjo situate financiare e USA nuk ka lidhje me ne dhe faktet tona te perditshme. Por e verteta eshte se shume shpejt edhe B.E.-ja dhe kuptohet edhe Shqiperia jone e vogel dhe dobet do ti ndjeje fort!!!
Me “fort!!!”, nenkuptoj friken time ne lidhje me sigurine e sistemit tone tone bankar qe eshte 100% i varur nga siguria e tregjeve europiane monetare, qe do te thote qe nje veshtiresi e tregut europian, ketu shprehet dyfish me e rende.
Ne fakt paralajmerimet per nje kolaps ekonomik amerikan jane bere shume kohe me pare, biles eshte thene se kolapsi fillon ne SHTATOR 08.
Mesa duket, ka dicka te vertete ne teorite konspirative te Rendit te Ri Boteror (New World Order) apo te TE NDRICUARVE (Illuminatet). Duket sikur nje dore mjaft e forte dhe inteligjente po i detyron kombet, te varen diku, ne kerkim te sigurise dhe mbijeteses.
Dhashte Zoti qe keto teori te mos jene te verteta ( une personalisht nuk i kam marre edhe aq seriozisht me pare), sepse perndryshe do te jete shume vone edhe “per rripin e sigurimit”!!!
Me Respekt
Zeqir Doku
16 September 2008 @ 12:56 pm
Mjaft u trembet se per mometin s’eshte akoma aq tragjike. Dje Dow ra vetem 4%, kur e krahason me te Henen e Zeze te 1987-tes ku ra 22% brenda dites, kjo e jona s’eshte gje fare.
S’me vjen mire t’shoh mijra njerez pa pune brenda dites, por nga ana tjeter, mire t’i behet qe nuk respektojne transparencen ne finance.
Kasaphane do behet kur kompanite e kreditit t’fillojne te bejne “write offs” ne borxhet personale. American Express para 1 muaji deklaroi humbje — po presim t’shofim ca do thot Viza me Mastercard. Po dolen edhe kto keq, atehere do jemi vertet n’hall. Ky qe kemi tashi s’eshte gje para ksaj qe mund t’vi.
16 September 2008 @ 3:26 pm
Ne 2 dite BCE (Banka Qendrore Europiane) ka hedhur ne treg 100 miliard Euro.
Per here te pare 1 fuçi nafte pas 8 marsit, ka rene poshte 90 dollare.
AIG - American International Group, Inc. kolosi i sigurimeve ne kerkim te nje financimi prej 70 miliard usd te fresketa humbet ne burse 60 perqind nga dje.
Bank of America eshte -21 perqind.
Goldman&Sachs rrokullime gjithashtu. Do te ishte interesante cfare qendrimi do te mbante ish big boss i G&S, Hank Paulson i cili aktualisht eshte segretar i thesarit.
16 September 2008 @ 3:34 pm
Dakort akoma nuk eshte katastrofe, por minimalisht fundi i nje epoke.
16 September 2008 @ 3:35 pm
fitimi i GS ra -70% ne krahasim me Q2. po nuk besoj se do te kene probleme te medha. return on eq. 8% eshte ok.
AIG me duket se e hengri nqs nuk “shtetezohet”
16 September 2008 @ 3:38 pm
Scutari, po per ING DIRECT cfare me thua, se i kam parate aty…
16 September 2008 @ 3:38 pm
Kjo krize ka vite qe parashikohej, sepse te tilla ishin input-et sa qe s’kish si te dilte ndryshe.
Fryj, fryj, fryj… do plase patjeter i mjeri tollumbac, ashtu si dhe tregu aksioner i 2001-shit(flluska e titujve teknologjike), vlen e njejta logjike edhe per tregun imobilar te tanishem.
Injekto, injekto, injekto…liquiditet tregut, vjen nji pike qe edhe Z.Treg i iken fiqiri, nga overdoza, po shpresojme t’rrij m’kom, edhe pse po le kepucet rrugeve.
Po ksaj radhe nuk eshte thjesht nje boom-shembje e ecurise se tregut, do kete nji modelim te ri strukturor te sistemit financiar.
Normalisht, dikush ka pushtetin decizional se ca do behet, po per NE, tregun, mbreteron nji bishe e zeze qe quhet PAQARTESI mbi te ardhmen.
Ne fund, eshte loje edhe kjo, per ndokend mund te jete nji periudhe shume e bereqetshme, por jo per shumicen.
16 September 2008 @ 3:44 pm
Bankat Europiane (jo ato te investimit, por ato te grumbullimit), qofshin edhe filiale te atyre amerikane nuk rrezikojne ose te rrezikojne pak. Shyqyr zotit per drejtor bankash qendrore nuk jane Sude, Xhaferri, Gjallica and Co.
16 September 2008 @ 3:47 pm
max, ky di se cfare flet
16 September 2008 @ 3:51 pm
max thotë:
16 Shtator 2008 @ 3:38 pm
Scutari, po per ING DIRECT cfare me thua, se i kam parate aty…
ING eshte bank universale me nje repart te “vogel” per invest banking. nuk besoj se do te kete probleme serioze. leket mund ti mabsh aty:-)
16 September 2008 @ 3:52 pm
mos te na vene Arben Malajn mer aman drejtor aty
ps.flm
16 September 2008 @ 3:54 pm
max thotë:
16 Shtator 2008 @ 3:52 pm
mos te na vene Arben Malajn mer aman drejtor aty
ore eshte ekonomist i mir ai :-))
16 September 2008 @ 4:14 pm
AIG…
Manchester United do te jete duke mallkuar veten qe nuk shiti Cristiano Ronaldo per 100 milion Euro atehere kur kishte mundesine
16 September 2008 @ 4:35 pm
16 September 2008 @ 4:58 pm
Më në fund!
.
Shyqyr që arritën ta kuptonin edhe vetë që EGZAGJERIMI (si çdo gjë tjetër që bëjnë, tek e fundit) është një rrugë pa krye.
Ndoshta është e vërtetë që qeveria amerikane mund dhe ta shpëtonte LB, por është ajo që thotë Skutar2004; Ishte një shëmbull për të tjerët (institutet e tjera financiare).
Kriza financiare do lërë shenjat e saj dhe në ekonominë reale amerikane: mungesa e kreditit (ku me anë të të cilit bëhej pothuajse gjithçka) do të ndikojë patjetër dhe tek konsumi, nga ku bllokimi ose rënia e konsumit do të ndiqej dhe nga ngadalësimi i prodhimit etj etj.
Shpresoj që një gjë e tillë të mos ndodhë, por ashtu siç e përmëndja dhe në rastin e artikullit të parë, Amerika që nuk është ” mbështetur në forcat e veta” ndodhet përballë rrezikut real të borxhit që ka ndaj vëndeve të tjera, jo aq ndaj Kinës, e cila ka hedhur rrënjë në ekonominë amerikane dhe s’është e interesuar që të humbasë një treg të tillë se sa ndaj Rusisë kundrejt së cilës, me ose padashje është e detyruar ti bëjë dhe konçesione “politike”.
Natyrisht që nga gjithë kjo rrëmujë, republikanët përpiqen të përfitojnë; kandidati republikan ka marrë flamurin e luftës kundër spekullatorëve të W.Str dhe premton që do të përdorë fshesën
16 September 2008 @ 5:03 pm
Na e kishte thene xhaxhi Enveri qe keshtu do perfundonte Amerika. Po ne budallenjte nuk e besuam.
16 September 2008 @ 5:15 pm
e ka thene Mao Ce Duni era.
ndersa xhaxhi e kritikoi
16 September 2008 @ 5:19 pm
at its core, some people call it “creative destruction”….that’s the beauty of it
16 September 2008 @ 5:21 pm
E e, e kena pas thon qyshkur.
Kur fole gjuhen Ferrngjishte, o Enver,
Gjithe boten e cudite, o Enver….
Ed-o, te kom pas thon per i rus, A. Liashenko, me duket. Nuk i fuste paret ne banke tjetri. Mezi priste qe t’u xerronte (prej fikut) sistemi amerikon. Kur blete makinen, drrrang cash pagunte. U habiste shitesi: mer po kjo osht me 5 vjet kredit te garantum 0%, dmth ti i ke qe i ke paret, futi me i bank me % fikse, te sugurume me FDIC, merri q’ato % e interesit, ene hec ktu mas 5 vjetesh. Paren tate po hum, i thojke. S’e hate Liashenko “at tek”. Vinte nga Cecenia tjetri, ku si rus qe ishte… e di vete vazhdimin ti…. edhe bente rreth 70-80,000 $ ne vit rroge baze ne US (pa ato “bishtrat” e tjera). Grun (ruse gjiFashtu) ja kishin pranu per program PhD ne nje Universitet shume te mire dhe po mbaronte ajo, edhe nja nje vit kishte. Por Liashenkos nuk i hynte gje ne sy… priste Xerrimin. Erdh stuhia Katrina ne Nju Orlins, m’kujtohet. Nomi atje. Gjendje e jashtzakonshme. Me te ardh keq. Liashenko te nesermen mu: Cim, tha, (me “Xh” emrin tim, kuptohet) e paten kta. U bo hataja ktu… Dhe e tha me gezim, korb’ e mavri dudumi… Kalun shume hurrikane Ed-o, Liashenko priste dhe numuronte poshte fikut rrezimet e Dajes Samì… gjynof qe nuk e dinte kongen “Je xerru tre here prj fiku, e ke qa me lot ekonomin”…. nejse mo, si ajo pune.. harrova ku e kisha llafin dhe pse tu drjtova ty i her…
Ina qe ina, c’bohet anej nga Talja veriore, Ed-o, mire e?

16 September 2008 @ 5:42 pm
Ke bo nji analize si amerikonet o bacterius, ene ju miq qe e keni mbrojt keni bo nji mrojtje si amerikonet. se ene ai 1% i amerikoneve qe besojn se amerikes i ka ardh funi amerikon jane. Maroj ene amerika nji e ka thone bacterius ene peshku e ka sjell ke ekonomia-opinion. Maroj vallaj maroj e ka thone ene Zeqiri ene Enveri para 25 vjetesh. Ka ardh dita e fukarajt me u bo zengjin. Maroj vallaj maroj.
The Sky Is Falling, The Sky Is Falling (Chicken Little , old fable )
16 September 2008 @ 5:54 pm
te dashur peshq,
meqe ngulni kembe te jeni te informuar, shikoni lajmet e sotme: NYT po jep zemer
ndersa akademiket jane me optimiste
kuptohet do kete disa qe do te demtohen “in the short run” po rrota rrotullohet.
16 September 2008 @ 6:01 pm
Chicken Little
Chicken Little likes to walk in the woods. She likes to look at the trees. She likes to smell the flowers. She likes to listen to the birds singing.
One day while she is walking an acorn falls from a tree, and hits the top of her little head.
- My, oh, my, the sky is falling. I must run and tell the lion about it, - says Chicken Little and begins to run.
She runs and runs. By and by she meets the hen.
- Where are you going? - asks the hen.
- Oh, Henny Penny, the sky is falling and I am going to the lion to tell him about it.
- How do you know it? - asks Henny Penny.
- It hit me on the head, so I know it must be so, - says Chicken Little.
- Let me go with you! - says Henny Penny. - Run, run.
So the two run and run until they meet Ducky Lucky.
- The sky is falling, - says Henny Penny. - We are going to the lion to tell him about it.
- How do you know that? - asks Ducky Lucky.
- It hit Chicken Little on the head, - says Henny Penny.
- May I come with you? - asks Ducky Lucky.
- Come, - says Henny Penny.
So all three of them run on and on until they meet Foxey Loxey.
- Where are you going? - asks Foxey Loxey.
- The sky is falling and we are going to the lion to tell him about it, - says Ducky Lucky.
- Do you know where he lives? - asks the fox.
- I don’t, - says Chicken Little.
- I don’t, - says Henny Penny.
- I don’t, - says Ducky Lucky.
- I do, - says Foxey Loxey. - Come with me and I can show you the way.
He walks on and on until he comes to his den.
- Come right in, - says Foxey Loxey.
They all go in, but they never, never come out again.
16 September 2008 @ 6:01 pm
Çim, e ëndësishme është që ATA e Kuptuan!
, por fshatari i varfër që mezi arrin të paguajë edhe ato që ka për të paguar, më mirë pret sa ti bohen 600 euro për të blerë një kompiuter tjetër, se sa të shkojë dhe ta marrë menjëherë dhe të paguajë 20 euro në muaj
… më pak se një kafe në ditë thotë reklama
Nuk mund të luhet gjithmonë vetëm me spekullim.
Nëse OPEC-u dhe gjithë bota rrrisnin prodhimin e naftës për të mos lejuar rritjen e mëtejshme të çmimit të naftës(gjë që ka pasojat e saj në ekonominë globale si kosto fiso e prodhimit), në bursa, Lehmonat e AIG hidhnin akoma më tepër pare për një çmim akoma në rritje.
Siç duket, kur arrin 4$galloni është e vështirë dhe për vetë amerikanët… gjë që, për sa interesa mund të ketë administrata amerikane tek nafta, nuk mund t’ja lejojë vehtes që të frenojë ekonominë vetëm për tekat e spekullatorëve (që edhe ata, ngaqë ishin deri në fyt me borxhe, tentonin që të rekuperonin duke “ja fut popllit”).
Çim, ka ca kohë që kur shkoj tek ndonjë qëndër tregtare, sinqerisht: sforcohem që të shikoj ndonjë fytyrë të qeshur.
Vështirë të shikosh njerëz, jo të lumtur, por as dhe të qetë.
Ju ndoshta (dmth amerikanët) nuk e kuptoni se çdo të thotë të rrosh vetëm me rrogë, pa rrezikuar kreditin e bankave… kur të shikosh që shumica e kartave të kreditit të dalin nga qarkullimi (edhe se pse shumica e atyre që janë kreditorë nuk mund të paguajnë borxhet, se prandaj shkuan për lesh ato bankat që jepnin kredi për shtëpitë… nga pamundësia e borxhlinjve për të paguar borxhet).
Paguaj shtëpinë dhe makinën me paret e bankës…. çdo muaj, kur më vjen letra e “përgëzimit” që kam paguar gjithçka, me shumë dëshirë më ofrojnë dhe 20-50 euro për ti përdorur si të dua
16 September 2008 @ 6:08 pm
Per TOKO-n dhe ndonje tjeter qe e mori kete postim si apokalipsi i Amerikes:
Qenkemi keqkuptuar. Une askund nuk thashe qe i erdhi fundi Amerikes, apo qe Amerika nuk eshte me superfuqi. Mos lexoni midis rreshtave. Sido qe te mari kjo situate Amerika do dali pas saj perseri superfuqi. Amerika ka mjaft rezerva natyrore, qe po qe se do ishte e nevojshme, e mbulonin pa problem deficitin buxhetor.
Ajo qe po perpiqem te them une eshte se parashikimet per rrenien e ekonomise ishin te bazuara dhe qe ekonomia do vazhdoje te perkeqesohet ne muajt e ardhshem, dhe kjo rrenie do kete efekte mjaft negative per shumicen e popullsise qe jeton ne SHBA. Standarti i jeteses me te cilin jane mesuar shumice e popullsise nuk do egzistoje me dhe shtresa e mesme do shkrihet dhe me tej. Nuk e di pse ky postim u “perkthye” si ‘apokalipsi” i Amerikes, por ajo nuk eshte aspak ideja qe kam dhene une. Brenda mundesive mundohuni te lexoni vetem ato qe jane shkruar.
16 September 2008 @ 6:11 pm
Ed, borxhet e kreditit jane stimulatori me i mire qe njerzit thyejne kerrbishtet dhe bejne nga dy pune per ti bere “fundet qe te takohen e ti thon turqeta, sa kto male e sa kto shkrepa, njoni tjetrit”.
Pse si mendon ti, s’dun jankit te kene 6 jave pushim si frengjte, nga te cilat 4 jave me patjeter ne behar?
Shiko, cdo gje ka lindjen, zhvillimin dhe vdekjen e vet. Edhe USA si superpower nuk i pshto dot ksajT. Por mua me vjen me shume me parashikuesit e perhershem te vdekjes. Qe nje here do kene te drejte dreqi e mori. Ama, pas 1000 heresh qe ja mbyten kot. Me kujton filozofine fitimprurese te nje bixhozxhiu adoleshent (im vella me sakte): dyfisho bastin deri sa te fitosh nje here, dhe po fitove NJE HERE, merr q’ato pare ne hik; leje lojen ne mes. Filozof tjetri, hegelion fare, se i bi qe humja ne vetevete osht fitimi jot, e kshu me rradh, Ed-o.
Mos harro nje gje: vetkorrektimin e ekonomise amerikane. Nuk di nga e kon gjet, si e kon gjet, how in the world e bojne, por e bejne ama. Vetsherohen. Dhe eshte nje cudi per tu cuditur dhe mos me te ardh hic turp prej asajT, cudise… kupto?
16 September 2008 @ 6:14 pm
Amon or cuna. Po ne shqiptaret duhet te jemi optimistet me te medhenj te botes. Ne shitem edhe shtepite e ja dhame pararte Sudes e asnje gjemb nuk na hyri ne kembe. Ja ku jemi me te forte se kurre. Edhe po ndricojme Adriatikun. Jo po do trembemi ne se po falimentojne keta kapitalistet.
16 September 2008 @ 6:19 pm
bacterius,
haberet e agjensive prej verteti thone qe specialistet mendojne qe kjo eshte vetem maja e Ajsbergut dhe qe qiveriu ne US mendon qe luaje me kujdes edhe te mbuloje vrima edhe te mos krijoje pershtypje se do mbuloje te gjithe vrimat. Por nga ana tjeter edhe te mos krijoje panik tek Tokot e ameriqise.
Pra, para disa diteve vuri ne sqtull ato 2 shoqerite , sot ka lene nje banke ne meshire te fatit, sic mund te leje ne meshire te fatit eshte nje nga shoqerite me te medha te sigurimeve ne dynja.
Per ju qefllinjte e investime parate kalojini ne ndonje marifet gjerman ketej nga Evropi
16 September 2008 @ 6:26 pm
Askush nuk e vë n’dyshim potencialin e amerikës mer Çim (Tek e fundit, por tek e fundit fare ama, i ka valixhet me butonat gjithmonë me vete burri huj
).
Problemi është se sistemi financiar amerikan po shtrembëronte dhe fallsifikonte gjithë ekonominë botërore. Natyrisht, nga ky shtrembërim, duke përfituar bankat, në mënyrë të tërthortë përfitonin dhe vetë amerikanët (taksa interesi të ulëta dhe kredi pa shumë garanci), por që bën që t’ju gjejë të papërgatitur përballë një panorame të tillë katastrofike.
Le të thojë ç’të dojë Bacterius, të vazhdojë të jetë optimist (dhe uroj siç kam uruar në të gjitha komentet e tjera, që kriza financiare të mos tërheqë pas vehtes dhe ekonominë reale), por që sot e tutje DIÇKA ka NDRYSHUAR.
Kushdo qoftë, kur shikon që edhe LB u la në mëshirë të fatit, do të mendohet dy herë më parë se të rrezikojë përtej mundësive dhe garancive që jep.
KJO ËSHTË E RËNDËSISHME… Një lojë e pastërt nga të gjithë lojtarët ndërkombëtarë… pa pretendimin e ndryshimit të rregullave të lojës sipas dëshirës
16 September 2008 @ 6:31 pm
BIBLA - ZBULESA E GJONIT (APOKALIPSI) 18.10-13
10.Duke ndenjur larg nga frika e vuajtjeve te saja do te qajne
“Vaj,vaj qyteti i madh! Babiloni, qytet i forte! Te doli mjaft nje cast per te gjetur denimi!” 11. Po edhe tregetaret e dheut e qajne dhe e vajtojne, sepse askush me nuk u’a blen tregetine:12. as ar, as argjend, as xhevahire, as perla, as purpur, as mendafsh, as kadife, as dru te erendshem, as ene elefanti, as kurrfare ene druri te cmueshem, bronxi, hekuri apo mermeri;13. as cinamom, as balzam, as erera te mira, as mehirre, as krem, as vere as vaj, as miell te bardhe, as grure; as lope as dhen, as kuaj as qerre, as rober as shpirt njeriu te gjalle!
16 September 2008 @ 6:35 pm
Zeqir, me nje fjale kjo renie ekonomike e Amerikes eshte parashikuar ne Bibel? Shikoje pak, thote gje aty se kush ishte pergjegjes per trazirat e ‘97?
16 September 2008 @ 6:35 pm
Zeqo, Bibla paska zevendesuar teorine e marksizmit.
16 September 2008 @ 6:35 pm
bacterius ne qofte se ke pasur kete si qellim atehere duhet te them se kjo ndodh nje here ne 10-15 vjet. Kete radhe pak me i rende se nje radhe me pare, dy radhe me pare me i lehte se nje radhe me para dhe 5 radhe me pare me i rende se ky kesaj kesaj radhe.
Sa per superfuqi ky nocion ka ndryshuar shume nga 10 vite me pare. Ka shume arsye, por ekonimia globale e ka shkrire kete nocion. Kompania eshte amerika nga vendi (ku eshte zyra e drejtorit qendror) por ne fakt aktiviteti eshte ne Zanzibar. Kompania eshte Japoneze apo kineze por investimet i ka ne amerike. Cila eshte superfuqi ketu Amerika, Kina, Japonia apo Zanzibari. Veshtiresia e krizes ekonomike ndjehet kudo Nikkei indeks u ul 4.9%, Ne Britani FTSE100 u ul 3.75%, ne France CAC40 u ul 1.96, Ne koeren e jugut 6.1% etj etj Bile ne kete prizem ato vende qe do te vuajne me shume nga kjo krize jane vendet eksportuese Kina Japonia India se sa Amerika. ( megjithse lajmet e krizes vijne nga emerika se “zyra e drejtorit” eshte ne amerike) Sepse importuesit do te blejne me pak mallra nga keto vende sepse konsumatori ameriokan do te konsumoj me pak. Pra me pak fjale fjala superfuqi sot me shume eshte nje term politik/ushtarak se ekonomik. Ekononikisht kemi vende te zhvilluara dhe ne zhvillim qe si gjithmon ne kohe krize vendet ne zhvillim e hane me shume se ato te zhvilluara. Prandaj une u perpoqa te lexoj midis rjeshtave sepse tek rjeshtat nuk pashe ndonje gje
16 September 2008 @ 6:48 pm
Era,
lexo ne shqip se mund te te ngataroje amerikancja.
Ja Sudet e Amerikes.
Ekonomia amerikane në vështirësi mund të bëjë që Banka Qëndrore të shkurtojë interesat në takimin e sotëm në Uashington.
Deri tani, ekonomistët e pyetur nga agjenci lajmesh thoshin se Banka Qëndrore do t’i mbante interesat të pandryshuara ose do t’i rriste ato për të mbajtur nën kontroll inflacionin si pasojë e çmimeve në rritje të energjisë.
Por Uoll Striti u trondit dje nga lajmet se banka Lehman Bradhërs e investimeve kishte depozituar kërkesën për falimentimin më të madh në historinë amerikane, pasi Departamenti i Thesarit refuzoi të përdorte paratë e taksapaguesve për të shpëtuar ekonominë.
Tregjet janë tronditur edhe nga kushtet e vështira financiare në të cilat ndodhet gjigandi i siguracioneve, korporata Amerikën Intërneshënëll Grup.
16 September 2008 @ 6:48 pm
Bacterius,
Nuk kam shume kohe qe e ndjek “peshkun” por i lexova me kujdes te dy skrimet e tua.
Wow!! Pothuaje e ke parshikuar kete gje para 1 viti…nuk e di me ca merresh por do ishte gjynah mos te punoje ne ndonje nga keto Investment Banks.
BRAVO !!
16 September 2008 @ 6:52 pm
Koth pa tjeter do te kesh haruar nje smile face diku ne ate koment se ndryshe……. Sudet amerikane
16 September 2008 @ 6:55 pm
Mire Koth. Keshtu te perkthyer e kuptova.
16 September 2008 @ 6:55 pm
Xhib
Besoj se po ironizon me mua, por une po pergjigjem:
Besoj se pergjegjes per ‘97 eshte Sali Berisha.
Zeqo
16 September 2008 @ 6:59 pm
Kam nataru emrin. Jo Sude : VEFA-t Grup.
Ndryshimi eshte tek kolinosi apo tek vazelina. Po rezultati per sudmenet eshte i njejte : e kane pak fare mrena.
Pastaj ndahen kush ka qef ta pranoje qe e ka mrena kush jo.
P.S. Asnje surrat qeshur nuk kam harru.
16 September 2008 @ 7:05 pm
Toko,
US eshte edhe superfuqi ekonomike,
jo vetem pse ka efektin lokomotive ne ekonomine boterore, por per nji fakt tjeter akoma me themelor, qe ka nji monedhe qe ka nji status suprem, qe quhet monedhe reserve, etalon, monedhe referuese globale, quaje si te dush, dhe gjersa te jete e tille ka nji pushtet ekonomik dominues.
Kuotimi i naftes ne $ eshte edhe kollona qe e mban m’kom.
Nji nga motivet kryesore qe mund t’i bije Iranit eshte se ata nuk dun me e shit naften me $, kjo qe edhe nji tentative e Sadamit.
16 September 2008 @ 7:07 pm
Bac, nuk jam dakort me parashikimet e tua.
Wall Street ishte ne bubble kur i thone, dhe shpertheu. Kjo pune pritej. Ne boten e retail, kompanite falimentojne shpesh here, dhe riformulohen perseri dhe ekonomia s’vete ne humnere. Tani e kishte radhen Wal Street, qe ne fund te fundit e kruan veten me keto manovrat tip piramide qe bene me sub-prime mortgages, qe i blene, i ripaketuan dhe benin tregti me to, duke harruar “padashur” se po benin tregti me para qe s’ekzistonin fizikisht. Dhe kur baza e piramides ra (foreclosures e shtepive qe s’perballonin dot interesat qe u ngriten) ra komplet struktura.
Pervec CEO-ve ne Wall Street, faji eshte i diregulacioneve te sistemit te bankave, qe ne fakt filloi ne vitin 1999, kur Kongresi dhe Klinton votuan per te hedhur poshte Glass Steagall Act, ligj ky qe nga viti 1933 per te siguruar bankat dhe per te mos i lejuar ato te mpleksen me kompani financiare.
Lehmnan Brothers ka qene banke tregtare. Ajo u shkri sepse vitet e fundit nuk financonin tregti konkrete por financonin kredi te tilla pa i mbeshtetur me asete konkrete.
Perfundimisht, dollari po ngrihet serish, nafta eshte 90 dollare. Renia dje e Dow Jones mund te ishte e gjashta per nga piket e humbura, por 104 historikisht per nga % e humbur. Nje rikonstruktim i Wall Street do vije si rrjedhoje e ketij pazari, dhe si perfundim do ia fillojne nga e para, kesaj radhe nen mbikqyrjen e FED.
16 September 2008 @ 7:14 pm
@ edvin
Pa i hequr meritat Bacterius, por “The Economist” (te pakten,) ka vite qe cirrej per “housing bubble” dhe konsekuencat negative ne ekonomi.
Alan Greenspan eshte nje nga faktoret e kesaj tragjedie, qe i uli interesat dhe i mbajti te ulura deri ne 2004 duke lejuar apo duke shtyre ne menyre te tille keto pazare, pa harruar qe ai promovoi personalisht sub-prime mortgages. Banka Europiane nga ana tjeter, refuzoi te ulte interesat deri ne ate pike, edhe kur investuesit europiane e disa qeveri i luteshin.
Rezultatet shihen.
16 September 2008 @ 7:20 pm
Lajme nga Franca : ekonomistet franceze thone qishtu :
- Mos blini shtepira per t’i dhene me qira.
- Hiqini aksionet sepse vlera do te vazhdoje te bjere.
- Klasa e te varferve do te rrenohet goxha. Kush ska leke sot, s’do te kete as mot.
- Franca do ta duroje me mire kete krize, nga vete tipi i bankave qe ajo ka.
- Mos mbani shpresa tek Kina sepse ajo eshte SIDOQOFTE vend i varfer.
- Nuk eshte fundi i botes.
- Kjo krize do te kalohet, por puna eshte se do te beje ca deme tek leckamanet.
- Qirate e shtepive do te ulen, por prape, do te jete shume e veshtire per te marre me qira.
- Rrofte ai qe ka nje zanat, psh ndreqes bravash, berber, kepucar, dhe hidraulik : bravat prishen, floket rriten, kepucet hahen, tubat çahen. Dhe kete s’mund ta ndaloje asnje lloj krize.
- Dhe e fundit, ika se m’u dogj qepa.
16 September 2008 @ 7:20 pm
Koth, edhe për ktë rradhë Fed. Res. nuk e ndryshoi tasën e interesit: ngeli 2%
16 September 2008 @ 7:23 pm
Monda, mirë që ja u the edhe ti, se kur ja u thoja unë më akuzonin si antiamerikan
16 September 2008 @ 7:34 pm
Atehere …….
nejse perseri tek teoria e mases e thene ne disa artikuj me pare. Kothere mos ngatero masen. Vefat apo Sudet shqipare me Krizen financiare Amerikane Ketej thone nuk krahasohen mollet me portokallet por kjo tendja eshte te krahasosh caracat me portokallet.
E drejte bile jo vetme kaq Ata qe pranojne qe e kane mrena ndahen ne ata qe e ndjehen mire se mendojne se mrena e ka gjithe bota dhe ata qe ndihen ne siklet se mendojne se jane te vetmit.
16 September 2008 @ 8:09 pm
Nga Edrus
C’ka ketu per anti-amerikan lol? Jemi qe jemi edhe anti-anglez pastaj, se mbreteresha e Anglise i dha titullin “Sir” zotnise Greenspan per punen e mrekullueshme qe beri
Persa i perket interesit. Mire beri qe s’i uli Fed sot. Komoditetet jane akoma lart nga cmimet, ndaj jemi akoma ne rrezik inflacioni. Por besoj me uljen e naftes, apo qendrimin e saj verdalle 80-90 dollare/fuci, do ulen dhe komoditetet. Gjithesesi, Fed hodhi sot ne treg 70 miliarde dollare per te qetesuar gjakrat. Wall Street ben mire te shtrengoje rripat, e jo te qahen si bebet kur Fed s’u vete pas avazit.
16 September 2008 @ 8:21 pm
Monda ,
ulja a nuk do favorizonte bankat per kredite dhe rrjedhimisht edhe bizneset??
16 September 2008 @ 8:40 pm
Kam nje koleg belgj, vllau i te cilit kishte aksione ne Lehman.Sipas tij vlera e aksionit ne Janar ishte 65$ ndersa sot ajo eshte 0,19$.
Tani paramendoni njeriun qe kishte 1000 aksione vlera e te cilave ne Janar ishte 650 000$.Sot ato aksione vlejne 190$,para te mjaftueshme
per nje dreke te mrekullueshme dhe 2 metra litare.
Athua se ku do ti dal fundi gjithe kesaj pune!?
16 September 2008 @ 8:48 pm
Jakova sa vete kishin 10.000 ( jo 1.000 ke haruar nje zero) aksione tek Lehman? Sa eshte % e tyre ne krahasim me totalin e aksionereve ne Lehman. Keshtu behen llogarite dhe jo “imagjinoni tani ….”. Ai qe kishte 10.000 aksione ose mbi $1/2 milion ne nje firme ose eshte miljarder qe ka miliarda ose eshte i cmendur. Ah me fal harova CEO i Lehman kishte me shume se kaq aksione tek Lehman si resultat i Stock Option.
Perseri do te kete humbje dhe dhimbje por masa e humbjes dhe dhimbjes duhet mare parasysh.
16 September 2008 @ 8:53 pm
Direkt pas falimentimit te kompanise Lehman Brothers, dje u mblodhen 10 bankat me te rendesishme te planetit ku morren angazhimin te hedhin ne treg rreth 70 miliard euro, ku i binte nga 7 miliard per kok, per te zbutur sado pak krizen. Le te shpresojme, megjithse duhen te pakten nja 700 miliard euro per te dale nga kriza perfundimisht, kuptohet per 20-30 vjet deri sa te shfaqet kriza tjeter.
16 September 2008 @ 8:53 pm
Ky shembull ka dy shpjegime:
1. Njeriu qe investon $650,000.00 te LB po te kete pak logjike ka invetuar disa miliona te tjera ne aksine qe sot ju eshte ritur vlera. Pra ka humbur pak ose aspak.
2. Njeriu qe ka investuar gjithcka te LH eshte idiot.
16 September 2008 @ 8:55 pm
Ore Toko,
ai robi belg e ka ngrene sa krahu , ti me thu masa.
Sude eshte Lehman per ate belgun. Edhe Kamberi qe ishte Kamer dhe shperndau 3 %. Meqe do koka se s`ben ti
Emrin e ka ndryshe dhe ne vitin e ardhshem ne kolegjet andej nga ju do mesojne dhe nje teori te re grenie te qafes se pates.
Ca ka te veshtire ketu ?
P.S. E di ti cdo me thene te te dhembe shpirti kur humbet more ?
16 September 2008 @ 9:06 pm
Une nuk di saktesisht sa aksione kishte belgu.Une mora vetem shembull 1000 aksione per hire te thjeshtesise.
16 September 2008 @ 9:17 pm
Koth,
Era ma ka mare pergjigjen qe do te te jepja.
Sa per krahasimin perseri. Ai belgu nuk shiti shtepi dhe kantandi qe ti fuste tek LB se i prmetuan 150% interes, ai futi thjesht kursimet e tij dhe kuri futi i thane se edhe mund ti humbiste. Ndersa Une/ti/ai ajo i futem te gjitha tek Vefa Sudja apo Kamberi. Shitem edhe shtepite qe na kishin lene gjysherit dhe e hogrem sa krahu. Masa i dashur masa Sa humba une tek Vefa sa humbi Belgu ne LB si ne vlere $ si ne vlere ne krahasim me te ardhurat. Caraca me Portokale. Te humbasesh 2 caraca nuk eshte njesoj si te humbasesh dy portokalle megjithse humbja humbje eshte dhe shpirti te dhemb por tjeter dhembje kur nuk ke ku fut koken dhe ke hyren e borxhe dhe tjeter dhembje kur humbe thjesht kursimet
16 September 2008 @ 9:21 pm
Per Monden:
- Si dhe ne postimin e pare une shpresoj qe parashikimet e mia te jene te gabuara. Si shume te tjere dhe une jam viktime e krizes ekonomike dhe nuk me intereson aspak qe kjo situate te vazhdoje gjate. Megjithate deshira e mire nuk mjafton per te rregulluar gjendjen.
Ti e shef se vala e forclosures mbyll kapitullin e “borxhit te keq” te bankave, dhe se me e keqja ka kaluar, por nuk eshte aspak ashtu. Gjithe kredite financiare pasi mbyllen nga bankat, bashkohen ne grupe te medha mortgages (grupuar nga njgjasite e vleres dhe rrangut te kreditit qe kane) dhe shiten ne tregun e aksioneve, pak a shume sic do shitej nje kompani aksionere. Pra nje pjese te mortgage-t tim apo tend e financon dikush ne Texas qe ka bleri nje perqindje te tij (qe do mari nje pjese te interesit nese e paguajme ne kohe). Ndryshimi eshte se ne rastin kur nje mortgage individual qe eshte pjese e ketij grupi behet non-performing (nuk paguan) atehere banka origjinale qe e krijoi kete borxh duhet ta bleje mbrapsht ose ta zevendesoje ate me nje mortgage te ri qe eshte performing. Pra bankat sot kane probleme te dyfishta 1) kane shume shtepi ne REO (real estate owned) qe u kushtojne nje djall e gjysem per cdo dite qe nuk shiten dhe 2) duhet te gjejne kredimares te sakte per te zevendesuar mortgaget e keqia qe kane shitur ne tregun e aksioneve. Sic dihet kredimares te sakte keto dite ka shume pak. Pra situata sa vete e perkeqesohet per keto banka.
Kompanite shteterore Fennie Mae and Freddie Mac qe deri dje blenin cdo lloj borxhi nga bankat (qofte dhe ata non-performing) kane rritur tashme kerkesat dhe e kane bere kredimarjen te pamundur. Shtoi kesaj dhe problemet financiare qe kane keto dy kompani si dhe falimentimin e njeres prej kompanive me mbeshtetje shteterore (Indie Mac) dhe e ardhmja ekonomike nuk eshte aq e ndritur. Nese llogarit dhe rritjen e papunesise, uljen e kapacitetit bleres, shtrengimin e kredidhenies, dhe rritjen e kerkeses per asistence sociale, do ishim me fat nese situata permeresohej brenda vitit te ardhshem.
16 September 2008 @ 9:25 pm
Koth,
ajo teori eshte e shkrojtur shume kohe me pare dhe studiohet ne shkolla. Nuk e di nese ke pare ndonje “Broker statement”. Eshte me ligj qe teoria e “ngrenies se qafes se pates” te jete e shkrojtur ne statement sa here ble aksione. Ata te kujtojne se mund te “hash edhe qafen e pates” kur ble aksione.
A s’me thua pusullat qe leshonte Sudja kishin te shkrojtur kete teori? Se une di qe parlamenti shqiptar doli e tha se investimet tek Sudja jane te siguruara dhe …….hongrem qafen e pates
16 September 2008 @ 9:43 pm
Nuk e di se si eshte situata te gringoset,po ja qe sot Nikei i Japonise ishte -5% pasi qe dy kreditoret kryesore te Lehman ndodhe te ishin japonez.I frigohem domino efektit:neser ne Wall street e pasneser Europen e kaplon bronshitisi nga te kolliturat e Amerikes.
16 September 2008 @ 9:50 pm
nikei eshte i lidhur ne kerthize me NYSE, keshtu qe kur bie njera bie tjetra (vetem se NIKEI e ka 12 ore me vonese per shkak ndryshimit te ores)…ja dhe nje ‘fitim’ i madh i globalizimit. Kur semuret njeri semuren te gjithe
16 September 2008 @ 9:52 pm
Jakova neser Nikkei do te ritet 1.3% do nje bast per kete. Kaq eshte ritur Dow sot.
16 September 2008 @ 9:54 pm
Bacterius qenke WASP-ifikuar shume me kete ‘understatement of the decade’:)
Pritni kur te bjere Goldman Sachs e pastaj i pihet lengu per fare ketij muhabeti. Gjithe kjo katrahure eshte thjesht IDEOLOGJIKE dhe pershkruet me nje fjale: DEREGULATION. Kjo ishte mantra e 20 vjeteve te fundit qe shkaktoi konsumatorin te ngarkohej me borxhe qe si paguante dot.
16 September 2008 @ 9:58 pm
kur them ‘pijini lengun’ mendoj ‘liquiditetin’:)
16 September 2008 @ 10:12 pm
Toko,edhe Alain Greenspan-njeriu qe do te duhej ti njohe gjerat-parashikonte 500$ per fucine e naftes.Sot ajo ne mos u gabofsha eshte rreth 90$ per fuci.Thjeshte po ndodhin disa gjera jashte cdo logjike .
16 September 2008 @ 10:14 pm
Dakort. Eshte e kote qe sot ai ben si i dituri i fshatit. Nje pjese e madhe e pergjesise eshte edhe e tij. Akoma nuk eshte tragjedi, per momentin eshte drame.
Qafir, mos ngaterro “deregulation” me spekullimin. Shtremberimet ekzistojne ne cdo fushe, rendesi ka sa je i afte ti eliminosh me kohen. Po te vihen ne peshore avantazhet me disavatazhet qe kane sjelle normat e “deregulation”, me shume rendon e para.
16 September 2008 @ 10:29 pm
ketu s’hyn fare spekullimi. Fjala ’spekullim’ doli ne drite te tregu i hidrokarbureve (madje edhe aty nje komision federal i nxorri te pafajshem spekullatoret per rritjen e cmimit te naftes). Nuk ka te beje me tregjet e kreditit.
Jakova: nafta po te duket e lire ty me $90/fuci kur vjet ishte $60? Me llogjike vitin tjeter eshte $130:)
16 September 2008 @ 11:26 pm
George Soros mbi krizen :
http://www.lemonde.fr/livres/article/2008/09/15/la-verite-sur-la-crise-financiere-de-george-soros_1095343_3260.html#ens_id=1090151
16 September 2008 @ 11:30 pm
Per bacterius: “krizes” se kreditit dhe pasojat e foreclosures u jap dy vjet te sheshohen. Gjeja me e mire qe beri FED sot qe nuk i uli interesat. Kur i uli me perpara, vetem sa ngadalesoi per ca muaj kete situate por nuk e zgjidhi. Me 2% u thua investuesve qe jeni te lire te merrni hua, por me mendje ne koke.
Kjo situate kishte per te ndodhur qe cke me te, dhe nuk zgjidhet duke ulur interesat per te marr borxh ne nje kohe kur s’paguan dot borxhin, kur s’ka asete per te likujduar, kur s’ka baze konkrete.
Nga njera ane u ve fajin te babeziturve ne Wall Street. Nga ana tjeter i ve fajin Kongresit per llogjet qe bene me Fredin dhe Fanin, qe ka dekata qe u abuzua. Dhe fajin e kane sidomos demokratet me budalleqe te tilla si psh t’u vinin presion “lenders” t’u jepnin hua minoriteteve qe te blenin shtepi. Endra amerikane nuk eshte te “kesh nje shtepi”, por te kesh leke te blesh nje shtepi. Nejse, se mund te shkruaj faqe te tera por peshqit do lodhen duke lexuar postime te tilla te thata.
Gjithesesi, iu keshilloj peshqve te mos tremben nga histeri te tilla tip armagedoni. Eshte ciklike kjo pune. Ka ndodhur historikisht.
16 September 2008 @ 11:53 pm
xyz, flm per linkun me lart (plus qe pastrova pak pluhrin e kujteses ne pjese te trurit ku fle frengjishtja
)
Xhorxhi, qe i beri leket ne spekullime te tregut te lire (gojet e keqija thone ai dhe Goldsmith u moren me Insider trading gjate te Merkures se Zeze ne Angli … tjeter pune) e ka te kollajshme tani te flase per “tregu i lire s’eshte i perkryer.”
E lexova intervisten e tij qe kishte dhene ne lidhje me kete liber/teori te re qe ka shkruar. Ne momentin kur tha qe cmimet e shtepive nuk duhet lejuar te bien, me hoqi interesin (te pakten per botekuptimin tim plebejllekxheshe te ceshtjes
)
16 September 2008 @ 11:58 pm
E de Monda e, se larg me ke pasur te me benje nje ze
Kur te ngecesh ne ndonje fjale te veshtire, me vershelle ne dy gishta njehere dhe fluturoj si superman e te tregoj
E pe ç’thoshte ? 1 miliarde dollare miku per nje dite 1992, kur sterlina inglize nuk hyri ne Europe.
17 September 2008 @ 3:48 am
XYZ pikerisht per kete qe flet Sorros-i po flisja kur fajesoja ideologjine neoliberale (Hayek et al) te ‘deregulation’. Sorrosi i kap fajtoret kur thote
Emerimi i Greenspan-it si kryetar i FED-it ishte ideologjik. Ka 20 vjet qe supply-side economics ben ligjin duke e zhytyr boten ne borxh qe duhesh te stimulonte prodhimin. Dikur ishte borxhi i shtetit ai qe solli The Great Depresion e viteve 20; ishte borxhi i korporatave ai qe solli the Black Monday e viteve 80; dhe eshte borxhi i familjeve qe solli the Black Monday te 2008s.
Sorros ka te drejte kur thote qe ‘tregjet (e lena te lire) jane perverse’.
17 September 2008 @ 4:12 am
Nga artikulli i le Monde duket qarte qe Obama paska marre keshillen e Sorros me propozimin qe beri sot qe shteti duhej te mbeshtese minoritetet e jo bankat
17 September 2008 @ 7:42 am
Problemi nuk eshte aq i thjeshte sa trajtohet. Kriza ne tregun financiar mbush afersisht 2 vjet. Bankat me te medhaja zvicerane kane dy vjet qe humbin miliarda dhe kane humbur besimin e klientave se jane nen nivelin e duhur te likuiditetit. Qeveria Bush nuk pranoi te shpetonte kete banke, nje sinjal i qarte per gjithe menaxheret aveturiere qe jane te interesuar vetem te realizojne fitime me transaksione riskante. Arsyeja dihet, per te rritur bonusin e tyre. Mund ta quajme edhe nje pastrim te tregut. Fatkeqesisht ne raste te tilla falimentimi e kane pesuar edhe shume kasa pensioni nga usa dhe europa.
Te pakten gjithe europa eshte e varur nga ekonomia amerikane. Krizat amerikane ndikojne ndjeshem ne europe por per nje fund te amerikes nuk behet fjale. Interesi i borxheve nuk leviz si shtjellohet ne artikull, ai fiksohet kur jepet borxhi.
Shtohen gjithnje e me shume zerat per kontroll me te rrepte ne tregun financiar, per rrogat e manaxhereve te pangopur, si dhe per lufte ndaj spekulanteve qe krijojne rritje artificiale te cmimeve.
Tezat e majtisteve jane ne lulezim. Kerkohet nje dore me forte nga ana e shtetit. Lideri i nje partie te majte ne Gjermani, Lafontaine, kerkoi javen e kaluar shpronesim te pjesshem te nje miliardere, pronare e disa firmave, me arsyetimin se miliardat e teperta i takojne punetoreve te saj. Shpresojme te mos fillojne nga e para revolucionet…
17 September 2008 @ 12:11 pm
veshtron rrushi rrushin ………
17 September 2008 @ 3:29 pm
Sipas CNN deri tani
JO keq a Jakova. Besoj se e meritoj
ha ha ha ha
17 September 2008 @ 3:42 pm
Nga Qafiri:
Soros eshte “demokrat i flakte”. Ne 2004 harxhoi 15 milione dollare (ato qe dihen) te tijat me moveon.org per te ndihmuar Kerry-n. U piu lengun. Nejse, Obama ka perkrahes nje liste jo te panjohur miliarderesh, nder ta, Warren Buffet. Organizatorja e fondeve te fushates se tij eshte Priztker, pronarja e Hyatts, Marriot, Royal Caribbean Cruse etc … 40 miliarde dollare perandori. Pertej miliardereve, Obama eshte i dyti kongresmen, pas Dodd (PD) qe ka mare me shume leke nga lobi i Freddy and Fanny.
Nejse, qe t’i kthehem punes se minoriteteve, eshte pikerisht kjo ide e “demokrateve” apo gjoja liberaleve qe eshte pjeserisht fajtore e kesaj menxyre. “Affordable housing for minorities” my … foot. Ishin demokratet qe shtynin bankat dhe lenders t’u jepnin hua individeve me kredi jo te mire dhe minoriteteve per te blere shtepi. Me e forta eshte se para nje viti, kur filloi te ndihej kriza e foreclosures, kishte thirrje ne mediat “liberale” se me demek minoritetet, afro-amerikanet dhe latinet kane rene pre e ketyre sub-prime mortgages me shume se te bardhet ne US. Hipokrizi ne kulm, harruan se para pese vjetesh ishin po ai grup dhe vazhdojne te jene ata qe shtyjne per “affordable housing for minorities”.
Nuk po shfajesoj ketu llogjet e Lehman Brothers, apo kompanive te tjera financiare. Por ne origjine problemi eshte pikerisht ketu: Jepet mortgage me 4% interes (shume here pa depozite) dhe pas 2-3 vjetesh rritet ne 11%. Pa hyre ne detaje buxhetore personale, ta zeme se dikush paguante 1500 dollare mortgage ne muaj, pas tre vjetesh paguan 3000, me te njejtat te ardhura. Edhe Olimpia e kupton kete lloj matematike.
Per te mos u llafosur pastaj per shpikje te llojit, interes-only loans, ku paguaje per pese vjete vetem interesin, dhe s’kishe asnje kokerr equity ne shtepi. Thagma …
17 September 2008 @ 4:15 pm
Po pra, edhe demokratet duan ta rregullojne fajin qe bene.
Sidoqofte pa Alan Greenspan ne krye ato kredi per shtepi nuk u jepshin kurre
17 September 2008 @ 5:07 pm
aman ore te gjithe te ekonomikut qenkeni ju ketu?Gjithe keto analiza per cfare se nuk po marr vesh.Ku eshte koka e problemit dhe qellimi i diskutimit cili eshte
se mu be mendja lemsh duke lexuar.Keq me vjen po do ta them:me ka lind ideja se ketu po behet gare zgjuarsie e njohurish te cilat ne me pak te diturve
sikur nuk na hyjne shume ne pune.ULUNI NJE CIKE ULUNI SE JU PAME.
17 September 2008 @ 5:15 pm
Ne raste te tilla Lulekuqe je gjithmone e mirepritur qe te heshtesh
17 September 2008 @ 5:28 pm
Commentary: How to prevent the next Wall Street crisisEditor’s note: Joseph E. Stiglitz, professor at Columbia University, was awarded the Nobel Prize in Economics in 2001 for his work on the economics of information and was on the climate change panel that shared the Nobel Peace Prize in 2008
17 September 2008 @ 5:52 pm
Nje tjeter liberal i famshem:Krugman
September 16, 2008, 2:15 pm
Larry King not so live
So last night I was on Larry King Live. With me, Andy Serwer of Fortune and Stephen Moore of the WSJ.
Moore offered an argument I hadn’t heard before. The reason I hadn’t heard it that it’s really, really stupid. Our financial problems, he said, are caused by the falling dollar, which has reduced the value of American assets. It’s hard even to know where to start on that……
Plus, the weak dollar is good for exports, which are about the only source of strength our economy has.
But the WSJ crowd is deeply attached to the idea that a strong dollar = a strong country (and if you believe in America, you believe that asset prices only go up, too). So reason has no impact.
kam idene se ketu eshte e njejta situate…..
17 September 2008 @ 6:01 pm
kjo eshte e madhe
por, thuajini atyre te Gazetes Shqiptare mos ta perkthejne se eshte shaka
17 September 2008 @ 7:18 pm
Lidhni rripin e Sigurimit - Ekonomia gati per ne humnere. (Pjesa e PARE)
SEC puts ‘naked’ short sellers on notice
Regulator enacts new ruling banning ‘naked’ short selling on all public companies.
”
17 September 2008 @ 7:19 pm
Traditional short sellers borrow stock with the aim of selling it, then buying it back at a lower price, hoping to pocket the difference. In a “naked” short sale, however, investors short the stock without actually borrowing it, making it much easier to drive down the share price of a company.
17 September 2008 @ 8:09 pm
Kjo do te thote qe diskutimi ia ka arritur qellimit.
17 September 2008 @ 8:35 pm
Toko,te zgjati doren per parashikimin tend qe doli i sakte.Me kujtove filmin e Eddie Murphi-t “Trading places” qe kishte nje teme similare me kete qe ne po shkruajme.Une po te isha ne vendin tend , do te mirresha me shitblerjen e aksioneve
Per Lulekuqen:
Moto e Gjimnazit Matematikor te Prishtines :
“Fuqi natyrore-Fizika,fuqi mbinatyrore-Matematika,fuqi mbimatematikore - gjumi.”
17 September 2008 @ 8:48 pm
Kjo nuk eshte hera e pare qe Toko tregon aftesite e tij parashikuese.
17 September 2008 @ 11:20 pm
Qafiro, ti si puna e Romney ne kuvendin e republikaneve qe tha gjerat kane mare tatepjeten se Washingtoni eshte qeverisur nga liberalet demokrate.
Republikanet kane qene ne pushtet jo vetem gjate 8 viteve te fundit, po dhe gjate gjithe historise po ti shikosh ata kane qene shume me shume ne pushtet se demokratet. Pastaj cado te kishin bere demokratet deri ne 92 (gjera negative si suficiti ekonomik :D) ca bene republikanet kur erdhen ne pushtet? Deregulation ne maksimum. Deri tani mundoheshin ta mbulonin duke thene “the fundamentals of our economy are strong” dhe tani qe u qelba fare, tani i bie ta kene fajin demokratet. 
17 September 2008 @ 11:21 pm
nga 92 deri ne 00 desha te them
17 September 2008 @ 11:50 pm
@ Toko per Joseph Stiglitz.
Shume dakort me nobelistin. Mergers (kur ndodhin ne retail jane keq per konsumatoret sepse monopolizohen cmimet) ne boten e bankave dhe financave jane gjithashtu faktore ne kete krize. Kete punen e bankave sidomos e permenda me lart dhe e ka zanafillen ne diregulacionet e viteve 80, por me konkretisht ne heqjen e Glass Steagall Act ne 1999 (per lulekuqet ketu guglloni se c’eshte G-S se pertoj ta shpjegoj germe per germe.)
Me konkretisht ne 1999 u hoq provizioni qe i pengonte bankat te blinin kompanite financiare. Si rrjedhoje roli tradicional i bankave jo vetem u be lemsh, por i lejoi ato te blinin dhe te benin “mergers” me brokerage frms, insurance and finance companies. Si rezultat, eshte mish mashi i AIG.
Apo ne raste te tjera, Wachovia (banka qe perdor) Washington Mutual (qe s’i dihet akoma si do i veje halli) etj.
18 September 2008 @ 12:08 am
Ky Shkrim mu duk shume interesant nga International Herald Tribune
me vjem keq qe nuk pata mundesi ta perktheje
Is the United States no longer the global beacon of unfettered, free-market capitalism?
In extending a last-minute $85 billion lifeline to AIG, the troubled insurer, Washington has not only turned away from decades of rhetoric about the virtues of the free market and the dangers of government intervention, it has also likely undercut future American efforts to promote such policies abroad.
“I fear the government has passed the point of no return,” says Ron Chernow, a leading American financial historian. “We have the irony of a free-market administration doing things that the most liberal Democratic administration would never have been doing in its wildest dreams.”
While they acknowledge the shock of the collapse of Lehman Brothers, the bailout package for AIG on top of earlier government support for Bear Stearns, Fannie Mae, and Freddie Mac has stunned even European policy makers accustomed to government intervention in the economy.
“For opponents of free markets in Europe and elsewhere, this is a wonderful opportunity to invoke the American example,” said Mario Monti, the former antitrust chief at the European Commission. “They will say that even the standard-bearer of the market economy, the U.S, negates its fundamental principles in its behavior.”
Monti noted that past financial crises in Asia, Russia, and Mexico brought government to the fore, “but this is the first time it’s in the heart of capitalism, which is enormously more damaging in terms of the credibility of the market economy.”
In France, where the government has long supported the creation of national champions and worked actively to protect select companies from the threat of foreign takeover, politicians were quick to point out the paradox of what is essentially the nationalization of the largest American insurance company.
“Today the actions of American policy makers illustrate the need for economic patriotism,” said Bernard Carayon, a lawmaker of President Nicolas Sarkozy’s center-right governing party, UMP. “I congratulate them.”
For the “evangelists of the market this is a painful lesson,” he added. We’re entering “an era where we have much more regulation and where the public and the private sector will mix much more.”
In Asia, the Washington-led bailouts have stirred bitter memories of the very different approach the U.S. government and the International Monetary Fund pushed during the economic crises there a decade ago.
When the IMF pledged $20 billion to help South Korea survive the Asian financial crisis of the late 1990s, one of the conditions it imposed was that the Korean government allow ailing banks and other companies to collapse rather than bail them out, recalls Yung Chul Park, a professor of economics at Korea University in Seoul who was deeply involved in the negotiations with the IMF.
While Park says the current crisis is different - it’s global rather than restricted to one region like Asia - “Washington is following a different script this time.”
“I understand why they do it,” he added. “But they’ve lost credibility to some extent in pushing for opening up overseas markets to foreign competition and liberalizing economies.”
The ramifications of the rescue of AIG will be felt for years within the United States, too, not just abroad.
That’s because it was a very different kind of company than Fannie Mae or Freddie Mac, which enjoyed government sponsorship as mortgage finance providers, or Bear Stearns, which was regulated by the federal government.
“This was an insurance company that wasn’t federally regulated,” says Gary Gensler, who served as a top official in the Treasury Department during the Clinton administration. Nor did AIG have access to Federal Reserve funds or deposit insurance, like a commercial bank.
“We’re in new territory,” Gensler added. “This is a paradigm shift.”
AIG is also in a different league both by virtue of the breath of its businesses and its extensive overseas operations, especially in Asia.
What’s more, it fell into something of a regulatory gap under the current rules.
While the company, based in New York, is better known for selling conventional products like insurance policies and annuities overseen by state regulators in the United States, it is also deeply involved in the risky, opaque market for derivatives and other complicated financial instruments, which operates largely outside any regulation.
Along with the threat to the plain-vanilla insurance policies held by millions of ordinary consumers, it was the looming threat posed by these arcane financial instruments that prompted Washington to act and bailout AIG.
Chernow, who has written extensively about the efforts of J.P. Morgan to steady the economy in 1907 before the creation of the Federal Reserve, echoed Gensler’s conclusion.
“It’s pure crisis management,” Chernow said. “It’s the Treasury and the Federal Reserve lurching from crisis to crisis without a clear statement on how financial failures will be handled in the future. They’re afraid to articulate such a policy. The safety net they are spreading seems to widen every day with no end in sight.”
18 September 2008 @ 12:13 am
Po keta jane evangjelista mer burr i dheut. Hajt tashi degjoni IMF dhe WB. Nje shembull banal: Serbia nuk i degjon asnjehere dhe del me flatra, Shqiperia hapet bythesh e del …prit se s’ka dale hala.
18 September 2008 @ 12:16 am
Po fola pra une per deregulation me siper kur thashe qe kjo pune o IDEOLOGJIKE..pajk. I ka vdek nona tash Hayekut e Friedmanit(emri i te cilit ju vu Chicago School of Business a dicka e tille..gje e kundershtuar nga orkestra filarmonike e universitetit).
Tani ti je me Hayekun apo me orkestren?:)
18 September 2008 @ 12:19 am
Hallall ja boft zoti ktij qe e ka thone. Dhe jo vetem per NacEk por edhe NaZi
18 September 2008 @ 12:22 am
Do te hame buke e sheqer me vaj,mos u friksoni.,po spati sheqer, me vaj,, po spati vaj, buke me hurma, me fiq..
18 September 2008 @ 12:23 am
Ene hallall ja boft zoti Stiglitz-it qe i del ne krah Sorros-it
18 September 2008 @ 12:27 am
Nuk e di nese e ka lexuar njeri kte thenje nga Djalli por me duket se i shkon jashte mase situates koherente:
Qesh Qesh po keq e me keq do te behet
18 September 2008 @ 12:30 am
PS: Persa i perket aziatikeve, keta sikur kane ardhur dje nga Marsi
. Beni si them une dhe mos beni si bej une e dine dhe kalamajte ne Osetia e s’e dikan keta.
18 September 2008 @ 12:37 am
keq e me keq? per ke?
18 September 2008 @ 12:42 am
Monda, 4 trilione dollare jane zhdukur mbrenda javes ne ShBA dhe s’eshte bere ende qameti. Per ne ne Kanada kriza ne amerike do ishte vdekje. Do te thoshte qe te gjithe aksionet ne TSX do ishin zhdukur e te gjitha shtepite do ishin pa vlere. Amerika nderkohe qendron ende ne kembe. Ketij i them dinamizem une.
Dinamizmi ne Amerike vjen thjesht se keta shkembejne idete. Nje here i vjen rradha ‘regulation’ nje here i vjen rradha ‘deregulation’. Pra kjo krize eshte thjesht ciklike aspak apokaliptike.
18 September 2008 @ 3:54 am
Qafo, si tha ai ish-adviser’i i McCain: “We are a nation of whiners
18 September 2008 @ 4:01 am
Kush jeton ne Amerike te behet gati per pune vullnetare
NEW YORK: They’re listening to Coldplay down on Wall Street:
I used to rule the world
Seas would rise when I gave
the word
Now in the morning I sleep
alone
Sweep the streets I used to own
The leverage party’s over for the masters of the universe. Shed a tear. When you trade pieces of paper for other pieces of paper instead of trading them for real things, one day someone wakes up and realizes the paper’s worth nothing. And Lehman Brothers, after 158 years, has gone poof in the night.
We’re witnessing the passing of more than a venerable firm. We’re seeing the death of a culture.
For years, accountants, rating agencies and Wall Street executives decided to shoot craps and collect fees. Regulators, taking their cue from a distracted President Bush, took a nap. The two M’s - Money and Me - became the lodestones of the zeitgeist, and damn those distant wars.
The biggest single-day market drop since 9/11 reminded me that when trading reopened on Sept. 17, 2001, and the Dow plunged 684.81 points, some executives backdated their options to re-price them at this post-attack low in order to increase their potential gains.
So that’s what “financial killing” really means. No better illustration exists of a culture where private gain has eclipsed the public good, public service, even public decency, and where the cult of the individual has caused the commonwealth to wither.
That’s the culture we’ve lived with. It’s over now. Some new American beginning is needed.
When I taught a journalism course at Princeton a couple of years ago, I was captivated by the bright, curious minds in my class. But when I asked students what they wanted to do, the overwhelming answer was: “Oh, I guess I’ll end up in i-banking.”
It was not that they loved investment banking, or thought their purring brains would be best deployed on Wall Street poring over a balance-sheet; it was the money and the fact that everyone else was doing it.
I called one of my former students, Bianca Bosker, who graduated this summer and has taken a job with The Monitor Group, a management consultancy firm (she’s also writing a book). I asked her about the mood among her peers.
“Well, I have several friends who took summer internships at Lehman that they expected to lead to full-time jobs, so this is a huge issue,” she said. “You can’t believe how intensely companies like Merrill would recruit at Ivy League schools. I mean, when I was a sophomore, if you could spell your name, you were guaranteed a job.”
But why do freshmen bursting to change the world morph into investment bankers?
“I guess the bottom line is the money. You could be going to grad school and paying for it, or earning six figures. And knowing nothing about money, you get to move hundreds of millions around! No wonder we’re in this mess: turns out the best and the brightest make the biggest and the worst.”
According to the Harvard Crimson, 39 percent of workforce-bound Harvard seniors this year are heading for consulting firms and financial sector companies (or were in June). That’s down from 47 percent - almost half the job-bound class - in 2007.
These numbers are the mirror of a skewed culture. The best and the brightest should think again. Barack Obama put the issue this way at Wesleyan University in May: Beware of the “poverty of ambition” in a culture of “the big house and the nice suits.”
College seniors might start by reading “A New Bank to Save Our Infrastructure” in the current edition of The New York Review of Books, an impassioned plea from Felix Rohatyn (who knows something of financial rescues) and Everett Ehrlich for the creation of a National Infrastructure Bank (NIB).
Its aim, at a time when the Chinese are investing $200 billion in railways and building 97 new airports, would be to use public and private capital to give coherence to a vast program of public works. “This can improve productivity, fight unemployment and raise our standard of living,” Rohatyn told me.
It’s absurd that “earmarks” - essentially the self-interested budgetary foibles of senators and representatives - dictate the progressive dilapidation of America. How can the commonwealth thrive when its bridges sag and its levees cede?
So, young minds, sign up for the NIB! Before doing so, read Nick Taylor’s stirring “American-Made: The Enduring Legacy of the WPA: When FDR Put the Nation to Work.” It shows how the Works Progress Administration, a linchpin of Roosevelt’s New Deal, put millions of unemployed to work on dams, airports and the like. It’s a book about how imaginative political leadership can rally a nation in crisis.
They’re listening to Coldplay down on Wall Street:
Now the old king is dead, long live the king!
Yes, the death of the old is also the birth of the new. In my end is my beginning. It’s time for the best and the brightest to step forth and rediscover the public sphere.
18 September 2008 @ 4:08 am
Roni,
Diskutim i vjeter ky: Ambicie personale vs. Planifikim shteteror per te miren e perbashket. Kisha pershtypjen se ishte zgjidhur nga 1991-shi por me c’duket paskemi akoma dyshime
18 September 2008 @ 5:02 am
Dyshime???
Gjysma e Manhattan eshte e ndertuar me pune vullnetare
18 September 2008 @ 8:30 am
Eshte teper vone edhe per panik.
Qafir, nje artikull interesant per deregulation e mos funksionimin e normave.
Too Few Regulations? No, Just Ineffective Ones
http://www.nytimes.com/2008/09/14/business/14view.html
18 September 2008 @ 12:00 pm
djema nuk eshte vetem pune injorance, gje te cilen sic e kuptoni po e pranoj persa me perket mua ne kete fushe.Une thjesht bera nje konstatim persa i perket jo vetem diskutimit por edhe pjesmarjes se diskutuesve.Te pakten vetem nga flamuret shoh qe pjesmarres jane canda dhe usa.Sigurisht qe pranoj faktin se perderisa jetoni ne keto vende ndoshta preken dhe intersa personale,por mendoj se qellimi i diskutimeve ne kete blog ka te beje ne radhe te pare me ekselikset ne shqiperi.nuk e di nqs e kam gabim
18 September 2008 @ 4:51 pm
Cfare do te thote EKSELIKSET????
18 September 2008 @ 5:17 pm
Commentary: How we got into this money messStory Highlights
Glenn Beck: Hundreds of years of Wall Street history vanished this week
Major companies collapsed due to the subprime mortgage fiasco, he says
Beck: Firms still own too many toxic mortgages they can’t sell
A new government agency could form to buy up mortgages, Beck says
By Glenn Beck
CNN
Editor’s note: Glenn Beck is on CNN Headline News nightly at 7 and 9 ET and also is host of a conservative national radio talk show.
Glenn Beck says Wall Street’s troubles began with a wild craze for subprime mortages.
NEW YORK (CNN) — “Greed is good.”
At least, that’s what Michael Douglas’ character Gordon Gekko claimed in the movie Wall Street. But, just like Gekko, the modern-day companies that followed that motto now find themselves wondering how everything could collapse so fast.
You know the names by now: Countrywide Financial, Bear Stearns, IndyMac, Fannie Mae, Freddie Mac, Lehman Brothers, AIG. And that’s not even counting companies like Citigroup, Merrill Lynch, and Goldman Sachs that, while still in existence, have lost untold billions in market value and have laid off thousands of employees.
Maybe greed isn’t so good after all.
Lehman was founded in 1844 when Henry Lehman, a German immigrant, opened a small shop in Montgomery, Alabama. His brothers joined him six years later and, by 1858 they were busy turning cotton provided by local farmers into a cash crop — a business that didn’t have anything to do with helping low-income families afford 27-bedroom McMansions.
More than 150 years later, after surviving the Great Depression, Black Monday, the savings and loan crisis and the dot-com bust, Lehman Brothers filed for bankruptcy protection. They had gone 14 years as a public company without ever reporting a single quarterly loss. Now they will never again post a profit.
Bear Stearns’ story is eerily similar. Founded in 1923. Survived every crisis. Never posted a quarterly loss until last year. Gone without a trace.
So how did 235 years of rock-solid American finance disappear virtually overnight? Well, it’s not as complicated as you think. If you replace all of the acronyms invented by the brainiacs on Wall Street with references to things that Main Street understands, it becomes a lot easier to see how it all happened. Here’s a quick story I invented that does just that.
(Note to any Wall Street executives who might be reading this: I know this simple little story isn’t perfect, but let’s remember that you’re the ones who tried to make everything complicated and I’m the one who still has a job.)
It’s just before Christmas,1996, and as you watch overeager parents trample each other to buy Tickle Me Elmo dolls for their kids, you see an opportunity. “This isn’t a Tickle Me Elmo bubble,” you think to yourself, “this is a long-term trend. Every person in America will soon own a Tickle Me Elmo, maybe even two. It’s the American dream.”
You approach your local banker about a loan and, naturally, he loves your idea. In fact, he loves it so much that for every $1 you have in your account, he’s willing to lend you $34. Great deal, you think, as you max out your credit line and buy as many Tickle Me Elmos as you possibly can.
Sales are easy at first. People are lining up to buy your dolls and the prices are going far higher than you ever thought. The only person happier than you is your banker.
But the following year something unexpected happens: Kids stop asking for Tickle Me Elmos. You try to cut the price, but no buyers show up. You cut the price more, but your store remains empty.
Panic sets in.
You’re pretty sure that this downturn is just temporary (after all, who wouldn’t want a Tickle Me Elmo?) but you’re quickly running out of cash. Your only option is to buy time and hope that Tickle Me Elmos start flying off your shelves again.
You visit every bank in town and, using your piles of Tickle Me Elmo dolls as collateral (which, of course, you purchased with money you didn’t have) you get as much new capital as possible.
Soon that money is also gone. Even your friends and family refuse to give you any more loans. At the end of your rope, you go to your town council, which gives you a “bridge loan” to get you through the next few months (something that makes your Furby-selling competitors extremely upset).
Unfortunately, no matter how much you borrow, there’s still one nagging little problem: No one wants to buy your stupid Tickle Me Elmo dolls anymore.
The longer you wait, the less they’re worth. You sell some for pennies on the dollar, but pretty soon you can’t even do that. Then things get even worse: News breaks that China is poisoning some Tickle Me Elmos before shipping them to the United States. Now your dolls are not just out of favor, they’re toxic. You literally can’t even give them away.
Soon the rest of your money dries up, as do the people who are willing to lend you any more of it. Now you’re out of cash; out of a job, and, if not for the pile of poisonous Tickle Me Elmo dolls in your basement, completely alone — which sounds kind of like the CEOs of Lehman Brothers and Bear Stearns.
Believe it or not, this ridiculous story may be far from reality, but it’s not that far off from describing what these financial and mortgage companies did to themselves. Just replace the Tickle Me Elmo references with the once popular, then discounted, now completely toxic subprime mortgages and you’re pretty much there.
When you cut through all the noise about “bridge loans” and “discount windows,” what you’re left with is the fact that too many companies still own way too many Tickle Me Elmos that no one wants to buy. Giving those companies more money doesn’t solve anything, it just buys time. Unless and until the underlying problem is fixed, no real turnaround can happen.
But we all know that investors (and elected leaders worried about their careers this November) aren’t all that patient. That’s why the new chorus you’re likely to soon hear will be from people arguing that the only way out of this mess is for the federal government to step in and purchase all of the toxic mortgages themselves. That would allow the companies with eyes bigger than their balance sheets to start over, with barely any repercussions whatsoever and without ever taking responsibility for their mistakes.
Come to think of it, maybe greed isn’t so bad after all.
Would the government actually consider that idea? They already are. In fact, the only thing stopping politicians from “rewarding” us with a new government agency that will put billions more of our tax dollars at stake is, ironically enough, the election of new politicians.
Disclaimer: Tickle Me Elmo is still an extremely popular, non-toxic product and, to the best of my knowledge, is not responsible for the credit crisis
18 September 2008 @ 5:21 pm
Me fal po nuk po me binte ne mend flala e sakte e mendova me gjithe ato fjale te reja qe kane pasuruar shqipen e uruar thashe te jepja dhe une kontributin tim.Ne fakt do te thote zhvillim,perparim,ose prape “shqip” evolucion
18 September 2008 @ 5:28 pm
hajt ishalla…se fajin e kane federalet qe kan bo i sy qorr e i vesh shurdh per 20 vjet…a home for every ass is bound to lead into a mess..
18 September 2008 @ 5:39 pm
Amin Vec do te jene paret e mia (taksa) Por perseri AMIN Me mire kjo se pa pune ( punoj ne banke
)
18 September 2008 @ 7:15 pm
O lulkuqe po e ben si puna e ati shqiptarit qe kishte shkuar nizam ne turqi dhe kthehet ne katunin e vet mbasi kryhen sherbimin.
I thote te jemes qe nuk di te flas shqip e kam harruar shqipen me flisni vetem turqisht qe tju mar vesh. Problemi ishte se asnje nga te shtepise nuk dinte turqisht. Vjen koha per te ngrene darke dhe e jema e pyet
“Ca do me honger mi none??”
“Du byrekna me bishtna prasna” i pergjigjet i biri
“Ou” thot e joma “po ene una dikam me fol tuqisht mer bir po se paskam dit”
Amon mer se lat nom, pervec katunarise, kompleksit te inferioritetit dhe injorances nuk tregoni as nji gjo tjeter kur po na flisni si te “jashtem”.
EKSELIKSET hahahahahahhahah
ma boj hallall lulkuqe po kjo ishte e modhe fare!!!!!
Respekt!!!!
18 September 2008 @ 8:05 pm
me nder o roni se i ke ren pikes.nje perpjekje bera une packa se me deshtoi!
kshu esht or mik kur i bie ne dore pc katunarit si puna ime i nxjerrin fundin kesaj kutise se mencur.Sorry ore!
18 September 2008 @ 8:08 pm
ah,ate sensin e humorit e ke shume te zhvilluar.Dhe nje here kerkoj ndjese nga peshqit e tjere se e ktandisem chat ketu dhe ndiej nje fare pergjegjesie
18 September 2008 @ 8:19 pm
Glenn Beck via Toko ka sjelle nje ilustrim te situates. Po sjell nje tjeter, pak me te thjeshte per peshqit qe s’jetojne ne US. (Gjithashtu dhe per te mbeshtetur idene e Qafirit …)