Albin Kurti

Policia ka kaq shumë pushtet sepse pushtetit po i mbetet vetëm policia.

Ushqim Social — Sat, 19 Jun 2010 06:03:24 -0700

Me përjashtim të vrasjeve dhe plagosjeve të rënda më 10 shkurt 2007, asnjëherë nuk ka pasur më shumë dhunë policore kundër aktivistëve të VETËVENDOSJE!-s sesa të shtunën që shkoi. Nuk e kam fjalën për atë që e keni parë tashmë. Kundër çdo norme minimale, policia hodhi sprej lotsjellës edhe në mjedis të mbyllur para se ta rrah secilin aktivist që ndodhej brenda selisë së Lëvizjes sonë.

Sipas dëshmisë që i është dërguar edhe Amnesty International, në stacionin e policisë ‘Qendra’, Salih Zyba, Frashër Krasniqi dhe Vlorian Molliqaj janë futur brenda korridorit të sajuar prej dy radhëve të gjata me policë dhe janë goditur me dhjetëra herë nga shkopinj të hekurt dhe shqelma prej të dy anëve të këtij ‘korridori’. Meqë duart i kanë pasur tërë kohën të lidhura, aktivistët kanë pësuar shumë lëndime në kokë. Policët i kanë goditur ata edhe pasi që i kanë rrëzuar përtokë. Këtë rrahje mizore tërë kohën e ka përcjellur një zyrtare ndërkombëtare, mbi 40 vjeçare dhe me flokë të thinjura. Ajo mbante një distinktiv të njërës prej ministrive të Qeverisë së Kosovës të cilin Salihu dhe Frashëri nuk kanë mundur ta shquajnë se i cilës ministri ishte, porse ata sigurisht se do të mund ta identifikonin atë grua. Shumica e këtyre policëve që i kanë rrahur aktivistët brenda stacionit të policisë kanë qenë nga radhët e po atij njësiti special që intervenoi te zyra jonë. Kushdo që ka qenë në burg më kohën e Serbisë a Jugosllavisë e dinë që ky korridor famëkeq prej policësh quhej ‘shpalir’. Të shokuar ishin edhe vetë policët. Roja në paraburgim më tha që njësia speciale apo çfarëdo policësh të tjerë për askë asnjëherë nuk kanë organizuar ‘shpalir’ që prej përfundimit të luftës.

Pasi që i kanë ndarë aktivistët nëpër dhoma të veçanta të hetuesisë, pjesëtarë të njësisë speciale me maska i kanë goditur e sharë sërish. Në mesin e tyre ka qenë edhe udhëheqësi i skuadrës, Faton Shala, i cili e ka hequr maskën. Gjysmë ore i kanë lënë të presin aktivistët e mbuluar nga gjaku para se t’i dërgojnë në QKUK. Kur Salihu ka kërkuar mjekun ajo zyrtarja ndërkombëtare i ka thënë të heshtë dhe të mos bëjë probleme. Salih Zyba është aktivist që prej pesë vitesh. Është i vetmi njeri që e njoh të ketë marrë pjesë aktivisht në tri luftëra: UÇK, UÇPMB dhe UÇK.

Në oborrin e Klinikës Emergjente, aktivisti Qëndron Kastrati, djali i dëshmorit Isa Kastrati, i është ankuar policëve pse e paskan torturuar kështu Salihun dhe Frashërin. Policët fillojnë ta rrahin edhe Qëndronin, e arrestojnë atë dhe e fusin në furgon të policisë. Përgjatë rrugës deri në stacionin policor ‘Qendra’ sërish e rrahin dhe e shajnë.
Sigurisht që nuk bëhet fjalë vetëm për përdorim të tepruar të forcës këtu. Kemi të bëjmë me dhunë të paramenduar. Me 12 qershor 2010, jo vetëm që njësia speciale ishte ndërsyer kundër nesh, por duket që edhe pjesëtarët e saj ishin përzgjedhur me kujdes. Ata policë me maska nuk po zbatonin kurrfarë ligji: ata e shanin Lëvizjen VETËVENDOSJE! dhe aktivistët gjersa i rrihnin ata. E megjithatë do të kenë qenë duke zbatuar urdhrin. Askush nga drejtuesit e Policisë së Kosovës nuk u distancua nga kjo ekspeditë policore deri në momentin që po e shkruaj këtë artikull. Urdhërdhënësi e kishte planifikuar sulmin për kryerjen e së cilit mbase u zgjodhën policët që dihej se nuk do të kurseheshin në përdorimin e dhunës.

Në stacion të policisë dëgjoja zërat nga dhoma fqinje që e mbante derën hapur. Pjesëtarë të tjerë të njësisë speciale flisnin për trupat muskulozë të njëri-tjetrit dhe për sallat ku i kryenin ushtrimet. Batutat e tyre shpërfaqnin fascinime fashiste për forcën e pastër. Përfytyrimi që njeriut i krijohet për ta ndodhet diku ndërmjet zagarit dhe monstrumit. Me këso policie, shumë shpejt do t’i kemi edhe viktimat e para në ndonjë stacion policor – njerëz që nuk do të arrijnë t’i mbijetojnë rrahjet. Edhe kur ndodhesha në qeli në bodrum të stacionit, dëgjoheshin britma vuajtjesh prej kateve të sipërme. Kushedi kë po e rrihnin. Nuk mund ta besoja që kisha filluar të ndjehem thuajse isha kthyer 11 vjet pas në burgun e Lypjanit gjatë bombardimeve të NATO-s.

Gjatë atyre dy ditëve në paraburgim shumë policë më vizituan. Nuk vinin sa për të ndërruar ndonjë llaf por për t’u rrëfyer. Prapa grilave nisa të bëhem si një prift që dëgjon akuzat e policëve për njëri-tjetrin. ‘Ata dy policë te dera e hyrjes janë njerëz të Destan Thaçit’; ‘Atë që shkruante në një notes të gjelbër e ka lënë Sheremet Ahmeti për të marrur informata’; ‘Ai që të tha se duhet të nënshkruash është ShIK’; ‘Ai që të ofroi ujë është po ashtu ShIK, por ai është djalë i mirë’, ‘Ai që i barti dokumentet nga zyra është njeri i Fadil Syleviqit’, etj. etj. Këso fjalish përmbante secili rrëfim i tyre. Pra, Kosova, në të vërtetë, nuk ka polici. E përbashkëta e policisë është uniforma e saj. Kjo uniformë e maskon faktin që Kosova realisht nuk ka polici. Shumica e eprorëve janë pjesë e klaneve të ndryshme. S’është punë ligji kjo; policia e këtillë e bën ligjin dhe nuk e zbaton atë.

Intervenimi policor i së shtunës tregon që pushteti aktual është në panik. Ai nuk mund të ofrojë punësim për të rinjtë dhe as zhvillim ekonomik, nuk mund të sigurojë integritet territorial dhe as luftim të korrupsionit, krimit e kontrabandës, nuk mund të garantojë kurrfarë të drejtash dhe as mirëqenie për qytetarët. Për më keq, ky pushtet ka nisur të afrohet me opozitën për bisedimet e reja me Serbinë që po afrohen. Policia ka kaq shumë pushtet sepse pushtetit po i mbetet vetëm policia.

Për atë se si të pasnesërmen kjo polici ndëshkuese u pasua me një gjykim policor – herën e ardhshme.

lexo akoma

Protektorati

Finisterre — Wed, 26 May 2010 15:22:08 -0700

Në kohën e protektoratit kemi 6 pikësha, protokolle me Serbinë dhe bisedime të reja me të, por asnjëra prej këtyre nuk bëhen për ta ndryshuar gjendjen në terren për të mirë të Kosovës. Marrja e sovranitetit është ndërmarrje shumë më e madhe sesa shpallja e pavarësisë. Nëse shpallja e pavarësisë nuk mundi të dakordohej në organizmat kryesorë ndërkombëtarë si OKB e BE, bërja e Kosovës me sovranitet aq më pak mund të bëhet atje. Nga Nju Jorku dhe Brukseli nuk na vjen sovraniteti. Ato janë instanca ku delegohet sovraniteti (pasi që ta kesh atë njëherë) e jo ku fitohet ai.

Protektorati ndërkombëtar në Kosovë është faktor në mosndryshimin e gjendjes në terren. Përpjekjet e tij janë formalizuese dhe legalizuese karshi asaj që tashmë është. Pa marrë parasysh sa është një situatë e padrejtë, nëse ajo është stabile, protektorati do që ta ruajë atë. Protektorati nuk e mbron Kosovën, por e ruan situatën kosovare. Sepse, para së gjithash e mbi të gjitha, protektorati e ruan dhe e mbron vetveten.

Protektorati ndërkombëtar që përbëhet prej KFOR-it, EULEX-it, ICO-së, PSBE-së dhe UNMIK-ut, me vetëm njërën kapelë të Pieter Feithit e pranon pavarësinë e Kosovës. Pra, me atë kapelë që zakonisht shfaqet atëherë kur shqiptarët duhen përkujtuar se sa larg arrijnë kufijtë e komunave të reja të Graçanicës a Kllokotit.

Protektorati në Kosovë nuk është në anën e zgjidhjes sonë, por ai thotë që është neutral në çështjen tonë që e konsideron ende të pazgjidhur. Prandaj, Serbisë nuk kanë se si i pushojnë apetitet për Kosovën, apo jo? Kosova nuk është thjesht dëshira e Serbisë. Në Kosovë ndodhen edhe mundësitë për këtë dëshirë të saj. Serbia nuk po e lë rehat Kosovën, sepse ka diçka në Kosovë që nuk po e lë rehat Serbinë. Nuk është e vërtetë që Serbia po vajton për Kosovën. Sepse Serbia për çdo ditë po angazhohet në Kosovë e rreth saj. Nuk është e mundur edhe të vajtosh edhe të angazhohesh. Me terma lakanianë, Serbia në Kosovë nuk e ka humbur as objektin e as shkakun e dëshirës. Për dallim, ta zëmë, nga Sllavonia Lindore në Kroaci, për të cilën Serbisë objektivisht nuk i ka mbetur gjë tjetër përveçse të vajtojë.

Stabiliteti të cilin protektorati ndërkombëtar e ka për zemër, është stabilitet i një kuadri me përplot antagonizma: të jashtëm e të brendshëm, politikë e ekonomikë, socialë e kulturorë. Me gjithë këta antagonizma të grumbulluar në Kosovë, gjendja kurrsesi nuk do të ishte e qëndrueshme pa protektoratin. Ajo do të shpërthente pa mekanizmat shtrëngues të protektoratit. Fqinjësia e mirë me Serbinë armike, kontrolli vetëm i kufirit me Shqipërinë nga policia e Kosovës, pakica e qytetarëve me të ardhura enorme pa punë përkundruall shumicës së varfër që s’gjen dot punë, festimet para kamerave të mediave publike atëherë kur shitet pasuria publike, artistë që mbahen në mend nga reklamat kundrejt atyre për të cilët nuk do të mësojmë kurrë sepse s’ditën të na bëjnë të qeshim etj., që të gjitha këto kundërthënie të papajtueshme, nuk do të bashkëjetonin sikur të mos e kishim protektoratin sipër që na ruan. E, nëse ndokujt do t’i binte ndërmend të protestojë kundër diskriminimit, pabarazive a padrejtësive, ushtrimet fushore të KFOR-it të shndërruara në videoklipe na e përkujtojnë se si fizikisht nuk do të kishim gjasa, ndërsa analistë e politikanë na rrëfejnë paraprakisht se si do të dëmtohej imazhi i Kosovës nga mosdurimi ynë.

Populli dhe qeveria e Kosovës kanë konflikt interesi. Antagonizmi ndërmjet interesit të përgjithshëm të popullsisë dhe interesit të veçantë të qeverisë, ndërmjet interesave të qytetarëve dhe interesave të pushtetarëve, maskohet dhe ruhet nga protektorati ndërkombëtar, i cili rregullisht merr anën e qeverisë e cila që më parë kishte marrë anën e protektoratit. Protektorati e do stabilitetin e brendshëm në Kosovë përkundër antagonizmave që po shtohen si për nga shkalla, po ashtu edhe për nga lloji. Protektorati që na hiqet i paanshëm ndërmjet Kosovës e Serbisë kur është në pyetje statusi i Kosovës, për më shumë se një dekadë na e ka dëshmuar që në Kosovë ai s’është fare i paanshëm në kontestin ndërmjet popullit dhe qeverisë. Protektorati sigurisht se nuk ka mundur të ndikojë në zgjedhjen se cili popull do të jetojë në Kosovë, por ka ndikuar vazhdimisht në zgjedhjen se cilët politikanë do të sundojnë mbi popullin e Kosovës.

Në anën tjetër, shtypja e antagonizmave për hir të stabilitetit të jashtëm (rajonal), në fakt, përsëri është shtypje e Kosovës. Kosova që mbetet josovrane cytet në negociata për koncesione të reja ndaj Serbisë për ta forcuar stabilitetin. Negociatat i ndërmjetëson vetë autoriteti suprem që sundon mbi Kosovën: zyrtarët e protektoratit ose kolegët e tyre nga qendrat botërore prej nga janë emëruar. Negociatat e Kosovës i ndërmjetëson vetë sunduesi mbi Kosovën. Kjo asimetri e dytë e protektoratit, pra edhe në marrëdhëniet e jashtme të Kosovës përveç brenda saj, është njësoj ngulfatëse. Ashtu sikurse që protektorati është në anën e qeverisë në kontestin e tij me popullin brenda Kosovës, protektorati është në anën e Serbisë në kontestin e kësaj me Kosovën. Protektorati i ka çarmatosur shqiptarët e Kosovës, e ka lehtësuar ardhjen në krye të politikanëve servilë, ka imponuar projekte e orientime që për pasojë patën varfërimin e popullsisë, dhe kështu ua ka marrë qytetarëve të Kosovës të gjitha mjetet politike dhe të tjera përmes të cilave ata do të mund ta zgjidhnin këtë antagonizëm në favor të Kosovës.

Nuk mund të ketë vendime të reja ndërkombëtare për Kosovën pa ngjarje të reja në Kosovë. Nëse fuqitë e mëdha, që i kanë emisarët e tyre në protektorat, do të sillnin ndonjë vendim të ri përmbajtësor për të mirën e Kosovës, përderisa në Kosovë nuk ndodh asgjë, kjo do të ishte tërësisht në kundërshtim me krejt historinë dhe logjikën e fuqive të mëdha. Nuk ka vendim të tyre pa vendim tonin njëherë. Vendimet ndërkombëtare nuk iu paraprijnë ngjarjeve kombëtare, por i pasojnë ato. Nëse fuqitë e mëdha do të merrnin ndonjë vendim vetëm në bazë të analizave kritike racionale të vendësve apo kujtdo qoftë tjetër, ky do të ishte një precedent i pashembullt.

Bashkëjetesa e mëtutjeshme e antagonizmave dhe jona me to, varet nga vetë ne. Qofshim aktivë (kundër tyre) ose pasivë (me ta). Antagonizmat janë realiteti dhe e vërteta jonë nga e cila na mbron protektorati ndërkombëtar. Mbrojtja e këtillë është sulm.

lexo akoma

Teknikisht teposhtë!

Sofi — Mon, 17 May 2010 16:54:21 -0700

BE-ja është e interesuar ta thellojë integrimin e saj dhe kontesti i pazgjidhur ndërmjet Kosovës e Serbisë është destruktiv për BE-në.

lexo akoma

Shqetësimi special i Hashim Thaçit

Sofi — Wed, 12 May 2010 17:11:04 -0700

Aq shumë i mërzitur, i shqetësuar e i tronditur dukej të ishte kryeministri i Kosovës, Hashim Thaçi. Të krijohej përshtypja se Thaçi kishte braktisur rendjen e tij nëpër komunat e Kosovës në kuadër të fushatës parazgjedhore për zgjedhjet lokale, dhe në studion e RTK-së po e shprehte pikëllimin e tij, strategjinë e Qeverisë për t’i ndihmuar familjarët e viktimave dhe, njëkohësisht, zotimin se do të përgatisë një transformim të thellë politik e socio-ekonomik në Kosovë, në mënyrë që të varfërit e të papunët e Kosovës kurrë më të mos e rrezikojnë shumëfish jetën e tyre për të siguruar veçse mbijetesën.

Mirëpo, jo. Ato s’ishin pamje nga arkivi, e aq më pak të lidhura me tragjedinë e 18 shqiptarëve të Kosovës të mbytur në lumin që e ndan Serbinë nga BE-ja. Zëri i televizorit ishte aty: kryeministri Thaçi, pas heshtjes njëjavore, po deklarohej për aksionin e policisë së EULEX-it që bastisi MTPT-në dhe pronat e ministrit Fatmir Limaj. Në vijim nuk do të flitej më pse po hesht por çfarë tha atëherë kur nuk heshti më kryeministri. Ai theksoi pakënaqësinë e tij me aksionin e policisë së EULEX-it, me deklaratën aluduese të PCN-së e PSBE-së, Pieter Feith, një ditë para bastisjes, dhe disa herë u mundua që me fjalë t’i bind spektatorët që ai vetë është Kryeministri i vendit dhe udhëheqësi i Qeverisë së Kosovës. Fjalët nuk i kishte aq të rënda sa tonin e tyre, thuajse edhe në atë gjendje të rëndë arrinte të kujdesej për përkthimin e mëvonshëm të asaj çfarë thoshte, e në të cilin përkthim sigurisht se do të zhdukej toni ca i ashpër i tij. Vërejtja e tij që të bëhet dallim midis ZCN-së si institucion dhe Pieter Feithit si person, në atë situatë, më shumë shpalosi dobësinë e tij prej udhëheqësi sesa urtësinë e tij prej politikani. E, megjithatë, pyetja nuk ka humbur aq nga legjitimiteti:

· pse njëmend heshti Kryeministri Thaçi për plot një javë?

· Pse nuk u shfaq më herët, dhe pse mandej u detyrua të shfaqej?

Duket që Kryeministrit Thaçi i është dashur një javë e tërë për t’i bërë të gjitha kalkulimet e mundshme para se të mund të flasë. Faktorë të shumtë është dashur t’i marrë në shqyrtim para se ta marrë vendimin nëse do ta qortonte EULEX-in ose jo. Pa dyshim që shqetësimi i tij të mërkuren mbrëma nuk ishte nga aksioni i policisë së EULEX-it. Aso shqetësimi ai mund të ketë pasur para një jave. Shqetësimi në RTK vinte pikërisht nga rezultati i kalkulimit të tij. Pasi që kishte trajtuar hollësisht faktet, indikacionet, interpretimet e këtyre dhe mundësitë për të ardhmen, e tha atë që e tha. Natyrisht që tani nuk mund t’i marrim seriozisht zërat dashakeq që thonë se, në fakt, nuk bëhej fjalë fare për kurrfarë shqetësimi, por veçse për një lloj shqetësimi përgjatë aktrimit të shqetësimit. Ndonëse ky mund të mos ketë qenë fare qëllimi, pasojat e këtij hetimi dhe bastisjeve që i ndërmori EULEX-i, për zhvillimet brenda PDK-së, janë pak a shumë të ngjashme sikurse para pesë vjetëve, atëherë kur Fatmir Limajn e dërguan në Hagë. Pa Fatmir Limajn sigurisht se forcohet pozita e Hashim Thaçit në parti, por edhe dobësohet ajo karshi ndërkombëtarëve.

Thaçi bëhet i pakontestueshëm dhe shumë i fuqishëm Brenda PDK-së, por shumë më i brishtë e i dobët në raport me ndërkombëtarët. Këso situate kishim edhe në vitin 2005, atëherë kur po sajohej grupi negociator për bisedime me Serbinë. Mirëpo, dukej qartë që kësaj radhe Thaçi ishte shumë më i shqetësuar sesa kur e morën Limajn herën e parë. Mbase atëherë Thaçi e dinte që po e marrin Limajn që të mos e marrin vetë Thaçin, ndërkaq kësaj radhe, kushedi, mund të jetë e kundërta: EULEX-i po e heton e bastis Limajn në rrugëtimin e tij drejt Thaçit. Gjithsesi ishte simptomatik fakti që ZCN-ja dhe EULEX-i nuk iu përgjigjën fare qortimeve të Thaçit porse këtë e bëri prokurori i çështjes, Johannes van Vreeswijk.

Kur janë djegur pikat doganore 1 dhe 31, kur janë cenuar kufijtë apo pasuria e Kosovës, kur janë sulmuar shqiptarët në Kroin e Vitakut, në Lumëbardh a në Luginën e Preshevës, Thaçi nuk është parë të jetë aq i shqetësuar sa të na shfaqet në RTK ajo sigla ‘speciale’ enkas për adresimin e tij. Pra, jo kur cenohet Kosova ose njerëzit e saj, por vetëm atëherë kur cenohet Qeveria dhe personi i tij, Hashim Thaçin e mbërthen shqetësimi që nuk zotërohet kollaj. EULEX-i gjithsesi është një mision i padrejtë dhe i dëmshëm për Kosovën. Ai duhet të largohet nga Kosova dhe prania e BE-së në Kosovë duhet të ridefinohet. Mirëpo jo me qëllim që elita politike vendore me në krye duetin Thaçi-Sejdiu ta ketë më të lehtë nëpërkëmbjen politike, ekonomike, kombëtare dhe kulturore të shqiptarëve dhe të Kosovës. Populli ynë nuk e ka merituar këtë mjerim dhe ofendim.

lexo akoma

Politikat e korruptuara

Finisterre — Sun, 25 Apr 2010 23:00:54 -0700

Nëse qeveria në vitet e fundit ka punësuar tepër shumë njerëz në sektorin publik për të blerë paqen sociale dhe për të mbetur ajo vetë në pushtet, tash edhe më shumë se aq njerëz ajo do t’i përjashtojë nga puna, që të mbesë vetë në pushtet e në dëm të paqes sociale

Me idenë e ndërmarrjeve të vogla dhe të mesme përfunduam te mikrondërmarrjet: biznese aq të vogla, saqë, atëherë kur mbijetuan, të punësuar kishin zakonisht vetëm anëtarët e familjes së pronarit. Me idenë e tregut të lirë dhe orientimit në eksport përfunduam në import: rritja e deficitit tregtar nuk e njohu shpalljen e pavarësisë - 11 herë më shumë Kosova importoi, sesa që eksportoi në vitin e kaluar.

Këto ide s’ishin tonat. S’i pyeste kush vendasit atëbotë më zi se sot. Pasi që na “çliruan”, as që u diskutua se miqtë ndërkombëtarë e dinë më së miri se çka na duhet neve. Perëndimi respektohej për superioritetin e tij ushtarak dhe ekonomik. Ngaqë kishin parë efektin e bombave ushtarake të Perëndimit në vendin e tyre, shqiptarët besonin që do ta shihnin edhe bumin ekonomik të tij në Kosovë.

Magjistari tha se lepujt që porsa i nxori nga cilindri quheshin ndërmarrje të vogla dhe të mesme (NVM). Të gjithë duartrokitën. NVM-të u prezantuan si motori që garanton zhvillimin ekonomik të Kosovës. Institutet hulumtuese e përfunduan hulumtimin pa e nisur: NVM-të janë zgjidhja! Politikanët profesorë ekonomie dhe profesorët politikanë të ekonomisë i kishin NVM-të për kryefjalë të ligjërimit të tyre. Debatet në media, rekomandimet e OJQ-ve dhe fushatat e partive i bënë NVM-të logo të Kosovës së re. U organizuan konferenca për shkëmbimin e përvojave të suksesshme (pasi i kishin bindur vendasit se s’kishin se çfarë japin në këtë shkëmbim). U bënë shumë publikime me rrëfime të suksesshme nga bota (ndërkohë që ne porsa kishim dalë nga lufta). Në Indi thanë që kishte funksionuar kjo puna me NVM-të (ani se dihet që shumica e modeleve që funksionojnë diku nuk funksionojnë në një vend apo kohë tjetër). Nuk e di se çfarë i kanë thënë paraprakisht Indisë, por sido që të jetë doktrina e NVM-ve u instalua dhe ajo vetëm duhej zbatuar.

Cili ishte konteksti ku duhej të lindnin e vepronin këto NVM? Tregu i lirë, natyrisht. Madje edhe më shumë se kaq. Në emër të parullës që politikat proteksioniste i takojnë së kaluarës, Kosova u hap si asnjë vend tjetër. Vendi i shkatërruar nga lufta u bë vendi me kufijtë më liberalë në Europë. (Gjithsesi, për ata që donin të hynin, jo për vendasit po qe se donin të dilnin.) Nëse tregu i lirë është ai i vendeve perëndimore, atëherë Kosova iu nënshtrua një regjimi që e tejkalonte këtë. Përveçse Serbia e Maqedonia u privilegjuan duke paguar vetëm 1 për qind doganë për produkte finale, dhe përveçse prodhuesit vendas u dërrmuan meqë paguanin 10 për qind doganë edhe për lëndë të parë e makineri prodhimi, në Kosovë nuk u përdorën kurrfarë barrierash jotarifore. Dihet që edhe vetë ShBA-të, si ekonomia nr. 1 e botës, vendosin rregulla të shumta teknike dhe kritere verifikuese e kontrolluese për mallrat e importit e të cilat në mënyrë elegante formësojnë pikërisht proteksionizmin që nuk quhet i tillë.

Kur NVM-të nisën të ankohen që importuesit i kanë shkelur dhe s’po arrijnë të shesin as në lagjen e tyre, iu thanë që ky është tregu i lirë dhe duhet të përpiqen të eksportojnë! Pushtetit vendor e ndërkombëtar jo vetëm që nuk i bëhej vonë, por ata tashmë ishin bërë të varur nga mbushja e buxhetit në dogana, ku taksa njëmend ishte e ulët, por kishim pafund mallra që hynin në Kosovë.

NVM-të në Kosovën e pasluftës nuk u etabluan si komplementare me industrinë, e cila, e dëmtuar siç ishte, nuk u rivitalizua. Përkundrazi, NVM-të u promovuan si zëvendësim për industritë dhe pasuritë natyrore me të cilat ishim mësuar të krenohemi dikur. “Harrojeni Trepçën e qymyrin, ka kaluar koha e xeheroreve dhe industrive gjigante, harroni ndërmarrjet e mëdha!”, thoshin ekspertët. Ndërkohë, ndërmarrjet e mëdha shkatërroheshin për çdo ditë dhe doli se, në fakt, po bëheshin gati për privatizim, ku do të shiteshin më lirë se badihava. U zhvendos vëmendja prej gjigantëve ekonomikë dhe fuqisë së sindikatave më të mëdha për ta lehtësuar blerjen e krerëve të sindikatave dhe shitjen e ndërmarrjeve të mëdha. Sindikatat u dobësuan së tepërmi, ndërkaq me NVM-të, që sipas përkufizimit i karakterizon numri i vogël i punëtorëve, nuk mund të kishte sindikata. Me punëtori të dobët dhe të shkapërderdhur praktikisht u shuan të drejtat e punëtorëve. Një dekadë më vonë kemi shumë pak NVM që ia dolën, kryesisht fort të vogla e rrallë të mesme. Qytetarët e Kosovës vazhdojnë t’i shohin ushtritë e Perëndimit në vendin e tyre, por jo edhe zhvillimin ekonomik perëndimor.

Politika e këtillë ekonomike është, para së gjithash, shkaku pse shumica e popullsisë janë të varfër e të papunë, e jo zyrtarët e korruptuar (natyrisht, pa dashur t’i mbrojë aspak ata). Nuk ka dyshim që ambasadorët e Quintit, që çdo ditë ankohen për korrupsionin në Kosovë, e kanë nuhatur që pa liberalizim të vizave, pa ndihma e investime nga jashtë dhe me po këto politika ekonomike e fiskale, Kosovën gjithsesi e presin trazira sociale, në mos këtë vit, atëherë vitin e ardhshëm. Kur kësaj i shtohen edhe privatizimi i PTK-së, i Trepçës, i ANP-së, i KEK-ut etj., që do të nxjerrin mijëra punëtorë nga puna, si dhe kushtëzimi i mjeteve nga konferenca e donatorëve me reduktimet e administratës, bëhet e qartë që këto trazira janë të paevitueshme. Nëse qeveria në vitet e fundit ka punësuar tepër shumë njerëz në sektorin publik për të blerë paqen sociale dhe për të mbetur ajo vetë në pushtet, tash edhe më shumë se aq njerëz ajo do t’i përjashtojë nga puna që të mbesë vetë në pushtet e në dëm të paqes sociale. Fundja, dihet (ndonëse rrallë përmendet) që paratë e konferencës së donatorëve edhe ashtu do të shkojnë kryesisht për zbatimin e Planit të Ahtisarit e aspak për zhvillimin ekonomik të Kosovës.

Ambasadorët e Quintit, ICO-ja dhe EULEX-i, duke ditur vuajtjet e mjerimin e qytetarëve dhe pashmangshmërinë e vlimeve sociale, mundohen që në shënjestër të zemërimit të qytetarëve t’i vënë jo politikat e korruptuara, por politikanët e korruptuar, të cilët, në të vërtetë, janë partnerë të vetë atyre. Në vend që të konstatohen defekte politike të doktrinave ekonomike të imponuara, konstatohen defekte morale e kulturore të politikanëve. Politikanët e korruptuar sigurisht që janë një pjesë e problemit, por, me po aq siguri, ata s’janë vetë problemi. Kosovës i nevojitet një ndërmarrje e madhe politike për zhvillim vendor ekonomik.

Prishtinë, 22 prill 2010

lexo akoma

Zallqi. Përveç historisë së serbëve që duan të kthehen, duhet shikuar edhe historia e pronës së tyre

Finisterre — Mon, 19 Apr 2010 04:33:57 -0700

Po t’i pyesësh privatisht shqiptarët e Kosovës, pothuajse që të gjithë janë kundër kthimit të serbëve të ikur nga Kosova. Thjesht, shqiptarët nuk duan që serbët të kthehen në Kosovë. Nëse e fiton besimin e tyre para se t‘i pyesësh, kudo në Kosovë, ta thonë troç: “Nuk duam që serbët të kthehen”. Por, nëse i shkon në fshatin apo lagjen e qytetit të tij me një kamerë a diktofon si gazetar, apo me pyetësor në emër të ndonjë organizate, atëherë përgjigja e tij ndryshon. Nis e belbëzon, i merret goja dhe hutohet teksa përpiqet ta jep përgjigjen që tashmë e ka dëgjuar në televizor. Nuk arrin ta thotë tamam si në televizor, nuk ia del të shprehet spontanisht e pa sforcime, ashtu siç kishte besuar se mundet dhe, natyrisht, skuqet ca. I vjen turp që disi dështoi dhe me sedër të lënduar ia mbath prapa me hap të shpejtuar drejt portës së shtëpisë së tij, duke thënë sa vetë me vete aq, edhe drejt një duzine banorësh të grumbulluar aty: “S’jam, o vlla, unë politikan”!

I intervistuari e përjeton veten si politikan në tentativë. Një mendim e ka për vete, një tjetër e thotë publikisht. Këtë të dytin e shqipton me aq lehtësi dhe natyrshmëri siç nuk do të mund ta shprehte kurrë të parin. Rruga për te politikani kalon nëpër aktorin. Por këtu ngec njeriu i thjeshtë: te pjesa e aktorit. Ai është mësuar të jetë ashtu siç i është imponuar të jetë: spektator. Dhe ndoshta sa më shumë që shikon shfaqje teatri, aq më pak mund të bëhesh aktor i mirë. Nuk është se njerëzit tanë nuk dinë të shprehen. Ata nuk dinë të shprehen publikisht. Sepse ata besojnë që nuk duhet të shprehen ashtu sikurse janë. Televizori nuk merret si transmetues i realitetit, por si model që duhet ndjekur. Model për çka, model për realitetin? Jo bash. Model për vetveten. Turbullimi që përjetojnë njerëzit e thjeshtë para pyetjeve zyrtare a publike është turbullimi i atyre që tashmë janë fajtorë para inspektorëve e agjentëve hetues të një regjimi diktatorial. Ata duan ta mbajnë të ndarë realitetin prej virtualitetit, duke konfirmuar koherencat e brendshme të këtyre dyjave. Privatisht e shprehin mendimin për realitetin publik, ndërsa publikisht e thonë atë që pritet të jetë qëndrim i tyre privat e personal. Për televizione deklarojnë si në televizor, e konfirmojnë televizionin ani se larg të vërtetës. Kurse me të afërmit e thotë ashtu siç është, gjithnjë pranë të vërtetës.

Por, le të kthehemi te kthimi i serbëve. Shqiptarët më shpesh sesa të thonë “nuk dua që serbët të kthehen”, në fakt thonë “nuk dua që serbët të na kthehen”. Kjo pjesëza “na” e ndërron cilësisht kuptimin e fjalisë. Kthimi i serbëve nga shqiptarët përjetohet si kthim i serbëve në vitet ‘80-të e ‘90-të, e jo si kthim i serbëve që janë në shekullin XXI. Kthimi i serbëve nuk diferencohet nga kthimi i Serbisë dhe përjetohet si kthim në të kaluarën ose, së paku, si rritje e mundësive për kthim në të kaluarën. Kjo është arsyeja pse tash së fundi kishim protestën e banorëve shqiptarë në Zallq të Istogut kundër kthimit të serbëve atje. Qindra banorë protestonin kundër kthimit të serbëve. Por në asnjërën prej parullave që protestuesit mbanin në duar nuk thuhej vetëm thjesht “Nuk duam që serbët të (na) kthehen”. Çdoherë ky qëndrim pasohej me argumentet për krimet e kryera gjatë luftës e ku kishin marrë pjesë edhe serbë lokalë. Madje shumë sosh identifikoheshin me emër e mbiemër. Pra, nuk kundërshtohej kthimi për atë çfarë ishin të kthyerit, por për atë çfarë ata kishin bërë para se të iknin; jo pse të kthyerit ishin serbë, por për atë çfarë kishin bërë jo pak serbë.

Protesta e nxori publikisht atë që individualisht e mendonin gjithmonë protestuesit dhe jo vetëm ata. Mendimi i përbashkët që e kishte secili erdhi në shprehje kur u bashkuan ata që e kishin mendimin të përbashkët. E përbashkëta vetëm si e kolektivizuar arrin të shprehet. Individi s’është e vërteta dhe as burimi i së vërtetës. Individi sigurisht që nuk e bën historinë ashtu si na rrëfejnë filmat e Hollivudit. Në Kosovën që u shpall e pavarur që prej dy vjetësh ende ka shumë frikë, shumë ndrydhje të brendshme, shumë vetëcensurë. Protesta gjithsesi i trimëron e i çliron njerëzit. Regjimet e pushtetet jodemokratike përpiqen që t’i frikësojnë qytetarët në rast të protestave, sepse vetë ato iu frikësohen protestave.

Protestuesit në Zallq pa dyshim që kishin të drejtë. Është e padrejtë të kthehen në Kosovë serbët e ikur pa u plotësuar tri kushte. Së pari, duhet të shqyrtohet se kush janë serbët e kthyer veç e veç, se çka kanë punuar e bërë ata në të kaluarën e sidomos gjatë luftës, meqë dihet se nuk ishin as në UÇK e as në LDK. Së dyti, përveç historisë së serbëve që duan të kthehen, duhet shikuar edhe historia e pronës së tyre. Pra, të shihet nëse pronën e kanë që prej 200 vjetësh apo ndoshta e fituan në kohën e reformës agrare ndërmjet dy luftërave botërore, në kohën e Rankoviçit, kur shqiptarët dëboheshin për Turqi, apo ndoshta edhe në kohën e vetë Milosheviçit. Dhe, së treti, është absurde të kthehen serbët nëse ata nuk e pranojnë pavarësinë e Kosovës, nëse e konsiderojnë UÇK-në terroriste e Kosovën pjesë të Serbisë, dhe nëse vihen në shërbim të strukturave të Serbisë në Kosovë. Pa u plotësuar këto tri kushte nuk bëhet fjalë për kthim të serbëve, por për kthim të Serbisë. Nuk bëhet fjalë për të drejtë njerëzore që duhet respektuar, por për projekt politik që duhet kundërshtuar.

Pasi i legalizuan komunat me shumicë serbe në Anamoravë, pra në lindje të Kosovës, nëpërmjet zgjedhjeve të fundit lokale, tash Serbia ia ka mësy veriperëndimit, ashtu siç e kemi paraqitur ne të “Vetëvendosjes” këtu e katër vjet më parë në hartën e mirënjohur, që tregon se çka i bën decentralizimi etnik Kosovës. Plani i Ahtisarit parasheh që aty ku bëhen 5.000 banorë me 75 për qind minoritarë, aty mund të themelohet një komunë e re. Pikërisht kjo është arsyeja pse Serbia i kthen serbët refugjatë në atë zonë, për të sajuar komuna të reja. Duke shtuar numrin e serbëve në veriperëndim të Kosovës, Serbia synon t’i realizojë komunat e reja serbe të Osojanit, Binçës dhe Gorazhdevcit, të cilat do të siguronin vazhdimësi territoriale me komunën e Zubin Potokut, duke u shtrirë deri në periferi të qytetit të Pejës.

lexo akoma

Ne ecnim drejt

rexhax — Fri, 12 Feb 2010 16:01:07 -0800

Mon Balaj e Arben Xheladini kanë lindur në dy vendbanime të skajshme të hapësirës shqiptare, në Besianë dhe në

lexo akoma

Kronikë e një gjendjeje të paralajmëruar

rruga02 — Fri, 18 Dec 2009 10:11:47 -0800

Faktorët dhe organizmat ndërkombëtarë kanë kontribuar dhe ndihmuar në daljen e Kosovës nga Serbia, por jo edhe në daljen e Serbisë nga Kosova.

lexo akoma

Zgjedhjet e të përzgjedhurve

Heteroglossia1 — Sun, 22 Nov 2009 08:45:54 -0800

Kutia e votimit është vendtakim i qytetarit me sistemin. Mirëpo, kjo kuti është në anën e sistemit dhe i takon atij.
lexo akoma

Se ndoshta është veçse spital burgu

rruga02 — Fri, 11 Sep 2009 11:33:23 -0700

Newborn. Kaq. Vetëm kaq. I porsalindur.
lexo akoma

Çka mbikëqyr mbikëqyrësi?

rruga02 — Sat, 05 Sep 2009 12:56:18 -0700

Nëse EULEX-i do t’i përmbahej sinqerisht zotimit për luftimin e korrupsionit, kontrabandës, krimeve të luftës dhe krimit të organizuar, atëherë atij do t’i duhej t’i arrestojë partnerët e vetë. Në njërën anë, EULEX-it do t’i duhej t’i arrestonte politikanët kryesorë kosovarë, të cilët aq shumë para kanë përvetësuar përgjatë kësaj dekade të pasluftës, saqë imagjinata e tyre është e kufizuar për t’i shfrytëzuar të gjitha ato. Ndërkaq, në anën tjetër, EULEX-it do t’i duhej t’i arrestonte strukturat paralele të Serbisë që janë përplot njerëz të MPB-së së Serbisë, e me të cilën EULEX ka paralajmëruar nënshkrimin e Protokollit për bashkëpunim policor. Gjithsesi, EULEX-i nuk i arreston bashkëpunëtorët e tij.
lexo akoma

Denimi

administrator — Sun, 30 Aug 2009 10:06:13 -0700

Mirëpo, institucionet e një shteti nuk kanë përgjegjësi vetëm për vendimet e veprimet e tyre, por edhe për mungesë vendimesh
lexo akoma

Ata duan t’i bëjnë të tjerët si vetja e tyre

rruga02 — Sat, 29 Aug 2009 02:47:35 -0700

Ligji e dënon dëmtimin e pronës.
lexo akoma

Ngecja

rruga02 — Tue, 04 Aug 2009 04:15:03 -0700

lexo akoma

Bajdeni e di mire...

tigani në zjarr — Fri, 22 May 2009 02:58:31 -0700

Albin Kurti
lexo akoma

Pse nuk ka shqiptarë në parajsë?

rruga02 — Sun, 10 May 2009 13:52:06 -0700

Fakti që nuk ma thanë arsyen pse më arrestuan nuk do të thotë se askush nuk mund t’ia qëllojë pse. Fakti që ata mendojnë se e dinë arsyen pse më arrestuan nuk do të thotë se njëmend ajo ishte arsyeja.
lexo akoma

Kthimi te shteti

tigani në zjarr — Sun, 05 Apr 2009 06:14:47 -0700

Në planetin Mars ka jetë. Ky nuk është titull i ndonjë gazete të vjetër që provon ta bëjë shkencën interesante. Këshilli i Sigurimit të OKB-së jeton në planetin Mars. Sepse, vetëm prej andej shihet i gjithë planeti Tokë. Duhet të jenë larg që të jenë lart. Duhet të jenë të ndarë nga ne që të na shohin të gjithë neve. New York-u është në Tokë. Mirëpo, New York-u zyrtar është në Mars. E shikojnë Kosovën vetëm duke e shikuar tërë botën. Pikëvështrimi që kanë hedhur mbi neve është sikurse i Kubrick-ut te "2001: A Space Odyssey". Pikëvështrim kozmik mbi botën dhe historinë e njeriut - kthim poetik i shikimit nga yjet mbi sytë poetikë që shikojnë yjet.

lexo akoma

Vizioni pa vullnet

administrator — Sun, 11 Jan 2009 03:06:05 -0800

Në Kosovë po përforcohet pavarësia si pavarësi prej Shqipërisë, dhe po dobësohet pavarësia si pavarësi prej Serbisë.
lexo akoma

S’ka drejtësi për njerëz pasivë

xhibi — Sun, 28 Dec 2008 19:02:08 -0800

Vetëm në luftën e fundit, Serbia ka vrarë 12.000 njerëz, afër 20.000 femra janë të dhunuara, janë 2.000 veta ende të pagjetur, kufomat e të cilëve ndodhen diku në Serbi në varrezat masive apo në shkritore të djegur, i ka deportuar jashtë Kosovës afër një milion e mbi një milion i kanë d
lexo akoma

Zbrazja e re e Kosovës

alisat — Mon, 24 Nov 2008 01:38:44 -0800
SITUATA NË KOSOVË
Qeveria e Kosovës po kërkon njohje për Kosovën. Qeveria e Serbisë po kërkon territor.
lexo akoma

Vaksina për Kosovën

administrator — Sat, 15 Nov 2008 06:31:13 -0800

2.200 pjesëtarët e EULEX-it po zbarkojnë në Kosovë për ditë nga pak. Policë, prokurorë e gjykatës jo vetëm evropianë, po vendosen në Prishtinë, aty ku ka më së paku nevojë për ta. Vendosjen në veri të Kosovës, praktikisht e kanë spostuar për vitin e ardhshëm.
lexo akoma

Shtet i ri për kombin (shqiptar) e jo komb i ri për shtetin (e Kosovës)

administrator — Thu, 13 Nov 2008 02:21:40 -0800

Marrë nga faqja në rrjet e Vetëvendosjes
lexo akoma