28 Qer 2010 |
Patetikja te “1984″ e te “I huaji”
Ky artikull është importuar automatikisht nga Tirana Calling
Kam folur shumë, para ca kohe, për mediokritetin e disa veprave të famshme, respektivisht, 1984 dhe I huaji. Në mungese kohe s’kam pasur kohe të sqaroj më mirë së çfarë doja të thoja, deri më sot. Shyqyr Z-tit, është e dielë dhe mund të shpall bindjet e mia. Nëse do bënim klasifikimin e 10 librave [...]
Vlerëso këtë shkrim
Komentet e fundit
- Br3dharaku thote: nji tifoz i zjarrte luksemburgas ne forum italion: Shqipëri 1 - Luksemburg 0
- twintip thote: "Të gjitha këto “strategji të mëdh... Shqipëria pa bikini
- SELMA AMLES thote: -Degjuam krisma!!!!-Kush ka degjuar krisma???!!... Arben Imami: Italia, jo pushtuese e Shqipërisë në 1920
- bulevardi thote: Ndalojeni para se te jete vone se na u be Chavezi i Kosoves. Ne te gjithe duam ... Zhvillimi i privatizimit
- zotrules thote: U acarova nervash dhe prandaj vendosa te shkruaja edhe nje here tjeter.... Nuk i kontrollon njeri, apo nuk e vret mendjen njeri?
- PF thote: O drin, pse nxefesh mer burre. Autori nuk ka marre persiper fillimisht ... Shqipëria pa bikini
Merr Peshkun me email
Një herë në javë, merr një email nga Peshku me postimet më aktive të javës.
Kliko këtu për t'a marrë Peshkun me email.
33 KomenteTrego/Fshih të gjitha përgjigjet ndaj komenteve
"I huaji të shpjegon atë që ti dëshiron të të tregojë kur je adoleshent, që bota është e shemtuar por M. e Kurt Cobain janë më ty e janë si ty."
Ej cfare dufi! Nje çike me shume meshire per kohen kur te kane pelqyer. Ka shume mundesi te jesh duke perjetuar ndonje traume nga ato qe zakonisht i ngaterrojme me procesin e pjekurimit (ma fal neologjizmen e shemtuar!)...
p.s T'pershendes me k'te kengen qe e degjoj akoma
http://www.youtube.com/watch?v=nLe-NS3haxA&feature=related
Me vjen me thene qe s'me kane pelqyer kurre, as njera e as tjetra Fin, por se di se sa e vertete do ishte. S'e kam shume te qarte.
E s'po ta fal neologjizmin!
P.S
1-kenge qe me nise, - por ti ndoshta e di e une e di qe ti e di e ti e di qe une e di qe ti e di - eshte e Lead Belly, Nirvana thjesht e kane mbuluar.
2-ku ka humb ai Hurbi se me ate kam qejf me u zene per kete artikull, po mpreh shpaten... :)
Nese s'te kane pelqyer kurre, s'e kuptoj pse-ne e shqetesimit mbi to.
Per neologjizmin s'ka problem
.
T'kam pershendet edhe andej nga muzika n'fakt.
Hurbi s'do kish c'te te bente fare fare.
Per ta zgjatur se bashku, po te them qe per kureshtje dhe eksperiment do nis te rilexoj "Te huajin". Ndjesine e vjeterimit te mesazhit e kam provuar me njerezit qe kam njohur me shume se me veprat intelektuale.
shume i paqarte je vertete mor cun
merri i cike me lehte gjerat.
une hala e lexoj hygoin, ti me thua per Orwellin....
instead, do ishte vertete e dobishme qe ne ndryshim nga ne, brezi i ri te ishte ne korrent te letersise bashkekohore
por kjo nuk perjashton librat e vjeter
Provokimi , edhe keshtu shqeto , eshte provokim per tù marre ne konsiderate.
Eshte nje lloj si te hedhesh sfiden e tipit: kush eshte ai idiot qe tek "Idioti" Dostojevskit shikon nje idiot ?
I vetmi argument i autorit per venien ne dyshim te vlerave (mbi mesataren) te librit eshte frika e zhgenjimit per te rigjetur ate ndjesi (te se bukures, ) qe ka perjetuar nga leximi i librit ne adoleshence. Dyshoj pak qe nje adoleshent (sa vjec 17-18 ? ) ta arrij te rroki te gjitha dometheniet e nje libri mbi absurditetin e jetes por qe, thelle-thelle, tingellon si nje hymn per jeten nqs ate e kqyrim vazhdimisht nga pika e pakthyeshme e vdekjes.Sado depresiv te duket Merso, perpara aktit te pashmangshem te vdekjes , shume fakte te jetes ryshqyrtohen nga drita e nje logjike normale humane.
Mendo per nje cast se neser s`do te jesh dhe sa tronditese eshte indiferenca e universit perballe ketij fakti!Ne cdo cast apo stad te jetes qe te vije vdekja, ti mbetesh nje projekt i paperfunduar.
Per te hapur nje debat mbi filozofine dhe shtresezimet kuptimore te librit, ndoshta me e udhes do te ishte nje sinteze e tezave te kritikes rreth ketij libri perballe medyshjeve te autorit. Tek e fundit mospelqimi i nje libri nga nje person nuk eshte argument por ky nuk eshte rasti per ti rene kaq shkurt.Sepse faktikisht kujtdo i ndodh , me shume se ne nje rast, qe te jete ne dileme rretha saj qe perjeton dhe vlerave qe kritika/shoqeria i blaton nje romani.
Ndodh shpesh qe ne i marrim si te mireqenia idete qe na vijne nga jashte pervojave tona, ashtu sikurse gelltitim nje ushqim pa qene nevoja ta ripertypim.Dyshimi intelektual eshte pikenisje per debat dhe rivleresimin e vlerave.
____________
Si per cudi, ka pak dite qe nuk di pse kam vendosur ta rilexoj "I Huaji".Instiktivisht eshte ndoshta e njejta sfide ndaj vetes, rikonfirmimi ose jo i asaj cfare kam ndjere dhe cfare me ka pelqyer para 15 vitesh.Por edhe per te verifikuar se si i kuptojme, si reflektojme per te njejtat gjera, (ide, libra, ngjarje ) ne stade te ndryshme te jetes.
Shikoj qe dhe te tjere e kane kete shtyse. Mos valle e gjithe kjo ka te beje me pozicionin henor ?
Provokimi , edhe keshtu shqeto , eshte provokim per tù marre ne konsiderate.
Eshte nje lloj si te hedhesh sfiden e tipit: kush eshte ai idiot qe tek "Idioti" Dostojevskit shikon nje idiot ?
Eh, ne fund te fundit pyetje jane. E vetem dyshimin kemi arme...
I vetmi argument i autorit per venien ne dyshim te vlerave (mbi mesataren) te librit eshte frika e zhgenjimit per te rigjetur ate ndjesi (te se bukures, ) qe ka perjetuar nga leximi i librit ne adoleshence. Dyshoj pak qe nje adoleshent (sa vjec 17-18 ? ) ta arrij te rroki te gjitha dometheniet e nje libri mbi absurditetin e jetes por qe, thelle-thelle, tingellon si nje hymn per jeten nqs ate e kqyrim vazhdimisht nga pika e pakthyeshme e vdekjes.Sado depresiv te duket Merso, perpara aktit te pashmangshem te vdekjes , shume fakte te jetes ryshqyrtohen nga drita e nje logjike normale humane.
S'besoj se kjo ndodh te I huaji Spiritus, une s'e kam gjetur. Kur e lajmerojne per denimin me vdekje M. ka te njejtin reagim qe do kishte sikur ta kishin lajmeruar qe per dreke nuk ka fasule po bizele. ( menyra se si e denojne pastaj eshte tip "biskota per femije" , po kete po e leme per momentin)
Mendo per nje cast se neser s`do te jesh dhe sa tronditese eshte indiferenca e universit perballe ketij fakti!Ne cdo cast apo stad te jetes qe te vije vdekja, ti mbetesh nje projekt i paperfunduar.
S'eshte aq indiferent tek M. i cili, perkundrazi, shpreson qe reagimi te jete sa me ekstrem e syte me sa me shume urrejtje te jete e mundur.
Per te hapur nje debat mbi filozofine dhe shtresezimet kuptimore te librit, ndoshta me e udhes do te ishte nje sinteze e tezave te kritikes rreth ketij libri perballe medyshjeve te autorit. Tek e fundit mospelqimi i nje libri nga nje person nuk eshte argument por ky nuk eshte rasti per ti rene kaq shkurt.Sepse faktikisht kujtdo i ndodh , me shume se ne nje rast, qe te jete ne dileme rretha saj qe perjeton dhe vlerave qe kritika/shoqeria i blaton nje romani.
Po, kjo medoemos do ishte e vendit. Por nuk kam aftesine ta bej kete, thjesht ndjej qe ka diçka shume te madhe qe nuk shkon tek nje veper e cila tashme, pak per kot e pak per fame, eshte bere e "paprekshme" E kur gjerat behen te paprekshme mua s'me pelqejne. Kjo eshte, ne thelb, arsyeja, po qe besoj ti e kishe kuptuar. Mendoj akoma qe Camus thjesht ka thene " gjera qe diheshin, e i ka thene edhe goxha keq, ne kete liber sidomos. Distanca e vlerave, dhe jo vetem ajo letrare psh, qe egziston midis Murtaja - kryeveper - dhe I huaji - liber normal - eshte nje humnere e tere, nga mbreteresha angleze deri ne dyert e ferrit.
Ndodh shpesh qe ne i marrim si te mireqenia idete qe na vijne nga jashte pervojave tona, ashtu sikurse gelltitim nje ushqim pa qene nevoja ta ripertypim.Dyshimi intelektual eshte pikenisje per debat dhe rivleresimin e vlerave.
____________
Si per cudi, ka pak dite qe nuk di pse kam vendosur ta rilexoj "I Huaji".Instiktivisht eshte ndoshta e njejta sfide ndaj vetes, rikonfirmimi ose jo i asaj cfare kam ndjere dhe cfare me ka pelqyer para 15 vitesh.Por edhe per te verifikuar se si i kuptojme, si reflektojme per te njejtat gjera, (ide, libra, ngjarje ) ne stade te ndryshme te jetes.
Ja, per kete jam goxha kurioz, nuk e di se vjeç e ke lexuar e sa vjeç je tani, por do doja te me thoje se si te duket tani kur ta mbarosh, e po ashtu edhe Finisterre. Ka ka hup ai Penari per ta boshim pak kshu, si i thone, liber muaji a ça o ajo qe boshim ktu te Peshku!
Shikoj qe dhe te tjere e kane kete shtyse. Mos valle e gjithe kjo ka te beje me pozicionin henor ?Po i rikthehem disa pohimeve te tua desparacidos jo thjesht per te kundershtuar mendimin por edhe per te shpjeguar takimin tim te pare me I Huaji.Mersoja shkoi ne gijotine sepse nuk denjoi te shpjegohej kurse shpjegimi im s`besoj se do kete te njejtin fat.
Diferencat kuptimore pervec background-it kulturor te secilit, shijeve, pelqimeve,parapelqimeve ,vijne besoj edhe nga koha e leximit. Une e kam takuar te huajin kur sapo u botua, ne agun e 1991 dhe kur adoleshencen e kisha lene mbrapa,te shpenzuar (natyrishem ) neper faqet e Komisarit Memo, Balzakut, Tolstoit, Dikens etj. Vetekuptohet se e kam lexuar me nje fryme dhe te them te drejten , pasi ktheva faqen e fundit , nuk mbeta pa fryme, por nisa te mendoj pak. Mendimi i pare qe me erdhi ne mendje ishte pikerisht ne kete forme:Kete liber te shkruar kaq thjeshte, perse dreqin e kane fryre kaq shume ? Kjo nuk eshte pyetje per te vene ne dyshim vlerat, por perkundrazi per ti kuptuar ato. Sidomos per ata qe pasi ishin ushqyer me silazhet e socrealizmit, i qasen per here te pare nje letersie ndryshe, te ndaluar dhe anatemuar (sigurisht qe ne kete forme, pra permes kritikes anatemuese e kisha njohur Kamy-ne )
Tani, kur cdo gjimnazist mund te shkruaj rendom ndonje ese me fryme egzistencializmi dhe kur Sizifin e Mitit e njofin po aq mire sa dhe komshiun perballe, gjithcka duket kaq e thjeshte. Romani /novela duhet vendosur ne kontekstin e kohes kur u shkrua dhe data e ardhjes ne drite te ketij libri eshte DATE. Eshte si puna e vezes se Kolombit kjo pune: te gjithe e dinin pasi Kolombi me thjeshtesi e qelloi vezen dhe e beri te qendroje vertikalisht.
Teksti duhet pare ne kontekstin e kohes kur u shkrua ne dy aspekte:per te kuptuar prurjen dhe frymen e RE ne raport me ate qe ishte shkruar deri atehere por edhe per te kuptuar kushtezimin nga fryma e kohes. Romani eshte shkruar ne vitin 1942, kur bota ishte perfshire nga kasaphana e w2w, kur 50 milion qenie humane iken per lesh per arsye iracionale. Lufta si sfond nuk duket gjekundi ne roman por terthorazi, ne veprimet e narratorit (rrefyesit, me falni, se gati jane cerberet vigjelente te puritanizmit linguistik ) dhe frymen e anomise qe ai mbart.
Nga komenti yt (dhe i Tropizmes me poshte ) u pohua magjepsja prej romanit por nuk mora vesh se cfare dhe pse : Kush eshte i Huaji dhe per ke eshte i tille? Perse Merso refuzon te shpjegohet deri ne fund dhe me stoicizem shkon drejt vdekjes? Kamy e con ne gijotine Mersone por cfare eshte ky tipi per ne, antihero apo antikrisht, pasoje e determinizmit fatalist apo pefaqsues i stoicizmit perballe absurditetit institucional, predikues i amoralizmit apo viktime e anomise ??
Jane tre vdekje: vdekja e nenes se tij, vrasja e arabit prej tij dhe ekzekutimi-vdekja e atij vete. Nga vdekja e nenes as u prek fare dhe te nesermen u zhyt ne epeshet e Maries, per vdekjene arabit as qe u pendua, kurse vdekja e tij ,nga nje qenie shqisore (ha, fle, noton, pallon, pluskon,ecen, shikon ) u kthye ne nje qenie qe arsyeton per jeten nen driten e vdekjes. "Po tregoja interesim per here te pare ndaj mosperfilljes se embel te botes." thote ne fund fare kur deshiron qe ne vdekjen e tij te jene te pranishem sa me shume njerez.Atehere kur u be i vetedijshem per ekzistencen e absurdit, qenia e tij u mbush me humanizem. Humanizmi eshte egzistencializem.Jo me kot Sartre e vlereson si nje roman me nje strukture solide, ku nuk gjen nje fjale te tepert dhe ku gjithcka eshte e argumentuar me vertetesi.
...E keshtu ky Antikirisht zbret nga kryqi mekatit dhe ulet ne banken e te akuzuarit (dhe ketu do perdor Tropizmen ) per te na shpetuar NE nga arbitrariteti instancave etiketuese.
Edhe ky liber, ne cdo kohe qe te lexohet, na shpeton perseri NE nga rastesia e letersise se keqe.
@Spiritus
Meqe ke permend Dostojevskin, e meqe mendoj se nuk e permend pa e lexu, te them nje fakt qe ndihmon kuptimin e muhabetit: Kamy mbante fotografine e Dost. varur ne mur tek dhoma e gjumit, ne vendin e fotos se babes ose Enverit. Desha te them se nuk mjafton kontesti i kohes se shkrimit te vepres dhe leximit te saj, sepse nje veper ose kryeveper eshte nje fraze e nje dialogu me natyre teologjikeqe vazhdon me shekuj. Kjo e ben letersine franceze te madhe. Kamy perballet me Volterin (edhe si stil i thate), ka raste qe "I huaji" botohet bashke ne nje liber me "Dita e fundit e nje te denuari me vdekje" te Hygose. Dilemat teologjike te romanit francez Dostojevskii coi ne ekstrem, ca thone per t'u dukur si provincial. Po te jete keshtu letersia franceze e shek.20 eshte provinciale sepse Kamy ka cuar ne ekstrem dilemat e herojve te Dost., bile edhe i ka zgjidh (sipas tij), por duke i holluar aciditetin (karakteristike franceze, te njejten gje bene me ekzistencialistet gjermane, Hajdaragen).
Duke pasur parasysh keto ceshtja Merso fokusohet mire, dhe pyetjet e diskutimet nuk behen kutrum. Nuk ka ndonje te keqe te kalohet koha e lire me kutrum, hidh nje koment ketu dhe shko tek futbolli, problemi eshte per ata qe kane ambicje krijuese dhe e shohin katunarine shqiptare gjithandej, por jo tek injoranca historike per ceshtje teologjike (konkretisht gjysma e shkrimtareve reaksionare franceze mbeten akoma te panjohur e te pabotuar), dhe perjashtimi i tyre prej letersise, nderkohe kur ne cdo letersi te madhe ato jane qendrore dhe te pranishme edhe terthorazi. Kyci i suksesit te Kaderese nuk eshte ne vend tjeter, pavarsisht se i perdor terthorazi, ose pa vetedije te plote (ndoshta sepse i ka te vjedhura prej letersise ruse qekur student). Nga kjo pikpamje, vepra me e mire e tij eshte "Kush e solli Doruntinen" (e pa ripunuar).
Nomos, e kam fort te qarte se creatio ex nihilo eshte vetem atribut i Zotit. Libri pjell librat , kshu ka ecur kjo pune.Nuk mora persiper te ndricoj gjithcka. Nuk eshte qellimi im dhe mundesia ime. As vendi ketu. Kundershtova vetem idene e thjeshtezimit te gjarave kur i shkeputim nga konteksti. Te tjerat le ti thone te tjeret. Prandaj eshte forum dhe jo monolog.
Eshte i mirepritur kendveshtrimi yt teologjik.
Po te jete kendveshtrimi im, hic mos e mirprit, sepse nuk eshte vetem i imi. Njekohesisht qe te mos mbetet hateri, komenti im me teper i drejtohej te tjereve se sa ty. T'u drejtova ty sepse mu duk se mund te me kuptoje me teper. Dmth merre si kompliment.
E kuptoj Nemos. Sado e perbotsheme dhe e permbytsheme te jete melodia e vuvuzelave, kur gjetiu hidhet nje shashke, terheq vemendje. Me te vertete do lexoja me vemendje dicka me shume nga ty per argumetin qe niset me lart.
Problemi eshte se nuk di nga t'ia nis me pare, duhet nje liber, e duhen kthyer permbys ca paradigma qe nxjerrin jangllesh shume gjera, e pastaj ekzistencialisti kercen nga belaja. Psh po te ndryshohet ne te kundert ajo shprehja latine qe ke sjelle me siper, dmth as Zoti nuk krijon nga hici, atehere tere ato libra me qenia, me hici e me pici duhet te fluturojne si zogj shtegtare nate drejt kazanit te plehrave si librat e Enverit ne 91. Keshtu ma mire e leme per ndonjehere tjeter.
M'dita Nomos, Spiritus!
Me behet qejfi qe perfunduam edhe te Dosto. Besoj se, ne fakt, pa lexuar mire Dosto nuk arrin dot te kuptosh as Kamyne ( te I huaji ) e ne thelb as Niçen ( po per kete s'po flasim ) Tani, me nje permbledhje gati barbare : Dosto thote qe njeriu e dashuron ( edhe pse ai s'thote tamam dashuron, kete do e shtonte Niçe qe ka vjedhur gjithe intuiten e Dosto, duke i shtuar "dashurine" ne vuajtjen e tij ) e kjo duhet pasur parasysh kur lexojme I huaji ( ju se une se lexoj me :) )
Megjithate, nese duhet te kthehemi te shkrimi im ( duhet? them se jo ) kritika s'ka te beje aq shume me mesazhin e librit sa me ndertimin e tij. Nese mendojme per nje sekond Sa i vertete eshte ky liber? une them Zero. Historia nuk qendron ne kembe, ca dialogje jane absurde ( ne kuptimin qe s'kane kuptim as ne jo kuptimin e tyre ) dhe si perfundim M. del nje personazh i pagdhendur mire.
Sipas meje!, kuptohet.Jo per ta zgjat muhabetin, por per ta mbyll :E ke lexuar Metamorfozen e Kafkes? Ore si u shnderrua ne insekt ai G.Zamza ? Shume i pavertete duket e.
Jo Spiritus, absolutisht jo. Zamza eshte shume me i vertete se sa M. Ashtu si K. i Keshtjelles apo Harry Potter.
Ehe, hena e plote do e kete fajin !
Konfirmimin e prisja, sepse femrat jane me te ndikuara nga pozicioni henes
E zbulove dhe ti anen tende femerore tani?
Po mire, ku qendron "patetizmi" i ketyre veprave. Se te thuash "patetike," por mos marresh parasysh se cdo te thote fjala "patetike" kur flet per dy libra qe te pakten nga mungesa e filologjise nuk vuajne, nuk me duket korrekte. E me qe jemi tek korrektesa filologjike, 1984a nuk eshte novele pseudo-utopike, por distopike, zhaner letrar ku mund te hyje Brave New World nga Huxley, Ne nga Zamyatin, Grimcat Elemntare apo Mundesia e Nje Ishulli nga Hollerbek, por kurre I Huaji i Kamyse, i cili shquhet nga nje realizem tipik.
Ndersa sa per i perket vleresimit mbi mediokritetin e veprave, ky mediokritet duhet konstatuar ne kontekstet e historise se letersise ku keto libra u shfaqen, perndryshe mbetet vleresim i pajustifikueshem pervec se thjesht nga subjektivizmi apo bindjet personale.
Po mire, ku qendron "patetizmi" i ketyre veprave. Se te thuash "patetike," por mos marresh parasysh se cdo te thote fjala "patetike" kur flet per dy libra qe te pakten nga mungesa e filologjise nuk vuajne, nuk me duket korrekte. E me qe jemi tek korrektesa filologjike, 1984a nuk eshte novele pseudo-utopike, por distopike, zhaner letrar ku mund te hyje Brave New World nga Huxley, Ne nga Zamyatin, Grimcat Elemntare apo Mundesia e Nje Ishulli nga Hollerbek, por kurre I Huaji i Kamyse, i cili shquhet nga nje realizem tipik.
M'dita! Si u çut i here...une i piva dy kafe, them te pi edhe nja dy. Oh duhet me dal me blejt cigare po pertoj goxha.
Tani, Lulian, besoj se ne thelb pseudo-utopike e disutopike jane pak a shume sinonime. Tani, 1984 hyn te ky percaktim, i huaji natyrisht jo ( apo e fusim po me shume veshtiresi, tip "tulla tulla" e e-hu-ha, kush po rri!) Por, eshte mendimi im/une mendoj qe / sipas meje psh 1984 eshte me miliarda kilometra larg The iron heel psh. Edhe pse duket sikur flasin per te njejten gje, 1984 eshte grotesk, i tepruar. Animal farm po, o gje tjeter.
Ndersa sa per i perket vleresimit mbi mediokritetin e veprave, ky mediokritet duhet konstatuar ne kontekstet e historise se letersise ku keto libra u shfaqen, perndryshe mbetet vleresim i pajustifikueshem pervec se thjesht nga subjektivizmi apo bindjet personale.
Po, e ne fakt me duket se e them qe jane pjelle lufterash, po ndoshta s'e kam theksuar mire, nejse.E qerratenj c'me kujtuat kohen e adoleshences kur ca lexonin gjithe pasion "Qiellin e Balltikut" dhe "Dhe i vetem trim ne lufte", e ca pucrranjose te tjere (pakice) lexonin mceftas "I huaji" i Kamy dhe "Neveria" e Sarterit. Po te kisha takat dhe mundesi do te lexoja "Qiellin e Balltikut" (tani nuk gjendet, eshte "liber i verdhe"), te pakten aty merret vesh pse qellohet kunder avionit Mesershmit, kurse akoma nuk e kam kuptuar c'far pati Merso qe i zbrazi koburen jevgut ne plazh (apo shprehja si kobure jevgu). Nesje, si liber eksperimental, qe pershkruan zona limit (psikopatike), eshte i mire.
Sa per punen e te lexumes (dhe shkrimit) se romaneve eshte komplet ves adoleshent, si puna e masturbacionit. Kush ka takat si adoleshent, ben mire te lere menjeane "I huaji" dhe te lexoje "Neverine" (shume i hidhur). Ka nje kapitull te forte aty qe e tregon aventuren si situate pa ndjenje, e perkundrazi ndjenja i vishet aventures artificialisht pergjate rrefimit te saj. Me fjale te tjera (banale), masturbacioni eshte me i mire se akti.
Pastaj ka nje edhe nje tjeter kapitull te forte se si protagonisti heq dore nga shkrimi i biografise se nje personazhi historik (mesje Rollebon), fiksasioni i jetes se tij. Kaq eshte, nuk vret asnje jevg, por eshte sikur ka vra te gjithe Brraken.
"S'besoj se kjo ndodh te I huaji Spiritus, une s'e kam gjetur. Kur e lajmerojne per denimin me vdekje M. ka te njejtin reagim qe do kishte sikur ta kishin lajmeruar qe per dreke nuk ka fasule po bizele. ( menyra se si e denojne pastaj eshte tip "biskota per femije" , po kete po e leme per momentin)"
po aty qendron dhe madheshtia e Kamyse, o Desaparicitos, per mua ajo eshte pjesa me e bukur...
Po, dakord Flo, po ka nje problem : nuk eshte e vertete! Nuk eshte reale.
Kaq.
Une them se kjo eshte reale Darien, ne nevetedije apo ne mbivetedije, tjeter pune, por qe ekziston, ekziston, vetem se ne refuzojme ta shohim nga frika se mos quhemi perbindesha...
Ne mos gaboj, Nice ka thene: njerezit dashurohen per sa kohe nuk e njohin njeri-tjetrin, apo dicka e tille...
Edhe dicka tjeter, ,mendoj se me te huajin, Kamyja ka para-tipizuar sakte njeriun modern qe do mbrujtej me vone
p.s
sa per patetiken, mendoj se nuk duhet pare gjithmone e gjithmone me negativizem
Ketu eshte ndryshimi Flo, qe sipas meje nuk egziston. Jo ne 1942, e as sot. Por per kete mund te lexojme me mire American Psycho, ku M. i Kamyse deri diku eshte mbrujtur, edhe pse per arsye te tjera nga ato qe mendonte Kamy.
sidoqofte,
pertej te gjitha e te gjithave;
u bejne mire re-dimensionimeve tematika te tilla provokuese
po shkruaj sinqerisht dhe disi personalisht.
'edhe une si shoket' i kam lexuar te dy librat ne moshe adoleshence, te huajin diku tek 16 vjec dhe 1984 kur isha 17. kam pasur eksperienca te ngjashme me ato te pershkruara ketu siper per sa i perket te huajit, mgjs ne pergjithesi - ketu do te bej nje stereotipizim te pafalshem - femrat kur dashurohen me nje liber nuk brockullisin poshteeperpjete per te, dmth, pelqimi ngelet ne pergjithesi me intim. prandaj psh edhe po ta 'mohoja' librin me vone nuk do ta beja kete ne nje akt autokritike, ne nje akt 'coming of age' por perseri ne menyre intime, duke reflektuar mbi rrethanat e atehershme mendore dhe rrethanore, mbi eksperiencen e mrekullueshme te renies ne dashuri me letersine post-tolstoj&gidemopasan. gje qe s'po e bej sepse nuk e kam rilexuar librin pertej 20 faqeve te para.
prandaj le te flas nga pertej perdes. nga mersoja mbaj mend te paren here qe kur kam mbyllur kapakun nuk e kam mbyllur dot gojen per nja 15 sekonda. vertet, perkoka mersoja me adoleshentin po perse? sepse realiteti qenka shokues per ate qe hap syte dhe perjetimi traumatik dhe post-traumatik qenkan gje e vertete. pra mersone e kane pranuar si alter egon e tyre ne te ardhmen te gjithe ata adoleshente qe kishin nje ndjenje shpifjeje ne goje, qe nuk mesoheshin dot me sa e shpifur ishte te kishe ndergjegje dhe te pluskoje mes ndergjegjesh te tjera te ndotura dhe te munduara - prandaj gjendja e shokut dhe ftohja totale.
nuk eshte se kam pasur ndonje jete kushedi sa traumatike llogaritur me te ashtuquajturin objektivitet. por perjetimi traumatik dhe ngrirja me kane shoqeruar mjaftueshem per te besuar se kuptimi shoqerohet me refuzim, se hapja shoqerohet me mbyllje, pra se mersoja eshte me ne dhe eshte ne kur rritemi madje edhe kur jemi 'te rritur'. i lumte kamyse qe atij perjetimi ai i ka veshur imazhe dhe qe na ka dhene nje personazh qe merr gjithe mekatet tona, per te perdorur nje metafore
.
ndersa 1984 ishte lexim ne programin mesimor te matures ne shba, bashke me nje tufe bombash te tjera. se ata kishin besim tek adoleshenti dhe nevoja e tij per hapje ndaj perceptimit tashme me filozofik se sa thjesht tekstet e metallicave
te realitetit. besim qe shkolla shqiptare s'ta jep, se librin ta jep te holle e te sterpjekur si bifteket e shpifur alla shqiptare. nejse, 1984 eshte ai liber qe te detyron te mendosh per lirine (dhe dashurine dhe uniformizmin dhe teknologjine dhe freaking superegon) dhe e ben mire kete pune, prandaj pse ta mohojme, nese nuk kemi pershembull nje alternative me te mire?
dmth keshtu i mbaj mend une gjerat nga mosha e adoleshences dhe jam kurioze c'e shtyn darienin te shpertheje mitet qe ne fakt jane libra te mire qe mund te perjetohen fort nga ata te kondicionuar per te tille perjetim ne nje moment te caktuar, jo detyrimisht adoleshencial. i mean kill the mother and everything but these books are more of an aunt or uncle.
Shperthimi im Trop, eshte me pak i dhunshem se sa mund te duket. Thjesht u be ca kohe qe duhet te shkruaja per kete teme e sa gjeta nje çerek ore te lire hodha ca mendime ne karte!
Tani, me sa po ve re une, ti - si shume te tjere - s'arrin ta ndash Librin nga Momenti kur e ke lexuar. Une kete them : qe nese e kap tani per mua I huaji shfaqe ne te gjithe mediokritetin e tij. Por do kisha deshire qe ta lexoje pastaj te me pergjigjeshe - po deshe e botojme te TC, me shkruaj te tiranacalling@gmail. com - sepse mendimi i kundert nga imi me intereson shume me shume se sa mendimi qe me jep te drejte. Por dua te te lexoj mbasi te kesh lexuar librin!
Te me fal Darieni, por ajo qe ka shkruar ka vetem nje emer: (stricto sensu) injorance (mosnjohje)!
I/E falur qofsh As.
Edhe pse ne fakt une me shume se sa per mosnjohje do flisja per "mosmirenjohje"
nuk mund te behet fjale per mosmirenjohje. mosmirenjohja permban njohjen. qe ne rastin konkret mungon. thjesht mosnjohje!
Po nje adoleshenti qe s'njeh Cobain, si do ja shpjegoje ligesine e botes?
Darien, shume shpesh arti/letersia nuk eshte mbi mesazhin qe duhet perçuar por dhe mbi formen mbi te cilen ai mesazh i transmetohet lexuesit; qe te gjithe njohim fundin e filmave te tipit Alexander, Queen Victoria, Henri VIII...por serish vazhdojme te shohim perpunimet e reja te kinematografise.
Mgjth, besoj qe s'ke arritur akoma pjekurine emocionale per te vleresuar Camus dhe Orwell. Kete ta them pa te keq.