Afganistan, Prill 2010

Katër italianë arrestohen si terroristë në Afganistan. Mbas këtij lajmi, në dukje i zakonshëm, fshihet një histori e komplikuar interesash. Kush ishin katër italianët dhe çfarë fshihet pas arrestimit të tyre? 

Ka disa ditë që ngjarje të habitshme kanë rikthyer vëmendjen tek çka po ndodh në Afganistan. Lajmi që ushtria amerikane kishte arrestuar 4 italianë, për dyshime si terroristë, ishte maja e një ajsbergu shumë kompleks. Të arrestuarit ishin vullnetarë të „Emergency“.

Tani, le të sqarojmë pak situatën për të kuptuar ku qëndron problemi dhe pse Italia i ka pothuajse braktisur në “mëshirën” – nëse në Afganistan ka mbetur një term i tillë - afgane këta vullnetarë.

Çfarë është „Emergency“? 

Themeluar nga një kirurg, Gino Strada, „Emergency“ është një OJQ italiane, e njohur edhe nga Kombet e Bashkuara, që vepron në fushën e mjeksisë. U vjen në ndihmë viktimave të luftës dhe ka qenë e pranishme me shërbimet e saj në zona konflikti ekstreme, zona ku askush nuk mund te hynte. Që nga vendet Afrikane në luftë kostante, në Kamboxha; nga Iraku në Afganistan “Emergency“ është e pranishme me mjekë në ndihmë të viktimave të luftës, viktima që nuk i përkasin gjithmonë vetëm njerës palë në konflikt. Prania e saj në zona konflikti dhe mosmarrja pozicion në seleksionimin e ndihmës së dhënë, ose më shpesh pozicionimi në ndihmë nga ana e më të dobtit, e ka bërë „Emergency“ shpesh objekt të inateve të gjeneruara nga konfliktet.

Duhet thënë, drejtuesi i „Emergency“, Gino Strada, është i majtë, me një rini marksiste-leniniste. Është idealist por koherent me idetë e tij. Gjithmonë në veprim për të përmirësuar situatat më negative të qytetërimit tonë, luftërat. Është internacionalist dhe i paanshëm. Dhe, për më tepër, nuk është konformist dhe as konform politikave të jashtme perëndimore në vendet ku operon „Emergency“ - as atyre italiane.

Strada nuk mund të quhet anti-amerikan ose anti-perëndimor. Por, ai gjithmonë ka kundërshtuar termin “humanitar” që operacionet evropiane në Afganistan dhe Irak mundohen të qëndisin mbi dërgesat e ushtarëve në këto fronte. Diçka të tillë e pranoi edhe Merkel teksa, disa ditë më parë po nderonte të rënët në Afganistan, tha bindshëm se, „nuk mund të mos quajmë “luftë” atë që quajnë “luftë” ushtarët tanë atje“. Strada dhe „Emergency“ janë kundër çdo lloj lufte. Agresionet amerikane nuk i shpëtojnë këtij qëndrimi e as Prodi me Berluskoni, të dy pro ndërhyrjes në Afganistan e Irak.

Kush është shërbimi sekret afgan?

Në një kaos si Afganistani, ky shërbim nuk mund veçse të jetë diçka shumë komplekse. Në krye të tij është dikush që kur ishte akoma i ri u bë i famshëm sepse ishte krah Shah Masudit dhe mbante lidhjet e tij me CIAn dhe, pas vrasjes së Shah Masudit, vrasje që iu adresua talebanëve dhe parapriu agimin e epokës së luftës kundër terrorizmit islamik, kaloi aktivisht si pjesë e shërbimeve sekrete të Aleancës së Veriut (bashkimit antitaleban në Afganistan), shërbim që zëvendësoi shërbimin e vjetër sekret në Afganistanin e “çliruar”. Ai quhet Amrullah Saleh, sot 38 vjeç, taxhik dhe trendi. Në Kabul i thonë “amerikani” sepse është gjithmonë i veshur e i llakosur spic. Është kontakti më i fortë i të gjitha shërbimeve të inteligjencave ushtarake të huaja në Afganistan. Nga këtu kuptohet forca e tij.

Ai është taxhik dhe luftarak, e hakmarrës ndaj talebanëve. Këtu lidhet dhe „Emergency“ me situatën. „Emergency“ nuk ka reshtur së ndihmuari ata që mbajnë radhë në qendrat spitalore; nuk ka munguar të jetë në zona ku administrate shtetërore afgane nuk ka shkuar, si psh. zonat e kontrolluara nga forcat tribale tendencialisht talebane. Dhe kjo ka bërë që gjatë viteve, Saleh dhe Gino Strada të jenë përplasur shpesh, të jenë akuzuar shpesh dhe ofenduar publikisht. Saleh i quan vullnetarët e „Emergency“ bashkëpunëtorë të talebanëve kurse „Emergency“ e quan Saleh shërbëtor të lobeve të luftës. Për shkak të lidhjeve me botën tribale, „Emergency“ ka ndihmuar në tratativa delikate në raste pengmarrjeje, si ajo e reportertit italian të „La repubblica“. Jo pa viktima kjo ndërhyrje, por „Emergency“ sfidoi aftesitë e shtetit Italian dhe inteligjencës afgane për të realizuar kontakte pothuaj të pamundura dhe jashtë politikave “jo dialogut në pengmarrje” të pushtetit të Karzait.

Sot Saleh mori hak: Italia braktisi „Emergency“, një grup italianësh në shërbim të viktimave të luftës. Gino Strada u tërhoq, vullnetarët akuzohen për atentate ndaj guvernatorëve lokale dhe nuk dihen ku janë.

Ndërsa Karzai pashtun, kërcen vallen e lepurit me amerikanët që e kërcënojnë me prerjen e mbështetjes së plotë (e ai i kërcënon se do lidhet me talebanët), struktura e fuqishmte dhe komplekse e inteligjencës së taxhikëve s’ka mbaruar së konsumuari hakmarrjen e saj.

Të gjithë janë në pritje të hapit tjetër, se si do të ballancohet pushteti i një shteti të  krijuar në pazare tavolinash.