Shteti shqiptar, ky aksident historik
Ka dy versione për kolapsin e komunizmit dy dekada më parë: Sipas të parit, i popullarizuar sidomos në Perëndim, komunizmi lindor u shemb nga revolucioni popullor, nga masat e revoltuara nën udhëheqjen e intelektualëve disidentë. Ky është quajtur "revolucioni i kadifenjtë".
Sipas versionit të dytë, i përhapur sidomos në Lindje, lidershipi komunist u vetë likuidua, me qëllim ndarjen e pronave shtetërore, sigurimin e karrigeve e koncesioneve në sistemin e ri, dhe pjesëmarrjen aktive në plaçkitjen e vendit. Ky është quajtur "revolucioni i vjedhur". Versioni i parë është romantik, emocionues. I dyti është cinik, deprimues.
Rasti polak, për shembull, përkon me versionin e një lëvizjeje të gjerë popullore. Edhe në Çekosllovaki e Hungari kishte bërthama disidence, pavarësisht se të pakrahasueshme me shembullin polak. Gjithë Lindja, në fakt, në vitet '80 gëlonte nga intelektualët e irrituar, masat e mërzitura, rinia e demoralizuar.
Mirëpo irritimi në masë e protestat popullore nuk sjellin domosdoshmërish ndryshim, aq më pak përmbysje të një partie-shtet. Pse, për shembull, nuk u likuidua sistemi në 56-ën, 68-ën, 80-ën? As revolta në Pekin në 89-ën, as protestat masive në Teheran dje dhe sot, nuk sollën përmbysje.
Shtetet diktatoriale rrallëherë kërcënohen seriozisht prej protestave, dhe pikërisht ky fakt ka ndihmuar në mitizimin e 89-ës. Por kolapsi në Evropën Lindore ishte përgjithësisht "i negociuar", jo pasojë e ndonjë përleshjeje titanike në shesh.
Versioni i dytë i 89-ës mbështetet tek ideja se ngërçi i elitave komuniste ishte shumë herë më i rrezikshëm për sistemin se sa vrulli popullor.
Shembulli ekstrem i këtij versioni është Bashkimi Sovjetik, të cilin një politolog amerikan e ka krahasuar me një firmë piramidale (por edhe Gjermania Lindore e Polonia ishin po ashtu të mbytura në borxhe).
Kur sovjetikët kuptuan se fundi ishte i pashmangshëm (sepse nuk mund të reformosh një firmë piramidale) dhe përpjekjet e Gorbaçovit vetë-shkatërruese, lidershipi vendosi të "vjedhë shtetin" e të pozicionohet për "tranzicionin." Këtë version e preferojnë si skeptikët në Perëndim, ashtu edhe të zhgënjyerit e tranzicionit në Lindje.
Sigurisht, një analizë e kolapsit komunist duhet të jetë më e ndërlikuar se kaq, duke marrë parasysh edhe kthesa të rëndësishme gjeopolitike (refuzimi sovjetik për ndërhyrje ushtarake në Evropë), aksidente historike (hapja gabimisht e Murit të Berlinit), apo lidhjet mes ngjarjeve në dukje të izoluara, e vendimet në dukje të vogla por që patën pasoja të pamenduara.
Por edhe këto dy versione të thjeshtëzuara hedhin mjaft dritë mbi 89-ën.
Si hulumtimet ashtu edhe ceremonitë përkujtimore në Perëndim në përgjithësi e kanë injoruar rastin shqiptar. Kjo ka ndodhur, së pari, sepse Shqipëria nuk pati një '89-ë. Së dyti, sepse Shqipëria vazhdon të mbetet e panjohur jashtë saj (e izoluar përtej regjimit të vizave). Së treti, sepse shqiptarët vetë nuk janë marrë seriozisht me këtë temë për një varg arsyesh, që fillojnë me arkivat e mbyllura e përfundojnë me interesa të ngushta politike, harresa të qëllimshme, e një farë manipulimi retroaktiv që mund të quhet "ç'kujtesë."
Si pasojë, dimri dhe pranvera shqiptare e 90/91-shit na kanë lënë peng disa keqkuptime që me kohë janë kthyer edhe ato në mite. Më absurdi ndër këto është pohimi i rëndomtë se Alia e shokë u paskan kursyer gjakderdhjen shqiptarëve.
Përveçse mendjengushtë e vetë-skllavërues, një pohim i tillë injoron atë batak të pashembullt ku PPSH-ja e kishte futur Shqipërinë në vitet '80. A thua kishte pasur pak gjakderdhje deri më dhjetor të 90-ës, që kjo paqe e beftë në varr të sistemit të vlejë si medalje morali.
Që ai batak ishte jo vetëm material e që ky vend ishte në dorë të një injorance të skajshme, del tragjikisht në proces verbalet e takimeve me ministrin gjerman Franc Jozef Shtraus nga mesi i dekadës.
Pyetja thelbësore për "revolucionin" shqiptar mbetet kjo: Pse monopoli i PPSH-së në 90-ën u dorëzua aq lehtë? E mbushur me tutkunë të kullandrisur, Politbyroja shqiptare nuk kishte aq kapacitet mendor sa të "vidhte shtetin" shqiptar siç bënë aparatçikët sovjetikë.
Por duke qenë komunistë, udhëheqësit shqiptarë ka të ngjarë të kenë kuptuar të paktën kaq: Shqipëria nuk kishte as një fije disidence të organizuar, e jo më shoqëri civile, kështu që "opozita", u është dukur e brishtë dhe e manipulueshme. Model tjetër pushteti nga ai i PPSH-së nuk kishte. Pra, nuk ishte e nevojshme të "vidhje revolucionin" shqiptar sepse ai ishte jetim. Mjerisht, rezultati ishte shartim i instinktit manipulativ me injorancën.
Miti tjetër që i ndjek vazhdimisht shqiptarët është ideja se komunizmi u shkërmoq nga revolta popullore. Të djathtës ky mit i intereson; e majta ka kompleksin e origjinës e nuk kundërshton.
Askush nuk mund të mohojë guximin studentor të dhjetorit, ashtu siç nuk mund të mohohet as kurajo e qytetarëve që i përkrahën studentët në përballjen me dhëmbët e diktaturës. Ky ishte dhe do të mbetet një simbol i fuqishëm i përpjekjes shqiptare për liri.
Por si çdo simbol i fuqishëm, ai është i shkëputur nga realiteti i kohës.
As guximi, as thirrjet në shesh, nuk garantojnë ndryshimin e një sistemi liberal. Megjithëse shqiptarët instinktivisht këtë e kuptojnë fare mirë, prej njëzet vjetësh ata vazhdojnë të mbushin rrugë e sheshe me protesta e mitingje.
Pra, kemi ngecur pafundësisht në një imazh televiziv të 90-ës. Filmi i revoltës kundër pushtetit dhe manipulimit të saj përsëritet çdo vit zgjedhjesh, a thua këtë herë do të ketë një fund të ndryshëm nga ai i herës së kaluar.
Ne nuk na duhen revolucionarë (në këto anë historikisht revolucionarët janë kthyer shpejt në pronarë), ashtu siç nuk na vlen as të jetojmë brenda një simboli. Në thelb, revolucioni shqiptar i 90/91-shit ishte një fenomen hibrid, ashtu siç ishte hibrid edhe shteti komunist shqiptar. Hibrid është edhe shteti që kemi pasur prej dy dekadash një aksident historik.
Shkëputja nga miti i revolucionit kundër sistemit komunist do të vijë vetëm kur vendi të jetë shkëputur nga ngrehina dhe praktikat e atij sistemi. Kjo nuk ka të ngjarë të ndodhë shpejt.
Autori eshte kandidat për doktoraturë në Princeton University, SHBA
Vlerëso këtë shkrim
Komentet e fundit
- Lira thote: Nuk shof skamje per nje familje. Ne kushtet e fshatit, dhe qytetit, ne ... Cfare mendoni, si reagoni kur shikoni/degjoni per nje realitet te tille?
- Genci thote: Shkenctaret i kuptojne metaforat se vete i kane shpikur. Kush ka nje dell art... “Zoti nuk krijoi universin” sipas Hawking
- Koth thote: Mat nga Ulza !Admini nuk ktheu prgjigje keshtu qe heshtja quhet ... Berisha: Bregdeti jo më male betoni por pisha e ullinj
- emigrant thote: “M stands for Magic, Mystery or Membrane, according to taste.”&nb... “Zoti nuk krijoi universin” sipas Hawking
- Pjer Thomas thote: Hulumtimi qe autoret kan bere ne Kroaci, eshte me vlere, dhe gjithmon kam pat... Katekizëm në gjuhën shqipe në vitin 1584
- mati i ri thote: Berisha: Bregdeti jo më male betoni por pisha e ullinj
127 KomenteTrego/Fshih të gjitha përgjigjet ndaj komenteve
BRAVO!
Hallall doktoraturen!!!
You've got to be kidding. Se ti e paske filluar kete trendin e bravove per kete artikell.
Really, bravo? lol
E para titulli eshte komplet pa lidhje, tabloid-like-sensensionalist dhe, ndoshta dhe pa qellim, po natyrisht ofendues (shteti shqiptar aksident historik)! Dhe Ismaili rrezik prandaj e ka bere kete pune, per pasurite e PO. Tyryryry doktor-kandidati.
E dyta, ca do me thene "kandidat per doktorature" ketu ne Amerike, dhe pse permendet kjo ne fund te artikullit, dhe jo p.sh. "autori ka qef notin" ose "autori eshte kanditat per intelektual" ?
Thote ky kandidati per dhoktor, qe paska dy teori njesoj te perhapura, njera qenka, e perhapur me shume ne lindj, qe komunizmi u permbys per qellim te ... wait for it .... qe politbyroja te merrte pasurite.
Dmth nga te qenit ne krye ne rolin e mbretit dhe populli ne rolin e sklleverve, politbyroja u mblodh nje dite dhe vendosi "na u merzit kjo mesele ka gjysem shekulli, a nuk i fusim nje dore peskatsh dhe pastaj nje dore kapitalizem ku te jemi te gjithe te barabarte, por ama ne do jemi me mire se do marrim gjithe brisqet astra dhe do i shesim me shtrenjt kur te rritet cmimi". Dhe keshtu u be.
Kete teori (qe komunizmin ne Evrope e paska permbysur politbyroja qe te marre pasurite) dhe qe autori thote eshte kaq shume e perhapur ne Lindje, une tani po e degjoj. Po te ishte aq e perhapur ne Lindje, do ishte me shume e perhapur ne Shqiperi, dhe natyrisht ne Peshk. Gjithsesi eshte po aq pa llogjike sa kjo:
Come again kandidat-doktoro? Lehte? Po ne ishim vendi i fundit mer tyryryryryry, ne ishim 'keshtjella' e vetme komuniste ne gjithe Evropen ne '90, dhe Caushesku p.sh. ishte pushkatuar me te shoqen. Ti po te ishe Ramiz "daleni cuna mos u nxitoni" Alia dhe Skender "studentet me thyen xhamat e makines me gure" Gjinushi ca do beje?
Eshte paradoksale kjo, o kandi-dhoktor, qe te thuash 'u dorezua lehte' nderkohe qe ne ishim te fundit, pra rrezistuam pa e dorezuar deri ne fund. Eshte sic i them une, oksipleshtike. Eshte si te thuash Hitleri e dorezoi ne menyre shume paqesore pushtetin sepse vrau veten, nuk beri rezistence. E njejta llogjike, dmth "llogjike".
Mgjths paske mare vleresime maksimale nga peshqit, keshtu qe komenti im s'te prish noten.
P.S. Peshku, kishit kohe pa sjelle kshu artikujsh me qellim gerricjen dhe cic-micjen, aq sa na bete merak, thashe mos u ja ndodhur gje. Good to have you back.
xhibo, un deri ne ket cast kom pas besu qe edhe ti je ose PhD candidate, ose post doc. pa tallje.
S'ka rendesi mer yahoo, po kjo 'kandidat per doktor' me tingellon si 'kandidat per te bere seks' ose 'kandidat per te marre rrogen'.
Nejse, nuk ishte thelbi ajo.
Argumenti im ishte si me lart i shtjelluar, ose si me poshte i permbledhur: Shinat e ese/argumentit te ketij kandidatit jane, as prej letre jo, prej merimange. Mjafton te fryje era dhe bien.
Pervec mungeses se theksuar te njohjes se realitetit shqiptar para dhe gjate renies se komunizmit, qe del ne pah ne kete artikull, shkrimi bazohet ne gafa si "ne Evrope komunizmin e rrezuan politbyrote qe te ndanin pasurite" dhe "Shqiperia, vend i fundit komunist, nuk i rrezistoi renies se komunizmit, e dorezoi ne menyre paqesore". Keto jane themelet e ketij shkrimi. Bir Selmani i nenes. Shkrim i denje per tek Shekulli, po prisja qe te mos kishte kaq shume peshq qe te kumbajaoseshin ne kete lloj niveli, thjesht per nje karshillel ndarje politike, dmth hajt te themi qe komunistet i bene te tera, edhe e sollen komunizmin, edhe e rrezuan.
Me keto kapu ti, persa i ke dhene noten dhjete dhe nje pikcuditse ne fund atij qe ka bere artikllin.
mu me pelqejne shume gjera ne artikull, xhib. Do jem available ne rreth 1 ore from now dhe mbase flasim.
ps. po te parapergatis per nji dicka: ne jemi nje popull i till qe nje komune ka pas qen kontrollu dhe majt ne qetesi prej nje xhandari (nje perqindje jo e paket e ktyne kan qen nga malsit e skraparit).
Shoh edhe ne shkrimet poshte qe ti nuk argumenton me asnje pike debati, thjesht thua me 500 fjale qe artikulli nuk ben. Nuk permend asnje fakt, thjesht sorollatesh me fjale. Thote robi pale c'ka shkruar, e nga fillimi e deri ne fund te shkrimit tend po te njejten gje lexon, pa piken e argumentimit. E vetmja gje qe ke gjetur si argument, eshte pse shkruhet qe autori ka kandidature per doktorature. Percart, domethen.
Si Berisha
Fakti eshte qe ne vitin 89 nuk ndodhi asgje ne Shqiperi dhe kete s'e mohon dot. Autori ashtu si ti eshte kunder idese qe Alia paska dashur ne paqe. Ta ka sqaruar ndryshe. Thote qe priste te kishte nje opozite te brishte. Dhe te brishte e pati opoziten. Ngjarjet qe rrodhen me pas, e treguan vete.
Nisen levizjet studentore dhe pasi Ramizi u takua me drejtuesit e rinj, mes te cileve ishte dhe Berisha, u premtoi pluralizem dhe Berisha doli para popullit dhe tha: "Falenderojme shokun Ramiz Alia qe na udhehoqi..." bla-bla-bla.
Nuk me duket revolte popullore e Berishes mua. Ato protestat ne rruge erdhen pasi Berisha e kishte marre lejen per marrveshje nga Alia.
Po ashtu, per ne Europen lindore, personi qe e ka shkruar, ka shume te drejte. Shiko fakte sa te duash ne internet, pastaj eja ketu te mbrosh Berishen me fjale boshe. Ke shkruar gjysme faqe dhe asgje nuk thua. Shkruan qe shkruan carcafe, te pakten thuaj dicka. Nuk eshte debat thjesht te shash me fjale te sajuara "oksilesh e omnipresh" ate qe ka shkruar artikullin. Debat eshte permendja e fakteve.
Ky artikull eshte "spot on". Une kam bere njehere nje koment ne thelb te njashem me artikullin me lart sepse gjithmone kam qene plotesisht i bindur qe ne Shqiperi nuk ka pasur revolucion te vertete demokratik dhe permbysje rrenjesore te komunizmit por vetem nje sistem i shartuar me praktika dhe metoda komuniste te drejtimit te shtetit te nderthurura thelle me nje mentalitet anadollak turk te ryshfeteve dhe tarafit!
Artikull qe per mua meriton 5*****
Wow. Vertet qe bravo. Hera e pare qe lexoj nje shkrim kaq te drejte qe e pershkruan renien e komunizmit dhe qeverite e tjera me pas.
Njerez si ky duhet te ftohen te kthehen ne Shqiperi, jo qypa si ai Ardi Stefa.
thjesht, shkurt, sakte
Ore kur lexova 'shtet aksidental' kujtova se po fliste per 1912-ten ky. Sidoqofte, 100 pike per berjen e ksaj pytje 't'papame' me pare
PPSh u nis drejt rruges te neoliberalizmit qe ne vitet 80-te. Majat komanduese te ekonomise u kapen qe atehere
Aty eshte bukuria, Qafo.
ps. Te aksidenti i oksidentit.
Kesaj i thone te vesh pikat mbi "i"!
Edhe nga une nje 5*****
pse duhen artikuj te tille qe disa te kuptojne se shteti u vodh e po vidhet dita dites nga sherbetoret e diktatures...
E sakte shteti dhe endrra demokratike e shqiptareve u vodh! Kasta e vjeter u shfaq me nje lekure te re dhe u kryqezua me kasten e re dhe lindi ate kaos qe shqiptaret jetojne per dite sot.
Eshte nje gjeegjeze qe thote: C'fare lind kur martohet/kryqezohet gjarpri (nenkupto kasta e vjeter komuniste) me iriqin (nenkupto kasta e re pseudo demokratike)?
Pergjigja: Nje tel me gjemba ...
Nje gje nuk kuptova. Pse e ka quajtur gabimisht hapjen e murit te Berlinit?
Kam mungese informacioni te sakte per kete pike, kush me ndihmon? Pse e trajton si aksidentale renien e murit te Berlinit? A nuk ishte revolte popullore, me njerez qe u mblodhen dhe e rrezuan?
P.S
(edit) Gjeta informacion se pse ishte aksident hapja e murit te Berlinit.
Shume interesante. Nuk e dija kete.
AP shiko edhe http://www.peshkupauje.com/2009/11/muri-i-berlinit-dhe-keqkuptimi-qe-e-r...
AP ka diku verdalle nje artikull per renien e murit te Berlinit dhe pse ishte aksidentale.
Kemi 20 vjete vetem analiza steranaliza ( njoh dhe une nja ca qe mbrojne doktoratat duke lakuar sterlakuar pse/ si/qysh). A ka mundesi ndonjeri perveç analizes te mos dale ne kete perfundim:
"Kjo nuk ka të ngjarë të ndodhë shpejt."
po te propozoje zgjidhje? Zgjidhje qe mundesisht te kete dhe kellqe tu shkoje deri ne fund .
Jam shume dakord me ty. Megjithate, kjo lloj analize e drejte eshte rruge drejt propozimeve per zgjidhje. Jane zgjidhje qe vijne nga populli, besoj une, dhe populli nuk i ben zgjidhjet me vetedije, por natyrshem. Per te cilen duhet te kaloje kohe. Kam degjuar te thuhet se qe nje vend qe ka pesuar diktature per breza te tere, u duhen te nderrohen te pakten tre breza qe te fitojne nje demokraci te plote.
duhet ndonje permbledhje e paqme si kjo Iris, per tja dhene surratit langove si puna e Fevzos, qe me falni per shprehjen, na cane b.... ore e minute duke llustruar ngjarjet e duke u mburrur per "heroizma te papame" ne vitet e rrezimit te diktatures. A thu se mileti eshte bageti dhe nuk i ka jetu vete ato vite. A thu se kane vdek robt...grrrr
kanan tafili e venuto a Tirona. Ki e kuesto e? Kuesto e ai qe s'ta bo t'gjat hic... aqe, ke kodra kuqe...
ciao 'taljono. a tu caft kaptina, tu caft...
Hindsight is always 20/20!
Almost always!
Qe Ramizi nuk shtiu, ky nuk eshte mit, eshte fakt!
Pse-te, dhe sepse-te, mund te diskutohen deri sa t'vije Rregjnija Qiellnure, dhe prape s'ka per t'u gjet!
P.S.
A ka njeri ndonje dyshim qe po te kishte qene gjalle Enveri ne 90-91-shin, gjalle dhe lucid, kjo pune do kishte perfundu me dajak, po pa vrasje?
Nqs do ishte ngrejte njeri, qe une e dyshoj shume, Enveri do i kishte shti Qytetit Studenti me artileri, dhe asnjeri nuk do bonte as ciu, as bu!
Enveri mund te kishte perdorur artilerine por me siguri do te kishte perfunduar si Caushesku ne Rumani
Megjithate nuk qendron nje shpjegim i thjeshte ndermjet nje shendrrimi te kadifenjet(absolutisjht jo revolucion kadife) dhe nje perpjekje masive te inteligjences ose shtreses se mesme (nese do te perdorim te ulet ate te fshatarsise bashke me ata ne kampet e perqendrimit).
Faktet te mepastajme( sot) shpjegojne ndodhite e dikureshme.
1. Kreu i diktatures Alia eshte edhe sot i mirepritur ne ShBA dhe ka nje pasaporte diplomatike, si dhe akses ne cdo televizion lokal dhe tregon kujtimet e tij sa here ti doje bytha.
2. Ne krye te shtetit shqiptar qendrojne dhe drejtojne kryesisht inteligjenca e pregatitur me kujdes ne vitet 80 per njohje te perendimit dhe "komunizmit liberal". Ata u cuan ne perendim si "kandidate shkencash" dhe "eksperience teknike". Kryesisht Franca ishte lidhja me e shpejte e me pragmatike, si rezultat i lidhjeve te forta qe kishte me Lindjen dhe Sllavet ne vecanti. Gjinush, Islami, Berisha, Mejdani, etj.( Rama eshte i grupit prapambetes, por me nje pikpamje tjeter nuk po arrin te caje ne mes te liberaleve komuniste te cilet kane si eksperiencen ashtu edhe grupimin ose strukturen).
Ndikimi i Perendimit me ane te agjenturave, politikave te armatimit, si dhe pasoja e shkaterrimit ekonomik te pjeses tjeter te Shteteve socialiste i krijuan ineligjences komuniste shqiptare ndjenjen e shpetimit/mbijeteses, qe vinte si intuite e kapjes fort pas atij Blloku me te njejtin sistem, pamevaresisht egersise ose "mevehtesise".Kjo e fundit ishte vetem nje propagande per ti hedhur hi syve si brenda edhe jashte "mases se reaksionit". Ne ishim "Lindja in Extremis"!
Psh: Ne "Revolten e heshtur", te 1990-es, pati nje parapregatitje ekselente te struktuarve te shtetit per nje reaksion ne pritje. Ishte frike apo desh tu tregonte Perendimit qe "ne mund ta shkaterrojme gjithshka", le per tu diskutuar, por nje paralajmerim i ketij shteti qe jepte te kuptonte ate "qe une jam drejt ngordhjes por kafshoj fort ne grahmat e fundit" ishte ashiqare. Kerkonte bashkebisedim? Apo ishte gati te vihej ne sherbim?
Eksperience kishte me Hoxhen, i cili si me ate "Shkemb graniti ne Adriatik", e kishin lene si Lindja edhe Perendimi te merrej me te tijet, e te ishte nje fare Kloni strategjik ndermjet dy kampeve.
Pastaj formatimi i Azemeve, Ben Imameve, apo edhe Mehmet Elezeve, Mustafajve me Berishet, kerkon nje studim me te hollesishem qe mund ta kaperdijme pas nja 20-te te tjerave.
A mund te shpjegohet "aksidenti historik" i komunistit fanatik Sali Berisha ne krye te PD-s apo opozites? A eshte "aksident historik" qe shumica derrmuse e opozites me 90-n kishte lidhje familjare/shoqerore me te ngushta se vete PPSH e 90-s me eliten bllokut?
Ne Shqiperi nuk pati permbytje te sistemit, thjesht nje zevendesim me tjeter emer. Pra, pati nje shkrirje te sistemit nga vete brenda. Pastaj fabulat dhe legjendat i leme per 8 dhjetorin e rradhes.
Autori ka mangesi ne analizen e vete.
z/znj Liqeni - padyshim qe kjo teme eshte shume e gjere dhe analiza mund te jete me e thelle. Megjithate autori duhet pergezuar per nevelin e artikullit.
Qenkemi edhe dy here patriote (Shqiperi+UK)!
Mrroklle,
Kellira, punoi fort per shkaterrimin ekonomik te metejshem te vendit. Mos me keq lexo pls, jo per shkaterrimin ekonomik te regjimit, por te vendit.
Kush, Enveri, Ramizi?
Se une kam pershtypjen qe Enveri e qeeu vendin, e la bosh, dhe Ramizi gjate pese vjeteve te sundimit, kur vendi ishte ekonomikisht ne "freefall mode" vetem se fiku driten e dhomes, dhe pati "the good sense" qe mos na hudhte predha siper!
Nejse, ky muhabet eshte muhabet koti, une thjeshte po veja ne dukje qe dicka faktike si mungesa e artilerise ne QS nuk eshte mit!
Ky stazhieri per daktor, do bonte mire t'mos lunte kaq "fast and loose" me termat, sidomos per ngjarje kaq te vona ne histori, ku shumica derrmuese e aktoreve jane (eshte ? ) akoma gjalle!
Enveri ne 10 vitet e funit te jetes ish pupac. Kellira, jo vetem qe smori as edhe nje tentative per te kry reforma, por kundershtoi dhe nulizoi te gjitha kerkesat per reformim praktik; kerkesa qe do rrisnin mirqenien e jeteses e me tej.
10 vjetet e fundit ishin "onanizmi cerebral" (TM PF). Kulmi qejfit! Fucked his brain by fucking up a whole country. Vetem Zeusi mund t'i afrohet n'ate qejf.
10 vjet thoni?
Jo, me nuk e besoj qe nga 75-sa bonte vapora letre ky!
Ndoshta nga viti i fundit, bo vaki, po kur iu turr Mehmetit, i kishte ne vend zaret ky!
Zaret ne ven kan qen gjithnji, mrrok. Llafi ishte per tjeter sen.
t'kujtohet zhoao amazona. internacionalen e katert tha, do e bojm n'tiron.
ve bast se fidel kastro do cmendej nga xhelozia
Ho i here!
llafi ishte ke onanizmi. ky onani ishte i tip qe ia bote qefin vetes. qejfi ktu ishte me u bo shekspir n'pleqni.
Aha!
Vitet e Vegjelise dhe Perralla te Tjera nga Qyteti i Gurte!
Dy Popuj Miq!!
Libri me misterioz, i botum' ne vendin me ksenofob, nga bash arkitekti i izolimit!
P.S.
Dikush thote me poshte, qe vendi ka qene ne auto-pilot mbasi vdiq Enveri! Gjeja me e mencme qe kam lexu sot!!
Yes! Shume e mencme vertete!
Se mos me keni keqkuptu per mu kellira eshte alia.
Erozioni sistemit komunist ka qene nje proces gradual. Nese deri ne fillim te viteve 70 pati nje lloj suksesi ekonomik me ndihmat e BS dhe me vone te Kines, kjo e kombinuar me narkozen ideologjike ( perspektiva e ndritur, ) pas 75 e ketej, renia ekonomike u be evidente, mangesite dhe disfatat me te dukshme dhe pikerisht ne kete periudhe propaganda ideologjike me teper bazohej ne argumenta negative ( rrethimi imperialisto-revizionist, armiku na ka hale ne sy ) per te justifikuar restriksionin, masat shternguese politike, denimet, kufizimet ekonomike etj.Pas 78 kur u prishen marredheniet me Kinen, ekonomia po hante nga dhjami i vet.Po ne kete kohe filloi bunkerizimi total (75-80) nje superngarkese ne kurriz te ekonomise se rrenuar e qe po jepte shpirt . Kjo situate u rrokullis deri ke tufezat e tallonat e R.aLISE
Po ne kete linje jane dhe perpjekjet per te injektuar optimizmin fals mbi revolucionin si nje ceshtje e shtruar per zgjidhje, botimi veprave te EH "Imperializmi dhe Revolucioni" dhe ajo qe thote Em, vizitat e shpeshtuara te ca figurave komike te komunizmit boteror ( e vetmja sharmante ishte znj. Shantal-franceze) Pra "zaret" e se keqes qene hedhur dhe degradimi, humbja e besimit, pakenaqsite ne rritje, zemerimi me i ndjeshem po shkonin kreshendo.
Disidence te hapur ketu nuk ka patur. I vetmi "disident" apo "diversant" pikerisht ne kete faze te fillimit te rrenimit ekonomik ishte tv dhe "kanocet" prej nga shqiptaret krahasonin politiken e rripit te shternguar me konsumizmin vezullues te kapitalizmit "qe po jepte shpirt"
Pra nese duhet ngritur nje permendore, kjo duhet te jete nje KANOCE!
Nje KANOCE qe shembellen edhe me coca cole atje ku ka qene busti EH. Simbol i dy koheve. Simbol i Lirise.
Pervec tezes "revolucion i vjedhur" qe do te thote gjakderdhja e munguar- asgje e re.Vetem nje sistemim i tezave qe kane qarkulluar posht e lart keto 20 vjet. Analize analizash. E diskutuam edhe ne temen per 2 dhjetorin.te pakten brezi qe eshte gjalle nuk i ha dokrat mbi revoltat popullore dhe ndeshjen titanike studente-diktature. Ca shkopinj gome dhe lehje qensh ke Jordan Misja dhe erdhi fermani.E kush nuk e paska dit qe, ca me hir e ca me pahir, ish nomenklatura e larte nenshkroi ndryshimet. R.Alia mezi c priste levizjen e studenteve.
Po kapjen e pronave publike dhe pervetsimin e pasurive te mbetur pa zot a nuk e beri ish nomenklatura (ish drejtues ndermarrjesh, teknokrate ) pavaresisht ngjyrave qe moren majtas e djathtas. Politbyroja ishte tutkune-thote autori dhe nuk ishte ne gjendje te vidhte.Po ne Rusi, ish anteare te Politbyrose akaparuan ekonomine ? Na sillni dot ndonje emer si shembull? Kasta drejtuese por po kjo gje ndodhi pak a shume edhe ketu.
PPSH u iluzionua nga mungesa e disidences. Lexoni fjalimet e R.Alise te fundvitit 90 dhe flasim. Po pse nuk e dinin ata qe per 45 vjet ushtruan luften e klasave, terrorrin, persekutimet qe cdo aksion ka reaksion? Pse vertet mendoni se te gjithe ishin leshko ose lenka quko? Ata qe besonin ne forcen e sistemit i dinin dhe pikat e dobeta te tij prandaj realizuan uljen e bute te avionit.
"Shteti Shqiptar,ky aksident historik", Kaq me mjafton,shteti Shqiptar nuk erdhi aksidentalisht o Mehill qe akom nuk ke zbrit nga stanet por si rrjedhim i lufterave te pergjakshme te mijerave e mijerave patrioteve Shqiptar qe dhane jeten per kete vend.Ti or kokrra malokut perpara se te fillosh te shkruash ndrysho titullin e shkrimit,aaaa ne qofte se ti deshiron te behesh interesant me nje titull shkrimi qe nuk ka lidhje me sa me poshte ti parashtron atehere or lumjon ke gjet vendin e pa pershtatshem me e postu,ah tek gazeta shekulli po mund te shkruash cfare te duash por mua,ti o kokrra malokut nuk me provokon dot,do thuash ti qe te provokova se ti u zemerove,joooooooooooo me i qete se sot nuk kam qene kurre o moter perdale.
PS.te me falin malesoret.
.........
Mos deshe noj shpjegim me te detajum ti shoku?
Nuk e kuptoj pse e vlerësoni kaq lartë këtë artikullth?! Për mua ai është tepër sipërfaqësor, përgjithësues dhe i pabindshëm në logjikën e argumenteve. Të quash një ndryshim aksident dhe njëkohësisht të pretendosh se kishte një plan për ndryshimin është kontradiksion i varfër intelektual. Nuk është e vërtetë që nuk ka pasur trysni nga studentët dhe qytetarët që morën pjesë në përmbzsjen e Dhjetorit 20 vite më para- apo si i sheh përmbysjet z. Mëhilli- si luftëra të armatosura si L2B-ja? Pastaj ka edhe një të metë kardinale ky shkrimth- nuk jep asnjë konkluzion dhe asnjë zgjidhje. Hedhja e bojës në letër vetëm për të shkruar të bën novelist jo shkenctar politik, intelektual apo politikan.
Shtetit komunist u rrezua se i erdhi vakti se pari nuk kishte motiv per te rezistuar, nuk mundi te kenaqte te gjithe ekonomikisht, disa hanin buke gruri, disa misri, kishin filluar "tallonat", se dyti, nuk kishte mbeshtetje "internacionaliste" te shteteve si Kina Rusia, dhe vendet e "bllokut komunist", se treti, "vallja ne goje te ujkut" nuk kishte gjasa te vazhdonte, po i keputeshin gjunjet.
Se katerti,Rajsoni luajti nje rol te madh, per ta shpejtuar rezimin komunist!
Se pesti, ushtria dhe policia shqiptare ne pergjithsi, nuk ishte nje kaste e vecante sherbimi, ato ishin thjesht popullore, dhe te lidhur me popullin, jetonin si populli, mentaliteti i tyre ishte ne pergjithsi si i popullit.
Njeri ketu tha se te ishte Enveri do te kishin qelluar me top.Jo mer jo, ke do te qellonin, vellezerit e tyre, femijet e tyre?
Njerzit qe moren persiper te udhehiqnin "revolucionin" i nxori rastesia ne krye.,dhe ky rast u shfrytezua mire.Se fundmi komunizmin e rrezuan vet komunistet,bijte e tyre.,te mbeshtetur edhe nga shpresa popullore dhe endra per te jetuar ndryshe nga e kaluara.
Kjo ender erdhi si dhurate nga qielli, pikerisht sepse ne Rusi,Rumani,Gjermani po zjentte lufta e vertete per ndryshim.Ishte koha shume e pershtatshme per Aventurier, qe ne fakt duheshin, qe te papregatitur, moren pushtetin, si dikur partizanet, qe ishin me 8 klase shkolle, dhe qe do te mesonin nepermjet gabimeve.
Ne fakt gabimet ndodhen nje pas nje deri ne 1997, qe i vuri vulen e paaftesise dhe aventurizmit i cili vazhdon ende sot.,me gerdecin, me reformat ne drejtesi, me rrugen e kombit, me permbytjet ne shkoder,Do zoti ky aventurizem te ndalet sa me par !
Bie dakord me Burimin qe shkrimit i mungon thellesia. Ne fakt sistemi komunist shqiptar kishte filluar te binte e ishte ne pikiate qysh kur komunizmi po tkurrej ne B Sovjetik e me gjere ne Lindje. Kjo filloji te ndihej fort nga fillimi i viteve 80. Gorbacovi e pershpejtoji kete proces, po ashtu renia e murit. Ishte nje proces organik qe nuk mund te ndalej as ne Shqiperi. Cfare ndryshonte mes vendeve te lindjes ishin vetem specifikat lokale te cdo shteti. Ne BS teknokratet pervetesuan pronat shteterore. Ne Rumani diktatori Caushesku qe teper mizor per te pranuar largimin e bute. Ne shqiperi hapja e ambasadave ne korrik 90 e beri fare te kuptueshme renien ne cdo moment te sitemit, bile ne nje fare menyre ky mesim me idene se pushteti komunist po bie ngadale e zbehu mjaft zemerimin e akumuluar popullor kunder sistemit ndaj edhe dhjetori i 90-tes qe nje reagim i bute qe u parapri nga pergatitja me dinakeri e kastes se drejtuar nga Alia. Mos te harrojme se kasta politike shqiptare qe komuniste por qene komuniste jo te prerjes se dokut sovjetik por te liberalizuar nga pozicioni gjeografik i shqiperise prane perendimit, por edhe te liberalizuar nga kontaktet e kastes se re komuniste me perendim si rezultat i edukimit te tyre ne keto vende.
Prape pyetja ngelet..a qe aksident shteti shqiptar i lindur ne 1990-91? Me nje pergjigje te shkurter..JO! Shteti shqiptar i 1990-tes qe nje produkt organik qe filloji te ngjizej qysh kur praktikat komuniste te imponimit ideor e ekonomik filluan zmbrapseshin ndaj deshires individuale per zjgjedhje te lire dhe liri shprehjeje. Shteti shqiptar filloji te krijohej virtualisht ne momentin kur dhuna shteterore u ballafaqua fort me idene universale se cdo qenie njerezore ka te drejten e organizmit te jetes ne menyre te pavarur. Nje mendje e holle e dallon kete procesformim ne fundin e viteve 70-te.
Aksidenti i vetem qe se ndonese shteti i ri shqiptar i 1990 u ngrit mbi nje themel lirie praktikat qe e karakterizuan vazhduan te ishin e jene autoritare, intolerante dhe asfikuese per individin. Kjo eshte pasoje e jo vetem viteve komuniste, por me gjere e mungeses se tradites liberale e shtetformuese te Shqiperise dhe mungeses se demokracise si model operues ne historine e shqiptarit.
Ata t'MaQIna Importit kan bo hatane
1 *
Renia e komunizmit nuk ishte parashikuar nga askush, sidomos aq shpejt. Kam pase lexuar artikuj gazetash te kohes te Perestrojkes dhe udhetimeve te Gorbacov-it ne Europe. Asnjeri nuk parashikonte renien. Artikujt e shkruar me entuziazem si nje hov i ri ne marredhenie nderkombetare, se si Fiat, Mercedes po planifikojme investime ne BS etj. Intelektualet, analistet te zhytur ne pluhrin e bibliotekave kane dale bllof me parashikimet e tyre. Sot nuk ja ve veshin askush. Renia e komunizmit, thelbesisht ishte levizje nga poshte. Fatkeqesisht niveli intelektual shqiptar eshte teper medioker, sa qe mjafton nje shkrim pak me larte nga mesatarja per te bere buje.
E drejte. Prashikohej liberalizim i sistemit. Deri ketu.
Përshtypja e vetme që më le leximi i këtij shkrimi është se z. Mëhilli i duhet boll punë - dhe një mal me libra për të lexuar - përpara se të mbrojë atë doktoratën e tij në Princeton.
Thjesht, i rekomandoj të lexojë Jacek KURON - La foi et la faute. A la rencontre et hors du communisme, Ed. Fayard 1991. Historiani polak, një nga themeluesit e Solidarnoshç-it, mbrrin në përfundimin e mëposhtëm: "Nuk ishim ne që e rrëzuam komunizmin. Ai u shëmb vetë mbi kokat tona. »
Po ktij kapitalizmit c'do ti bejme? Se Minsky Moment po avitet furishem. Eh mer Marx...t'kena lon pas dore:)
mos eshte Vala Kondratieff ajo qe po bie furishem
Marx-in pas dore e kemi lene ne, po s'e kane lene kapitalistet
Autori shfaq mungese jo vetem te njohurise se ekonomise politike (nga ku kupton shum mire sistemet politike), por dhe mungese te fakteve e te njohurise se rrethanave.
"....Shqipëria nuk kishte as një fije disidence të organizuar, e jo më shoqëri civile,..."
Shqiperia kishte disidence por ata jane shtypur dhe shkateruar qysh ne formim/ngritje. Autori nuk di gje mbi kete fakt, dhe ai duhet ti shtroje nje pyetje vehtes; Pse une dhe shoqeria nuk dime gje mbi keto fakte.
Pergjigjen ai jap une. Ti kandidati per doktorate, nuk e di (ose e di por ben sikur nuk e di) sepse ne krye drejtojne akoma ish te kartelizuarit, te tredhurit, te cilet per disa çeshtje kardinale (sipas tyre) nuk mund te dalin jashte kornizes.
"....E mbushur me tutkunë të kullandrisur, Politbyroja shqiptare nuk kishte aq kapacitet mendor sa të "vidhte shtetin" shqiptar siç bënë aparatçikët sovjetikë..."
Ata tutkunet, vendosen ne krye te "opozites" njerzit e tyre, si dhe te kartelizuarit e te tredhurit. Atyre nuk u ka interesuar kurre te flasin per disidencen, per shume arsye. Edhe sa per ekonomine, autori ben sikur nuk e di, se zoterimet kryesore te ekonomise shqiptare, i kane pikerisht pinjollet e ish nomeklatures.
Ne pika te tjera autori ka te drejte, por une do ti sugjeroja qe ai te njihet me shume me faktet dhe jo me "thuhet", "mendohet".
Që Shqipëria nuk ka patur disidencë, kjo nuk ka nevojë të vërtetohet dhe as të aludohet e kundërta. Në një diktaturë, ku nuk ke guxim të flasësh as në familje, aq më tepër publikisht, disidenca nuk ka si shfaqet e për pasojë është inekzistente, pasi disidenca nënkupton një hapësire minimale të fjalës...
Mënyra se si, ju dhe ca të tjerë harbutë më sipër, i drejtoheni dikujt, që thjesht shtron këndvështrimin e tij, për mendimin tim për t'u lavdëruar, është një nga shkaqet që shpien në fenomenet e trajtuara në artikull: primitivizmi i mëshimit të së drejtës për të patur të drejtë domosdo, denigrimi i bashkëbiseduesit, qoftë ky dhe i panjohur, të çojnë pikërisht atje ku ju, sipëruar nga anonimiteti dhe lehtësia me të cilën mund të hedhësh ditën e sodit trakte e fletërrufe pa u dënuar, me një fjalë: të bësh disidentin skiç duke hedhur shashka pa qenë fare e nevojshme, si kofini pas të vjelit; të bëjnë pra ta gjesh veten papritur në llogoren, në të cilat supozuat tjetrin e ta qëlloni atë, veten dmth me çfarë të keni në dorë aty pari.
tung
p.s.: Para se të vini në dyshim arsimimin e dikujt, duhet të ju bëhet e ditur p.sh. se fjala shum/ë, shkruhet me ë në fund dhe shumë fjalë të tjera.
Per ju komentuesit qe merrni vesh edhe nga doktoraturat edhe nga politika ekonomike, kam nje detyre te vogel shtepie:
Na nderoni me gjenialitetin e mendjes tuaj, dhe pastaj do jua varim komenteve tuaja paternaliste.
Dude!!
Ca, as te mos komentojme tani ne?
@pmusaraj: Ketu eshte nje version i shkurter me vetem 400 fjale per tani per tani:
Nëse do të analizojmë revolucionet e Europës Lindore të vitit 1989 përmes pranise ose mungeses se alternativave lokale të komunizmit, Shqipëria paraqet një rast ekstrem. Për shkak se Shqipëria kishte me pak alternativa serioze në strukturën e Partisë, Shqipëria përjetoi ndryshimet më pak te dukshme në 1989 ne krahasim me vendet e tjera te Europes Lindore. Në fakt ndryshimi filloi qe me vdekjen e Enver Hoxhës në vitin 1985, i cili udhehoqi vendin gjate Luftës së Dyte Botërore dhe me vone Partinë(PPSH) dhe shtetin gjatë gjithë Luftës së Ftohtë.
Ne kohen kur Hoxha vdiq në moshën 77 vjec, komunizmi shqiptar ishte i rraskapitur. Dyzet vjet politike staliniste e brendshme (lufta a klasave, shtypje dhe mospajtim me kritiken, planifikimi i centralizuar ekonomik dhe kolektivizimi) kishte prodhuar standard më të ulët te jeteses në Evropë. Kjo e kombinuar me një kulturë sterile e cila nuk ofroi asnje ide alternative politike. Vendi ishte vetë-drejtues, por i totalisht izoluar.
Pasardhësi i Hoxhës ishte Ramiz Alia, një komunist që nga mosha 18 vjec, i cili u ngrit me shpejtësi në rangjet e larta partiake dhe shteterore. Pavarësisht besnikërisë se tij tek Hoxha, Ramiz Alia njohu në vitin 1985 se vendit i duhet ndihma ndërkombëtare dhe reformat ekonomike. Midis 1985 dhe 1989 ai ndermori një sërë nismash si rritja të pagave, me shume liri ne mallrat e ndaluara te konsumit (ju kujtohen radhet e cimcakizave!) dhe tolerancë e kritikave nga shkrimtarë të vendit, por perseri Partia(PPSH) mbajti një monopol të pushtetit politik.
Alia nuk pati ndonje sfide serioze gjatë vitit 1989. Partia përshpejtoi planet për reforma ekonomike, por nuk bëri asnjë lëvizje drejt pluralizmit politik deri në dhjetor 1990, më shumë se një vit pas ngjarjeve tjetërkund ne Europen Lindore. Në e zgjedhjet e para te lira në vitin 1991, PPSH mori 56 për qind të votave, dhe Ramiz Alia u zgjodh president. Me fjalë të tjera alternativat politike serioze ishin aq pak ne Shqipëri sa që partia dhe personalitetet e saj kryesore ende e mbizotëruan peizazhin politik.
Perfundim: Nëse ne kishim nje "revolucion" në Shqipëri, aspektet e saj vendimtare janë një çështje e modernizimit ekonomik, dhe jo politika. Me pak fjale Ramiz Alia dhe PPSH nuk u shemb ne 1990 dhe nuk eshte shembur akoma edhe sot. Kujto ketu dy figurat kryesore politke qe kane mbizoteruar 20 vjetet e fundit ishin Fatos Nano dhe Sali Berisha - qe te dy te dale nga gjiri i PPSH.
Deri diku te jap te drejte per agresivitetin, kur duhet, duhet. Nejse, pyetjes tende po i pergjigjem me me pak se 1000 fjale. Citim
Vrasja e Caucescut per shqiptaret ka patur shume me peshe se sa Solidarnosc. Polonia ishte larg. Gjeografikisht e politikisht. Ti themi gjerat si jane. Enveri, nuk ka qeverisur deri kur vdiq. Enveri ka qeverisur deri kur ra komunizmi. Frika e Enverit ka dominuar mbi te gjithe, deri kur ndodhi nje fakt, vrasja e Cauceskut. Aty frika se "mos perfundojme si Caucescu" i zuri vendin "frikes nga Enveri".
Genc Ruli
1000 fjale pse PPSH e la pushtetin aq lehte? 4 fjale Penar mjaftojne:
Nuk e la por ja morem!
Pak me qarte zoteri se ketej edhe thua qe ka pasur disidence por dhe nga ana tjeter thua qe jane shtypur qysh ne fillim dmth qe troç fare, disidence nuk ka pasur! Gjithmone nisur nga fjalet e tua!
Me pelqen ky kendveshtrim.
Kjo pyetja se pse na qenkerkesh dorezuar kaq shpejt Partia e Punes me kujton ate diskutimin ne federaten shqiptare te futbollit para ndeshjes Shqiperi-RFGJ, dikur nga vitet '70. Kryesia e mbledhjes shtroi ceshtjen e dites qe ishte: te diskutojme per te identifikuar se ku i pikon catia skuadres gjermane. Perfundimi (gjysem i shprehur) i mbledhjes ishte: para se te zbulojme se ku i pikon catia gjermaneve, te jemi te qarte qe s'kemi cati per vete...
Ne Shqiperi ne fund te viteve '80 njerezit po ngordhnin per buke qe prej disa vitesh. Kishte patur nje rrezim te Murit Shqiptar te Berlinit me ngjarjet e Ambasadave ne mes te vitit 1990.
Te besh doktoratura me pyetje te tilla eshte ne rastin me te paket naivitet.
Ne fund te viteve '80, PPSH-ja i kishte breket neper kembe se i kishte njerezit te uritur dhe frika e kokes ishte jo e paket. Regjimi ishte ne prag te kolapsit por duhej nje shtytje per ta rrezuar teresisht. Ne shkurt te 1991, turma e irrituar rrezikoi te sulmonte bllokun dhe po te mos i kishte frenuar Neritan Ceka qe asokohe gezonte shume popullaritet, ajo qe i ndodhi librarise "Flora" dhe shtatores se Enver Hoxhes do t'i kishte ndodhur gjithe bllokut, me pasojat te parashikueshme ne jete njerezish nga te dyja palet.
Eshte shume kollaj te flasesh sot nga kulla Eiffel, buze Tamizit apo ndonje lumi tjeter ne Europe apo Amerike te Veriut se revolta anti-komuniste shqiptare na paskesh qene nje pese me hic. Mua me duket se ide te tilla jane mungese respekti per historine e vendit.
na kape mat o Penar me këtë detyrën e shtëpisë!
P.S: të paktën, a kemi të drejtë ta pyesim këtë tipin e Princetonit ku e gjeti titullin:
Shteti shqiptar, ky aksident historik?Nuk eshte nevoja per artikull me 1000 fjale...mjafton nje : "Anteu( PPSH) ishte ne ajer" per dy arsye, nje; kishte kohe qe nuk prekte token, nuk njihte realitetin, dy; nuk kishte mbeshtetje te jashtme, ne 1978 Shqiperia(PPSH)mbeti si peshku pa uje !
Teze pas teze per nje histori me 2000 miljon deshmitare okulare,ne jemi shqiptaret qe vazhdojme te qajme deri sa dikush te na tregoje nje perralle.
Ky burri shume mire shkruan,po kaq mire sa shume te tjere verdalle,edhe ky po jep mendimin e tij mbi historine tone te perbashket.Tani ne Shqiperi ka vetem dy lloj njerezish disa njerez qe bene revulicion dhe disa njerez qe dorezuan pushtetin pa vrare gjithe njerezit e mundshem per tu vrare nga dora e te foortit.Tani ne rrime dhe diskutojme ishte kalbur dora e vrasesit apo kishte brire revulucionari.
Medimi im eshte se ne Shqiperi nuk ka pas ndonjehere revulucion demokratik e as popullore, ne akoma jemi ne komuizem,biles edhe me te keq se ai i "rrezuari ".Mendoj se komunizmi ne shqiperi eshte treguar si nje personazh kryesor neper filma, ai vetem ka lene te mendoj sikur ka vdekur ne fakt ai eshte i ngritur me i fuqishem se me pare.Komunizmi ne Shqiperi eshte i maskuar, drejtuesit e tij jane me te tjere emra te cilet te gjithe i dime.Mendoj se ketu hyn ne pune shprehja e urte popullore se kush i rrin molles nen hije i han edhe kokrrat Mendoj se pushteti komunist ne shqiperi eshte lene ne duar te sigurta nga ana Ramiz Alise ne duart e atij qe ju la po ashtu edhe detyra e mobilizimit te rineise komuniste per 25 vite me radh.U la ne dore te atij qe po deklaron ne seline e nje PD-je se eshte i betuar se nderi ne 2024 nuk ka ndermend te ike nga partia, ai ka mundesi i eshte betuar Ramizit se do e mbaje sa Enveri partine shtet.Komunizmi ne shqiperi nuk ka ikur le te me thote dikush kush vlente me shume ne komunizem,diploma apo pershtypja e partise dhe tesera e saj.Po sot kush vlen me shume diploma apo tesera...................? te gjith e dime.
Shqiptaret seriozisht jane perpjekur ta shembin komunizmin dhe vertete e kane shembur, por e kane lene gjalle dhe ai eshte ngritur dhe jeton shendosh e mire.E kam thene edhe njehere tjeter, ne tjeter diskutim ne po besojme akoma se ka ikur komunizmi,por ky eshte nje besim i verber per sa kohe Komunistat sillen neper kryeministri cdo dite.
Shitesja, disidente apo kundershtare te organizuar e te pa organizuar te sistemit ka patur gjithmon, por ata jane izoluar, dhe kur erdhi 1990-91, u be shum kujdes nga regjimi i asaj kohe qe ata te mos afroheshin ne drejtimin e opozites qe po formohej, fatkeqesisht nga ish, te tredhurit, kartelizuarit etj.
E ke gabim ,pushteti eshte ne duart e aventuriereve dhe jo te komunisteve, nuk ka komunist me prone private sic ka ne Shqiperi, qe thone beni si them une dhe jo sic bej une.
Ne Shqiperi nuk ka as komunizem dhe as kapitalizem dhe kjo eshte gjeja me deshperuese qe mund te egzistoje ne ruzullin toksor!!
Arianit Kush te tha se nuk kishte ne ate kohe prone private atehere cdo prone ishte e shtetit dhe i gjithe shteti prone private keshtu ka ne komunizem.Edhe sot cdo kush mendon se ka prone por ne fakt eshte vetem e komunisteve te cilet kontrollojne tregun me cdo gje qe shitet e blihet, cdo gje eshte "made in pushtet".
@pmusaraj: Ketu eshte nje version i shkurter me vetem 400 fjale per tani per tani:
Nëse do të analizojmë revolucionet e Europës Lindore të vitit 1989 përmes pranise ose mungeses se alternativave te tjera politike ndaj komunizmit, Shqipëria paraqet një rast ekstrem. Për shkak se Shqipëria kishte me pak alternativa serioze në strukturën e Partisë, Shqipëria përjetoi ndryshimet më pak te dukshme në 1989 ne krahasim me vendet e tjera te Europes Lindore. Në fakt ndryshimi filloi qe me vdekjen e Enver Hoxhës në vitin 1985, i cili udhehoqi vendin gjate Luftës së Dyte Botërore dhe me vone Partinë(PPSH) dhe shtetin gjatë gjithë Luftës së Ftohtë.
Ne kohen kur Hoxha vdiq në moshën 77 vjec, komunizmi shqiptar ishte i rraskapitur. Dyzet vjet politike staliniste e brendshme (lufta a klasave, shtypje dhe mospajtim me kritiken, planifikimi i centralizuar ekonomik dhe kolektivizimi) kishte prodhuar standard më të ulët te jeteses në Evropë. Kjo e kombinuar me një kulturë sterile e cila nuk ofroi asnje ide alternative politike. Vendi ishte vetë-drejtues, por i totalisht izoluar.
Pasardhësi i Hoxhës ishte Ramiz Alia, një komunist që nga mosha 18 vjec, i cili u ngrit me shpejtësi në rangjet e larta partiake dhe shteterore. Pavarësisht besnikërisë se tij tek Hoxha, Ramiz Alia njohu në vitin 1985 se vendit i duhet ndihma ndërkombëtare dhe reformat ekonomike. Midis 1985 dhe 1989 ai ndermori një sërë nismash si rritja të pagave, me shume liri ne mallrat e ndaluara te konsumit (ju kujtohen radhet e cimcakizave!) dhe tolerancë e kritikave nga shkrimtarë të vendit, por perseri Partia(PPSH) mbajti një monopol të pushtetit politik.
Alia nuk pati ndonje sfide serioze gjatë vitit 1989. Partia përshpejtoi planet për reforma ekonomike, por nuk bëri asnjë lëvizje drejt pluralizmit politik deri në dhjetor 1990, më shumë se një vit pas ngjarjeve tjetërkund ne Europen Lindore. Në e zgjedhjet e para te lira në vitin 1991, PPSH mori 56 për qind të votave, dhe Ramiz Alia u zgjodh president. Me fjalë të tjera alternativat politike serioze ishin aq pak ne Shqipëri sa që partia dhe personalitetet e saj kryesore ende e mbizotëruan peizazhin politik.
Perfundim: Nëse ne kishim nje "revolucion" në Shqipëri, aspektet e saj vendimtare janë një çështje e modernizimit ekonomik, dhe jo politika. Me pak fjale Ramiz Alia dhe PPSH nuk u shemb ne 1990 dhe nuk eshte shembur akoma edhe sot. Kujto ketu dy figurat kryesore politike qe kane mbizoteruar 20 vjetet e fundit ishin Fatos Nano dhe Sali Berisha - qe te dy te dale nga gjiri i PPSH-se.
Shperberja e Bashkimit Sovjetik, ne 15 republikat e reja, per menyren "paqesore" se si u be, ishte e paimagjinueshme per sovietologet ne US psh. Me duket e kam thene nje here tjeter ne peshk, nje nga Prof e mi po mbronte doktoraturen mbi Perandorine e Lindjes, kur u shperbe "papritur e pa kujtuar". Sovietologet ketej u kapen si dreri nen drita.
Ndersa trajtojme here pas here "revolucionet", "kunder-revolucionet" e ideve, anashkalohet aspekti, per te mos thene marksi-sisht fondacioni. Qe nga koha e Brezhnev po e merrte ferra uraten. A eshte sistemik, dmth sistem i tille ishte jo-sustainable, apo te qenit ne "mobilizim" ushtarak (financiarisht dhe industrialisht) te perhershem me Perendimin, apo te dyja bashke, eshte per t'u debatuar.
E verteta eshte qe ne kohen e Brezhnievit e tutje, ekonomia u perkeqesua.
Pertej Bashkimit Sovietik, e njejta gje vihet re edhe ne Shqiperi, sidomos ne vitet 80-t. Racionimi, tollonat, cfare ishin? Ne nje situate te tille, sistemi/partia/nomenklatura s'kishte ku te jystifikohej ekonomikisht, ideologjikisht jo e jo pasi Blloku i Lindjes per aq sa qe pike referimi s'ekzistonte me. Keshtu qe ata e dinin me mire se populli i rruges qe sistemit i kishte ardhur fundi. Ne nje situate te tille, perdorimi i forces do ishte irracionale nga ana e pushtetit. Jo vetem qe s'do zgjidhte asgje, por do t'u mohonte vete atyre sigurine e vazhdimesise ne nje forme ose tjetren. Keshtu qe "makiavelian" si vendim mos-perdorimi i dhunes.
Teza e propagandes komuniste ka qene : pushteti del nga pushka dhe mbrohet me pushke. Vertet doli nga pushka, por ajo ishte drejtuar kunder pushtesve nazi-fashiste dhe revolucioni para se te ishte social, ishte nacional. Kjo eshte e vertete per te gjitha vendet e Ish bllokut komunist ne Euroazi.
Sipas kesaj logjike (ideologjike) mbrojtja me pushke e pushtetit nenkuptonte armiqte e jashtem te socializmit sepse populli konsiderohej mbartes i ketij sovranitetit dhe as qe mund te pranohej teorikisht revolta e popullit ndaj pushtetit te tij !Kur kasta drejtuese u bind se kishte perballe nje zemerate popullore (te pakten e pranojme qe informacioni nuk mungonte ne Tabir Saraj ) nuk diskutohej me perdorimi forces/pushkes. Hezitimet dhe rezidenca ishte jo ideologjike por pragmatiste.
Keshtu momenti ideologjik (populli-pushteti) u bashkua me momentin pragmatist dhe e gjitha kjo mund te duket faustiane por keshtu del. Monda e quan makiavelike, une e shikoj brenda kesaj "logjike"
Kundra kujt te drejtoheshin pushket kundra pjelles se vete??
100% e studentave te dhjetorit vinin nga familje te kulluara komunistesh me biografi te bere 5 brezazh! Edhe ata qe nuk ishte studenta dhe u vune ne krye ishtin pjese e byrose politike deri edhe miq/krushqi familjare apo me keqe akoma bashkepunetore te sigurimit dhe agjetures Serbe & Greke. Problemi eshte se Historine e kane shkruajtur sharlatanet dhe horrat qe e kane bere ate popull budalla me zore.
Nje fjale e urte thote : Koha tregon te verteten! Anti-komunisteve te terbuar te 90-s ju kane rene puplat me kohe dhe sot idealet demokratike te 90-s i kane kthyher ne ideale te parase dhe mbatjes se pushtetit me cdo kusht.
Do rrojme e do shikojme per anti-plerat e 90-s.
Me fjale te tjera kete po thoja.
PSE RA KOMUNIZMI?...nuk di..isha fèmijè akoma..si ra komunizmi?Me sa mbaj mend unè...isha me kalamaqtè e lagjes e po luanim futboll..me top tè sajuar vetè...kur shohim njè nga jevgèt e lagjes qè kalon aty me karrocèn e tij me kuaj duke ecur si i çmendur...se kush e pyet,dhe ky thotè se po shkonte tek komiteti i partisè se kishte plasur andej,ne si fèmijè e ndjekim me vrap nga pas e arijmè pèrpara komitetit tè partisè ku sot èshtè universiteti i vlorès dhe shoh se aty ishin nja 500 veta qè po kèrkonin tè rèzonin bustin e HYSNI KAPOS dhe nja 1000 tè tjerè qè i vèshtronin dhe bènin muhabet,flitej se kèta ishin mbledhur pèr tu larguar drejt italisè por nuk kishin gjetur anije,se i kishin nxjerrè nè det hapur...dy momente mè janè fiksuar...1 Sa po mbrita aty ndèrtesa qè ishte krjetèsisht e shkatèruar dhe jevgèt qè po mernin çdo gjè,edhe copa sfungjeri tè shqyera.. copa dèrasash tè thyera..çdo gjè!!2. nè njè moment tè caktuar kalon njè zuk i policisè aty me nja tre policè brenda,dhe gjithè njerzit qè ndodheshin aty si ata qè po vepronin edhe ata qè vèshtronin ja dhanè vrapit...por nuk u larguan shumè kur panè se policèt as nuk ndaluan fare...dhe rèzuan bustin...duke bèrtitur kundèr komunizmit,pastaj unè ika se kisha frikè mos mè shikonte plaku aty..dhe do haja dru nè darkè!!!
Fillim i mire per nje tregim. real.
Ndonse e kam gabim..por ideja ime tani..e rènies sè komunizmit nè shqipèri.. mè ka mbetur nè mendje diçka qè kam dègjuar njèher nè njè dokumentar tè njè gazetari italian(nuk e mbaj mend emrin) i cili ishte i dèrguari i RAI-it nè moskè gjatè grushtit tè shtetit kundèr gorbaçovit..kur jelcini hipi mbi tanks..AI thoshte se duke patur parasysh se sa e madhe èshtè moska,kishte mbetur i habitur nga prania e pakèt e njerzve nè rrugè pèr tè kundèrshtuar atè grusht shteti qè nè fund dèshtoi...dhe e shpjegonte kèshtu nè fund: Ai grusht shteti dèshtoi jo sepse kishte shumè armiq por sepse nuk kishte asnjè mik!!!
Vrasja e Çausheskut dhe ndikimi në Shqipëri
Nëse propaganda në Tiranë e injoroi tërësisht rënien e murit të Berlinit dhe mendjet e shumë njerëzve ishin të topitura prej izolimit dhe dekadave të diktaturës më të egër në Europë, vrasja e ciftit Caushesku në Rumani, natën e 25 dhjetorit të po atij viti, shkaktoi tronditje.
Ndoshta për herë të parë udhëheqësit e lartë komunistë në Tiranë kanë menduar se fati i tyre mund të ishte i ngjashëm. Zyrtari i lartë pranë byrosë politike, Spiro Dede, kujton
"Ngjarjet në Rumani me vrasjen e çiftit Çaushesku u ndoqën në mënyrë më dramatike. Shumëkush në radhët kuadrove të larta të Partisë hiqte paralele me jetën e vet. Shumëkush mund të shikonte të ardhmen e vet në atë ngjarje. Natyrisht, vrasja e Çausheskut nuk kishte si të mos nuk u shkaktonte morrnica. Edhe këtu kishte dy qëndrime. Disa prej kuadrove thonin "Ja ku të shpie revizionizmi!". Të tjerë mendonin se Çaushesku e kishte mbushur kupën duke ia nxirrë jetën popullit të vet.
""Atë natë që është vrarë Çaushesku, dritat në Bllokun komunist nuk janë fikur deri vonë. Nomenklatura ka fjetur keq kur ra muri i Berlinit, por nuk ka fjetur fare kur u vra Çaushesku sepse atëhere e kuptuan se po u vinte radha. Në Shqipëri, vrasja e Çausheskut është përjetuar më thellë se sa rënia e murit të Berlinit. Sepse kur ra muri i Berlinit mendohej se mbeteshin ende disa bastione të komunizmit në botë si Rumania, Kuba, Korea e Veriut dhe Kina. Por Rumania ishte afër Shqipërisë. "Remzi Lani, publicist, gazetar
Doja thjesht te falenderoja postuesit te cilet i japin mundesi nje brezi te ri (perfshij veten) te njihen me disa elemente analize.
Pavaresisht kritikave te ndryshme ndaj autorit te artikullit, ndonese me baze e te argumentuara, bashkohem me postuesit qe e vleresuan kete artikull. Kush eshte ai qe behet ekspert me nje doktorature 3-4 vjeçare ?
"Dmth nga te qenit ne krye ne rolin e mbretit dhe populli ne rolin e sklleverve, politbyroja u mblodh nje dite dhe vendosi "na u merzit kjo mesele ka gjysem shekulli, a nuk i fusim nje dore peskatsh dhe pastaj nje dore kapitalizem ku te jemi te gjithe te barabarte, por ama ne do jemi me mire se do marrim gjithe brisqet astra dhe do i shesim me shtrenjt kur te rritet cmimi". Dhe keshtu u be.
Kete teori (qe komunizmin ne Evrope e paska permbysur politbyroja qe te marre pasurite) dhe qe autori thote eshte kaq shume e perhapur ne Lindje, une tani po e degjoj."
Po perpiqem te gjej fjalen e Ramizit ne byro pas ekzekutimit te Causheskut neper internet, po nuk mundem. Di qe eshte botuar ne nje nga numrat e Perpjekjes, por nuk e kam me vete. Nejse Xhibo, ne mos e pac me ironi kete qe nuk e ke degjuar ndonjehere kete teori, por Alia eshte shprehur vete se monizmi kishte deshtuar kudo ne lindje, se do ishte e pergjakshme, ne mos krejt e pamundur te mos i hapej rruge pluralizmit dhe privatizimit, por duhej pasur kujdes, se gjithe ata te shtypur do te kerkonin riparim, dhe se rruga me e mire qe do mund te ndiqej do ishte premtimi dhe berja terkuze e mbajtjes se premtimit, keshtu qe femijet dhe niperit e mbesat e byrose te mund te trashegonin frytin e punes dhe pushtetin e prinderve te tyre. Keshtu gjakderdhja do evitohej dhe pushteti do ruhej. Ki parasysh qe kjo fjale eshte mbajtur qe para hyrjes se asaj familjes ne abasade Italiane. Qe para krijimit te ministrise se drejtesise nga vete Ramizi, qe para 2 korrikut te ambasadave, dhe qe para gjithe trimerive te Berishes e studenteve me rradhe. Nuk ka asnje inkosistence logjike mes faktit qe pushteti u nderrua i fundit dhe faktit qe u dorezua aq lehte. Mund t'a quash "aksident historik" po deshe kete mundesi logjike, por jo paradoks, as pleshtor, dhe as morracak. Konluzioni mbi pjesmarresit ne kete aksident nxirret po te vihet re se ciles pale i intereson qe memoria kolektive te filloje ne dhjetor te 90es, duke e fshire nga kujtesa krejt vitin 90 pervec atij dhjetori. Mbreterit e Shqiperise e nderruan muhabetin jo se paten ndonje epifani duke lujatur peskatsh, por sepse pane qe koka e mbreterve te tjere po behej shembull. Teatri qe u luajt gjate gjithe vitit 90 tregon se ka nje te vertete ne ate qe Ramizi evitoi gjakderdhjen. Vetem se ka dhe nje keqkuptim ne kete te vertete. Gjaku qe u kursye ishte ai i Ramiz Alise dhe i klases politike. Shkurt, perderisa klasa politike nuk ndryshoi, qofte ne perberje, qofte ne mentalitet, etike pune, etj, i bie qe edhe teza e lindjes qe shtron Mehilli te jete me vend, dhe qe revolucion te mirefillte te mos kete pasur.
Sa per Elidorin, bujrum e te na thote se cdo te thote me revolucion dhe revolucionare (historikisht ashtu si dhe aktualisht) perpara se t'i rrasi e t'i plasi konceptet e revolucionarit dhe pronarit ne nje vend, e perpara se te na dale ne konkluzion se nuk paskemi nevoje as per revolucion dhe as per revolucionare.
Jo ramizi kshu jo Ramizi ashtu ,kto jane masturbime qe derdhen ne teori konspirative
fshati qe duket sdo kallauz,nuk mund te vazhdojme te gjejme justifikime per keto 20 vjet duke akuzuar Ramizin
Nuk e quajta morracak, po argumentin e quajta oskipleshtak (dmth oxymoron).
Po pra, prandaj thashe dhe une qe Hitleri e dorezoi bunkerin e tij ne menyre paqesore, nuk beri lufte ne fund, vrau veten.
Po si mer presor nuk paska inkosistence fakti qe ne ishim bastioni i fundit komunist? Dmth bie nje, bie nje tjeter, bie dhe nje tjeter, e me rradhe te gjithe. Nje nga keta qe tenton te beje terc-verc pushkatohet bashke me te shoqen ... ne vazhdojne nderkome te mbetemi komuniste.
Tani me ne fund e shikojne politbyroistet tane me Ramiz "ato dy gishtat do tia u presim, mos ti shikojme dy gishtat ne protesta" Alia qe eshte llogjikisht e pamundur te qendrojene me, pra se s'munden me, s'kane me ansje opsion tjeter.
Megjithate ata i fusin nje te vrare qindra shqitpareve qe tentojne te arratisen ne kufi (aty larg kamerave te gazetareve te botes, si kunder sheshit Skenderbej), terheqin ca te tjere zvarre ne rruge ne zonat kufitare, pasi i kane torturuar, qe te terrorizojne te tjeret, bejne nje mije e nje gjera deri ne ditet e fundit, dhe ti me thua mua qe e lane pushtetin me paqe dhe qe s'ka kontradite fakti i te qenit bastioni i fundit i komunizmit me nocionin e trupeshkosur qe valla Ramizi jo vetem qe ishte nismetar i demokracise ne Shqiperi, po meriton dhe nje medalje per kete qe pasi nuk kishte mundesi te bente vrasje masive ne shesh nuk i beri (si kunder vrasjet ne kufi).
Dhe si argumetn me sjell pastaj ca fjale qe ka thene Ramizi, pikerisht pasi keta e dinin qe cdo gje kishte marre fund kudo ne Evrope dhe qe nje ndertese nuk mundet te rrije me pasi i ka rreshkitur trualli nga poshte.
Kjo jo vetem qe eshte oksipleshtike, eshte plesht fare, eshte estrade, eshte gallate e mirfillte. Duhet te jesh aq shume pro-komunist sa c'eshte gjysma e Peshkut qe te mos shikosh kontradiksionet llogjike ne keto mufka qe juve thoni sa here hapen keto tema.
Debati me ju ne kete pike eshte i kote, llogjika ben rikoshete, jeni antiplumb ndaj llogjikes kur vjen puna tek gjerat komuniste.
Keshu qe flasim per te tjerat.
Or Xhib! E provojme njehere flasim pa emra kafshesh. Te marrim vesh ca po thote tjetri, pastaj flasim. Nuk ka asnje inkosistence logjike mes faktit qe u dorezua lehte dhe u dorezua e fundit. Nuk u be asnje perpjekje, as nga intelektualet, dhe as nga populli qe pushteti te nderronte. Perpjekjet per ndryshim filluan pasi ndryshimet kishin nisur prej vete Byrose. Kjo nuk do te thote se ata te byrose kane nevoje per medalje. Eshte thjesht fakt historik, aksident historik, whatever, nuk ka nevoje te lexohet ne menyre preskriptive, ne mos lexuesi qofte ndonje Xhib. Eshte naive te mendosh se vetem se u zgjat muhabeti do te thote se pati veshtiresi. Behu te pakten i zgjuar sa ajo bjondja qe kur e pyeten se pse e mbajti koken aq gjate ne uje para se te mesonte, u pergjigj se e kishte mesuar mamaja se i hynte me lehte sa me gjate te ishte e njome, e mos ma vulgarizo muhabetin me Hitlera, se t'a banalizoj me Eva Brown e te tjera bjonde.
Lulian, mund te merret parasysh falimentimi ekonomik nder arsyet e renies se pushtetit?
"Shqiperia ishte "Kuba e Evropes" edhe pse pluralizmi u be prezent me krijimin e PD me 11 dhjetor 1990 por praktikisht sistemi komunist ra me 22 Mars 92 kur PD fitoi zgjedhjet. Nderkohe qe te gjithe vendet e Lindjes kishin mbaruar pune qe ne 89-en."
Ho mer Xhib, je gati per kete lloj amnezie vetem e vetem qe te shpalosesh cinizmin neologjik turetor?
Posi jo, ja, fantazma e komunizmit qe po bridhte ne Shqiperi me vdekjen e Enver Hoxhes, duke pare qe Ramiz Alia nuk qe ndonje komunist kushedi se cfare, vendosi te bente ca gjurulldira dhe te sillte lavdishem dhe me 90% te votave komunistin Berisha ne 92shin, si dikur Kastron dhe Enverin. Pse nuk eshte e vertete kjo? ja me bind ti neoenveristi per te kunderten.
@shqip - Ku eshte propoganda e sigurimit ketu? Le t'i shikojme gjerat drejt e ne sy - C'fare dallimesh ka midis PD-sa dhe PS-se apo partive te tjera ne Shqiperi?
Shko e pyet ndonje funksionar partiak: Interesat e kujt klase ose shtrese shoqerore mbron partia juaj? Atyre do t'u duket sikur ju po flisni turqisht! Por me siguri pergjigja do te jete interesat e xhepit tim!
Te gjithe pushtetaret (te kuq, blue ose te verdhe) jane zhytur ne nje llum feudo-komunist me nota liberale nen presionin nderkombetar sepse po te mos ekzistonte presioni nderkombetar Fatos Nano, Sali Berisha ose kush te pasoje do te behej nje sundimtar me i eger se Ahmet Zogu ose Enver Hoxha.
Xhib, meqe te premtova, ja ca gjera, si vijon.
citoj:
Kjo me lart per mua futet te te vertetat absolute. Dhe ua mbyll shtigjet "Kajo Karafileve dhe Vojo Kusheve" te rinj te demokracise, qe me kete prirje, do riformatohen dhe klonohen ne 20 vjetet e ardhshem, kur deshmitaret okulare ose do kene rrjedh krejt, ose do ftohen si Pilo Peristeri per te rrefyer prralla neper 16 tetoret perkates.
Tjeter:
Right! To the point. Clear! Sa s'ka ku te veje me. (ne fakt gjeja qe me pelqeu me teper!)
Tjeter:
Kjo eshte nga ato te verteta, per te cilat "te perzene nga fshati". Por xhib, si ti, si une, si besoj edhe ky autori (me sinqeritet qe as e njoh fare kush eshte), me gjase kemi ik vete "para se te na perzejne".
Tjeter:
Ne kohen ala "Truman Show", ku behet tregti me spektaklin, buy one get one free, nuk e kam problem ta pranoj kete perfundim te autorit.
Tjeter:
Tani kjo eshte vertet per teze disertacioni. Hap debat shume interesant (edhe kjo eshte nje merite e autorit). Nuk mund te flas se sa e vertete eshte se nuk jetoj ne realitetin shqiptar, nuk di gje first hand pra, per te perceptuar sa jemi largu nga sistemi "komunist" ne te vertete. Gjithe puna, ne mendimin tim, nuk eshte tek ajo qe nje revolucion ndryshon elementet e "formacionit ekonomiko shoqeror" (fraze marksiste kjo, qe po e perdor pasi citimi deals with the communist system); por sa e realizon ate "cultural change" tek shoqeria, per te cilin flitet aq shume sot (me plot pro dhe kundra, kuptohet).
ps. Interesante qe komunizmi i aplikuar reflektoi pike per pike dy teza leniniste qe ishin "psonisur" per tjeter kend:
a) sistemi qe do prodhoje me shume per njesi kohe (rendimenti shpqeror) do fitoje -->> kjo eshte themelorja xhib, kjo e xerroi tre here prej fiku komunizmen. nuk ishte as mur, as berlin, as valese polak e as Vojo Kush shqiptar. Ato jane rrjedhime, jo shkak; koncepte qe nuk kane jete si njesi te pavarura ontologjike.
b) "krize" do te thote qe as te shtypurit, as shtypesit nuk jetojne dot si me pare. Pjesa e dyte eshte ajo qe shpesh mbulohet nga "berihaji i te pares", por per shqiperine edhe ne fakt gjeja qe counts.
Emo, se s'dua te konsumoj shume komente se mi ka bere Penari me tallona ngaqe tallesha me kutizmin e te madhit, te madhit fare. lol
Nuk thashe se cdo germe qe ka shkruar ky autori duhet hedhur poshte, keshtu qe citimi yt selektiv eshte besides the point.
Thashe qe premisat mbi te cilat ngrihet shkrimi, per rrezimin e komunizmit ne pergjithesi dhe ne Shqiperi ne vecanti, pervec se tregojne mungese te theksuar te ngjarjeve (per ne Shqiperi kjo), ngrihen mbi themele merimangash, te cilat i citova me lart, qe te mos perseritemi.
Njesoj lene per te deshiruar dhe disa nga argumentat e kashtes qe autori ne fillim i ngre vete pastaj i rrezon fuqishem me penen e kandidatures per doktorature (akoma s'e di c'do me thene kjo, s'kam degjuar kaq vjet njeri ne Amerike te thote jam kandidat per doktorature), njera prej te cilave 'miti qe komunizmin e rrezoi revolta popullore'. Askush s'e ka thene qe shkaku i vetem i rrezimit te komunizmit ne Evrope, ose ne Shqiperi, ishte revolta popullore. Se pari ai sistem jo vetem qe kishte deshtuar, shume vite me pare, po arriti ne grahmat e fundit; demonstratat etj ishin goditja e fundit qe duheshin.
Pra, te rrezosh mite te paqena me argumenta te ceket eshte e thjeshte. P.sh. them une 'eshte absurde te mendosh qe Emo eshte njeri me i ditur i botes' nderkohe qe ti i gjori s'e ke pretenduar ndonjehere kete, dhe pastaj nese e degradojme muhabetin ne sa i ditur je ti dhe sa s'je se keshtu ke thene filan koment etj dhe ti me thua mua ti je me hajvan se ke thene keshtu ne filan koment, e kupton se ku del, dmth behet muhabeti si shumica e komenteve ne keto tema tek Peshku sa here hapen, me pak ose aspak lidhje me thelbin, aq me pak me te vertetat historike qe jane "fair game" per cdo njeri qe mundohet te rishkruaje historine e Shqiperise gjate viteve te fundit.
Por normal qe te injorosh te gjithe shkaqet qe cuan ne renien e komuizmit, nje pjese te te cilave ishin padyshim revoltat dhe demonstratat, dhe te thuash qe perestrojka e Evropes u mblodh nje dite dhe tha cdo gje eshe mire e bukur po ne do ta rrezojme komunizmin (dmth veten nga pushteti) se do pervetesojme pasurite, sic thote autori, eshte estrade.
Njeheresh eshte estrade, po fare gallate e madhe, ideja qe komunizmi ne Shqiperi iku si engjell, qe pushteti dhe politbyroja e lane pushtetin lehtesisht dhe pa rrezistence, apo pa gjakderdhje (kjo ne pergjithesi, per te gjithe qe mbrojne keto teza).
Sic thashe ne repliken me Kodren, kjo thuhet pavaresisht qindra te vrareve ne kufi gjate arratisjeve pasi komunizmi ishte permbysur ne gjithe Evropen dhe pasi Alia kishte filluar 'reformat per demokraci', te burgosurit politik deri ne ditet e fundit, antimitingjet e famshme te Alise edhe ne oret e fundit, jo vetem ne ditet e fundit, etj etj.
Pra kjo eshte nje perralle me mbret.
Dhe kur ke parasysh kontekstin, dmth qe keto gjera Ramizi me shoke i benin edhe pse e dinin qe s'kishte rrugedalje tjeter, se komunizmi kishte rene ne gjithe Evropen, se Caushesku ishte vrare, kjo pra e ben akoma me absurde pretendimin qe klika komuniste e dorezoi pushtetin kollaj ne Shqiperi dhe pa dhune, apo akoma me gallate ideja qe Ramizi dhe politbyroja inskenoi ndryshimet ne Shqiperi, dmth rrezimin e komunizmit, dmth rrezimin e vetes nga pushteti.
Ky eshte thelbi i ceshtjes ne pergjithesi dhe temes ne vecanti, se pas ketij strumbullari kashte vertiten 'kuajt ne leme'.
Dhe ne konteskt (qe ti jap xhuvap dhe nje here Kodres qe leshon mufka pas bregu)
komente si keto jane jo vetem allogjike, po jane absurde. Me perjashtim po te mos jesh shqiptar dhe mos dish fare ca ka ndodhur (vi re Emo si perdoret si e vertete e pakontestueshme kjo tema qe komunizmi "u dorezua lehte" ne Shqiperi
)
Dhe mendoj se me apo pa qellim specifik te tille, keto persiatje mundohen te arrijne ne perfundime akoma me absurde, qe komunistat ishin ata qe sollen komunizmin ne Shqiperi, komunistat ishin ata qe e permbysen, komunistat shqiptare ishin ata qe shpartalluan Gjermanine, po keta jane qe shpartalluan komunizmin dhe bene tranzicionin me te bukur nga komunizmi, me rreshiktje me patinazh, pa ferkim fare, ishte nje veper arti ... eh, mjer si ata qe s'ishin gjalle ta deshmonin. lol
Which reminds me ... me duket se Koco Devole jo vetem qe e lexoka Peshkun po dhe na ka kopjuar, ty me shume, se une vec idene hodha, ti e shtjellove (punen e gjermënit te fundit qe kaloi kufirin, per ceshtjen e 28 vs 29 nentorit si dite clirimi ... tek intervista e Devoles e ke si pergjigje ndaj pyetjes "Vitin e Ri ku e festuak ketu apo andej" ).
Mgjths duhet te ndihesh i nderuar qe te kopjon Devolja dhe jo ata te Portokallise qe kopjojne batutat e Tushes. lol
Mund te jete dhe komplet koincidence kjo de, po hajt po theme qe te ka kopjuar, per inat te Tushes.
Mëhilli ta ka fajin per kete?
. Ask around, me te pietur shkohet ene ne Rome.
Po peshohet ketu ne nje fare menyre shkaku i vetem vs shkaqeve te tjera. Pastaj, pse thua askush? A nuk e ka lozur psh Berisha karten e Dhjetorit sa i ka dashur qejfi?
Monda, e kemi bere telef njeri-tjetrin me postering. Mjaft! do thoshte Veliaj.
Vertet s'e di, ma shpjego ti ca eshte kandidati per doktorature?
Une e permenda kete meqe kjo shenohet ne fund te artikullit, pavaresisht nese shenimin e ka bere vete Mehilli apo Shekulli per ti dhene kredibilitet artikllit.
Per te tjerat qe thua s'shikoj as ndonje argument tendin, as ndonje kundershtim te argumenteve te mia, keshtu qe s'kam c'them.
Se pari duhet te percaktojme ca diskutojme dhe ca pozicion/argument ka secili per ate qe diskutojme, qe te mos bejme cic-mic me pjeseza dhe qitje jashte konteksti, don't you think?
Xhib. Artikulli nuk thote fare qe Ramizi nuk vrau. E thote qe kur erdhi puna tek perballjet, iu nenshtrua marreveshjes ne cast dhe ky eshte fakt.
Mos genjeni keshtu hapur se eshte turp. Berisha po e shnderron historine sipas qejfit dhe ju po e mbeshtesni.
Ua kishte bere librat gjimnazisteve per turp, nje histori e turpshme ne ato libra! Dhe ju e mbeshtesni. Per cfare? Vetem se jeni fantatike. Si ato tifozet qe humbin logjiken per ekipin e zemres. Ekipi i zemres duhet te jete Shqiperia, jo Saliu. Saliu do te vdese nje dite. C'do te beni? Do ta balcamosni? Do te vini kujen? Do t'ju duket se mori fund Shqiperia?
Dhe ku kapesh ti per ta kundershtuar autorin? Per turp. Tek fjalia "pse thuhet qe ky kandidon per doktorature." Hajde argument, hajde. Late nam ju komunistet e Berishes. Keni filluar po flisni percart. Ti mbush faqe kot me kot, ai idioti me emrin Brad e shumta qe mund te argumentoje, eshte te shaje nga motra. Aq dini te beni. Njesoj si Berisha qe del e ben politike duke share kundershtarin nga fisi. Po na lini ne epoken e gurit ju me kete mendje. Pak na keni marre ne qafe deri me sot. Duhet te vazhdoni akoma.
AP, kontrollo adresimin e opsionit "pergjigju". Se une s'di si t'i pergjigjem ndryshe ketij postimit tend
.
Ty te jam pergjigjur? I jam pergjigjur Xhibit. S'ia kam marre doren. Sorry
"Dhe ne konteskt (qe ti jap xhuvap dhe nje here Kodres qe leshon mufka pas bregu)
komente si keto jane jo vetem allogjike, po jane absurde. Me perjashtim po te mos jesh shqiptar dhe mos dish fare ca ka ndodhur (vi re Emo si perdoret si e vertete e pakontestueshme kjo tema qe komunizmi "u dorezua lehte" ne Shqiperi
)
Dhe mendoj se me apo pa qellim specifik te tille, keto persiatje mundohen te arrijne ne perfundime akoma me absurde, qe komunistat ishin ata qe sollen komunizmin ne Shqiperi, komunistat ishin ata qe e permbysen, komunistat shqiptare ishin ata qe shpartalluan Gjermanine, po keta jane qe shpartalluan komunizmin dhe bene tranzicionin me te bukur nga komunizmi, me rreshiktje me patinazh, pa ferkim fare, ishte nje veper arti ... eh, mjer si ata qe s'ishin gjalle ta deshmonin. lol"
Edhe njehere se nuk e mora vesh se cfare kundershtove, pervecse dole ne konkluzione qe nuk justifikohen nga ajo qe kam thene une. Kundershto faktin qe nuk pati asnje perpjekje reale per te hedhur poshte komunizmin: nuk pati levizje si ne Poloni, Gjermani, Rusi, Rumani, etj, por hic. Kundershto rrjedhimisht faktin qe kush erdhi me pas ne fuqi, e pati dhurate, pushteti u dorezua lehte, dhe nuk u luftua per te. Kjo s'ka lidhje fare me pretendimin e Ramizit se shmangu gjakderdhjen. Thjesht me faktin qe keta trimat qe i bien gjoksit sot, nuk ishin vecse lepurusha qe u organizuan nga vete Ramizi, jo sepse Ramizi ishte demokrat, por sepse s'kishte nga t'ia mbante. Kjo nuk ka te beje me faktin qe "komunistet shqiptare ... shpartalluan komunizmin," por pikerisht me faktin qe asgje nuk u be nga poshte-lart, alla komunistce, me dhune e sakrifice, por gjithcka ishte e orkestruar nga lart-poshte. Por nejse, shif e merru me logjiken, dhe oksit, se per t'u mor vesh kemi.
More Lulian, po me thuaj nje vend tjeter ish komunist, perjashto Bashkimin Sovjetik ku ky rrevolucion i thencin u be nga poshte lart.
Ka pas thon plaku im (ne kohen e domocracise) kur e pysnim ne; se ce' solli renien e komunizmit ne Shqiperi?
"Ah mer Babe, po komunizmi ra atje ku u kriju - se t'ishte per n'Shqipni, ene nja 50 vjet t'tjera do e kishim"
Nuk kishte faj i shkreti, se kishte lindur ne 1924 e kishte jetu nen shume sisteme qeverisjesh deri ne fund te 2007's.
Sa gabim behet kur vihet luga ne brez, dhe ja- " une i di te gjitha".
Ne '56 , '68, sistemi u rrezua, fituesit u pushtuan e u vrane nga tanket e BS .
Ajo qe me pelqen ne mbrojtesit e antidhjetorit eshte kenaqesia qe ndjejne duke pohuar se komunizmi ra vete, jo se e rrezoi revolta e popullit.
Kjo teze e tyre perforcon egersin e sistemit komunist.
Edhe pa ndihmen e tyre ( te antidhjetoreve) jemi te ndergjeshem per egersin e sistemit komunist.
Sidoqofte jane per tu falenderuar per ndihmen e madhe qe japin ne njohjen e realitetit te atehershem.
Ramizi mund te vriste , po nuk e beri, eshte si te thuash, " jeta e atyre qe ishin pertej murit te Ramizit nuk vlente".
Nuk mund te thjeshtohen kaq shume gjerat. Kur gjykojme nje moment te tille historik, ceshtja eshte komplekse dhe futen shume gjera ne ekuacion. Apologjite e "antidhjetoristeve" apo pro dhjetoristeve jane vetem qendrime emocionale.
u rrezua po ce do se u ngrit prape - edhe me i forte se me perpara! dmth
'Comrade USSR' kishte ne dore 'edhe gurin edhe arren' - nuk kishte vend per 'kakarisje' atehere.
Po lereni te qete te ndjerin NELA(respekt per te ) se po e perdorni kaq shume sa dhe ai do cuditej. Rezistence , mospelqim, mendime te shprehura jashte gjuhes qe impononte propaganda zyrtare, po, ka patur.Ja nje rast:
Nje i ri korcar, nga ata kingat qe kishin qejf te visheshin pak trendi (baseta poshte kockes se Partise, floke pak te gjate, pantallona pak te gjera ) pra nga ata qe Partia/Fronti i etiketonte gagarele/qafleshe piu nje birree me ca kerrnaca dhe nder te tjera u shpreh: Po c ne bre, kepuce jane keto? Kepuce jane ato qe prodhohen jashte.
Dhe e rrasen brenda per agjitacion dhe propagande.
Histori nga keto disidenca ka plot.
Me ndje per nderhyrjen. Sikurse egzagjerohet vullneti Politbyrose per sjelljen ne pjate te argjente te pluralizmit, po ashtu eshte ireale shpikja e Frontit Disident 88 , alias KARTA 77 ne Ceki.
Shqip, une mendoj se keto jane teza qe nuk qendrojne dhe kam pershtypjen se jane gati-gati legjenda metropolitane qe qarkullojne brenda nje pjese te politikes shqiptare qe, ironikisht, ne vazhden e tradites me te mire komuniste, kerkon te shperqendroje njerezit nga thelbi i ceshtjes.
Qe kjo teze te jete e vertete do te thote qe egziston nje grup i caktuar i mireorganizuar qe kerkon te riktheje regjimin e shkuar.
Une besoj se nuk ka shqiptare me mend ne koke qe mund te mendojne se dicka e tille ka baza reale. Edhe sikur nje grup i tille te egzistonte ata nuk do te ishin tjeter vecse nje skuader Don-Kishotesh, mjaftueshem qesharake per te mos qene te besueshem.
Mendoj se ceshtja eshte shume me e thjeshte.
Shqiptaret jane te lodhur nga 20 vjet rrumpalle, ku me te keqinjte e klases, (trashgimia me e keqe qe komunizmi ishte i afte qe te na linte si dhurate), kane drejtuar e drejtojne shtetin, duke treguar nje paaftesi te theksuar ne te gjitha drejtimet. Qe nga vendimmarrjet me te rendesishme e deri tek komunikimi i perditshem.
Rrumpalla eshte evidente. Kaosi eshte i dukshem ne cdo grimce te se perditshmes. Njerezit jane cnatyralizuar nga kjo.
Fundja bota e zhvillar eshte mbi te gjitha Rregull, ne kuptimin me te gjere te fjales.
Ne Shqiperi ka ndodh ne keto vite nje proces debilizimi qe ka nisur nga maja e eshte transmetuar deri tek baza.
Si reaksion ndaj kesaj, njerezit kujtojne me nostalgji rregullin e komunizmit. Por ceshtja mbaron ketu. Te futesh sigurimsat ne kete mes, eshte te dalesh nga thelbi i problemit.
Ketu nuk ka as sigurimsa, as komunista, as anti-komunista, as zogista dhe as ballista. Nuk ka "ista" ketu. E nqs. ka ndonje "ist", s'mund te jete tjeter vecse lekist.
Ketu mbi te gjitha ka njerez qe jetojne ne nje ishull kaosi ne mes te Europes se zhvilluar e rrjedhimisht Europes se rregullit e qe kane 20 vjet qe s'po arrijne te organizojne dicka qe me se paku te jete e ngjashme me ate qe te tjeret quajne Shtet.
Kaq! Banalisht, vecse kaq!
S'paske kuptuar gje.
Provo te shtish fall e ta kuptosh edhe nje here.
Si ka mundesi qe nga larg shikohet vetem drita kurse nga afaer te gjitha nuancat e saj ? Nga Larg Atdheu duket i bukur deri ne persosmeri, nga afer i duken plaget, syte e pikelluar, gjyrmet e zhgenjimit, buzeqeshja e hidhur?
Ndoshta efekti syzave partiake/ Ose koncepti i manualeve per Demokracine ngaterrohet me realitetin e demokratures.
Kush i shpiku syzet, c lanet paska qene!!
Sepse nga larg "Atdheu" eshte nje realitet me te cilin nuk ke nderveprim dhe kthehet rrjedhimisht ne nje mase, ne nje objekt qe vendoset aty ne ndonje cep te kujteses dhe eshte subjekt i erozionit dhe i akumulimit.
Erozjon, sepse koha e konsumon dhe i sheshon ato cepat jo perfekte.
Akumulim, sepse realiteti tjeter ku jeton, i shton pjese qe nuk i perkasin.
Ne nje fare pike, pasi disa javesh apo muajsh, ky objekt nuk eshte me i pari. Bile, mund te thuhet se eshte nje objekt krejtesisht i ndryshem nga i pari. Nje atdhe tjeter. I genjeshtert.
Gjate kesaj kohe, ai "Atdheu" prej verteti ka ndryshuar per hesap te vete dhe kur ti kthehesh serish ajo pocja prej balte qe ke ne koke bie ne toke e behet copa-copa, nderkohe qe realiteti prej verteti te qit syte. Vetem per nja nje jave se pastaj mesohesh.
U bere pesimist dhe ti Olsi?
A e shihni si jemi ne shqiptaret? Merremi me shume me te kaluaren se te tashmen dhe te ardhmen. Ky eshte qellimi i atyre qe na sundojne. Po c'doni more se po t'mos i detyronte populli ata sundimtaret e djeshem kurre s'do ta kishin leshuar pushtetin, te cilin, per hir te vertetes, nuk e kane leshuar as sot teresisht. Le te debatohet si te rrezojme keta kanakaret qe na kane mbetur ne pushtet qe 20 vite. Pse nuk bejme dicka qe te fusim nen presion legjislacionin tone qe nuk lejon mandat dhe kryesim te nje partie me shume se 8 vjet. Po te bejme kete i heqim shume truthare qe po na thajne dhe ne trurin. Hajde le t'ja nisim me kete!
Obobo sa komente! Nejse tema eshte interesante. Per kete ceshtje jane shkruajtur ese, studime, libra, vellime historie, ekonomie, sociologjie e cfare te duash, ndaj nje artikull zor se i mbulon dot te gjitha.
Per ta permbledhur me pak fjale une do te thoja se komunizmin e rrezuam te gjithe ne. Fajtori i pare per rrezimin ishte Marksi qe sajoi nje ngrehine utopike qe nuk mund te zbatohej praktikisht. Pra Marksi ishte arkitekti qe mban pergjegjesine kryesore. Pastaj vijne "inxhinieret e ndertimit". Se pari Lenini me Stalinin e pastaj te gjithe ata "ustallaret" e vegjel si Caushesku apo Enveri. Pastaj te gjithe ato qe besonin ne sistemin, megjithese e shihnin qe muret nuk mbaheshin ne kembe. Pastaj te gjithe ato qe nuk e besonin sistemin sepse e shihnin qe nuk funksiononte ndaj dhe ja varnin punes. Pastaj gjithe dembelet qe nuk besonin as tek sistemi e bile as tek vete puna, sepse nuk shihnin drite ne fund te tunelit. Pastaj "sabotatoret" qe nuk e shihnin dot me sy kete ngrehine burg. Pastaj ato qe nuk u pelqente asnje lloj ngrehine dhe hapnin vrima naten neper mure se ishin shpirtra qe donin te bridhnin. Pastaj ato qe vidhnin tulla nga muret e jashtme per te perforcuar muret e tyre te brendeshme ngaqe kishin frike. Pastaj ustallaret qe plakeshin. Pastaj planet 5 vjecare qe nuk funksiononin. Pastaj njerezit qe hanin fara luledielli neper ballkonet...Pastaj te vdekurit...Pastaj te gjallet...
Hera e pare qe vlen vetem nga e gjithe kjo muarrebe .....pastaj te gjallet .
Te kishe zbrite i cike me poshet se Marksi , e me poshte se ai pas Marksit ...dhe pastaj dilnim ke muni
Gjithsesi shume kuptimplote shprehja ...pastaj te gjallet.
Them se i permbledh te gjitha.
Tru te thartuara por jashte mase sa qe as trahna nuk bejne dot vazhdojne me terminologji katerciperisht te papershtateshme per fenomenin e shndrimit te shoqerive nga nje stad ne nje stad tjeter.
me fjalorin Mixhist " Komunizmi u Rezua" sic duket u mbrokan edhe mastera jashta vendit le me nga keta tanet qe te grijen me sulme antikomuniste.
se pari duhet kuptuar qe ne jemi shtet i RI as 100 vjete dhe eshte luks i tepert por shume i tepert te perdoresh te njejtin fjalor te themi per Rusine ashtu edhe per ne.
se dyti komunizmi nuk u rrezua as ne Rusi as ne Kine . Ai u shndrua nga nje menyre drejtimi e menazhimi e shoqerise ne nje menyre tjeter.
se treti teritori i Shqiperise dhe pesha specifike e saj ne Ballkan Rajon e me Gjere ne treva Xhibiste , nuk te jep te drejten dhe as nuk e mba dot te njejtin fjalor me ndryshimet qe ndodhen ne shtetet perberes te ish bllokut socialist .
Tek PPU mund te bihen grafike edhe per krizen ose shpjegimin e saj ne BOTE , Hapsire e me GJERE
Nuk po zgjatem shume se kam merk se bije ne pyetje jo te shijshme si ajo e z. Penar qe mund te behet kur dicka me te vertete rezohet
Per sa kohe ne Shqiperi do te trashegohen menyra te menduari megalomane ( qe ne ate kohe kishin nje fare kuptimi sepse po formohej e ngjizej Kombi)...Pra per sa kohe ...
Ne jemi Qendra e Botes ose ne mos Qendra ne i Terheqim vemendje Botes si "vecori " ....ne do te vazhdojme te mbetemi me fitorje te pranimit ne NATO e BE
, apo me rrezime komunizmi e demonstrata te sukseseshme e perleshje me bajlozet siç pellet Ai..... mor obobo ..."Ne qe mundem babakaret ..." ne gjithmone tregojme se jo vetem qe nuk njohim vendin e popullin tone por per me keq as mbajme parasysh te pakten e te paktave vijimesine HISTORIKE se si kane levizur popuj te tjere.
Drejtojuni njefakti kuptimplote te kohes , Levizjes se LIRE dhe do te gjeni me shume pergjigje se sa te shani Mehillin.
Mehilli sidoqofte ja ka kerkuar profesori nje parashtrese elokuente per ta vleresuar sa i afte eshte per analiza , por jo per ta bere President apo K/Minister . Kaq .
Mehilli dhe kushdo i analizave te tilla duhet pershendetur per zgjimin qe krijon ne trute e fjetur pa qene nevoja te sulmohet sikur i vuri kapakun gjerave .
Ne jetojne vetem me pelivanlleqe te shprehurish si ndozot njefare Vebiu qe boton dhe libra e Ypi qe ben tregime , Mixha qe mba fjalime e Jozi qe burnohet , jo me te mos gezohemi qe ne fund te fundit dikush "ndryshe" shikon nje problem .
Ne nje situate te tille, sistemi/partia/nomenklatura s'kishte ku te justifikohej ekonomikisht, ideologjikisht jo e jo pasi Blloku i Lindjes per aq sa qe pike referimi s'ekzistonte me....
E nerumja Monda eshte i vetmi konkluzion i sakte sikur ta pasurosh ate me te nxire
Nuk jane vetem pika referimi por mbi te gjitha organizimi e mbshtetjet ne BLLOK ishin vete SIGURIA e nje Kombi .
Gjithsesi kur bie BS efekti domino eshte i pashmangshem!
Pastaj ka vend edhe per konstatime komuniste te perleshjes se studenteve me bishen qe u egersua se ju ngriten kunder e pastaj ka edhe shkaqe 'tallonesh" e cfare nuk ka .
Te mos harrojme se Gorbacovi qe nuk e "priste " renien ose shndrimin ishte i pari qe analizoi kontradiktat nga nje kend GLOBALIST dhe jo me te kufizuara midis Punes dhe kapitalit
ose kl punetore dhe asaj kapitaliste 
Dhe Udheheqsit te vertetat i shperndajne ne rrethe te kufizuara qe pergatisin masa me te gjera .Sa ta marre vesh poplii qe nuk eshte Gomar , e ka ngarkuar nja dy -tre here qeveria me dru !
Per te kuptuar kete psh ben nje krahasim se cfare ndodh me ne ne Shqiperi
Mixha pergatit se pari Tellallin qe na pergatit ne se do ndodhin Batica , pastaj del Mixha dhe thote fatkeqesite vijne nga Bloo MOO..ni Ë)
E ke sqaruar ti
. Por ke parasysh, ne defter kishim kohe qe s'u referoheshim revizionistave te poshter si pike referemi, ndaj edhe s'u zgjata shume 
.
Per Causeshkun ka ca thashetheme. Po keshtu me hollesi une s'di gje, ndaj s'mund te flas ne lidhje me kete ceshtje
.
Keshtu Monda per te kuptuar se sa e "frikeshme" ishte vrasja e Causheskut ( ishte brenda planit ) ish drejtori i k/ zbulimit Rumun sipas thashethemeve ne takim me tanet ka thene qe Causheskun e pushkatuan zbuluset Ruse , jo Rumunet
hajde titull hajde [ ..fershellime ketu..]
dmth pak a shume Aksident head-on ne expressway-in e UN, mes Zukut bolshevik dhe Hammerit bourgeois dhe: BAAM!! Shteti Demokrat Shqiptar! hallall, Grandiose!
jokes te vendi, po nje artikull i miremenduar s'ka nevoje per tituj bombastic. nqs do t'i kisha fut vetes ate footnote-n do beja mire t'i futesha cik me thelle situates dhe realitetit shqiptar. s'do beja lojra kendveshtrimesh. dhe te pakten, pasi te kisha bere nje analize rigoroze do sillja experiencen e larmishme qe te jep shkolla amerikane dhe do t'i jepja nje zgjidhje sipas mendimit tim situates. jo ta mbyllja me pak a shume: ky vend, tani per tani, s'del dot nga bataku, me vone edhe ka mundesi!
ca ehste ky pesimizm? pse? ca te shtyn te arrish ne kete konkluzion? elaboracine shoku.
nganjehere, informacioni i tepert i pabluar mire, te corienton ne drejtim te asaj qe do duhej t'i sherbente. te shmang nga konteksti dhe specifikat e ceshtjes dhe per rrjedhoje te pergjitheson gjykimin ne nje shkalle qe te con ne nje perceptim jo real te fakteve. nderkohe, per mendimin tim, kur i futesh te analizosh dhe te prekesh nje ceshtje krye komplexe si Shqiperia, (historia dhe realiteti i saj jane pothuaj unik ne rajon e me gjere. ka specifikat e saj.) ti mund te anashkalosh faktore te rendesishem per nje vend dhe realitet tjeter dhe ne te njejten kohe te fokusohesh ne faktore te tjere te parendesishem ne dukje por jetike per nga permbajtja ne realitetin shqiptar dhe te domosdoshem e te pandare ne kendveshtrimin sakte te kuptimit te kontekstit, te tanishem apo historik, te ngjarjeve dhe figurave qe kane influencuar jeten dhe politiken e shqiptareve gjate nje gjysem shekulli.
me pak fjale, ketu jane bere me dhjetra komente shume me te vlefshme qe kane patur nje perqasje me te pershtatshme per kete ceshtje.
oh, sa te befasur tregohemi per gjera te ditura!!!
po gjithmone kemi komentuar se shqiptaret do te vuajne, ngaqe nuk e fituan demokracine. ajo u ofrua si dhurate, prej nje devijimi fobik, te mbeten perhere ne skene, barinjte e tufes se corroditur.
vertet, tris mjere per demokracine tone.
Aksidenti me i madh ne historine e shtetit shqiptar ishte vendosja e sistemit komunist,dhe super aksident qe ne krye te ketij sistemi ishte nje kriminel injorant,qe nuk kishte asnje diplome ne xhep,dhe te gjithe shoket e vet te diplomuar neper universitetet me te mira te europes i pushkatoi.Ramis ALIA deri kur u vra N CAUSHESKU fliste cdo dite duke thene qe ne do te vazhdojme rrugen e Enverit,se shqiperia do te vazhdoje ne rrugen e socializmit,filloj te mashtronte poullin duke ju dhene ndonje qingj apo dele ,filloj te bente mbledhje te hapura dhe beri thirrje per pranime te reja ne parti,duke pranuar edhe nga radhet e te deklasuareve,pra te gjitha keto i bente per te zgjatur jeten kucedres komuniste,por kur pa se shkoj per lesh edhe diktatori e eger rumun vendosi te mbronte koken e vet.
"por kur pa se shkoj per lesh edhe diktatori e eger rumun vendosi te mbronte koken e vet."
Medemek thua ti, kishte ndonje burre qe do t'a vriste...Mati i ri shko e pyet per kete pune njehere Burrelin e Vjeter.
Cilin Burrel te pyese . Burrel nuk ka patur . Ka patur vetem Burgajet dhe nje linje autobuzi Tirane -Burgajet . Mati vetem permbytje ka patur.
Tani po . Ka edhe Burrel jo me MAT as te Ri as te Vjeter .
Dikush me rendesi, ka thene :
- Nqs deshironi te dini te verteten e historise, ndiqni rrugen qe ka bere paraja, dmth ekonomia.
Imagjinoni sikur sistemi i kaluar te kish funksionuar nga ana ekonomike, sot do ngrinim dolline akoma per partine, fundi i viteve '80 hoqi edhe te ashtuquajturen " sovranitet ushqimor"
, lufte per cap te bukes, ju kujtohet besoj racioni i bukes, mishit, qumeshtit...
E dyta, ishte konteksti ideal europiano-lindor, per nje ndryshim te justifikuar nga kjo epoke historike, me pas 'surratin' me u riperteri' ne nje sistem te ri, gjithmone duke mos leshu 'dhomen e butonave'.
pmusaraj; "..Shkruani nje artikull me 1000 fjale qe t'i pergjigjet pyetjes: Si ka mundesi qe PPSH ne '90 e la pushtetin aq lehte? ..."
Me dy llafe Penar, qe; vizita e Perez de Kuelarit ne prill 1990 dhe gjyqi i shpejte kundra çiftit çaushesku. Kjo i beri qe te pregatiteshin per terheqjen e organizuar.
agent 007; "..Te gjithe pushtetaret (te kuq, blue ose te verdhe) jane zhytur ne nje llum feudo-komunist me nota liberale nen presionin nderkombetar sepse po te mos ekzistonte presioni nderkombetar Fatos Nano, Sali Berisha ose kush te pasoje do te behej nje sundimtar me i eger se Ahmet Zogu ose Enver Hoxha.."
Kjo eshte mese e vertete.
Keta njerez si puna e ketij kandidatit per doktor,jane nga ata qe ne cdo gje shikojne nje konspiraci.Jam i sigurte qe ky eshte nga ata qe beson se 911 e beri SHBA dhe kullat u hodhen me dinamit pavaresisht se cdo gje u be live ne tv.
Komunizmi ne Lindje u rrezua,jo si pasoje e marreveshjeve por si pasoje e daljes jashte mode DHE PER ARESYEN TJETER MADHORE SE KOMUNIZMI NUK PRANOI TE REFORMOHEJ SI KAPITALIZMI.Dikush ketu mund te kundeshtoje sepse ashtu i thote partia,por faktet flasin vete.Ne vitin 1989-90 shteti nuk kishte autoritet sepse edhe brezi i Luftes po dilte ne pension dhe te rinjte nuk i hanin ato brockullat me armiq imperialiste dhe fanare ndricues.Njerezit informoheshin rregullisht nga agjeniste e huaja dhe vrasja e Causheskut "ndihmoi" qe te mos kishte nje gjakderdhje te tipit Tien a Men ne Shqiperi.
Per me teper me komunizmin ishin merzitur vete komunistet,qe ju premtua luga e floririt dhe mbeten me triska.
Une mendoj se po te mos kishte rene muri i Berlinit dhe po te mos rebeloheshin hungarezet,ceket,polaket apo rumunet,sot do te vazhdonim akoma te kishim R.Aline per kryetar.Dikush mund te thote perse rebelimi i tyre nuk fitoi me pare.Ai fitoi ne Hungari,Ceki apo Poloni por ato vende u PUSHTUAN NGA BRSS.Ne 1990 BRSS nuk kishte fuqi te pushtonte dhe te diktonte pasi ishte diskretituar brenda e jashte,ishte terhequr nga Afganistani dhe ishte dermuar nga Lufta e Ftohte.
KOMUNIZMI U RREZUA SE NJEREZVE JU KISHTE ARDHUR NE MAJE TE HUNDES,ISHTE DISKRETITUAR BRENDA E JASHTE DHE NUK KISHTE NJERI QE TA MBRONTE.
Levizjet e 1989-90 ishin treguesi me i mire i kesaj.Por qe Polibyroja,Zhivkovi,Alia etj te kene bere me deshire Levizjet e 89-90 eshte thjesht nje demagogji e te majtes, qe perkrahet nga shume peshq ketu dhe nga PS ne Shqiperi.Te ishte ne doren e Gorbacovit,Zhivkovit,Causheskut apo Alise sot do te ishte Kube dhe Kore e Veriut.
Kaq duhet ta dinte ky kandidati per Doktor ne Princeton University, SHBA.
Duke lene menjane teorine e komplotit qe hedh autori (per te cilen s'jep as argumente e as prova bindese) s'po merret vesh domethenia e ketij fare titulli te fryre idiot e te panevojshem "Shteti Shqiptar, nje aksident historik" ??
Ky me duket se po flet per pushtetin, per drejtuesit, Qeverine, por Qeveria dhe shteti s'jane e njejta gje, nga njera ane dhe nga ana tjeter ... Nuk e di por nqs dikush do mi perseriste keto fjalet e titullit ne sy kish per ta ngrene nje te djathte surrati... doktoranti i ketij timit
Kini parasysh se ne shume shume raste, redaktoret e gazetave, titujt i stisin vete pa pyetur fare autoret. Ndaj eshte e kot ti hidheni autorit, si ne rastin me siper.
Elidor artikulli eshte shume interesant. 5*