“Le Clézio - Nobel i Letërsisë 2008“
Pinjoll i një familjeje bretone, britanike dhe mauriciene, Jean-Marie Gustave le Clézio (lindur në 13.04.1940) ka ruajtur nga këto origjina një shije të spikatur ndaj bredhjes. I diplomuar në letërsi, ai boton romanin e tij të parë « Proces-Verbali » në moshën njëzet e tre vjeç. Libri u vlerësua menjëherë dhe fitoi çmimin Renaudot. Ai ripërsërit suksesin dhe në vitin 1980 ai merr çmimin Paul Morand për tërësinë e veprës së tij. Në të njejtin vit ai boton « Shkretëtira », epope sublime i një pinjolleje tuarege, gjithmonë e konsideruar si kryevepra e tij. Le Clézio i ka kushtuar një numër esésh qytetërimeve nomade, të shpërndara dhe nën rrezikun e zhdukjes, me të cilat herë pas here ai ka ndarë jetën e përditshme. (Indianët e Panamasë, Berberët e Marokut…). Në vitin 2006, ai boton « Raga, përqasje e kontinentit të padukshëm » (Editions du Seuil) si edhe « Ourania » (Editions Gallimard).
Admirator i madh i Stivensonit dhe i Konradit, le Clezio që prej kohësh, është një autor kult në në hapësirën frankofone. Talenti i tij prej tregimtari si edhe stili i tij i ndritshëm e ngrenë këtë autor në rangun e figurave më të rëndësishme të pejzazhit letrar francez. Vepra e tij, e përkthyer gjerësisht në botë, dëshmon për një nostalgji të botëve fillestare. Deri në vitet 80’, ai ruajti një imazh prej shkrimtari novator dhe të revoltuar, që prekte temat e çmëndurisë dhe të të shprehurit. Më tej, erdhën vepra të tjera më të qeta, të kushtuara fëmijërisë, shqetësimit për pakicat, tërheqjes ndaj udhëtimeve, dashurisë ndaj natyrës.
Ky trumbetues i vllazërimit universal arrin të kqyrë dhe të riprodhojë një univers, simboli më i përsosur i të cilit është ylberi së rolin e një metafore të pambaruar, një botë shumëngjyrëshe ose thjesht pa asnjë ngjyrë dominante që integron dhe implikon të gjitha speciet njerëzore. Vështrimi me të cilin Le Clésio përqafon njeriun përmbledh dilemën e përsiatjeve bashkëkohore mbi identitetet dhe dëshmon njëkohësisht mbi unitetin e llojit, pa mohuar aspak shumllojshmërinë e kulturave. Unitet dhe tjetërsim, ky çift vlerash qëndron në thelb të nyjëzimit socio-politik të autorit, një pasqyrë e përsosur e atij mjedisi origjinal të lindjes, që e ka damkosur përjetë dhe që mbetet parajsa e humbur e shkrimtarit.
Dashur padashur – dhe meqënëse nuk e humb asnjëherë rastin për t’a përsëritur – ai rikujton paradoksin e shkrimtarit, aq bukur të shprehur nga suedezi Stig Dagerman : « … ai duhet të shkruante pêr njerëzit që vdesin urie, dhe nê tê vêrtetê, ai shkruan pêr njerëzit që kanë të hanë me bollëk ; nga ky paradoks, ai s’ka mundur asnjëherë të shkëputet ».
.Lexuesi shqiptar e njeh shumë pak, për të mos thënë aspak shkrimtarin dhe veprën e tij. Për të mbushur sadopak këtë boshllëk, për të ngjallur dëshirën ndaj leximit, po sjell këtu një fragment nga romani i tij « Revolucione », botuar në vitin 2003. .
« Revolucione »
nga Jean-Marie Gustave le Clézio (Gallimard, 2003)
[një fragment - shqipëruar nga Xixa ]
Zemra fillon dhe rreh kur kthehesh pas një mungese të gjatë. Është sikur kthehesh nga lufta. Çvendosesh nëpër rrugë duke nuhatur rreth e qark, duke kërkuar gjurmët. Përgjohen zhurmat aq të njohura, ndiqen pas shtigjet. Rrugët e lagjes së stacionit të trenit, gjithmonë po aq boshe, të kota. Kafeja e Artistëve dhe hajati i saj i shpëlarë, perdja e saj si e shurrosur që fsheh vështrimeve të jashtme sallën e madhe, si zakonisht të zënë nga mbledhjet e këshillave të bashkëpronarëve. Hotel Brigs ku Zhani kish qenë roje nate, hyrjen e tij të rrjepur, të zbukuruar nga Parmenide të ngjallura, kafazin e shkallës prej hekuri të rrahur. Dyqanet, depot e aspiratorëve, fabrikat e kartave të vizitës dhe të menyve të dasmave, shitësin e çikërrimave të zyrës, tregëtarin e bojrave, atë të cohave, shitësin e poçave të llampave. Pjesa më e madhe e tyre janë të mbyllur për shkak të fundverës, të kësaj stine ku edhe hieja është e nxehtë, zifti i rrugës i ngjashëm me detin, deti i rënduar me ngjyrë zifti. Stina që dikur ngjallte në zemrën e Zhanit një ankth të pakapërcyeshëm, si ai në prag të pranverës.
Ai ecën nëpër këto rrugë, në të vërtetë pa asnjë qëllim, pa kërkuar ndonjë portë, ndonjë numër. Fasada e dyqanit të ushqimeve kaq herë ka ndrruar saqë tashmë nuk dihet në se është një Timmy, një Codec, një Casion apo një Bon Lait. Grila e hekurt është ulur, në të shihet një copë letër e ngjitur shtrembër, por e rrjepur : Mbyllur për shkak inventari. Data e hapjes rishtas është ngrënë nga dielli.
Dje, duke hyrë në apartamentin e prindërve, Zhani pati një si përzierje. Asgjë s’ka ndryshuar këtu, por asgjë nuk është si më parë. Atmosferë e tejnxehur, erë myky, pluhur. Babai i Zhanit sikur është mpakur, nuk lëviz më. Ai i kalon ditët i ulur në kolltukun me rrota, të kthyer nga dritarja, duke vështruar murin e verdhë të godinës përballë. Ai nuk flet më. Goditja i ka brejtur fjalën, i ka ngurtësuar dejet. Mbi fytyrën e dobët, ka ngrirë një buzëqeshje pa shprehje. Sikundër dallohet lëmueshmëria e ankthit. Zhani mbeti i mahnitur nga bukuria e tij. Tashmë ai ngjan me ushtarin e ushtrisë koloniale, në kokën e luftës së Qenve-Vrapues, kur ai kish kundërshtuar me kryeneçësi komandën e lartë për t’i shpëtuar jetën terroristes kineze Lee Meng. Kjo histori që përbente edhe legjendën e tij, lavdinë si edhe dështimin e tij dhe që e kish kthyer në Evropë, tashmë të dërrmuar dhe të sëmurë. Flokët e tij të bardha ishin rritur dhe zbrisnin mbi shpatulla. Ai ka një mjekërr të keqshkurtuar, me goditje gërshëre, vetullat si kaçube. Sharon u shfajësua : « ai nuk donte, por unë nuk mund t’a rruaja më, më kupton ? ».
Ajo e puthi gjatë Zhanin. Ajo i kish sytë plot me lot. « Ti nuk do të largohesh më ? » Ajo dukej e drobitur, e lodhur. Zhani u mundua t’a siguronte, t’a argëtonte. Ai ndau me të drekën, orizin e bardhë dhe lakrat me këri. Sharoni i bëri një pyetje : « Ti do t’a rregullosh situatën lidhur me shërbimin ushtarak, apo jo ? ». Ai ju përgjegj si mundi. Tashmë që lufta ka mbaruar, kjo gjë s’kish ndonjë rëndësi të madhe. Ndoshta, e kishin harruar fare. Babain e tij, Zhani e mori ndër krahë, dhe për aq pak kohë ai kuptoi se sa i lehtë ishte tashmë trupi i tij. Ai i dha dorën dhe babai u vjerr i tëri mbi të me të gjitha forcat, sikur nuk do të shkëputej kurrë më. Zhani buzëqeshte, bile edhe tendosi buzët, ai ishte i prekur të mësonte se tashmë e gjitha forca e këtij njeriu ishte mbledhur në duart e tij.
[…]
Nata bie shpejt në Paris, në nëntor. Ata qëndruan gjatë në dhomën e vogël, thuaj pa folur fare. Aq sa një moment Mariam pati uri, dhe ajo qëroi një mollë. Më tej, ajo cimbisi ca kokrra rushi në një kupë. Zhani hapi një kuti me ananas në rondele. Që prej një kohe, edhe ai s’kish ngrënë diçka aq të mirë.
Një moment më pas, Mariami tha : « mirë pra,. Jam e lodhur. Po shkoj të shtrihem. A po vjen ? ». Ajo u xhvesh në gjysëmhije. Ndriçimi i lampadarëve hynte nga dritarja e madhe rrëshqitëse. « Kam fat qe asnjeri nuk banon përballë, ka veçse pemë dhe nuk i mbyll asnjëherë grilat ». Zhani qeshi : « Më kujtohet që asnjëherë se ke dashur natën e zezë ». Ajo tha : « Ja vlen të jetosh me dritën që vjen nga jashtë, ditën, natën. Më pëlqen shumë drita e lampadarëve, është e butë pakëz e ftohtë. Në mëngjez më duket si një portë perlash, me ujin që rrjedh mbi xham ».
Zhani pati përshtypjen që i ndante një mur i padukshëm. Vetë koha e kish krijuar. Nuk mund të ishte aq thjeshtë si dikur. Ai ishte xhveshur, edhe ai, paksa me nervozitet, duke lënë rrobat që të binin përtokë, në këmbë të shtratit. Ai hyri nën çarçaf duke u dridhur por shtrati ishte i butë, jo fort i gjerë, fort i shkurtër dhe menjëherë, ndjeu lëkurën e Mariamit mbi këllk. Muri i padukshëm kish filluar të shkrinte.
Ndoshta ishte ajo që e preku e para, ajo i përkëdheli trupin nga lart poshtë, duke u vonuar në gropën e barkut, tamam aty ku mbarojnë brinjët, aty ku edhe lëkura njerëzore është shumë e butë, aty ku ndihet se rreh arteri.
Dhe befas, menjëherë dashuria ribëhet krejt e thjeshtë. Dëshira, trupat që përzihen, një zemër e vetme, një e vetme frymë, një vështrim i vetëm si më parë kur Mariami argëtohej duke parë zmadhimin e bebes të syrit që mbulonte gjithë vështrimin, kur maja e gjuhës së saj prekte një pikë të ndjeshme në tavanin e qiellzës dhe Zhani nuk ishte më në gjendje të kuptonte në se ishte ajo brenda tij apo ai brenda saj. Më tej asgjë tjetër, asgjë rreth e qark, çdo gjë larg kësaj qyteze, duke braktisur gjithka dhe duke shkuar tejet larg, duke pluskuar, fluturuar ose ëndërruar. Bëhej kaq kohë. Ai mendonte se ishte tashmë e pamundur, sikundër thuhet se historia nuk përsëritet më, që asgjë nuk rifillon kurrë. E megjithatë Parmenidesi i Elesë : gjithçka është një aty nga fillohet, pasi po aty rikthehet. Por, a është momenti për të filozofuar ? zemra që rreh, fryma e zënë, një e çarë në vështrim, djersa që rrjedh në lug të shpinës, që ngjit trupat me njeri tjetrin, lëmon gjinjët dhe shpatullat, i bën të ndritshëm si gurët e lumit. Të ndritshëm edhe sekset, seksi i burrit dhe seksi i gruas, të ngarkuar me dritë, të përvëluar nga një zjarr i vetëm, por sytë nuk mund të dallojnë këtë zjarr dhe këtë dritë, hieja brenda dhomës ende nuk është epur, është një zjarr dhe një dritë në të gjitha krahët, pranë origjinës aq pranë sa e ardhur nga larg, nga fillimi i fillimit, nga era primare e ndarjes së parë, celulare, e lindjes së parë. Rrahjet e zemrës në fund të gjoksit, brenda barkut, në grykë, dridhja e saj brenda retinës, goditjet e mbytura në gjendrat.
Edhe në mendime : gjithçka që zhbëhet, që zgjidhet, që shkrihet, pengesat, zakonet, kujtimet. Jo, ende jo boshllëku vetëm zgjidhja. Një ujë, një ajër, larës, qarkullues. Endrrat gjithëpushtuese. Batica. Atëhere Zhani ndjehet më i çlirët. Lëkurat e rreme, mbilëkurat prej cohe, rrecka që tunden, gjithçka tashmë ka rënë, ai ishte lakuriq, asnjë fije nuk mbahej më tek flokët, ndër gjymtyrë. Ja pra, kjo ishte. Kaq e thjeshtë, në fund të fundit. Një çast, thjesht një çast në këtë jetë për të qenë i lirë. Për të qenë i gjallë, për të ndjerë çdo nerv, të jesh i shpejtë si një kafshë që rend. Të dish të fluturosh. Të bësh dashuri. Të jesh në të tashmen, në realen.
Më tej, pas daljes nga ekstaza, të zbrazur, të lëshohesh krejt, sytë e mjergulluar, ende të thurur njeri në tjetrin, zemra e dridhur, fryma e shpeshtuar, djersa që avullon dhe mbulon trupat me një re të lehtë të ftohtë. Pa asnjë llaf, pa asnjë mendim.
10 October 2008 @ 3:31 pm
Shum faleminderit XIX-a.
ps:e kam te veshtire te lexoj blogun tend. (kontrasti, germat…)
10 October 2008 @ 4:42 pm
sol-nox tha:
Le Clezio me pelqen shume me teper se Lessing, e cila gjithnje me eshte dukur teper e merzitshme per te merituar Nobelin.
Jam duke lexuar The Mexican Dream, or, The Interrupted Thought of Amerindian Civilizations, shume interesant
10 October 2008 @ 5:05 pm
Te jap ca pershtypje te miat :
Le Clézio eshte nje shkrimtar per te cilin nuk kam nje mendim te sakte. Shkrimtar elitar, shume i heshtur, i terhequr, dhe fare pak mediatik. Mirepo, siç e dini dhe ju, keta pak mediatiket jane, per paradoks, mediatiket me te medhenj, sepse ata dine ta perdorin mjaft mire mos-mediatizimin. Shkurt, Le Clézio eshte nje mediatik qe perfiton nga mos-mediatizimi.
Qysh 23 vjeç, ne romanin e tij te pare (Procesverbali, me duket), duket qe kemi te bejme me nje tip te veçante : i gjate, tejet i burreruar per moshen, me nje lloj ndrojtje te perzier, per mendimin tim, me nje lloj vetevleresimi te larte.
Mbreme mezi fliste ne emisionin letrar te France5. Nuk duket francez plotesisht, ka nje lloj damari anglo-sakson qe ia heq sharmin. Rralle ben shaka, rralle qesh, nuk eshte “coquin” me mediat apo me bashkebiseduesin.
Sidoqofte, eshte heret per te thene nese Akademia e pleqve te Suedise e rregulloi imazhin e saj apo jo. Pas ca shperndarjesh me top te viteve te fundit, ndoshta Le Clézio eshte me i sakte. Gjithsesi, do te kisha pelqyer nje tjeter.
Po te jete puna per shkrimtar inteligjent, sot per sot eshte Michel Houellebecq. Por s’ma merr mendja qe ky do te nderohet ndonje dite, per vete faktin qe pleqte e Krujes japin çmime “kur ua do qejfi” (Pinter, psh).
10 October 2008 @ 5:18 pm
Per citimin e pare shif ne krye se nga rrjedh.E kane thene…
Per citimin e dyte,sugjerimin tend besoj qe do kene parasysh per radhen tjeter,qe ti rinojne pak.
10 October 2008 @ 5:24 pm
Pse mendon se i kane shperndare Nobel-at me top? Pervec Lessingut une mendoj qe Pamuku e meritonte, Pinter, Jelinek dhe Coetzee po ashtu. Mendimi im ky.
10 October 2008 @ 5:34 pm
Edit, e di fort mire qe ka baba britanik. Dhe uji i ngrohte nuk ka mbetur te shpiket nga ti apo une.
Mund ta kesh babain britanik, kinez, dhe jevg tarabuku, e megjithate te sillesh si brazilian. E kupton kete ? Sido qe te jete puna, ai ka zgjedhur te shkruaje ne frengjisht, dhe identifikohet si francez. Por thashe qe si francez, stonon pak.
Per fjaline tende te dyte, nuk e mora vesh. Once more, please.
@ sol-nox : Pinter eshte nje tutkall, pavaresisht se mund te shkruaje drama te mira per dike. Por kjo nuk ka asnje mundesi per mua : nuk mund te shkruash drama te mira kur merr ne mbrojtje diktatore. Te shkruash per ndjenja njerezore qe te prekesh lexuesin, dhe ne te njejten kohe te mbash fjalime per Sadam dhe Millosheviç, kjo nuk shkon fare.
Coetzee nuk eshte keq, megjithese nje roman per Robinson Cruzo te Foe (e harrova si titullohet - Foe, me duket) te lodh.
Jelinek, kjo eshte si e çmendur… gerr-verr shoqja ka rene ne hall me floket e veta, me keq se Amy Whinehouse.
Pamuk, mire OK, nuk them jo, por me tete romane, me eshte dukur nje vendim i paster politik.
10 October 2008 @ 5:47 pm
ti po thua milosh apo sadam (nderkohe qe i biri i botes eshte shkrimtar jo politikan dhe as historian). Nuk po jap asnje gjykim, por dua te te pyes, c mendim ke per Salman Rushdien dhe arsyen e premios milionadollareshe te ajatollahut mbi koken e tij.
10 October 2008 @ 5:56 pm
Bravo xixe !
Po edhe ne kete rast mos u merzit qe pse une nuk komentoj.
Tani ne vete te pare, numri njejes qe te evitoj keqkuptimet : edhe qe nuk kercas si zorra ne prush ka spjegim.
Ka sepse :
Une jam i koqe injoranti qe me ka shpetuar pa u lexuar ky shkrimtar
Une jam bejtexhi peshku
Une jam dhi e zgjebosur dhe bishtin perpjete.
Une jam fodull i klasit te pare
Une genjej veten nga mengjesi deri ne darke.
Une per mbi te gjitha nuk me nxihet surrati fare .
Po jam dhe shpirtdhim qe nuk them faleminderit, ( nuk prish pune se do ma quash hipokrizi
) qe e solle kete per ta lexuar edhe une
10 October 2008 @ 5:59 pm
Kur i biri i botes eshte shkrimtar, atehere ai nuk mban fjalime militante. Idete e tij politike i shfaq permes letersise. Nese ai mban fjalim politik, atehere ai do te gjykohet si i tille.
Nje shkrimtar qe s’e çan shume koken mbi politiken e dites, psh per te mbajtur qendrim ndaj kesaj apo asaj pale te kundert, eshte Houellebecq. Sigurisht qe ai sjell gjykime mbi kohen tone, por asnjehere ne rrafshin e mirefillte politik. A ka te drejte Izraeli, apo Palestina, as qe i behet vone. Thjesht pasqyron probleme shoqerore : feja, teknologjia, prirjet e njeriut, etj.
Nje shkrimtar qe i fuste hundet gjithandej ishte Sartre, me teorine e tij te “intelektualit te angazhuar”. Por Sartre ka vdekur.
Pinter ka llapur per Sadamin dhe Millosheviçin ne publik, jo ne roman apo drame, por si njeri i thjeshte (kuptohet, ka te drejte fjale me shume se une).
Salman Rushdie nuk ka folur ndonjehere per Korene e Veriut dhe nuk ka thene qe komunizmi i Kim Il Sat Rrapit eshte i bukur dhe ai eshte babaxhan. Por ka folur per probleme shoqerore te tipit fetar. Sigurisht qe Pinter mund te flase per ekstremizmat fetare dhe te jete dakort me shiitet kunder suniteve. Por jo te hyje ne mbeshtetje diktatoresh dhe regjimesh politike.
Rushdie eshte viktime e paditurise dhe e fanatizmit fetar. Te pelqeu pergjigja ?
10 October 2008 @ 6:07 pm
Pak rendesi ka nese me pelqeu pergjigja, nuk ka pse te jesh arrogant, se nuk po te sulmon njeri. Une nuk para interesohem per jeten e shkrimtareve, nuk e kam kete lloj fetishi, dhe nuk e kam pas ditur per pinterin. por dhe tani qe e di, nuk ndryshon asgje, sepse kur lexoj, as qe mendoj per autorin. Psh kur lexoj artikullin informues te mesiperm, mendoj per cilesine e tij te mire, po nuk me lind ndonje interes te di se c ka thene autori per fazllicin.
10 October 2008 @ 6:11 pm
cehredinbeli, thote turku.
Kurre nuk e kisha menduar qe Myrc-cu-shlag-u do nxirrte nje Nobeliste ne Letersi.
kjo me duket se ka pas edhe nje rezidence ne Bad Ausee, ndane se ciles kam kaluar dhjetra here, por nuk jam i sigurte per kete. Nuk ishte Nobeliste ende ne ate kohe.
10 October 2008 @ 6:12 pm
@ XYZ :
Mos moreeeeeeeee:si nuk mund te shkruake drama te mira kur merrke ne mbrojtje diktatore ?? (e kam fjalen per aludimin tend per Pinter-in, te cilin e kam lexuar SHUME pak!) ?? Po Céline, a nuk shkruante romane te mrekullueshem (per mua, eshte shkrimtari me i mire freng, fiks pas Marcel proust-it) dhe ishte koqja e fashistit (i rashe shkurt) dhe anti-semit ?? Apo s’ka gje, se Céline ishte i djathte, dmth i falshem (per ty!), ndersa Pinter eshte i majte, dmth, i pafalshem (gjithmone per ty).
Le Clézio eshte i mrekullueshem ! Po te keni mundesi, lexoni te pakten librin e tij te pare, “Proces-Verbali”: KRYEVEPER !!!!!
Le Clézio eshte i veshtire, sepse eshte i lehte (ne pamje te pare). Duket sikur s’ka asgje te hatashme, por e hatashme ne penen e tij eshte pikerisht fakti qe “s’ka asgje te hatashme”. Eshte pak a shume si ne kinematografi: filmat vertet te mire s’kane asgje ne dukje marramendese, pra s’kane ndonje “skenar tulle”, “intrige me t’hik mendja”, por pikerisht, ketu qendron mrekullia e tyre, tek diskrecioni, tek “e padukshmja” (siç e quan frengu: “l’air de ne rien y toucher”).
@XYZ: ok, edhe une jam ca Houellebecq-jan, ose me sakte, “kam qene” ;). Kur kam pas lexuar para fiks 9 vitesh “Grimcat elementare”, pata deklaruar para vetes se, “ky liber ka ndryshuar 5 % jeten time” (énorme!!).
Por mendoj se Houellebecq NUK eshte shkrimtar aq i mire sa kujtoj une e ti bashke. Per kete, ka nje prove te thjeshte: te shohim se cdo shkruaje ne romanin e rradhes. Mos harro se “Platforma” (2001) ishte me i dobet se “Grimcat elementare” (1998), ndersa “Mundesia e nje ishulli” (2005) ishte edhe me i dobet se “Platforma” (2001). Qe i bie qe, romanet e tij jane gjithe e me te dobet… (kuptohet, duhet relativizuar kjo qe them,por ka diçka te vertete…).
Le Clézio eshte tjeter gje: eshte shkrimtar i vertete, c’est de la vrai littérature, qe nuk shteron. Pa “scoop”-e. Qe duhet lexuar sa me pare.
10 October 2008 @ 6:12 pm
Ty nuk te vjen ndermend, kurse mua po. Ti ke shoke serbe, e une s’dua t’ua shoh surratin. Une kam varre serbesh, e ti jo. Ti nuk je i lidhur me mua, kurse une me ty po.
Kur te mbarohen tere shkrimtaret e botes dhe kur te ngelet vetem Pinteri, atehere mund ta lexoj sa per te mos harruar alfabetin dhe rregullat e leximit.
Per arrogancen, nese te duket keshtu, e ke ne dore vete qe te mos pergjigjesh me.
10 October 2008 @ 6:14 pm
Unë mendova që do t’ia japin shkrimtarit tjetër francez, Ismail Kadaresë ..
10 October 2008 @ 6:20 pm
Epo mire o XYZ, problemi qenka se une paskam shoke, ndersa ti s’paske, dhe per cudi, ti paske varre, si ballkanas i vecante qe je. Ta mbash me shendet arrogancen tende. Me duket se s’ke me ke te besh biseda cilesore, dhe vjen e shfryn hundet ketu.
Me vjen shume keq per ty, dukesh njeri i informuar. Por tejet i thjeshte, i paedukate, dhe me nje mungese te theksuar sofistikimi intelektual. I thate dhe pedant me letersine (qe duhet te qe art me demek)
10 October 2008 @ 6:22 pm
@ Tazibao : kush te tha qe kam lavderuar Céline ? Kush te tha qe e vleresoj mjeshter te letersise ? Per ty, ndoshta. Per mua, jo.
Thuhet se “Udhetim ne fund te nates” eshte nder romanet me te medhenj franceze te shekullit XX. OK. Le ta pranojme. Por kjo nuk bie ndesh me mua. Sepse romani eshte botuar (dhe shkruar me pare) me 1932 kur Céline nuk e kishte çelur ende halene per te vjelle vrerin e tij. Libri mund te shihet krejt i ndare nga ai. Me pastaj, ke pare ti çka shkruar ? I ke pare pamfletet e tij ? Soyons sérieux, Céline ishte thjesht nje polemist i shkelqyer ! Dmth, e perdridhte gjuhen ne ate forme qe s’kishte bir nene te permbante tallazet e tij. Peshtyma, sharje, pasthirrma, pikeçuditese pa fund, tre pika te panumerta, stil turfulluesi.
Houellebecq ? Oh, kam thene qe ky eshte me i zgjuari sot per sot. Dhe se romanet e tij jane nje miniere e vertete. E pse “Mundesia e nje ishulli” qenka i keq ? Sepse flet per nje sfere ku shumica nuk merr vesh gje ? Klonimi dhe pikepyetjet e tij nuk jane per te gjithe. Po Platforma, si qenka roman me i keq se Therrmijat ? Une do te thosha qe Houellebecq eshte “kirurgu” i Europes perendimore.
Le Clézio ? Kam dhene thjesht pershtypjet e para. Nuk me ka pelqyer ndonjehere. Po pertoj tani te them pse.
10 October 2008 @ 6:25 pm
Pershendetje!
Po dal pak jashte teme, per te bere nje pyetje:
A mund te botoj kete fragment ne faqet letrare te suplementit “Milosao” ne “Gazeta shqiptare”? Me ktheni nje pergjigje ju lutem. Dua ta botoj kete te diel.
Faleminderit
10 October 2008 @ 6:30 pm
Ky çmimi Nobel, eshte kthyer ne interes te shtepive botuse, shoqatave te artistave.-E kam kopjuar nga nje shkrimtar i huaj intervistuar disa dite me pare.
Nuk e kam degjuar kurre kete emer,Le Clézio,nje arsye qe nuk e meritonte çmimin.
Persa bie fjala nobelistin Orhan Pamuk, me lexu librat e tij , s’i kam lexuar te gjitha, si me fjete ne dyshek pambuku.Te lodhshem, pa rrjedhshmeri, mbase edhe perkthimi i keq.Nuk e ndienje ne asnje moment se po lexon nje nobelist.Mos kerkoni te lexoni nobelistet, ka shume shkrimtar te mire.
Kush e ka lexuar librin “Klubi i futbollit,djemt e jugut” te Alvaro Junke.
10 October 2008 @ 6:31 pm
Pamuku mu duk se e mori per arsye thjesht politike. Nuk e di Kadarese pse nuk ja japin? Ai ka nje stature me elitare dhe shume nga keta nobelistet e fundit po nuk e di cfare konjukturash operojne kunder tij.
10 October 2008 @ 6:36 pm
ancesor, fakti qe IK nuk ia japin Nobelin, gezon nje numer jo te vogel shqiptaresh. Kam bindjen qe hidherimi i tyre ne rast se IK-se ja japin Nobelin do te jete me i madh se gezimi i shqiptareve te tjere per ngjarjen (hidherim i koncentruar ai, nuk eshte pune kreresh; zilia per capita ku e ku me e dendur se gezimi per capita). Pra, “ne nje levozhge arre”, eshte mire qe IK-se nuk i jepet Nobeli.
10 October 2008 @ 6:39 pm
Une mendoj qe Kadare, krahasimisht, e meriton Nobelin per vepren
10 October 2008 @ 6:39 pm
@ lumidrin
Fakti qe ne nuk e shohim diellin gjate nates, nuk do te thote qe ai nuk ekziston. Ne nuk mund te themi : meqe nuk kam degjuar per Le Clézio, atehere s’e meriton. Qe e meriton, kjo ska asnje dyshim. Por diskutimi im i mesiperm eshte thjesht nga kendveshtrimi i pelqimeve te mia. Nuk me pelqen Clézio, por me pelqen psh Auster. Shije personale. Kjo nuk ia heq asnje merite Clézios. Te mos kercehet ketu kot duke me thene ti je keshtu e ti ashtu.
Po te me plotesonin nje deshire, do thosha : Kadare. Per shume arsye. Ja qe s’mi ploteson kush deshirat. Atehere rri e shoh parakalimin e nobelisteve si Pinter e kompani. A jam nje injorant letersie ? Nuk besoj. Thjesht kam shijet e mia. Pelqej nje shkrimtar qe rralle kush ia ka degjuar emrin. I vdekur. Por ja qe ai eshte me i miri per mua. S’ke ç’ben, secili perzgjedh sipas se kaluares se vet.
10 October 2008 @ 6:41 pm
admirina, ne lidhjen siper artikullit ose ketu mund te kontaktosh autorin.
10 October 2008 @ 6:47 pm
erTi, shumeeee faleminderit.
10 October 2008 @ 6:49 pm
XYZ;
Jam ne moshe, e per çudi nga Kruja.
Arsyeja qe shpreha mendimin tim.
10 October 2008 @ 6:53 pm
me tingelloi si poezi ultrapostmoderniste
10 October 2008 @ 6:55 pm
Emigrant ndoshta ka vertete shqiptare qe i gezon mosvleresimi i Kadarese. Dhe nuk e kuptoj perse i gezon. Por puna eshte se vendimin e merr komisioni i Nobelit dhe aty nuk ka shqiptare por vetem te huaj. Nuk e di se cfare vendos kunder tij, ka ndonje lobing te fshehte kunder, ka ndonje opinion qe e lidh me komunizmin, a ka ndonje lidhje qe ka emer mysliman apo cfare dreqin ka? Kam lexuar shume nga keta nobelistet e fundit dhe jam i sigurt se Kadareja eshte po aq i arrirre ne mos shume here me lart artistikisht.
10 October 2008 @ 6:58 pm
Nuk e kuptova fare, lumidrin.
Ne endemi, endemi, te humbur mbi udhen e madhe te erret ku nuk ka fjale, pa ditur ku shkojme, pa qene te udhehequr nga asnje drite, te braktisur, e kush do te vije te na kerkoje ketu ku jemi ? Ne nuk degjojme. Ne shohim mezi, siç permes brymes, ne ato vise ku nuk eshte me toka dhe ende jo deti. Ne nuk ndjejme. Rreshqasim kuturu, por ne jemi te ndare nga lindja e jetes, nuk e shohim piken ku do te ngrihet dielli.
Le Clézio
10 October 2008 @ 6:59 pm
ka edhe dosje me denoncime kunder, besoj qe jane shkruar ne shqip, ne gjuhen e memes pra.
ps: ajo ndoshta ne krye te komentit tuaj, eshte “ndoshta” me e sigurte ne bote!
(ky kokverdhi eshte i supozum te qeshi hidhur).
10 October 2008 @ 7:01 pm
tek “Ftese ne studio,” me duket se ka nje pasazh ku shkrimtari flet per mosmarrjen e cmimit dhe e lidh trishtimin jo aq me kete gje, sesa me plakjen e mbretereshes suedeze, gje e cila me eshte dukur nje kapercim shume estetik, etik dhe dinjitoz, pervecse nje menyre finoke per te shprehur mendimin personal ne lidhje me komisionin nobelmbajtes.
10 October 2008 @ 7:07 pm
Pleqte e Suedise nuk jane aq leshko sa ç’i bejme ne. Pse tallemi ne ketu me zgjedhjet e tyre, ta dime mire qe ata jane te mireinformuar mbi vepren e njerit dhe tjetrit.
Sekretari i Akademise eshte nje poliglot i semure pas librave. I dashuruar pas letersise europiane. Kjo sa per te thene qe ata dine mire ç’bejne. Por qe dhenia e çmimit ka nje perberese politike (te pakten ne disa raste), kjo eshte e qarte.
Dhe qe amerikanet nuk fitojne shume (vini re : ka 14 nobeliste franceze dhe vetem 4 amerikane), ky eshte nje tregues qe tregon vleren e letersise amerikane ne syte e tyre. Jo se nuk ka shkrimtare amerikane (ka dhe madje jane me te miret), por ata mendojne qe amerikanet jane teper te mbyllur ne vete, dhe qe nuk interesohen shume ndaj botes. Europianet, po, keta jane mendjehapur. Fakti qe ata kane zgjedhur Le Clézio qe ka nje jete te tere qe vertitet neper bote duke mbrojtur kulturat e humbura, tregon qarte qe pleqte pelqejne mesazhin universal.
10 October 2008 @ 7:07 pm
e cfare i erdhi shqiperise ne kohe dhe pa veshtiresi, tha.
10 October 2008 @ 7:14 pm
XYZ;
,Nuk e njoh une, nuk meriton çmimin.
Ironi.
10 October 2008 @ 7:31 pm
Eh!…se fundi ….M I R E ! I vjen ama…
10 October 2008 @ 7:58 pm
Mos e shtyni XYZ drejt origjines! Ju ftoj !
duhet t’ja tolerojme ose dhe ne njejes ……
Ka ardhur kendshem ….ke deshire te lexosh prej tij keto rradhe …
Nje shtrat me te vertete terheqes dhe intelektual….ishallla e prifte kjo gjuhe dhe ky perqendrim. Ja uroj !
Dreken qe ha me fasule e qepe
Keshtu une e toleroj .
10 October 2008 @ 8:27 pm
Per frankofonet, le te shohin ne keto çaste France5. Le Clézio flet.
10 October 2008 @ 8:43 pm
Le Clézio-n nuk e njeh ai që s’ka dashur t’a njohë, nuk e vlerëson ai që nuk kupton fuqinë e fjalës së shkruar, nuk e do ai që nuk e koncepton jetën jashtë qytetërimit industrial dhe post-industrial.. Mendoni që ai mori çmimin Renaudot që me veprën e tij të parë, në moshën 23 vjeç. Në vitin 1980, ai meritoi çmimin Paul Morand, për tërësinë e veprës së tij dhe vetëm disa vite më vonë, në 1994, lexuesit e zgjodhën si shkrimtarin më të madh ende gjallë të gjuhës franceze.
Që në veprat e para, Le Clézio denoncon konfuzionin, ankthin dhe frikën e qytetit të madh perëndimor. Në vitet 70, ai bën hasha shoqërinë nëpërmjet një varg romanesh : Terra Amata (1967), Le livre des fuites (1969), La guerre (1970) si dhe Les géants (1973).
Ky i fundit mbyll ciklin e parë, shkrimet pesimiste, dhe hap një tjetër cikël : atë të udhëtimeve të pandërprera, kontakteve me kulturat e harruara, me qytetërimet e rrezikuara. Edhe vetë shkrimi bëhet më i qetë, nostalgjik dhe fantazist : Désert (1980) përshkruan fatin e njerëzve-blu të shkretëtirës, Le chercheur d’or (1985) tregon aventurat e gjyshit të tij, Onitsha (1991) ndjek fatin e një djaloshi të vogël që kërkon babain e tij mjek në Afrikë, Etoile errante (1992) merret me emigracionin çifut drejt tokës së premtuar, Diego et Frida (1993), biografinë e dy piktorëve të shquar meksikanë. La Fëte chantée (1997) është ngjizur me përvojën e tij tek popujt amerindanë dhe Gens de nuages (1997) është shkruar me katër duar, bashkë me të shoqen me origjinë tuarege, një lloj ditari udhëtimi në shkretëtirë.
10 October 2008 @ 9:01 pm
Pikerisht, xixa, keta tipat fort te paster e qe merren me kauza te medha, nuk e di pse, mua me turbullojne pak. Nuk me pelqejne militantet. Te degjosh Le Clézion, te behet sikur degjon ndonje profet qe thote mos keshtu e mos ashtu. Nuk e di por mua me duket fort i “zbukuruar” per shijet e mia. Me pelqejne me shume ata qe merren me jete njerezish te thjeshte, jashte kauzave. Edhe Le Clézio shkruan per njerez te gjore, por fakti qe ai shkon t’i kerkoje keta njerez ku jane e ku s’jane, me bezdis pak.
Me ç’kam vene re, tek ai vihet re njefare adhurimi i skajshem i natyres, gati-gati shqetesues (natyralist ekstremist). Dakort me panteizmin, por kur kjo acarohet ne maksimum, behesh me keq se teistet. Natyra, natyra, natyra… Po njeriu ne tere kete ? E pse njeriu i mjere i metropoleve nuk paska nevoje per vemendje ? E pse u dashka qe kete vemendje ta gezoje vetem njeriu i natyres se virgjer ?
Nuk e di por mua me duket “qu’il se la péte un peu”.
Nejse, keto jane thjesht opinione te miat dhe pa lidhje me tuajat.
10 October 2008 @ 9:40 pm
Le Clèzio nuk me pelqen,as me mesazhet qe sjell.Eshte i parrenje,bota eshte atdheu i tij.Mbase se une jam konservatore.Natyrisht nuk ve ne diskutim vlerat artistike.
Mbase eshte ashtu siç thote XYZ per shkrimtaret e diktaturat.Jam ca perplese veç kur me vjen ncermend Ezra Paund……Kadare….me siguri per vlera artistike do ta kish merituar nja 10 here para shume te tjereve te viteve te fundit………Ehhhh,Jemi te vegjel ne mor gjel…
10 October 2008 @ 9:41 pm
XYZ,
Problemi me Le Clézio-n është se nuk e dëgjon thuaj aspak. Pasi ai ju qëndron aq larg televizioneve dhe gazetarëve saqë s’mbetet mundësi tjetër veçse leximi i librave të tij.
Dhe libri është si libri: ose të ngjit ose ose e flak tutje. Herë herë për hatër të frazës së parë, pêr faj të gjendjes shpirtërore të atij që lexon, pêr hir të një opinioni të parafabrikuar.
Por nejse, Le Clézio sikundër të gjithë Nobelistët e tjerë nuk mund t’i rezistojë kohës së sotme që gëlltit çdo gjë dhe që e vjell të shpërbërë nê copa të patretura..
10 October 2008 @ 9:53 pm
Amerika eshte nje cike si djathtas stokolmit, prandaj shkrimtaret amerikane jane te mbyllur (dihet qe te majtet jane te hapur). Sa te jete Bushi s’ka cmim, kur te vije Obama atehere po, atehere konsiderohen te hapur edhe shkrimtaret amerikane.
He o Kadare kalo majtas se na plase, hapu e shpartallohu si sallaks senzhermendepre, leri mitet dhe prifterijte dhe n’a ndero e na gezo me nje cmim Nobel te djathte e te majte bashke, te hapur e te mbyllur. T’u hapte e tu mbyllte bashke!
10 October 2008 @ 10:04 pm
Le Clézion e kam degjuar dhe me pare, edhe ia kam lexuar intervistat. Nejse.
Tani ne France2 po flet Michel Houellebecq, eshte tejet me interesant ne zgjuarsine e tij. Nje shkrimtar qe te shton deshiren te duash letersine. Vini re cilin shkrimtar adhuron Misheli : Baudelaire ! Duket qe ne fillim udha e Houellebecq.
Dhe Blaise Pascal, fizikanin tone te adoleshences. Pak vete e dine qe Pascal ka qene filozof dhe shkrimtar. Me ka mbetur merak qe nuk i kam lexuar ende Pensées te tij. Por ndoshta se shpejti…
ps : Monda, me iku postimi vertete, dhe kisha shkruar goxha, jo per grindje jo, thjesht po diskutoja
10 October 2008 @ 10:06 pm
“”"”He o Kadare ….. se na plase,…….. leri mitet dhe prifterijte dhe n’a ndero e na gezo me nje cmim Nobel te djathte e te majte bashke, te hapur e te mbyllur. T’u hapte e tu mbyllte bashke!”"”"”
qe lexon e fisnikerohet me kulturen e skalitjes se fjales shqip prej tij .
Po i ka mbetur nje fije SKRUPULL vetem kaq i mjafton per te kutpuar se si do e FITONTE “Nobel”… Me urte s’ka si ja thote “populli veshderr”
10 October 2008 @ 10:13 pm
à propos, kur dëgjoj dhe lexoj intervistat e Kadaresë më ikën gjithë dashuria që kam për librat e tij… kjo s’e bën atë shkrimtar më të keq, ashtu si nuk e bën karizma dhe aftësia e komunikimit gojor shkrimtar të mirë Houellebecq-un (si shqiptohet ky mo vlla?) me që ra llafi (prapë), përditë del në tv ky i fundit? se dhe pardje aty ishte simas teje, xyz.:)
10 October 2008 @ 10:17 pm
E hedh bajgen akulli dhe nuk shpjegohet pse. Pse ste pelqejne intervistat e Kadarese ty o akull? Se nuk i kupton dot apo ke nje prekondicionim kunder tij pa arsye? Se mua intervistat e tij me duken teper elokuente e te thella, plot sharm dhe ngucje intelektuale.
10 October 2008 @ 10:21 pm
Akull, aty eshte sepse ka nxjerre nje liber te ri interesant : liber me emailet e gjashte muajve te shkembyer me nje filozof, Bernard-Henri Levy.
Per Kadarene dhe intervistat e tij, kjo eshte legjendare tashme. Eshte e kote, sidomos ne frengjisht. Booooooooh ! Nejse, kur te kem kohe te flas, se tani po flet Misheli
10 October 2008 @ 10:24 pm
akull…ik lexo njehere ‘Dialog me Alen Boske’ dhe flasim daku mire.
10 October 2008 @ 10:25 pm
se është i mefshtë, sepse i lexohen një mijë komplekse që m’i fsheh kur ia lexoj librat, sepse nuk më pëlqen mënyra sesi pozicionohet në kushte të caktuara ndaj kolegëve të tij, sepse nuk më pëlqen mënyra si hiqet si i persekutuar dhe disident.
mua fjala elokuente që përdor ti më bën të mendoj se asnjëherë s’ke dëgjuar Kadarenë të flasë. ose, ose, nuk ke dëgjuar kurrë njeri elokuent të flasë.
dhe më me kursim bajgat ti ancesor, se ka shumë mundësi që jemi la të dy me sapun Rrogozhine, po kjo s’të jep të drejtën të bëhesh i pasjellshëm me mua.
10 October 2008 @ 10:28 pm
hahaha, ai është libri që më ka hequr mua pasionin për Kadarenë njëherë e mirë, daku. titulli në mëndjen time është gdhendur si ” a doni më për Kadarenë”. dakun po ta fal meqë s’do e kesh lexu akoma mesazhin parardhës.
ndjesë që po e bëjmë temën zhul me gjëra jashtë teme dhe të stërpërsëritura.
10 October 2008 @ 10:33 pm
Elokuent Kadare ? Ha ha ha ! Sidomos ne frengjisht.
Duke u kthyer nga Indet me një këmbë të enjtur nga ku qelbi rridhte nga të gjitha anët, Emme bëri një kthesë për të shkuar të shohë një mjek të vjetër që banonte në Pyllin e Zi, dhe ia tregoi këmbën dhe qelbin.
- Oh, ia bëri ky i fundit, ndoshta ca mikrobe të vjetra dhe të lodhura që mbeten ende… Ca mikrobe të vjetra të lodhura…
Meqë djali i ri shqetësohej për kockën e këmbës së vet që mikrobet do t’ia shkatërronin :
- Jo, nuk besoj, ia bëri mjeku, më tepër i shoh të bezdisura. Më besoni, koha e tyre ka mbaruar, dhe ai e përcolli me një buzëqeshje të qetë.
Henri Michaux
10 October 2008 @ 10:35 pm
E ke lexuar librin e letershkembimit XYZ? Se une vetem kritikat kam lexuar. Kritikat ishin shume interesante. Por, jam kurioze te di se cthone ata qe e kane lexuar. Une lexova qe jane hapur e rrefyer gjate e gjere ne kete leterkembim. Ke perkthyer ndonje gje?
ps:
me krijon nganjehere pershtypjen se cdo gje e mat me hijen e Houellebecq.
10 October 2008 @ 10:35 pm
…
po pra, iku te kerkoje grua burri i botes, dmth te shpia e helenes, edhe prinderit e kesaj te fundit po prisnin qe ky t’u kerkonte doren me naj fjalim ceremonial, kurse Moli, diku nga fundi darkes u tha, m’erdh koha me fjet mu, ku e kom kervotin, dhe ia futi gjumit tulle… 
Sidoqofte, megjithate, edhe pse, prapeseprape, tek e fundit dhe natyrisht: eshte nje cudi shpilbergiane qe si Zoti e hodhi mbi Shqiperi.
10 October 2008 @ 10:38 pm
Jo mor s’është çudi, se nuk është rrufe ai të mos binte mbi Shqipëri.
10 October 2008 @ 10:44 pm
@XYZ:
Perkundrazi, une them se letersia e Le Clésio-s eshte shume here me pak “per te gjithe miletin” sesa ajo e Houellebecq-ut. Edhe pse ne dukje, duket se eshte e anasjellta. Megjithate, ky eshte mendimi im, e ai eshte mendimi yt.
10 October 2008 @ 10:46 pm
AlisaT, nuk e kam blere librin. Kam vajtur nje dite dhe kam lexuar nja dy ore ne librari
Mbase e blej ne fakt, ishte i kendshem. Ka shume referenca, shume rrefime mbi jeten e tyre. Por kam frike se eshte nje veper e cila i destinohet nje lexuesi te mirenjohur me letersine franceze sepse ka shume referenca nga jeta e ketushme. Do te duhet ca mund per t’i kuptuar te gjitha, nese nuk kemi jetuar ne France. Por nuk dyshoj fare tek ty qe e ndjek kete letersi. E kam fjalen psh, qe kjo veper nuk do te merrej vesh mire nga nje lexues ne Shqiperi psh, ose ne USA.
Nese do te kem ndonje pjese te perkthyer, me siguri qe do te sjell ndonje gje.
Houellebecq (Uelbek), jo se jam i çmendur pas tij, jo, larg kesaj. Thjesht me pelqejne tipat ekscentrike, dhe te zgjuar (dhe Houellebecq eshte vertete gje e zgjuar, e ka provuar disa here). E di ç’tha para pak ? Kur kam qene i vogel, kam enderruar gjithmone qe do te bej gjera te medha per njerezimin
Psh, enderroja te beja kushtetuten e nje vendi. E pyet drejtuesi : te nje vendi demokratik te pakten ? Jo dhe aq, pergjigjet Houellebecq.
E pranon haptas qe eshte megaloman. Eshte tip mjaft kompleks. Sapo pershkroi shume bukur dukurine e lukunise…
Ndoshta e vazhdoj kete debat dhe me vone…
10 October 2008 @ 11:02 pm
Nga ditari i Houellebecq :
Kjo histori e dhuntive të mia, më duhet ta them gjithashtu, më pëlqente mjaft ; e shoh veten, në vitin e katërt të gjimnazit, duke zbuluar testet e QI (të cilat, asokohe, nuk ishin të goditura nga asnjë dyshim ideologjik). E shoh veten të ngazëllyer kur shoh shifrën 140, duke u përpjekur të gjej teste të tjera për të parë nëse do të mundesha, duke gërvishtur ca pikë, të arrij të 150-at. Tani me kalimin e kohës, kjo më duket e mjerë, disi patetike gjithashtu, sepse e shoh që kam krijuar një personazh, dhe kjo qysh në moshën pesëmbëdhjetë vjeçare : një personazh i një qenie superiore, që fluturon lirshëm në sferat e larta të mendimit, por tmerrësisht i penguar, në jetën shoqërore dhe në veçanti në marrëdhëniet me vajzat, nga komplekset e tij të tmerrshme fizike. Përse kjo zgjedhje e çuditshme ? A ishte vërtetë një zgjedhje ? Duke gjetur tani vonë një foto të bërë në mes të një grupi djemsh dhe vajzash të asaj kohe, kam provuar sidoqoftë një tronditje kur kam parë që isha djali më tërheqës i grupit. Jo vetëm që isha i bukur, por për më tepër dhe i lezetshëm, në një stil pak hippie e pak vogëlush që ishte në modë asokohe ; me sytë e mi blu dhe xhupin me qime dhie afgane, më duket vetja vërtetë bukurosh.
10 October 2008 @ 11:16 pm
akull, mire Kadareja s’qelloi te jete rrufe, po Shqipni e shkrete ca i bi te jete me kete?
10 October 2008 @ 11:24 pm
Emisioni i sotem i Daniel Picouly, nje moment i rralle letrar.
Tre kroniste nga Anglia, Italia, Gjermania, komentojne dy shkrimtaret nga kendveshtrimi i vendeve te tyre. Dhe thone : Houellebecq eshte Zot ne Gjermani, i vetmi shkrimtar francez ne Angli, kurse ne Itali diçka me pak.
Te rikthehem tek Kadare : daljet e tij ne TV francez, kur flet frengjisht, jane nje katastrofe. A eshte i ndrojtur, apo eshte pertac, kete nuk e di. Por ajo qe di eshte qe erudicioni i tij, nese ka pasur ndonjehere erudicion, bukoset fare.
Pergjithesisht, nuk kam mendim te mire per intervistat e tij. Por siç e thashe me lart, jam i pari qe te deshiroj çmimin Nobel per te.
10 October 2008 @ 11:28 pm
s’e diskutoj fare kete qe thua, se te njof besoj. por nuk di pse dyshon ti tek erudicioni i tij? pse na qenka elokuenca kriter i nje njeriu te madh? pse e sillni muhabetin e madheshtise rreth elokuences e kam llafin…
nejse
10 October 2008 @ 11:32 pm
Je i dyti XYZ , i pari eshte vete Kadareja.
10 October 2008 @ 11:37 pm
Ah avocados, edhe dicka: kur llafosnim per kozmopolitizmin, per kshu rrethinash e kam llafne. Sec ka nje shije prej gjelle tre diteshe ky kozmopolitizmi. He tani, a do pysesh me pse vjersha folklorike?
10 October 2008 @ 11:39 pm
avocados,
Nuk jam une i pari qe e nxora kete punen e erudicionit. Por kam deshire qe te mos i fryjme gjerat pa lidhje. Nese Kadare eshte shkrimtar i madh boteror, kjo nuk do te thote qe ai eshte dhe kampion i madh bejzbolli. E kam fjalen, ate qe e ka, e ka. Por ate qe s’e ka, nuk e ka. E pse u dashka qe Kadarese t’i mvishet patjeter erudicioni ? Une te pakten e kam pare disa here ketu, ne TV francez. Te me falesh por njehere jam turperuar fare. Me mire te kishte marre me vete nje perkthyes sesa te merrte persiper te fliste vete ne frengjisht.
Ai mund t’ia hedhe babait tim ne Shqiperi (i cili eshte i bindur qe Fatos Nano dhe Sali Berisha jane mjeshtra te frengjishtes), por jo shqiptareve qe banojne kendej.
Kur vete ne nje emision letrar te rangut te larte (nuk ekziston me emisioni Culture et dépendances te F.O.G.) me shkrimtare te medhenj anash (Michel Butor - i perfolur per Nobel) apo me nobeliste te Paqes (Elie Wiesel), atehere duhet te pergatitesh mire.
Ate nate, une kam qene i pranishem ne masakrimin me te madh televiziv te nje shkrimtari. Te rrije tjetri nje ore e gjysem per te folur vetem dy here nga 60 sekonda, thjesht ngaqe nuk zoteron gjuhen, me erdhi turp. Kisha lajmeruar te gjithe miqte franceze qe shikoni sonte nje shkrimtar te madh tonin. Te nesermen nuk me thane qe ai miku yt nuk u ndie fare, por me thane : me pelqeu nderhyrja e Wiesel.
Shkurt, me erdhi zor.
Ndersa persa i perket intervistave ne shqip, te pakten nja dy here kam gjetur gjera te ulta. E para kur plasi sherri i atij “djalit”, dhe e dyta ne nje interviste tjeter kur ia mbeshtjell malit e shpatit mbi sistemin komunist.
10 October 2008 @ 11:42 pm
100-vjetori i Cabejt sot dhe nuk u kujtua as nje te thote dicka, lere me te shkruante nje artikull.
11 October 2008 @ 12:04 am
11 October 2008 @ 12:14 am
U bo si puna e asaj: Dhelpra kur si kapi dot rrushtë, tha: Po s’paskeni bo raki simjet?
Po hajt pra firmosni i notë proteste, ose mo mire ta bojme i proteste, ose mo mire fare, hiç mos ia japim çmimin Kadare këtij farë Nobelit e ca zullumqareve te tjere.
11 October 2008 @ 12:27 am
Kjo kohë ska për të ardh ndonjëherë, Nexhi. Nga shqipot Kadarenë e shpëton vetëm vdekja.
11 October 2008 @ 12:44 am
tani qe e lexoj komentin, m’duket se fola gabim…
11 October 2008 @ 12:46 am
Po seshte turp te mos dish mire frengjisht or ti qe qenke turperuar nga Kadareja, turp eshte te mos kesh cte thuash. Sa per ato intervistat e atij djalit..pune shqiptaresh ato te stisura, ska faj Kadareje per shpifjet qe sajojne dynjaja.
11 October 2008 @ 2:26 am
XYZ, po un i zgjedh sipas shijes bashkbiseduesit :). prandaj t’u drejtova ty pra. Tjeter, ketu po flitet per letersi, dhe Letersia eshte shtepia e pare e Kadarese. Te lutem vetem per dicka, kur te kesh ndonjehere kohe, do doja te lexoja mendimin tend ne menyre te sistemuar rreth atyre gjerave qe nuk e bejne dot Kadarene te pranueshem si shkrimtar i madh. Nuk e kam fjalen per madheshtine mediatike, por per ate madheshti qe si bie vlera kollaj. E kerkoj kete, sepse deri me sot, nuk kam arritur asnjehere te kuptoj, qe cfare ka mangut K. ne artin e tij.
Em, kam lexuar poezite popullore ne blogun tend, te sjella nga Papi. Perla. s’ka fjale te tjera. thjesht duhen studiuar. Por, i kam shume frike poezite e kultivuara mbi bazen e tyre, sepse nje fill i holle i ndan nga bejtja, qe megjithe respektin e madh per letersine e mire te bejtexhinjve, nuk e shoh me te vlefshme. si ta them tjeter… ndoshta ne ndonje diskutim tjeter enkas per kete pune ketu.
naten
11 October 2008 @ 2:35 am
Lexo pra siper avocados, kritika shoqerore? Ku eshte? Kadare i romantizon ato veset e popullit, i thurr lavde kombit, kadare eshte nje shkrimtar qe percon Ekzotiken nga natyra e kombit te tij, te vecanten, jo njerzoren. Askush nuk mund te identifikohet ne perendim me vepren e Kadarese, nuk gjen vetveten, perpjekjen e tij. Nuk eshte shkrimtar qe i politizon temat e tij. Kritika shoqerore, identifikimi me universalen/njerzoren, jo partikularen, eshte nje kriter shume i rendesishem per ata pleqte e mocem!
11 October 2008 @ 2:58 am
Natyralist, do me falesh, por nuk te kuptova asnje llaf…Lexo ku?
Kadare ekzotik?
Jonjerezor? Jouniversal?
E pac ironi, o zot….:)
11 October 2008 @ 3:54 am
Ok, Shih si shprehet Joachim Roth, nje perkthyes nga shqipja ne gjermanisht:
Kadare eshte padyshim nje shkrimtar shume shqiptar, per te cilen eshte edhe qortuar si nacionalist. Ka mundesi, qe ne vitet dhe veprat e fundit ka pasur tendencen te jete nje shkrimtar kombetar ose shkrimtar i kombit shqiptar, cfare mund te kete cuar… le te themi.. ne nje mbitheksim te elementit patriotik. …. Alain Bosquet paskerka shkruar se \”Qe nese behet fjale per kombin, Kadare eshte aq i verber, sa dhe Homeri.\” … Mendimi personal i ketij perkthyesit eshte se : Shqiptaret i shkojne pershtat botes te habitshme te Kadarese. … dhe fillon te tregoj se motivet ne librat e kadarese jane mitet, historite, gjakmarrjet etj.. bla bla… ky eshte pak a shume mendimi i botes, tjeter se cfare mendojme ne.
Ismail Kadare ist fraglos ein sehr albanischer Schriftsteller. Das hat ihm bisweilen den Vorwurf des Nationalismus eingebracht. Mag sein, dass bei ihm in den letzten Jahren und Werken der Drang, ein nationaler oder gar der Nationalschriftsteller zu sein, zur berbetonung des … sagen wir: patriotischen Elements gefhrt hat. Mit einem seiner Kritiker setzt sich Kadare in einem langen Interview mit Alain Bosquet, das in Frankreich als Buch erschienen ist, auseinander. Dieser Kritiker hatte geschrieben: Wenn es um seine Nation geht, ist Kadare so blind wie Homer. Eines mchte ich hier auf jeden Fall sagen: Die Albaner passen in Kadares merkwrdige Welt. Ein Volk, das zweitausend Jahre lang den Aufstieg und Fall von Reichen, Vlkerwanderungen, Kreuzzge, Einflle und Eroberungen berstanden hat, sich in Blutrache zerfleischend die Kraft zur Abwehr nach auen aufbrachte, das ber zwei Jahrtausende hinweg seine Sprache ohne Schrift am Leben gehalten hat, nur gesprochen, in Liedern, ein solches Volk bietet genug Rtsel, denen es nachzugehen lohnt. Kadare hat dies getan, er hat sich die Mythen und Legenden der Albaner vorgenommen, ihre Geschichte und ihre Geschichten, manchmal mit Pathos, meist aber nchtern und ohne Beschnigung, und kommt zu interessanten, vor allem lesenswerten Ergebnissen.
11 October 2008 @ 4:10 am
Edhe? Meqe e ka thene Joakim Rothi, na qenka postulat kanonik i kritikes letrare ndaj Kadarese? Mitet, veshja, historite dhe dramat qe pershkruan Kadareja mund te jene thellesisht shqiptare apo te vendosura ne kontekst shqiptar, por nje kritik i mire, qofte dhe nje lexues me njefare njohjeje kulturore, do te dinte te dallonte universalitetin e temave te Kadarese. Eshte kollaj te gjesh pretekste dhe pasazhe ne vepren e Kadarese per ta quajtur ate “nacionalist” e me the e te thashe, dhe ndoshta me shume kollaj te harrosh te permendesh shqetesime e ankthe qe ngrejne koken gjithkund ne vepren e tij, si tmerri i pushtimit, asimilimit, krimi brenda familjes, fshatit e seres, lindja e sistemeve te reja mu ne germadhen e te vjetrit, e keshtu me radhe. Nese nje kritik nuk arrin t`i dalloje keto keto tema universale, ai nuk eshte i mire, ndersa, nese ky kritik i gjen, por thote se nuk jane trajtuar bukur artistikisht, do te thote qe kritiku ne fjale eshte dashakeq.
11 October 2008 @ 4:17 am
Ok, te kuptova tani.
Por bota thote edhe keto :
- Bota e Ismail Kadaresë është një lloj anti-materie. Shkatërron tonën. Vetëm se ndryshe nga ç’ndodh me grimcat elementare në fizikë, bota e tij plotëson tonën duke lënë gjurmë të jashtëzakonshme
-“të lexosh romanet e këtij shkrimtari të madh shqiptar, do të thotë të hysh në një makth ku ne nuk mund të banojmë, por që ne ndjejmë se e kemi brenda nesh
-janë botët e vogla që përbëjnë atë të madhen si për shembull “Shoqëria e Fshatit e shkrimtares Jane Austen, Misisipi me Baltë i Mark Tueinit, Mança e Dremitur e Servantesit, madje edhe Ferri i Dantes është i populluar nga sherret e përgjakshme mes disa qyteteve-shtet të vogla”.
Shqipëria ka jetuar e izoluar, e varfër, aty ku marshimet dhe kundërmarshimet e Lindjes dhe Perëndimit e kanë shkelur pothuajse aksidentalisht, kryeneçe, me një kod të lashtë dhune hakmarrëse dhe gjakmarrjeje, vazhdon më tej kritika.
“Zoti Kadare na tërheq në këtë botë të çuditshme dhe ne dalim prej saj duke parë me habi veten”.
Nga Richard Eder, New York Times ( besoj e keni lexu)
-
mua keto si Vleresime me ngjajne. apo jo?
Nuk di per te tjere, por vete sa here kam lexuar libra te tij, sidomos para 90, me dukej se jetoja ne Perendim qe atehere.
Ky eshte gjeniu, qe ben universalen nga nje histori fisi.
11 October 2008 @ 4:18 am
ah lost, do rrosh me shume
11 October 2008 @ 4:51 am
eh lere, avocados…
Shif, gjeja me e padrejte, gabimi me trashanik qe behet, eshte se i vihet shkrimtarit, dhe jo vetem Kadarese, nje damke, nje stampe perkufizimi, nje vendpercaktim syrgjynoses ne driteshkurtesine e tij, sepse shpeshhere nuk merret parasysh fakti qe nje vepra e nje shkrimtari tejkalon kufinj, reale dhe imagjinare, e jo me pastaj vete personi i atij shkrimtari…
kete here qe isha ne Tirane, me ra ne dore nje nga librat e rralle, besoj, sepse ishte botim i fundviteve 60, te Kadarese, mbushur me reportazhe nga udhetimet e tij neper qytetet N. dhe rrethet e Shqiperise; s`e ke idene se c`gjuhe emulacioniste prej plenumesh perdorte aty, ne pershkrimet e ngjarjeve dhe njerezve. Gati te dukej e pabesueshme qe po i njejti person te kete shkruar ato pacavure (ndokush mund te thote qe IK bente gjoja atehere, etj etj, por ama kishte nje ton qashtersie ne ato rrjeshta) rreth moshes tridhjete vjec, kur me pare kishte shkruar Gjeneralin, e me vone Pallatin e Endrrave, Prillin-n e thyer, etj.
11 October 2008 @ 5:33 am
Lost, por sic e thua vete, reportazhe kane qene. Ne fund te viteve 60, gjeje komuniste edhe ne mes te Parisit. dhe per me teper, nuk mund ti mohohet asnje qenie njerezore, e aq me teper nje shkrimtari mundesia e ndryshimit, tjetersimit, shndrrimit, metamorfozes pra…per mire a per keq. Po dhe Sartri mbush me simpati te thelle per te majten ka qene, madje se fundi kam lexuar qe dhe Arshi Pipa i ka pohuar nje miku te tij: Moralisht jam me te majten.
Si perfundim, shkrimtari kur gjykohet si shkrimtar, duhet gjykuar per veprat me te mira te tij. jo ne kuptimin e gjyqit, te kuptohemi.
huh, eshte cudi si akoma diskutohet per kadarene ne kete sens. Ca njerez vijne ne kete bote per tu shndrruar ne evenimente. Edhe IK eshte nje nga ata.
11 October 2008 @ 5:58 am
Kadare, si e pohon vete, ka besuar te Komunizmi.
Cfare ka te panatyrshme ketu? Absolutisht asgje.
Ka kritikuar dhe perqeshur Fishten, Solzhenicinin, Arshi kritikmadhin, Koliqin, Shollohovin (viziten e Hrushovit tek daca e MSh e quan mysafirllek fshataresh) etj etj. Po ashtu edhe Geraldinen e Zogut dhe vete ish mbretin. Me pas ndaj disa prej ketyre ka nderruar qendrim 180 gradesh. Mua keto nuk me duken thagma fare. Ndersa mungesa e elokuences & oratorise, jane foshnajarake si tema, OK? Ashtu si dhe dyshimi ne erudicionin e tij. Come on! Pan metron ariston, thoshin nje here vaktit.
11 October 2008 @ 7:51 am
Problemi i Kadarese ka degraduar ne problemin e Shaban Qoses, nuk mund te rrije pa u krujt me kalimtaret (vdeketaret) dhe kalimtaret me te. Pare me thelle eshte nje zgjebe nacionale ku kruhen te tere nen vete. Kthesa kadarejane 180 gradeshe per Fishten, naltmadhnine, komunizmin etj perfaqson deri diku kthesen nacionale mbas 89-tes, dmth ne thelb KADAREJA JEMI NE.
Problemi eshte sa eshte i besueshem ai (dhe ne), pra garancia qe kthesat 180 gradeshe te behen pirueta skicofrenike. Ne kete balet kolektiv nuk ke kujt t’i besosh me, bile as herojve si Arshi Pipa – nje kalimtar qe dikur e ka kap per hunde SHABEN, i cili i gjujti me gur peshe – qe na paskerka shkruar (sipas nje deshmie me lart) se moralisht eshte me te majten. Asimetria trupore detyron kruajtjen e bolen anuar majtas me doren e djathte, dhe anasjelltas … Kruhuni, kruhuni …
11 October 2008 @ 8:34 am
Sa mire qe e fitoi Le Clezio… me behet qejfi shume.
“Loja e Anes” me ka pelqyer shume kur e kam shfletuar per here te pare kete autor.
11 October 2008 @ 9:29 am
Shif Jul,
para ca ditesh admini solli nje shkrim te Shaban Qoses ketu. Kishte nja 15 komente , pastaj i hoqen ca. Pastaj e hoqen fare shkrimin e Kadarese. Hajde merre vesh se pse.
Duhet ta lexoje patjeter cer kishte shkruar.
Po ta sjell ne vemendje nje fragment : S’ishte fjala vetëm për shpifjet vulgare të tipit se si shkrimtari Kadare i ka quajtur refugjatët shqiptarë kështu apo ashtu, shpifje që përpiqeshin ta armiqësonin shkrimtarin jo vetëm me refugjatët, por me gjysmën e popullit shqiptar, që kishte lidhje me ta. As ishte fjala për sajime si ai i komisionit të ndalimit të Fishtës në Shqipëri, që kinse përbëhej nga treshja Ramiz Alia, Nexhmije Hoxha, I. Kadare, i cili, ndonëse ishte fare i palogjikshëm, për arsyen e thjeshtë se kur Fishta u ndalua I. Kadare ishte më pak se 10 vjeç, prapëseprapë mund të dëmtonte shkrimtarin, sipas parimit të njohur: credo quia absurdum (e besoj ngaqë është absurde). Të tilla sajime nuk mund të pinin ujë te njerëzit si Camaj e Pipa. Ndaj për ta duhej të fabrikoheshin, dhe natyrisht që u fabrikuan, sajesa të tjera më dinake dhe sidomos tepër personale.
E kam fjalen mo u merzit kur degjon ndonje te vertete te thene nga vete Kadare.
Mos iu refero paranojave me dosje qe bejne shqiptaret kunder Kadarese.
Po dhe aq tranguj mos i merr ata pleqerit e veriut te Europes.
Lexo fillimin e nje te vertete qe e pohon vete dhe nxirr vete konkluzione.
Te vertetat nuk jane per peshkatare qe kane lexu vetem Ftese ne Studio , me degjo lalin se nuk ta kam me hile fare.
Kadare eshte i dyzuar dhe ne te gjithe jeten e vet deri dhe javen qe shkoi ka qendruar nga ana e politikes se pushtetit. Por nuk eshte vetem kaq, ndaj dhe eshte humbes i madh.
P.S. Sala aty nga viti 2006 beri nje shaka te lezecme dhe tha : te gjitha vilat pa leje ne Golem do i prishim. Interviste ky palla menjehere : une e kam blere me kontrate te rregullt
11 October 2008 @ 11:52 am
Xixa.
rrofsh per perkthimet.
11 October 2008 @ 12:03 pm
Karkaxhuall, më nxorre frikën që t’i bëj edhe unë komplimentet e mija Xixës (megjithëse as nuk e njoh dhe as besoj se do të na bjerë rasti të takohemi me të, është kollaj të të thonë që e bën vetëm për “klanizëm”
).
Përveç analizave të detyjuara (nganjëherë shumë të gjata për shijet e mija), unë e adhuroj për përdorimin që i bën fjalës që në përkthimin e asaj pjese del mjaft bindshëm.
11 October 2008 @ 12:17 pm
Ky eshte gjeniu, qe ben universalen nga nje histori fisi.
Shum e sakte.E pranuar nga shume kritike te vendeve ku Kadare eshte perkthyer.
PS: disa qe artin e perceptojne si zbulim te te vertetave universale te amshume, paranjerzore!! (Komentet mbi shkrimin:Te jesh shkrimtar shqiptar) le te hapin pak syte dhe te informohen me mire)
Ne se letersia fillon dhe mbaron me te verteta universale arti mbaron dhe fillon shkenca.Arti vertete, permes situatave te vecante individuale/lokale/ percjell mesazhe polivalente dhe me nje kuptim universal.
Por a do te jete nje dite Nobelist Kadare? Mbase dhe jo.Por c rendesi ka per shkrimtarin (per kombin do kishte rendesi)Edhe Shekspiri, Dante e plot te medhenj te tjere nuk kane cmimin nobel por cmimin e pavdekesise se artit te madhe e kane fituar perfundimisht.
11 October 2008 @ 12:35 pm
Me Le Clézio 2008, harrojeni Kadarene per nja 4-5 vjet. Nuk do te rrine pleqte gjithmone pas Frances. Ka kontinente te tjera, ka shtete te tjera.
Kadare te kete jete e gjate, ajo plaka vjet pati 88 bishta fshesash ne mendere. Kadare eshte 72. Keshtu qe, edhe ai, edhe ne, duhet ta mesojme permendsh skeçin e Tano Banushit dhe Paulin Prekes :
Ne jemi te gjithe Cen Durimadher.
11 October 2008 @ 12:39 pm
E mire, e mire, nuk lexojne mor vella, jo vetem sa perserisin ate qe kane ne koke. Ore krahaso pra “keshtjellen” e Kadarese me “emri im eshte i kuq” e Pamuk dhe me ate “ne emer te trendafilit” te Ecos. (me siper i kam shkruar tituj gabim, se vuaj nga kujtesa). Flitet per te njejten kohe. Ku e gjen ti kritiken sociale? Tek keshtjella hyjnizohet dhuna, militarizmi kombetar, krenaria kombetare, ka nje ndarje te qarte te armikut/mikut, hapesira eshte e kufizuar vetem tek keshtjella. Ndersa tek keta dy te tjeret kemi te bejme me nje emancipim te historise 1. perspektiva eshte kozmopolite, tek Pamuk ke perandorine osmane, karakteret jane te kombeve te ndryshem, hapesira shtrihet nga stambolli ne bagdad, pra kalon kufijte e sotem; ndersa tek Eco ke po ashtu karaktere te kombeve te ndryshem, shkenctarin Anglezin Occam, the rasor, dhe hapesira shtrihet nga londra-gjermani-itali, pra europa e sotme. 2. objekti, ose motivi i krimit, eshte ARTI, pra emancipimi i shoqerise,. Nuk po zgjatem me teper. Une kaq kam lexuar nga Kadare, tani nese ti Spiritus ke dale ne barrikada duke lexuar veprat e Kadarese, si vepra qe hyjnezojne emancipimin e femres, te veshtrimit te historise, te njerzimit, me thuaj! Na cmendet, e keni bere llomotitjen ritual.
PS: Trendafilit i ka ngelur vetem emri, vetem emrat na kane ngelur!
11 October 2008 @ 12:39 pm
xyz, ai me duket se e kishte cen turi-molli
(ose te pakten keshtu e kam ditur une qysh kur kam qene femije ) 
11 October 2008 @ 12:57 pm
THK:Nuk po zgjatem me teper. Une kaq kam lexuar nga Kadare, tani nese ti Spiritus ke dale ne barrikada duke lexuar veprat e Kadarese, si vepra qe hyjnezojne emancipimin e femres, te veshtrimit te historise, te njerzimit, me thuaj! Na cmendet, e keni bere llomotitjen ritual.
Hej-te pakten per hir te nick qe ke duhet te komunikosh me njerzishem.(Pjese e llomotitjes je dhe ti) Ti si i kenduar qe je, rilexo ato cfare thone kritiket e huaj dhe jo ato qe them une apo peshqit e tjere.
Dhe sa per hapsiren gjeografike te Pamuk & Eco lxo mire: hapsira e artit te Kadarese eshte PERANDORAKE dhe jo thjesh rajonale si te Pamuk.Tre perandori rrok universi kadarese: Roma, Turqia dhe Perandoria e Kuqe(ish kampi socialist dhe Kina)
lexo kritiken cfar thote per “Nenpunsin e Pallatit te endrave”, per “Kronike ne Gur”
Ka ne krijimtarine e Kadarese njlloj glorifikimi te historise? Kjo eshte e diskutueshme.
Dhe me se fundi mos harro: Kadare krjoi ne DIKTATURE.
PS:te ftoj ne vazhdimin e ritualit
11 October 2008 @ 1:14 pm
Pse, atehere, personazhi i Mevla Celebiut eshte aq simpatik? Nese kjo qe thua ti, dmth ndarja mik/armik do ishte kaq e qarte, kronikani MC s`do krijonte ate pershtypje.
11 October 2008 @ 1:17 pm
THK: Tek keshtjella hyjnizohet dhuna, militarizmi kombetar, krenaria kombetare..
haha hyjnizohet dhuna, militarizmi kombetar…haha je komplet out mik.Po sikur te ishte keshtu per nje moment, cfar do propozoje te hyjnizohej ne nje veper me subjekt nje vend i pushtuar?? HYjnizimin e nenshtrimit, pajtimin me te KEQEN??
Sikur Keshtjellen ta shkruante nje shkrimtar amerikan duke transferuar subjektin ne Irakun sot, do isha dakort me leximin qe ti do ti beje mesazheve te Keshtjelles.
Pergjigjen me te mire ja ku e ke nga Losttext:
Eshte kollaj te gjesh pretekste dhe pasazhe ne vepren e Kadarese per ta quajtur ate “nacionalist” e me the e te thashe, dhe ndoshta me shume kollaj te harrosh te permendesh shqetesime e ankthe qe ngrejne koken gjithkund ne vepren e tij, si tmerri i pushtimit, asimilimit, krimi brenda familjes, fshatit e seres, lindja e sistemeve te reja mu ne germadhen e te vjetrit, e keshtu me radhe. Nese nje kritik nuk arrin t`i dalloje keto keto tema universale, ai nuk eshte i mire, ndersa, nese ky kritik i gjen, por thote se nuk jane trajtuar bukur artistikisht, do te thote qe kritiku ne fjale eshte dashakeq.
11 October 2008 @ 1:33 pm
Kryeinspektori i zones se 21-dhjetorit uron popullin frances me rastin e zgjedhjes se birit te ketij populli, Le Clezios, per cmimin Nobel 2008. Vete kryeinspektori ka filluar nga kurioziteti te lexoje Le Clezion, dhe po i duket terheqes. Policia e komisariatit numer tre ne fakt gjate gjithe kohes ka pas mbeshtetur Thomas Pynchonin, qe do e kishte merituar me teper kete nobel. Madje Shefi i komisariatit mendonte qe pse jo, ta merrte Bob Dilan cmimin.
Banoret e lagjes, si reaksion ndaj ekzistences kulturore te policise kane filluar te shajne Ismail Kadarene. Ata e trajtojne si lecke te vetmin njeri per te cilin mund te bisedosh me shumicen e te huajve kur i takon per here te pare. Por kjo nuk vjen sepse lagjja nuk e pelqen Kadarene. Ata thjesht nuk duan te pranojne qe ka dale nga ky truall liridashes dikush me i zoti se ta
11 October 2008 @ 1:43 pm
Koth miku, nuk jam besimtar që të mërzitem, ai të metat e veta i ka. Nuk i mohon kush. Po mua më vjen inat më shumë se çdo gjë tjetër me patetizmin e profesionistave antikadare.
Sinqerisht nuk ka dalë kush të argumentojë ndonjë gjë të hajrit antikadare. Përtej vogëlsirave të jetës private, sjelljes në komunizëm etj etj.
Fatkeqësia e këtyre antikadarianëve është te banaliteti i arsyeve apo argumentave që përdorin, e nuk janë të Kadaresë - janë të tyret. Dmth çështje ndjeshmërie fetare, alergji deri të sëmurë ndaj kamunizmës, ndonjë largësi krahinore apo çështje gjuhe të standartizuar etj etj. BS, tha.
11 October 2008 @ 1:58 pm
Ka ndonje shekull baj e bjer me shprehje qe oshetijne me rrapellime: Dante i pavdekshem, Shekspiri pavdekshem, Naim i pavdekshem, Kadare i pavdekshem, etj. I futni edhe nje Kashei i pavdeksem ose Enveri i pavdekshem dhe bejeni komplet historine e fitores se jetes mbi vdekjen me lloqe kavaje.
Puna eshte se asnjeri nuk ka pyetur Danten se ku ishte halli i tij i pavdekshmerise, per te hyre ne librat e antologjise apo ne ndonje vend tjeter? Kadare mund te jete artist me i madh se Dantja dhe vepra e tij me e pavdekshme se e poetit fiorentin, por ambicjet e tij nuk jane ambicjet e Dantes, ose ambicjet rilindjes toskane nuk jane ato te epokes se kooperativave gjinokasterlie. Hajde shprehje hajde, Dante cmim Nobel, jo po Skenderbeu president i republikes demokratike te Arberit.
Shifeni mire kete punen e pavdekshmerise te vdeketareve se i beni me kot qefin vetes. Pa u futur ne shume te thella Shekspiri dukej i pavdekshen ne epoken elisabetjane, pastaj hengri fiq e vdiq, e me pas hengri tranguj e u ringjall prej shkrimtareve franceze qe rizbuluan vetite kurative te trangullit te pavdekshem romantik. Eshte e tepert per t’u zgjatur se si u vune ne diskutim pavdekshmeria e trangujve dhe kungujve ne sistemin e pavdekshem nazist dhe komunist. Tani jepini edhe nje rrapellime tjeter me “demokraci e pavdekshme” dhe rrini rehat sepse keshtu zgjidhen, me parulla, problemi i jetes dhe i vdekjes, i te vertetes universale dhe asaj lokale.
11 October 2008 @ 2:25 pm
Flm Karkaxhuall dhe Edrus pêr fjalën e mirë.
për të tjerët, flm që ju qasën temës. Për hir të atij që meritoi Nobelin kësaj rradhe - dhe pêr t’ju larguar debateve, po ju sjell një pêrkthim nga Le Clézio:
një fragment nga “Désert” (Shkretëtira)
Saguiet dhe Hamra, dimër 1909 – 1910.
… Ata u çfaqën si në një ëndërr, mbi kreshtën e dunës, gjysëm të fshehur nga mjergulla e rërës që ngrihej nga çapat e tyre. Dalëngadalë, ata zbritën në luginë, duke ndjekur shtegun thuaj të padukshëm. Në krye të karvanit gjendeshin njerëz të mbështjellë në guna leshi, me fytyra te mbuluar me perçe blu. Në krah të tyre çapiteshin dy-tre gamile, më tej vinin dhitë dhe delet të ngucura nga djelm të rinj. Gratë mbyllnin vargun. Silueta të rënduara, të bezdisura nga xhybe të gjata dhe lëkura e duarve të tyre dhe balli dukej edhe më të errët, nga vellot ngjyrë indigo.
Ata ecnin pa zhurmë mbi rërë, dalëngadalë, pa kqyrur aspak ku shkonin. Era frynte me gulshe, era e shkretëtirës, e përvëluar ditën dhe e acartë natën. Rëra vidhej rreth trupave, mes shalëve të gamileve, fshikullonte fytyrat e grave që shpërvilnin cohën blu mbi sy. Fëmijët e vegjël vraponin, bebet qanin, të mbështjella në mbulesat blu mbi shpinën e nënave. Devetë shfrynin, tështinin. Askush nuk dinte ku po shkonte.
Dielli ende qëndronte lart pranë zenitit në qiellin e zhveshur, era fshinte me zell zhurmat dhe aromat. Djersa rridhte ngadalë mbi fytyrat e udhëtarëve dhe lëkura e tyre e errët kish marë refleksin e indigos, mbi faqe, mbi llërë, përgjatë kofshëve. Tatuazhet blu mbi ballin e grave shëndrinin si brumbuj. Sytë e zinj, të ngjashëm me pika metali të shkrirë, shihnin shpërfillshëm hapësirën e paanë të rërës, kerkonin me ngulm gjurmën e shtegut mbi valët e dunave.
Asgjë tjetër mbi dhe, send ose qenie. Ata ishin pjellë e shkretëtirës dhe s’njihnin asnjë shteg përveç atij të rërës. Asnjë fjalë nuk ndihej. Ata s’kërkonin asgjë. Era kalonte mbi ta, anash, përmes tyre, sikur të mos kish shpirt të gjallë mbi dunat. Ishin duke ecur që prej agimit të parë, pa u ndalur, lodhja dhe etja i mbështillnin si sterili metalin e çmuar. Thatësira ju kish ashpëruar buzët dhe trashur gjuhën. Uria i gërryente. Edhe të deshin, ata s’mund të flisnin. Ata ishin shëndrruar, që prej kohësh, të heshtur si vetë shkretëtira, rrezatues drite sikundër dielli që djeg në qendër të qiellit të zbrazur, dhe të akullt për shkak të netëve nën yjet e stepur.
Ata vazhdonin të zbrisnin dalëngadalë shpatin drejt fundit të luginës, duke zigzaguar ndërsa rëra shembej nën hapat. Burrat as që vështronin vendin ku mbështesin këmbën. Sikur ecnin mbi gjyrma të padukshme që i drejtonin në krahun tjetër të vetmisë, drejt natës. Vetëm një prej tyre mbante një pushkë, një karabinë me gur stërralli, me tytë të gjatë prej bronzi të nxirë. Ai e mbante në gjoks, e shtrëngonte mes krahësh, me tytën lart sikur të ishte flamur. Vëllezërit e tij ecnin në krah, të mbështjellë me guna, paksa të përkulur nga shkaku i barrës mbi shpinë. Nën guna, rrobat blu ishin bërë rreckë, të shqyer nga gjembat, të krojtura nga rëra. Pas tyre vinte grigja e stërlodhur. Nour, djali i burrit me pushkë, çapitej përpara nënës dhe motrave të tij. Fytyra e tij ishte e rreshkët, e nxirë nga dielli por ama, sytë i shëndrisnin dhe ndriçimi i atyre syve kishte diçka të mbinatyrshme.
Ata ishin burra dhe gra të rërës, të erës, të dritës dhe të natës. Ata ishin çfaqur, si në ëndërr, diku lart mbi dunë, sikur ishin pjellë e atij qielli pa asnjë re dhe gjymtyrët kishin ashpërsinë e hapësirës. Ata bartnin me vete urinë, etjen që përgjak buzët, heshtjen e ngurtë ku farfurit dielli, netët e acarta, shndrritjen e mjergullt të Udhës së Qumështit, hënën ; ata tërhiqnin zvarrë hijet e tyre të stërmëdha në perëndim të diellit, dallgët e rërës së virgjër që valëzonte mes gishtave lakuriq të këmbëve, horizontin e paarritshëm. Mbi të gjitha, sytë e tyre bartnin dritë, një ndriçim i dielltë verbues, mes sklepave rreth e qark qerpikëve.
11 October 2008 @ 3:52 pm
Shkrimtari Ismail Kadare nuk merr çmim Nobel per arsyen e thjeshte dhe te vetme: qe prej 1990-es, nuk shkuan më letersi te mire.Kaq.
11 October 2008 @ 3:57 pm
Sa i rendesishem eshte Kadareja, e tregojne; 80 postime per Kadarene, nga 10 qe jane per Le Clezio-ne ne kete teme, ku flitet per kete te fundit…
11 October 2008 @ 4:21 pm
ky eshte fakt mendjelehte… qe 80 postim e per kadarene etc. etc. kadareja eshte i respektuar per vepren e tij, por nuk mendon psh flokenaja qe ne merremi me kadarene e para se eshte i vetmi shqipetar qe ka nxjerre hunden e tij jashte vrimes se atdheut nepermjet botimeve, e keshtu krahasohet me te tjeret, duke qene se ka qene dhe ca here kandidat per nobel, dhe e dyta, mbase aq meriton kultura jone? dmth, kultura jone vetiake ka per bosht kadarene? nuk shohim me larg se kadare? shtrojani kete pyetje vetes…
le clèzio - kadare fiton kadare ne kete forum totalisht shqipetar.
po te ishte brazilian forumi do ishte dilema le clèzio - mario vargas llosa, e po t eishte amerikan forumi, do ishte le clèzio - philip roth. ndaj, secilit hakun, pa mbivalenca.
11 October 2008 @ 4:25 pm
me vjen keq loer nuk me ke kuptuar
ato 80 postime sigurisht qe nuk jane per ta lavderuar
nejse
11 October 2008 @ 4:27 pm
ne jemi nje popull trim, sypatrembur, guximtAr dhe mbi te gjitha; ZILIDASHES
11 October 2008 @ 4:30 pm
!!!
11 October 2008 @ 4:34 pm
Po cer do flasin per Le Clezion mre, as ja kane haberin ca te flasin per te.
:P
Dhe precipitojme po ke hallet tona pastaj.
Bile bile une se di si ka shpetu tema pa kalu ke Qivirria e ke Berisha
11 October 2008 @ 4:37 pm
E c’ me gjeti mua
pertoj t’iu sqaroj o shoke
pergjigjen e asaj qe doja te thoja une ua ka dhene nexhi me poshte, te cilen e falenderoj
11 October 2008 @ 4:40 pm
Shiko ti nexhi,
Ti mund ta marresh me te qeshur por ekziston dhe nje mundesi, ende e papermendur ketu, qe Berisha eshte aq rrufjan saqe ka vene ne levizje te gjithe hajdaret e Tropojes qe banojne ne Suedi, ne bashkepunim dhe me Mahmutet e Pejes dhe Zeqiret e Kukesit qe te bejne gjullurdira para Akademise se Stokholmit, me parulla dhe pankarta ne duar : JO CMIMI KADARE GJIROKASTRITIT !
Ka zera qe thone se nese Kadareja do te kishte qene nga Miloti apo Balldreni, ai do ta kishte marre çmimin pa nje pa dy, si demukrate te flakte qe jane keta te fundit.
Andaj dhe une pajtohem njezeri me rezoluten e ardhshme te Erion Braçes per shkarkimin ne vend te Berishes nga qeveria dhe ne organizimin e zgjedhjeve te parakohshme.
Ky njeri - Berisha pra - po e shkaterron Shqiperine, ai duhet te largohet nje ore e me pare !
Poshte Berisha !
11 October 2008 @ 4:42 pm
Rendesia e Kadarese qenka e madhe se paska 80 postime per te ne nje blog shqiptaresh! Zbulim i rralle dhe kryelajm. Hahahaha. Ore njerez me me kursim keto te shkreta shkronja.
Te kishte 80 postime ne nje blog apo forum anglezesh, amerikanesh, spanjollesh etj., per Kadarene qe diskutonin cmimin Nobel dhe mos-dhenien e tij Kadarese, kjo do te kishte sens, por ajo fraza e mesiperme, eshte futja kot plako.
11 October 2008 @ 4:55 pm
Eh, u pa kjo pune… e doni mollen edhe te qeruar edhe te prere
Athere:
Kadareja per mire apo per keq, mbetet personaliteti shqiptar me i lakuar sot per sot, neper media, gazeta, forume etj etj.Ai provokon debat, asnjehere nuk te le indiferent. Personalitet qe provokojne debat jane gjithmone nje hap me pare se te tjeret, jane revolucionarizues te shoqerise edhe pse kjo e fundit di t’u jape meritat vetem pas vdekjes. Personaliasht jam e mendimit se njerezit qe goditen me shume ne realitetin aktual shqiptar, jane nder me brilantet, kjo sepse sic thash me lart jemi popull, trim, guximtar , sypetrit dhe mbi te gjitha zilidashes, shqiptaret nga do te shkojne, atje u dhemb dhembi te Kadareja, si eshte e mundur qe ky qerrata gjirokasrit doli me i zgjuar se ne te tjeret, per me teper nuk eshte edhe kryeqytetas etje tj etj.
E keshtu punet e hallet o shoke, jam e sigurt qe edhe sikur nje dite te bukur me diell, ne Mamurras do te ulet papritur e pakujtuar nje disk fluturues me aliene, lajmi nuk besoj se do jete aq i komentuar sa argumenti Kadare… Jo po mos doni dhe t’ua ushqej mollen tani …
11 October 2008 @ 5:02 pm
Se si shkruan Kadareja,dihet mire nga te gjithe.Po te vleresohej per cilesine e te shkruarit,sic mendoj une,rremben mbi disa nobeliste ,te pakten ne keta 5-vjetet e fundit.Ate pse nuk e ka marre dhe a do ta marre,eshte nje pyetje pak e veshtire.Paradoksi qendron ne nje fakt:ne,shqiptaret,te grupuar ne”kasta”,zeme e bjme lobing o ne favor te tij o ne te kundert.Si kudo,xhanem.Dhe mendojme se ,me mendimet tona te”cmuara”(me shume te sakatuara?!),mund te dikojme sado pak ne ate komisionin apo jurine qe,duhet,patjeter,te na marri ne konsiderate.Thjesht,jemi provinciae te mjere.Zaten ne kenget e vjetra popullore,s’kam si mos mbaj mend,nje kenge shkodrane qe i drejtohet sulltanit dhe thote,pak a shume:…kemi nisur me u ba milet?! Pra,dhe ne kete drejtim,po e bejme fora.Jo s’e mori,jo do ta marre.Jo ka qene komunist,jo po s’;shte disident.Po dhe tek Nobeli eshte vene re subjektivizem.Sa per ate qe ka qene komunist,doja t’ju thosha:Shollohovi ka qene jo vetem komunist,por i zgjedhur ne”Sovjetin Suprem”,megjithate e mori Nobelin.Po Shollohovi,kurre nuk i mohoi bindjet e tij.Qe mos zgjatem,juria qe jep Nobelin nuk dikohet nga shkrime qe nuk cojne asnje peshe.Por ne i gjejme Koles pune dhe jemi unik ne llojin tone.Valle,te behet ndonje lobing i tillle gjetke?S’ma merr mendja.Se,po te ishte ne shijet e mia letrare,p.sh.Pamuku qendron nen nivelin e Jashar Qemal,po ja qe Nobelin e mori Pamuku.Po si nuk me pyesin mua,xhanem?!…
11 October 2008 @ 5:20 pm
Do ta them dhe nje fjale por kam frike se do te demaskohem si idiot :
Jam fort i lumtur qe francezet dine vetem frengjisht. Dhe qe jane aq kunguj persa i perket gjuheve te huaja, aq me pak shqipes.
Kam lexuar ne nje blog te nderuar nje interviste te Kadarese, mos ma merrni per keq (fundja ketu shkruajme ne shqip dhe te jashtmit nuk na kuptojne ç’themi), por Kadare nuk e ka ate “aureolen” e nje njeriu te larte, i mungon ajo “xixa” e veçante qe pak kush e ka.
Eshte dhe tjetra gjithashtu : shkrimtaret e diktaturave e kane pak te veshtire t’iu ndihet zeri pas shembjes se ketyre te fundit. E mori kush e mori (ja psh, njefare Brodsky, nje poet i shkelqyer qe u perzu nga BRSS), dhe kaq. Vetem Kundera eshte njeçike me prane sepse me eshte dukur qe ai ka ditur t’i pershtatet post-komunizmit (nuk ka ndenjur i ngulur pas komunizmit).
Nje pyetje per shikuesit ketu :
Kadare, a ka ndonje plan te shkruaje per Shqiptaret e merguar, pa hyre ne xhingla-mingla metaforash dhe alegorish pa fund ? Po ndonje gje me copetimin e nje emigranti midis kultures vendase dhe asaj te vendit ku ka shkuar ? Po ndonje roman mbi ardhmerine e brezit te dyte te Shqiptareve te lindur ne dhe te huaj ?
Qe Gjoka vrau Gjinin per shkak te Dranes, kete e muarrme vesh. Jemi fryre me. Eshte koha te kalohet ne diçka tjeter.
11 October 2008 @ 5:23 pm
Ku nji fjale mre ??
P.S. TI e di kuptimin e fjales DEmaskoj/DEmaskohem/DEmaskim ??
:P
11 October 2008 @ 5:28 pm
xyz, thua per Salinger qe eshte futur ne furrik dhe nuk jep as intervista asgje, dmth me sa kuptohet Salinger eshte njeri i pa socializuar, megjithate kur vjen puna tek Kadareja, e qemton kaq imet… po kaq imet ama…
(nuk besoj se eshte nevoja per manualin fjali shpjegues per te mos te me keqkuptuar) 
nese Kadareja do kishte origjine veriore sec kam pershtypjen se do ishe pak me i gjere dhe me pak stigmatizues… mendimi im ky
11 October 2008 @ 5:28 pm
Perparim, na ke borxh ca folklor te mire shqiperie! Se oreksi vjen duke ngrene. Nuk te ndahem(i) lehte ne ty.
Mos u step para stihise kozmopolite. Sill perseri, i nderuar!
11 October 2008 @ 5:28 pm
pa frike fare, e kemi kuptuar tashme…
11 October 2008 @ 5:33 pm
Perparim.
Peshkataret, nuk hedhin “balte” mbi Kadaren, shtrojne arsyet pse Kadare nuk merr çmimin Nobel.
Diskutime te ngjashme behen kudo ne bote.
Nuk besoj se te gjithe Francezet jane te kenaqur me Nobelistin e ri Le Clézio,ke kundershtar te tij sa te duash.Liria e mendimit dhe e shprehjes mbrohet me kushtetut.
11 October 2008 @ 5:36 pm
X,
shkruaj me 10 nickname. Nuk kuptohesh fare.
11 October 2008 @ 5:38 pm
Flokenaja, ska lidhje me veri jug lindje perendim. Shqiperia eshte nje cope vend, as qe dallohen pikat e saj te horizontit ne harte.
Salinger, qe thua ti, as ka thene ndonjehere qe dua çmimin Nobel dhe as eshte perzier ne politike, shoqeri, asgje. Ai eshte shkrimtar i mirefillte. Shkruan, shkruan, shkruan, por nuk boton. Pune e tij.
Kurse Kadare, une s’kam asgje kunder tij (edhe po te doja, nuk mundesha), por thjesht shpreha friken se mos shkrimtaret e Lindjes komuniste kane humbur trenin e historise. Kundera, siç e thashe, eshte mbajtur disi - megjithese edhe ai te merzit nganjehere me ligjerime morale -, kurse Kadare ka ngecur ne metaforat dhe alegorite e tij. Ndoshta ky eshte stili i tij dhe nuk mund te beje ndryshe. Por nuk eshte aspak turp qe nje shkrimtar i madh te qase tema te dites : sa rri e na topit me artikujt dhe intervistat e tij pafund, a nuk mundet me mire qe ato ide qe ka - Shqiperia eshte Perendim, shqiptaret jane europiane, etj - t’i ilustroje me romane ? Si dreqin nuk e degjuam njehere Kadarene ne nje roman ku te tregoje historine e nje çifti shqiptaresh ne Paris, ku kokoshi e nxjerr ne rruge te madhe pulen per prostitucion ? Po per niperit e tij, ç’mendim ka ai ? Cfare do te jene ata, franceze, shqiptare, te dyja bashke apo njerez pa identitet, as keshtu as ashtu ?
Keto gjera jane me interes per boten perendimore. Dhe do te kishin gjetur lexues kendej. Me hapjen e kufinjve, sinqerisht Shqiperia e ka humbur sharmin e nje vendi te tmerrshem te panjohur. Deri ne vitet 80, francezet vdisnin per historira Gjokash dhe Vatash, por pas 90-es, as qe duan t’ia dine per gjakmarrjen tone apo per grindjet tona partiake. me kupton tani ?
Ende po pres nje shtjellim nga Kadareja te problemeve shqiptare jashte vendit qe prej 18 vjetesh.
11 October 2008 @ 5:40 pm
Une mendoj se cmimi nobel jo gjithmone i jepet atij qe e meriton dhe me kete nuk dua te aludoj se Kdareja e meritonte me shume le Clézio.
kam pershtypjen se ne disa raste cmimi nobel eshte thjeshte shprehje e nje qendrimi qe nuk bazohet vetem mbi meritat.
mendoj se Kadareja eshte i madh, dhe se per nga meritat nuk renditet aspak me poshte nga te tjeret.
Eshte thjeshte ceshtje kohe.
Kadareja do ta marre nobelin.
11 October 2008 @ 5:46 pm
xyz
krahasimet si gjithnje i ke pa lidhje ose me kuptim teper te thelle per kete kuvend. brodskij ishte alabak, pastaj filloi te mbante fjalime, e nga fundi para se te vdiste mbeti i zgerdhire me ate qe ndodhi ne jugosllavi. Kundera kur u arratis ne Paris, pyetjes se nje gazetari se cfar ndjente per atdheun e ri iu pergjigj: “sikur te kesh dy gra” (shume larg nga deklarata disidente shqiptare), shto edhe qe ne vendlindje sia vershellen kush si shkrimtar, dhe qe ka akuzuar bashkeatdhetaret e tij si komuniste. perfundimet nxirri vete ose lidhjet beji vete.
11 October 2008 @ 5:47 pm
kkxh kadareja moralisht e ka marre tashme nobelin…
xyz, nuk eshte mekat ajo qe aludova per ty me siper, ashtu sic nuk eshte mekat preferenca ime per kete autor, kur Kadareja shkruan per kanate te pafund e musendra antike, mua me duket sikur shkruan per musendren e gjyshes sime me arome ftoi
11 October 2008 @ 5:53 pm
XYZ: Shqiperia eshte Perendim, shqiptaret jane europiane, etj - t’i ilustroje me romane ?
“Ura me tre harqe”, eshte vetem nje nga romanet ku shprehet mendimi i tij per identitetin e shqiptareve dhe perkatesine e tyre perendimore.
Ti, (qe si zakonisht flet me kompetence) ose se ke lexuar ose si siperfaqesor qe je se ke kuptuar.
11 October 2008 @ 5:58 pm
Dhe llafka e fundit para se te mbyll deren nga prapa :
Kam sjelle diku nje liste shkrimtaresh te medhenj qe jane GATI per te fituar Nobelin. Dhe jane te moçem, me nje fjale, do te kete mjaft te percelluar. Po e sjell listen dhe ketu :
Adonis, Aharon Appelfeld, Paul Auster, Yves Bonnefoy, Michel Butor, Don DeLillo, Erri De Luca, Umberto Eco, Hans Magnus Enzensberger, Carlos Fuentes, Peter Handke, Ismail Kadare, Einar Karason, Tadeusz Konwicki, Agota Kristof, Milan Kundera, Antonio Lobo Antunes, Sven Age Madsen, Cormac McCarthy, Edouardo Menzona, Pierre Mertens, John Montague, Haruki Murakami, Cees Nooteboom, Joyce Carol Oates, Amos Oz, Arto Paasilinna, Lioudmila Petrouchevskaïa, Thomas Pynchon, Jordan Radickov, Philip Roth, Salman Rushdie, Dag Solstad, Botho Strauss, Antonio Tabucchi, Monika Van Paemel, Martin Walser, Christa Wolf.
Tani, me thoni ju çuna dhe goca : a do te kete Nobel per te gjithe ? Une them jo. Jam i zgjuar, apo jo ? Ma prek rradakja. Meqe nuk paska per te gjithe, si t’ia bejme qe ta kete ki i ini ? Ose me fjale te tjera, a mos duhet te beje vete Kadare diçka qe ta kete ?
Une e shoh Kadarene me çmim Nobel vetem keshtu :
TE BOTOJE NJE ROMAN TE RI QE TE KETE JEHONE EUROPIANE.
Diçka te re, te fresket, te perpunuar me se miri me bagazhin e tij 72 vjeçar, te shpalose aty tere botekuptimin e tij, te jape shenjat profetike te 20-30 viteve te ardhshme…
11 October 2008 @ 6:04 pm
te jape shenjat profetike te 20-30 viteve te ardhshme…
Fantastike si e tallme.
11 October 2008 @ 6:11 pm
Kush e ka degjuar ate barsaleten me ekspertin e biznesit???
Komenti me lart i XYZ, eshte identik me rastin ne barsalete.