E para, më duket shumë e rëndësishme të kuptojmë se shoqëria e sotme shqiptare nuk është një ishull i mjeruar në një oqean më shoqëri perfekte. Problemet e qytetarëve të Tiranës janë, për mirë a keq, shumë të ngjashme me ato të qytetarëve të Baltimore. Kemi vite që si shoqëri e pozicionojmë veten si inferiorë ndaj “parajsave” europiane e amerikane, pa e kuptuar që në fakt nuk po bëjmë gjë tjetër veçse po importojmë pabarazitë dhe problemet e pikërisht këtyre “mrekullive” që kemi ngritur në piedestal.

Miratoj…

Pak a shume jena ok… Penar… Te pershendes nga atdheu tragjik…

Ky eshte realizëm televiziv, 100 fish me i vertete se “reality tv”. Sidomos dy sezonet e fundit qe ishin krejt politike, krim, gazetari, korrupsion…Historia eshte trillim, por i tille trill qe tregon te verteten.

“…when you walk through the garden,
you better watch your step…”

“Problemet e qytetarëve të Tiranës janë, për mirë a keq, shumë të ngjashme me ato të qytetarëve të Baltimore. Kemi vite që si shoqëri e pozicionojmë veten si inferiorë ndaj “parajsave” europiane e amerikane, pa e kuptuar që në fakt nuk po bëjmë gjë tjetër veçse po importojmë pabarazitë dhe problemet e pikërisht këtyre “mrekullive” që kemi ngritur në piedestal”.

Urime Penar (pavaresisht ne do jem apo jo dakort me ty)

Bravo Penar per krahasimet e gjetura dhe ke permendur shume te verteta ne artikull, mgjse me duket si ato hartimet qe na kerkonin ne gjimnaz pasi duhet te lexonim ndonje roman. Pershendetje.

“Tragjikja” ne film, apo ne realitetin tone nuk lind nga punet e shkruara por vetem sa evidentohet ne to, dhe evidentimi, perndryshe nga fshehja e asaj cka eshte tragjike ne jeten e shqiptarit, kritika pra eshte e vetmja forme efektive per permiresimin e gjerave. Sic e shoh une, kush i qendron kritik qeverise - cilesdo qeveri, nuk po flas thjesht per Berishen - vetem sa ben detyren e vet si qytetar. Sistemi eshte i kalbur por jo i pariparueshem, eshte per shkak se besojme qe mund te behet me mire qe ende merremi me te.

Ne ndryshim nga Shba-ja dhe fatkeqesisht per ne, artistet tane, shkrimtaret, kineastet deri diku dhe gazetaret, e konsiderojne kete perriudhe si nje tranzicion i cili do te zhduket vetvetiu. Eminemi kendonte vertete RAP e bling bling por ama shume kenge te tijat ishin per jeten e veshtire te ghetove amerikane. A kemi valle ne nje kengetar te ri sot ne Shqiperi i cili te kendoje “aktualitet”? Jam ne France e nuk di ti jap nje pergjigje fatkeqesisht kesaj pyetjeje. Mbaj mend vetem nje telenovele te TVSHse e cila u perpoq te sillte pak “realizem” ne ekranet tona para nja 6 vitesh dhe asgje me shume. Dhe Rudina Xhunga fatkeqesisht e filloi karrieren e saj si shkrimtare me ca histori dashurie sms-rash.

Shkrimi yt me pelqeu gjithesesi, si zakonisht

Ku bazohesh kur thua që gjendja është sot më e pranueshme?
Më e pranueshme për kë dhe në ç’mënyrë?

Të përshëndes!

Teksa nje profesor po permendte nje thenie te psikoanalistit Lacan: “e pandergjegjshmja eshte e strukturuar si gjuhe (komunikimi)”, me erdhi ne mendje dicka ne lidhje me Shqiperine. Ndoshta kete tranzicion te perjetuar kaq tragjikisht, “heroikisht” per shume e ushqejme vete ne! Duke qene se brezat aktiv sot ne Shqiperi jane pak a shume breza qe jane formuar gjate komunizmit ne socializimet e para dhe te dyta dhe ne ate kohe armiku ishte kapitalizmi amerikan, sot ndoshta, te pandergjegjshem, ne jemi pikerisht duke e luftuar ate, ndaj dhe ai nuk instalohet ne Shqiperi.
Mua me duket se dhe tek ajo akuza qe sot eshte ne mode “ti je komunist” me duket se ata njerez qe e perdorin ç’demonizojne vetveten duke e hedhur djallin tek tjetri.

Per mua personalisht fjala “tragjedi” shpreh nje situate te pandryshueshm, te shkruar, vulosur nga fati, Zoti, providenca, dicka qe eshte jashte dores se personazheve, qe ata nuk e shmangin dot. Ne kete menyre tragjedia kumbon pashprese. Ndryshe nga Dramat, Tragjedite perfundojne zakonisht me vdekjen e heroit apo heroines…ky ka qene perkufizimi i zyshave te letersise nese nuk i kam harruar paq te gjitha…po nuk po zgjatem se eshte afer sofizmit. Dakord me ty qe Gerdeci nuk ishte nje tragjedi, por nje krim. Dhe as nje fatkeqsi se kjo eshte ashiqare nje genjeshter.

Eshte kulmi i patetizmit, tragjedia, sa do qe te perpiqesh, deshton, dhe me gjithe antipatetizmin qe shprehet here pas here ne peshk, prandaj edhe kam frike se i eshte druajtur ne fund Penari kesaj.

Vetem se ka nje gje: mundesite individuale per te u hedhur nga njera bote te tjetra jane jashte cdo dyshimi shume me te medha ne USA se kudo tjeter.

mundesite individuale per te u hedhur nga njera bote te tjetra jane jashte cdo dyshimi shume me te medha ne USA se kudo tjeter.

Emigrant, jam kurioz të ti ku e sheh ti këtë mundësi “për t’u hedhur nga njëra botë te tjetra” tek personazhet e The Wire, të cilat mua më duken jo vetëm produkte, por edhe skllevër të mjedisit të tyre social.

Lulian, tragjedia, persa i perket “The Wire” nuk eshte tek deshtimi i paevitueshem i njeriut perballe fatit apo vdekjes. Eshte deshtimi perballe nje sistemi.

Meqe permende Gerdecin, une ne fakt kam evituar te bej lidhje mes Gerdecit dhe shkrimit per disa arsye. Sepse e nisa shkrimin para Gerdecit dhe sigurisht qe nuk me shkoi ne mendje. Por edhe sepse tragjedia e pershkruar tek The Wire, dhe tek shkrimet e strangeMAN apo komente te te tjereve, eshte e perditshme. Gerdeci eshte nje eveniment i rralle, aq i rralle saqe nuk mund te imagjinohej dot ne letersi. Dhe ngarkesa e tij politike e prish idene apolitike te shkrimit, prandaj dhe e vonova pak publikimin.

Ate fjaline e fundit tek komenti i 2:20 nuk e kuptova. Druajtja ime ndaj pesimizmit me duket se eshte nje ndjenje shume me e vetedijshme.

strangeMAN,
Pergjigja ime do ishte nje kunder-pyetje: nese themi qe paradigma demokratiko-kapitaliste sot po shtyp dinjitetin e njeriut te thjeshte (qe eshte e vertete, AFAIK), cila eshte pika jone e references?

Une s’eshte se jam historian, por nuk besoj se ka shume nevoje per histori qe te kuptosh se ne pergjithesi, njeriu i thjeshte ka me teper dinjitet sot se c’kishte ne kohen e Stalinit apo te Napoleon Bonapartit, per te marre dy shembuj shume te rendomte. E thene ndryshe, me duket e gabuar te krahasosh boten sot me nje ideale qe ekziston vetem ne kokat tona. Sigurisht qe sot, shume individe shtypen nga hallkat çnjerezore te kapitalizmit apo te politikes gjoja demokratike. Po ku, apo kur, nuk eshte shtypur njeriu i thjeshte? Ku apo kur ka qene me i lire se sot per te realizuar vetveten? Rezerva ime e fundit ishte pikerisht kjo ndjenje qe kritikat ndaj modernizmit e kane shume te lehte te injorojne te kaluaren. E qe ketej, thenia e Kantit, qe e kam pasur ne koke gjate gjithe kohes kur po shkruaja. Eshte e tepert te pretendosh per ndertimin e nje bote perfekte sepse gjithmone do te jemi ne “hijen” e imperfeksioneve te se kaluares.

Aiglon, pershendetje!

E vertete qe ne perendim jo cdo gje , madje shume gjera nuk jane “Lule e trendafile” (thone italianet) por lule e trendafila nuk jane per nje shtrese te caktuar ndersa ne shqiperi eshte per te gjitha shtresat, vertet ne shqiperia nuk ka geto te mirfillta po e vertete eshte githashtu qe getot po shfaqen ne zemer te qyteteve ku kultura e mentalitete te ndryshme jetojne ne mega pallata dhe ku konflikti i divergjencave eshte i pashmangshem cka sjell si pasoje ne te ardhmen abandonimin e ketyre zonave nga shtresat me nivel dhe lenia e tyre ne degradim dhe krijomin e pashmangshem te getos me gjithe problemet sociale qe ajo mbart.
Mungesave e shtresave te konsoliduara ne nivele ekonomike dhe kulturore do sjelle domosdoshmerisht probleme sociale dhe ekonomike madje dhe me te renda dhe me te dhunshme se ato qe shfaqen ne lagjet popullore te europes dhe getot e amerikes.

Sa i përket Shqipërisë, nëse themi që sistemi kapitalist po funksionon keq atje ku është “shpikur”, këtu (dhe shumëkund tjetër, sigurisht) sistemi hibrid* kapitalist që ne zbatojmë po funksionon shumë më keq. Nëse, psh, në USA ka shtresa të gjera shoqërore që kanë më shumë benefice nga ky sistem, sesa kosto, këtu beneficet janë për një grup fare fare të vogël më të mëdha sesa kostot. Por unë kryesisht po hamendësoj, e pranoj këtë.

*besoj jemi dakort që këtu tek ne kapitalizmi sipas modelit perëndimor në rastin më të mirë është keqinterpretuar dhe se principet bazë të tij janë rrënjësisht të deformuara. Pra problemi ynë nuk është ai i sitemit kapitalist perëndimor, por i sistemit të keqzbatuar kapitalist perëndimor.

Përshëndetje!

Urime per temen dhe shrkrimin, me behet shume qejfi dhe u cudita shume kur pashe teme per the Wire dje ne darke. Mbaj mend se kur u vu nje shkrim per fundin e Sopranos, u bene nja 90 komente, po per Wire asnje. Der dje e konsideroja veten i vetmi fan i fiksuar, po me sa duket paska dhe pak te tjere.

Per ju qe nuk e keni pare, nxitoni dhe shikoni sezonin e pare. Me habit fakti qe
shume veta kosiderojne Lost ose Prison Break serialin me te mire, kur ne krahasim me The Wire jane medioker. Sic thote David Simon, jane televizion me qellim te shesin deodorante ose ilac rrobash cdo 12 minuta.

Persa i perket krahasimit te shoqerise te lene ndoresh ne Amerike dhe asaj ne Shqiperi, un e kam veshtire te bej krahasimin. Pasi Shqiperia eshte akoma ne periudhe transitore, kurse Amerike eshte ne post modernizem. Dmth Shqiperia eshte nja 3 epoke mbrapa. Amerika i ka kushtet qe te perfshije ne jeten ekonomike, sociale e politike dhe ata qe jenojne ne “projekte” po per nje arsye ose tjeter, nuk i pranon. Bile me cinicizmin tim, un them qe eshte pak e qellimshme pashi industri te tera ushqehen nga kushtet e keqija ne projekte (industria dhe lobi i burgjeve, i mjeteve te sigurimit, i policise etj)

Me pelqen ideja qe sipas DS, The Wire eshte tragjedi greke, jo shekspiriani (si Sopranot) Fati i individeve eshte percaktuar me kohe nga Zotet e Olimpit (institucionet moderne) dhe nuk ka asgje qe ta ndryshoje fundin tragjik (shih Wallace, D, Bodie, Michael etj)

Mesimi i Shqiperise eshte te mos adoptoje sistemin e eger kapitalist amerikan, po dicka me hibride si shtetet e Evropes. Po ne do na duhen dekada te arrijme aty ku duhet.

PEnar, nuk e di a e ke pare kete fjalimin e David Simon me 3 pjese ne youtube.

http://www.youtube.com/watch?v=LJNkL12QD68

Sugjeroj ta shikoni dhe ju te tjeret.

Drino, kur te vish ne baltimore prap, do e blejm dhe sezonin e dyte te Soundgarden

*besoj jemi dakort që këtu tek ne kapitalizmi sipas modelit perëndimor në rastin më të mirë është keqinterpretuar dhe se principet bazë të tij janë rrënjësisht të deformuara. Pra problemi ynë nuk është ai i sitemit kapitalist perëndimor, por i sistemit të keqzbatuar kapitalist perëndimor.

Edhe po edhe jo. Kam pershtypjen qe David Simon nuk do ishte dakord. Ose me sakte, per kritiken e Simon s’ka shume rendesi sa “perfekt” eshte aplikimi i kapitalizmit. Problemi eshte vete kapitalizmi. (Sidoqofte, shumica e ketij muhabeti eshte gri dhe hamendesore.)

ListenCarefully, ate fjalimin po e shoh tani. Flm.

Nderkohe, nuk eshte vetem krak ai qe eshte epidemi, por psh. ne zonen e mesme te amerikes eshte epidemi e madhe perdorimi i meth qe eshte akoma me keq se sa krak. Keto jane zona pergjithesisht te bardhesh, por e perbashketa eshte gjendja e keqe ekonomike dhe niveli i ulet i edukimit (problemi qe amerikanet vdesin ta percaktojne si “pula apo veza, cila ishte e para?”).

A do vijne keto ne shqiperi? Po shpresojme qe jo, e vetmja mburoje eshte familja tradicionale shqiptare, sepse institucioni dhe indivi nuk po ecin aq fort dhe kjo sigurisht do ndikoje dhe familjen shqiptare.

Përshëndetje!

“Unë paguaj taksat, respektoj rregullat e qarkullimit, bëj çdo gjë që i kërkon ligji një qytetari shqiptar dhe të gjitha këto pse? Që një ditë të bukur të shpërthej? Që ky palo shtet, që është turp edhe ta quash shtet, të më vrasë? Që të më kërkojë të regjistrohem e të paguaj sigurimet kur vetë ndërmarrjet që punojnë drejpërdrejt për të, me biznese miliardash, të mos kenë të regjistruar qoftë, dhe të paktën për turp, për sy, edhe një punëtor të vetëm? Për këtë shtet që fshihet prapa gishtit? Që nuk pranon asnjë përgjegjësi dhe kërkon të marrë çdo meritë? Që ka paturpësinë të paraqitet para meje në formën e policit, e tatimorit, e doganierit, e rojes së kufirit duke tundur në dorë një copë letër, që quhet ligj, e që ka vlerë vetëm në letër e kurrë në realitet?”

Po, industrializimi qe shkon dora dores me modernen dhe te dyja qe shkojne dora dores me demokracine, i ben gjerat me te lehta, boten me te vogel, edukimin elementar me publik, barazine perpara ligjit me te ndjeshme, rrjedhimisht me te prekshem nga shumica, etj. Sidoqofte, nuk mund t’a neglizhosh faktin qe kjo krijon edhe tragjedi me te medha se sa tragjedite paramoderne pasi ideali i drejtesise qe ekziston ne kokat tona ka me teper potencial por serish nuk zbatohet ne praktike.

Eshte pak me teper se sa koincidence fakti qe tragjedite ndodhin ne periudha dhe vende ku zbatohet “demokracia”, apo ku potenciali qe demokracia dhe dora dorazi drejtesia te zbatohet eshte real. Eshte pikerisht ai perceptimi qe njerezit gezojne me shume dinjitet, qe krijon kushtet per tragjedine: perceptimi i dinjitetit francez ne proporcion shovinist* qe sjell tragjedine napoleonike; perceptimi i dinjitetit te rraces superiore gjermane qe sjell tragjedine e L2B; perceptimi i dinjitetit utopik marksist-leninist qe sjell tragjedine komuniste; perceptimi i dinjitetit modern demokratik qe sjell tragjedine e Baltimores.

Tragjedia moderne ka per origjine nje perceptim te progresit, perfshi ketu edhe te pasurit me teper dinjitet sot se dje (Fausti eshte tragjedia e pare moderne qe e ka nxjerr ne pah progresin si origjine te tragjedise). Edhe tek “The Wire”, sapo te krijohet perceptimi se gjerat do te progresojne drejt funksionimit te drejtesise, ndodh tragjedia, zbulohet se drejtesia nuk ekziston pervecse si ideal ne kokat tona.

Po them se shkrimi eshte shume i mire, thjesht shikoje me pak me teper pedantizem pjesen e fundit. Nuk mund te rezervosh termin tragjedi per shkak se gjerat perceptohen me mire sot se dje, pasi eshte pikerisht ky perceptim qe eshte thelbi i tragjedise, dhe jo ajo cka e mohon tragjedine.

* Nikolas Chauvin, Ushtar i Napoleonit qe ecte me parimin se cdo gje franceze eshte me e mire dhe me progresive, prej nga vjen edhe termi shovinizem.

p.s. evolve, use Netflix

Evolve, use torrents