Përse ia keni ndërruar emrin Ismail Qemal Bej Vlorës?
Hana Klissura (Hëna Këlcyra)
TemA
I dashur Mero!
Pjekja me ju në Vjenë qe për mua një dhuratë, sepse unë prej kohësh doja një mundësi për të komunikuar me njerëzit në Shqipëri, si dhe me Këlcyrën e rrethin e saj. Shumë herë më bëhet pyetja: “Pse nuk ke shkuar ende në Shqipëri, nëse ke mallëngjim për vendin tënd….?” Përgjigjet e mia, si të huajve, ashtu dhe pjesëtarëve të familjes, iu dukeshin anakronike. Sot, meqë ju po më jepni rastin, do kërkoj të jem sa më e kjartë të jetë e mundur. Edhe nëse sot flas për ngjarje shumë private të jetës sime, nuk është shumë kollaj. Është si të futësh gishtin në një plagë. Po përdor një gjuhë shumë të thjeshtë dhe mbase jo në nivelin e përshtatshëm të gazetës suaj, por unë flas dhe e kuptoj shumë mirë gjuhën shqipe. Në një intervistë është shumë e zorshme të shpreh me lehtësi mendimet dhe ndjenjat e mia. Por mendoj se, si ju, ashtu dhe lexuesit nuk do të çuditeni, se fundja unë dua me këtë letër të bëj të ditur të vërtetën dhe të kontribuoj për historinë e kaluar, kur të rishkruhet në një të ardhme të afërt.
Dua të sqaroj lexuesit mbi dy pika që unë i konsideroj të rëndësishme.
Unë përdor gjithmonë titullin “Bej” ose “Pasha” jo sepse i pëlqej, por, sepse i përkasin asaj kohe, në të cilën ata tituj iu jepeshin atyre njerëzve që pikësëpari kishin cilësitë e duhura për to. Përse ne sot e quajmë Gjergj Kastriotin, Skënderbeu, kurse Ismail Qemal Bej Vlorën, Ismail Qemali? I heqim jo vetëm titullin Bej, por edhe mbiemrin, që nesër, brezat e ardhshëm, si dhe të huajt mos ta dinë prej cilës familje rridhte ai. Sigurisht, ky titull nuk është i nevojshëm të përdoret për brezat e rinj. Por, klasës së bejlerëve, që bënë sakrifica të mëdha për pavarësinë dhe njohjen e atdheut tonë si një shtet i lirë, ne nuk kemi të drejtë t`iu heqim sot një titull të trashëguar ose të fituar. Edhe nëse populli shqiptar sot është i indoktrinuar nga ideologjia marksiste-komuniste, duhet të mësojë të rrojë në botën evropiane, në të cilën ai bën pjesë.
Nashti të rrijmë tek emri Klissura (Këlcyra). Në bazë të hartave të vjetra, qyteti i Këlcyrës quhesh Clissura që vjen nga clausura ose klavsura, që do të thotë grykë. Në vitin 1272, domethënë dy shekuj para pushtimit turk, ky emër iu dha nga Mbreti Charles D’Anjon, që ishte njëkohësisht Mbreti i Napolit dhe i Shqipërisë vetëm për atë vit, ndërsa Andrea Muzaka, ishte Kont i Clissanies, me detyrë që të mbronte ish-udhën romake që kalonte aty. Kur ushtria osmane zaptoi Shqipërinë, familja u bë myslimane (sipas akteve të Kadastrës së Stambollit, djali i tij u quajt nga Theodhor në Jakup) dhe mori titullin “Bej”, pa përdorur mbiemrin që në Perandorinë Osmane, si dhe tek hebrenjtë nuk përdorej. Por, babai më ka treguar se ata ende kishin një hambar me dokumente dhe, duke qenë familje bektashinjsh, nuk e zinin në gojë emrin e krishterë, por thoshin: “Kur ishim ashtu”. Gjyshi dhe vëllezërit e tij e përdornin këtë mbiemër në kartëvizitat e tyre që kam parë dhe në shtëpi. Dokumentet që erdhën nga Gallatasaraj, Liceu Frëng në Stamboll, përmbajnë këtë mbiemër; po ashtu dhe aktlindja ime në Paris ose dokumentet e tjera në mërgim. Sigurisht, pjesëtarët e familjes Klissura kanë qenë pjestarë të oxhakut të Këlcyrës dhe bejlerët e këtij qyteti. Ne kishim në Këlcyrë dhe një familje të Gurit, që ishin bejlerë, por jo bejlerë të oxhakut të Këlcyrës. Pra, unë, duke rrojtur në shekullin e XXI, nuk përdor as titullin “konteshë”, as “hanëm”, (versioni i beut për gratë), por nuk e shikoj përse të rinovoj mbiemrin që më përket, aq më shumë që jam e fundit që mund ta përdor. Për ta bërë më të kuptueshme këtë farë monografie të oxhakut të Këlcyrës, po ju bashkoj dhe një pemë të familjes që ka të bëjë me Sarajet e sotme të Këlcyrës prej Hejbetullah Hanëmit që i vendosi deri te babai im që lindi dhe jetoi atje.
Me këtë rast, zoti Baze, dua t`iu shpreh dhe njëherë mirënjohjen time, si dhe simpatinë që ndjej për ju .
Me respekt,
Hana Klissura
21 November 2007 @ 3:47 pm
Po zonje ju shpreheni ne menyre anakronike. Ne France kush ka deshire mund ta mbaj ate DE e vogel qe te jep fisnikere, aristokraci. Madje pati dhe nga ata, si Balzaku qe ia shtuan vetes Honoré DE Balzac. Por ja ne nje shtet perendimor eshte e ndaluar de perdoret zyrtarisht kjo DE qe eshte ekuivalenti i BEJ. Kane perenduar perandorite, mbreterite dhe perrallat e tyre me bej, de apo von.
21 November 2007 @ 5:21 pm
Per bese, nuk e dija qe paska mbet gjall dikush nga klasa ‘princerore’ e Shqiperise. Ideja ime eshte se ato jane nje thesar i vyer dhe duhen mekur dhe kthyer ne Shqiperi (qofte edhe sikur vetem per librarite e arkivat qe posedojne)
Sidoqofte, zonja thote qe Shqiptaret i perkasin Evropit. Atehere lind pyetja: pse u nderruan emrin ne Shqiptare dhe Jakup pararendesit e saj Arber dhe Muzakaj?
21 November 2007 @ 5:32 pm
Nuk eshte e vertete
Francois de Villepin
Charles de Gaul
Valery Giscard d’Eistang
e te tjere e te tjere
21 November 2007 @ 7:26 pm
[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=y659O0Qd2ZM]
21 November 2007 @ 8:19 pm
Ismail qemal bej vlora ka qene dhe Deputet i Parlamentit Turk.Duke qene se ishte shqiptar dhe vetem vlora nuk e jep te qarte duhet te shtohej edhe Shqiptar..Por meqenese ne ate kohe kemi qene te paemertuar si shqipetar duhej te jepej edhe me origjine nga Iliria….
dhe pa e zgjatur me tej per Z.Mero dhe ate haneme,zonje,bejlereshe nga klissura qe me vone ndroj emrin dhe u be kelcyra qe tani ndodhet ne evropi dhe tani quhet europe..do ishte me e udhes te shkruhej
Ismail bej i Qemalit nga vlora qe eshte e Shqiperise me emer te ndryshuar nga Valona,deputet i Parlamentit Turk qe eshte i shtetit TURQI qe shtrihet ne …..Hanemzadene e Meros dhe …budallalleqeve te ketyre…
21 November 2007 @ 8:26 pm
Rofte demokraci, ta perdorim vetem per shkaterime e hedhje balte, dhe ne shtyp.
Qe nga Skenderbeu te Plaku i Vlores, e deri sot te Nene Tereza.
21 November 2007 @ 8:33 pm
Sipas zonjes se nderuar,i bie qe te kthehemi ne “emertimet”,ofiqe qe kishte pas vene, Perandoria Osmane,te gjithe shqiptareve, per te kujtuar me kete raste, edhe pushtimin 500 vjecar Turk dhe turqezimin e shume shqiptareve.
21 November 2007 @ 8:50 pm
Idris nuk eshte tamam ai kuptimi…
edhe une po e verej per here te pare dhe po hamendesoj pak. Por, mbesa e Ismail Qemalit, ajo historiania, e ka emrin Nermin Vlora. Pra ndoshta mbiemri i Ismail Qemalit ka qene “Vlora”. Nuk e di ne ishte Ismail Vlora, dhe me vone u be Ismail Qemal Vlora. Pra nuk eshte se meqe eshte nga Vlora ta emertojme te tille, por me duket se emri shqiptar ka qene Ismail Vlora, pastaj u be Ismail “Qemal” Vlora ne Turqi dhe i mbeti Ismail Qemali ne ditet e sotme…
Shpresoj ta kem kuptuar drejt..
21 November 2007 @ 8:51 pm
Pjeseza DE nuk shpreh detyrimisht aristokraci o qafir. Te dhash dhe rastin e Balzakut. Sot dhe une po te dua e shtoj nje DE para mbiemrit tim. Dhe ne France perdorimi i saj eshte teper qesharak! Ne arsim nxenesit dhe studentet qe e kane kete DE nuk e perdorin asnjehere.
21 November 2007 @ 8:58 pm
E vlerësoj artikulllin dhe të dhënat që jep Zonja Hana si për njohurit etimologjike ashtu edhe për ato historike lidhur me familjet e bejlerëve, agallarëve dhe luften e tyre për pavarsinë e Atdheut. Sado që historinë ta shkruajnë fituesit dhe kjo na jep ndjesinë e një relativiteti të papëlqyeshëm, vjen një moment kur koha (si një përmasë absolute e Universit) shkruan historinë pa asnjë lloj ngurrimi dhe në këtë rast ne do të mbajm qëndrimin ndaj gjarjeve të Atdheut tonë njëlloj si mbajmë qëndrim ndaj big-bangut. Sa shumë do të deshiroja që fituesit të mos e shtrembëronin historinë e Atdheurt deri atje sa të mos i ngelte gjë kohes për të rivlerësuar sepse atëhere të tjerë popuj do flasin për popujt e zhdukur ku do përfshiheshim edhe ne por edhe babai i gjyshit tim të nderuar që si një arkitekt i zoti e mori fisi yt për të rindërtuar kështjellen e Këlcyrës të themeluar nga romakët e vjetër.
As që më shkon në mend, oj Zonjë e Nderuar për vitet që mban mbi supe, që t’ju akuzoj për ndonjë gjë, veç doja të pyesja se si u arrit të behej “legjenda” e mbytjes së usta Dines me gjithë ustallarët e tjerë poshtë në Vjosë. Si është e mundur që fisi juaj luftëtar për pavarsinë e Shqipërisë të kishte frikë nga ustallarët që ndërtuan sarajet tuaja. Si të dëshironi Zonjë, por edhe sikur të dëshironit të ktheheshit një ditë në Këlcyrë për etimologjinë e së cilës do të kundërshtonte fort Eqerem Çabej, ta kesh parasysh se Gryka e Këlcyrës do të vazhdojë të jehojë nga dhimbja për mbytjen e pabesë që iu bë babait të gjyshit tim dhe ustallarëve të tij. Me siguri që emrin e Usta Dines do ta keni në ate shumicë dokumentash që disponon nga familja dhe fisi juaj.
Me respekt. Një nga stërnipat e ustallarëve të mbytur në Grykën e Këlcyrës as nga romanët, as nga sllavët, as nga anzhuinët, as otomanët por vetëm nga ajo farë e shqiptarëve me gjak të prishur që pretendon luftën për Pavarsi.
21 November 2007 @ 9:17 pm
O I nerumi gre patela…Une i takoj pjeses qe harron emrin e te zotit te shtepise ku banon me qira
:D 
.
Themi per Salen, po gure mund te hedh kushdo.Teoria e rratheve eshte njeqind here me e kuptushme ne SHQIP sesa teoria e TANGENTEVE…
Me ksi horlliqesh
o fo dynjaja…aq me teper me TEmat e Gazetes TEma.
E ke kuptu GRE WIRELESS .E ke kuptu shkelqyshem, me mijra here me shume se mu.Hic mos u lodh me ma vertetu.
Po dhe menyra ime e te kuptuarit nuk ja heq kuptimin e emrit Molit.Bile,bile nuk i ndryshon as kuptimin e aktit historik……
21 November 2007 @ 9:52 pm
Ismail Qemali nuk ka pas mbiemer fare pasi asokohe nuk lejoheshin ne Perandori. Turqia e sotme nisi te vinte mbiemra vetem ne vitin 1922.
21 November 2007 @ 9:58 pm
Adriatik, pavaresisht se cfare konflikti ka pasur para-rendesi yt me sistemin feudal Osman, aristokracia e trasheguar ishte ajo qe precipitoi ngjarjet (ashtu si i di ti) ne Arrnautistan pas rrenimit to Osmanllikut.
Nuk eshte nevoja te futemi ne historira personale ketu duke pretenduar shpagim per ate ‘qe i ka bere beu para-ardhesit tim para 100 vjetesh’.
21 November 2007 @ 10:11 pm
e dashur Hëna,
Ke nai hall pronash apo cer ke qe tu ka kujtu atdheu ?
Po pate nai hall pronash, hajde ta qajme.
Sa per te tjerat mos na ca … Ene ju kam dhi mu ne tituj.
Ofiqet e turqise do na tregoni juve ?
Kena pas gjalle edhe gjyshe e gjysher qe na kane tregu se sa vlenin bejlerllerirat.
Po spate nei gje me te hajrit Hena na le rahat se kena halle te tjera.
21 November 2007 @ 10:33 pm
Hana Klissura thote
si e kishe hallin ti Moza?
21 November 2007 @ 10:40 pm
Nje liber interesant per tu lexuar per shume ketu ndoshta do ishte libri me kujtime i Eqerem bej Vlores, nipit te Ismail Qemal bej Vlores.
Sipas Eqerem bej Vlores familja Vlora ka pasur nje nga bibliotekat me te medha ne shqiperi qe eshte konfiskuar nga komunistet.
21 November 2007 @ 10:43 pm
Adriatiku ka te drejte, ky beu i Kelcyres ka qene shume mizor. Eshte e ditur ne krejt Jugun kjo histori qe pasi i perdori ustallaret ti ndertonin tunele dhe rruge te nendheshme beu i hodhi ata ne gryken e kelcyres ne menyre qe asnjeri mos ti dinte skutat e tij.
Per sa i perket mbiemrit autorja ngre nje çeshtje te drejte. Mbiemri Vlora ka dashur te zhduket nga historiografia komuniste ne menyre qe te mbulohej prejardhja e Ismail Vlores nga nje familje e madhe bejleresh. Kjo ide perforcohet me faktin se Eqerem Vlores nuk iu nderrua mbiemri. Ai ngeli armik i regjimit.
Eshte fakt qe pavaresia e Shqiperise u arrit nga bejleret shqiptare. Ata ishin me te pavarur nga Stambolli sepse i kishin titujt te trasheguar me breza. Ndersa ata qe quheshin agallare ishin ne pjesen me te madhe bashkepuntore me Porten e Larte. çeshtje interesash. Titulli aga nuk ishte vetem i trashegueshem por edhe fitohej me ane te menyrave te ndryshme.
21 November 2007 @ 10:55 pm
Sidoqofte, per artikullin ne fjale duhen ditur disa gjera:
1) Titulli Bej iu dha feudaleve Arbereshe qe u konvertuan. Jo gjithmone ishte i trashegueshem, por disa prej ketyre ish te Krishtereve Arbereshe arriten te bindnin Stambollin qe titujt/gradat te trashegoheshin. Keshtu ata vertet rikrijuan nje aristokraci te mirefillte Arrnauto-Osmane.
2) Asokohe nuk ka pasur mbiemra! Emertimi ‘bej Vlora’ duhet pasi thjesht identifikon feudalin e zones.
3) Sec kontradikta ka pasur mes fisnikerise te trasheguar dhe atyre qe merrnin titujt alla Politbyro-jshe….kjo do ishte nje lemi interesante studimi
Eshte fakt qe pavaresia e Shqiperise u arrit nga bejleret shqiptare. Titulli aga nuk ishte vetem i trashegueshem por edhe fitohej me ane te menyrave te ndryshme.
22 November 2007 @ 12:21 am
Qafir sa te sakte e ke kete qe mbiemrat ne Shqiperi u vune nga Turqia e asaj kohe ne vitin 1922. Ne ate vit perandoria osmane nuk kishte me kontroll ne ballkan dhe ishte gati te kthehej ne republike per vete.
Eshte e vertete qe prejardhja e mbiemrit “Vlora” mund te jete identifikimi i feudalit te zones, po kjo mund te shkoje vite me pare, te pakten 50 vite me pare per mendimin tim.
me duket bindes paragrafi i dyte i Naimit dhe mendoj se kjo do kete qene arsyeja…
22 November 2007 @ 12:22 am
Nuk mbaj mend te kem thene dicka te tille
22 November 2007 @ 12:29 am
Qafir Arnaut thotë:
21 Nëntor 2007 @ 9:52 pm
Ismail Qemali nuk ka pas mbiemer fare pasi asokohe nuk lejoheshin ne Perandori. Turqia e sotme nisi te vinte mbiemra vetem ne vitin 1922.
Pra ndoshta mbiemri i Ismail Qemalit ka qene “Vlora”.
22 November 2007 @ 12:35 am
Ismaili ka lind para 1922 i dashur.
Une thjesht permenda faktin qe ne ate Perandori nuk ka pas mbiemra, dhe se titulli i plote i feudalit duhet te permendet e te mesohet jo si mbimer …dhe nga te gjithe.
22 November 2007 @ 12:37 am
ok pas rileximit…
Ne Turqi mori emrin Qemal, pak rendesi ka se si e thirrnin per mbiemer ne Turqi, dhe emri i tij u be nga Ismail Vlora ne Ismail Qemal Vlora. Me kalimin e kohes i ngeli Ismail Qemali. Autorja e artikullit po thote qe perdorimi i emrit te plote te tij, Ismail Qemal Vlora do ishte me domethenes…
22 November 2007 @ 1:06 am
Z Wireless.
Nuk ta di moshen por nenkuptoje si nje bashkebisedim informativ midis njeri tjetrit.
Ne krahinen e Vlores marrja per mbiemer e Krahines apo e fshati apo Lagjes eshte perbuzes,si dicka pa moral sepse me te vertete po ta kuptojme ne thellesi ASKUSH nuk mund te perfaqesoje historikisht Cilesite e tyre, pra fshatit,krahines .lagjes….
Tek ne permendja Vlora,Tirana etj eshte cilesor qe tregon se nga JE.
Ne teresi mbiemri nuk njihet as nga KRISHTERET as nga MAZLLEMET.
Njerzit perfaqesohen ne rastin e FISIT me nje emer te meparshem duke e marre per mbiemer pasi ai i tregonte disa veti me te arrira ne raport me emra te tjere,gjithmone ne fis.
Per me thjesht referoju per Mazllemet fjales IBN nga Persishtja.
Me vjen keq qe ndoshta te ul entuziazmin ne zbulimin e madh te shtremberimit te Historise te zbuluar nga KELCYRA e hanemes ose hanemja e Kelcyres.Mbase edhe Naimi e kishte Be….(jo nicku Naim qe sheh endra me sisteme kur njerzit vejne e heqin mbiemra)
22 November 2007 @ 2:16 am
Z. Idris,
moshen e kam 27 dhe nuk kam bere ndonje studim apo lexim te detajuar per punen e mbiemrave ne Shqiperi. Kete punen e FISIT keshtu e kam degjuar edhe une, por eshte hera e pare qe degjoj qe marrja e mbiemrit nga Krahina eshte perbuzes. Ka mbiemra Vlora, Tirana si qytete te medha dhe ndoshta te vendeve me te vogla si Progonati, Kelcyra etj. Gjithashtu ka dhe mbiemra Shehu e Hoxha qe jane shume te perhapur.
Megjithate nuk po diskutoja se si eshte historia e mbiemrit “Vlora”. Diskutimi ishte a e kishte familja e Ismail Qemalit mbiemrin “Vlora” perpara se ky i fundit te ikte ne Turqi (apo para se te lindte per ate pune), apo ketij thjesht i referoheshin si Ismail Bey Vlora meqe ishte nga Vlora dhe kishte fituar titullin bej. Artikulli i Kelcyres me le te kuptoj qe mbiemri i Ismail Qemalit ishte Vlora dhe per nje arsye apo nje tjeter eshte perdorur vetem Ismail Qemali dhe per shume vete ky emer nuk ben lidhjen e tij me fisin “Vlora” qe mund te jene akoma ne Vlore.
22 November 2007 @ 4:04 am
Kush është nga jugu duhet të njohë se në përgjithësi njerzit, kur kanë levizur në vendet e tjera edhe në kohë të turkut edhe më pas, bile edhe në kohë të diktaturës komuniste, kanë ruajtur si mbiemër emrin e qytetit apo të fshatit të tyre.
Një fenomen tjetër që kam vënë re është ajo që në shumë zona të jugut të gjithë burrave u thërrasin emrin dhe e shoqërojnë me mbiemrin bej nga prapa. Sipas bisedave që kam pasur me njerizit e familjes sime për historinë e fshatit tonë, kam mësuar se në fshat të gjithë quheshin me mbiemrin bej ose më saktë u drejtoheshin me kët mbiemër, ndersa grave që ishin të reja u thoshin nuse e filanit apo e x. Kur u rriteshin femijët u thoshin zonja filankë sipas emrit dhe kur vjetëroheshin u thoshin hanëm zonja pa u drejtuar emrit të tyre. Grave të fshatarëve më të pasur u thërrisnin hanëme qysh sapo ishin martuar.
Në fshatin tonë vetëm njërit burrë nuk i thoshin bej sepse ishte bujk tek beu më i pasur i fshatit. Edhe të shoqen e tij nuk i thoshin ato tituj të grave të tjera veç i thoshin kopile (shërbëtore). Në telefonatat që bente dajua im nga Franca në vitet 75 deri 80, e ulte zërin kur i thoshte simëje: Dëgjo, motër, ja se ku të them që unë kam një kopile si i thoshin atëhere por të mos marrë vesh njeri se aty nuk lënë më të kesh kopile. Me ato çka thashë më lart dhe me fakte të tjera që nuk ja vlen në një postim të gjatë pasi të çahet ajo gjëja, dua të them se Shqipëria klasën e pasanikëve e ka pasur të transferuar në Turqi dhe popullsia e mbetur në Shqipëri nuk mendoj që kishtë diferenca shumë të mëdha ekonomike për veç zonës fushore që nga Mbishkodra e deri në Myzeqenë e Vogël gjitur me Vlorën. Zona fushore ka qënë shumë më e populluar por pushtimi turk në mënyrë graduale bëri që kjo popullsi të migrojë në zona më të mbrojtura malore por edhe kjo është një çështje tjetër.
Një fakt tjetër i dhëmbshëm është Masakra e Manastirit (500 shqiptarë të zgjedhur si kryetarë zonash apo feudalë të vegjël ju pre koka).
Pa e zgjatur shumë, unë i mbetem besnik idesë se shqiptarët si popull janë një rracë e rrallë fisnikësh karakteristika të të cilëve shprehen në mjaft veprimtari, zakone, toponime, kulturë dhe edukatë.
Nuk do të ishte e mundur mbijetesa e këtij populli në se do të ishte një race e dobët e përbëre vetëm nga sahanlëpirës që nuk i munguan këtij vendi në të gjitha kohrat.
Pastaj më çudit fakti se si është e mundur që vetëm Shqipëria nuk ka bërë luftë civile ndonjëherë!!!!!
22 November 2007 @ 5:36 am
“Ne hyrjen juglindore te Vlores, ne kryqezimin e shume rrugeve qe, duke zene fill nga rruga e Skeles, te conin ne qender te qytetit, ne mes te nje parku te madhprej 40.000 m2, rrethuar me mure te larta tete metroshe dhe me dy porta ne te, ka qene deri ne vitin 1925 nje ndertese e stermadhe, me nje tjeter me te vogel perpara. Ai ishte konaku u Vlorajve, perfshi haremin (banesen e grave) dhe selamllekun (banesen e burrave. Populli kete kompleks e quante thjesht “sarajet e beut”. Ketu me 1 Dhjetor 1885 linda une biri i Syrja Bej Vlores dhe Mihri hanem Toptanit”
(”Kujtime” Eqerem bej Vlora)
Do t’ua rekomandoja kete liber te gjithe atyre qe duan te njohin historine e vjeter te Shqiperise dhe qe perpiqen te kuptojne te sotmen. Eshte shkruar si nje roman, me nje gjuhe te thjeshte dhe elegante dhe me ka pelqyer pa mase.
22 November 2007 @ 6:20 am
adriatiku thote: ”dua të them se Shqipëria klasën e pasanikëve e ka pasur të transferuar në Turqi dhe popullsia e mbetur në Shqipëri nuk mendoj që kishtë diferenca shumë të mëdha ekonomike për veç zonës fushore që nga Mbishkodra e deri në Myzeqenë e Vogël gjitur me Vlorën”
Kjo eshte interesante Adriatik, kam ketu nje Asil Bej Gumrukcu, qe me tregon se rrjedh nga nje porte e vjeter shqiptare. Thote se shqiptaret e vjeter jane nga me te pasurit te zones midis qendres se Stambollit dhe Fenerbacese( se mbaj mend si e tha ne kete moment) dhe se kjo klase shqiptaresh ka nje status shuem me te larte shoqeror se statusi i turkut mesatarisht te pasur. Tregon se kane liber shpie qe vete 400 vjet mbrapa..
Gjithashtu Adriatik, edhe une nga jugu jam, por jam i krishtere. Emertimet qe ti perdor me lart nuk perdoreshin ne zonat tona. Dua te te kujtoj gjithashtu se ne zonen tone, asnje nuk fliste greqisht. Nuk kishte bej por kishte kryeplak qe zgjidhej i tille si pasoje e te mirave qe kishte bere per zonen/fshatin etj.
22 November 2007 @ 6:32 am
Adriatik! Kishe nje sqarim jo pa vlera megjithse tema nuk rrihte ketu.
Do te lutesha sikur ta rivleresoje termin KOPILE duke e prure ne kuptimin e saj te drejte etimiologjik te pershtatur ne shqip si fjale e huazuar nga Kopella=Vajze.
Ne kuptimin shoqeror fjala ne shqip KOPILE merr permbatjen e nje vajze qe NUK KA NJERI qe te kujdeset per te si rezultat i kesaj eshte e detyruar te STREHOHET “diku “pa shpjeguar qarte lloin e punes ose te sherbeses qe do te beje.Sinonimi i KOPIL si mbartes i nje ngarkese emocionale shoqerore eshte dicka plotesisht tjeter dhe them se nuk i takon shume Eqerem bej Vlores.
Me shume atij i takon krahasimi qe “Nje qorr ne nje shoqeri te verberish eshte MBRET”.Nga ne besoj se asnjeri nga ne nuk vuan deri ne ate fare feje sa “GORICAT ti mare te TERA si DARDHA”
Duhet te mos harrojme qe nder Bejleret e infektuar me GONARE dhe te shndruar pak nga pak (me shume si pasoje morale) ne Sifilis ishte e perhapur ideja dhe jo e pa sakte se nje mjet sherimi ishte kryerja e sa me shume mardhenieve sexuale.Ne kete menyre semundja lehtesohej POR(vur re ) edhe fisi rritej dhe merte mbiemrin e tij.
22 November 2007 @ 11:33 am
Mirë Idris, fjalën kopile e spjegova me atë kuptim që i jepte bashkësia fshatare në fjalë (shërbëtore), bile prura edhe fjalën e dajos tim që e përdorte edhe më pas në kuptimin e shërbëtores dhe unë sot mendoj me siguri që shteti frances i ka vënë atij një punonjëse sociale (kopile- sshërbetore) në atë kohë. Kaq sa për këtë. Nuk jam i sigurtë për spjegimin e etimologjisë së kopiles por diçka që mbaj mend nga studimet që ka bëre prof. Çabej thotë se kjo është fjalë mjaft e përhapur në Ballkan, veç steitmentit tënd di egzakt që kopil i thonë fëmijës në rumanisht. Në spjegimin tënd shoh që vajza Fatime (emri i vërtetë i shërbëtores së përmendur nga unë) është mishëruar plotësisht. Ajo si vajzë jetime ishte marrë në Myzeqe nga ana e njeriut më të pasur të fshatit dhe ky si shërbëtore që e kishte e martoi me bujkun e vet Zykën. Nuk patën fëmijë. Zyka vdiq pasi në një gëzim të tij me të shoqen, hëngri pasterma me shumicë. Fshataret, me burra dhe gra linin punën dhe lotonin kur dëgjonin Fatimenë të vajtonte Zykën. Të vjetrit e familjes sime tregojnë se ajo kishtë një zë të mrekullueshëm dhe të kumbushëm që oshëtinte edhe më shumë kur që nga Sarajet e Beut (edhe ne kishim sarajet e beut) përtej përroit të thellë, përplasej më brinjat e fshatit. Kujtoj që im atë nuk donte ta pyesje për Fatimenë, por kur unë si fëmijë i përkëdhelur ngulja këmbe, ai tregonte se si vajtonte (këndonte) ajo. I gjithë fshati heshtte dhe dëgjonte këngën vajtuese të Fatimesë. Ishte grua e bukur, e vetmuar, pa prindër, në mes të njerzve që nuk ishin mësuar të pajtoheshin me fatin e bujkut dhe të kopiles. Nuk kaloi më shumë se një muaj dhe ato fjalë- qysh më le vetëm o Zykë oiiii, oiiii, nuk u dëgjuan më. Pas bujkut Zykë u tha edhe dredhkëza që rrethonte degët e atij lisi që e vrau kripa e tepërt.
Një diçka tjetër nuk mund të rri pa thënë. Shtëpitë e Zykes ishin dykatëshe, bile edhe më të mira se sa të disa x bejve dhe hanëm y të fshatit tonë.
E di o Idris që nuk kërkove kaq shumë, por spjegimi i kopiles tënde përputhej kudo me Fatimenë e postimit tim. Kush e di sa vajza shqiptare pësuan dhe pësojnë fatin e Fatimesë, mund të ishin edhe ato po aq zonja ledi e madmazel sa edhe shoqet e tyre evropiane.
Më falni që dola kaq shumë dhe kaq gjatë nga tema.
22 November 2007 @ 10:02 pm
“Bej” është titull, siç është “Lord” apo “Sir”, etj. dhe nuk është njëlloj me De, Von, Van, që janë pjesëza që tregojnë thjeshtë përkatësi. (Ismail Qemali i Vlorës, do ishte ekuivalentja.)
Ju mund të quheni (po marr një shembull) Sali Berisha apo Saliu i Berishës, apo edhe Saliu prej Berishe, por kjo nuk ju bën Bej, Aga, Lord, Kont apo Princ.
Thjeshtë, Gjuha Shqipe e ka ndërfutur kuptimin e përkatësisë tek mbiemri duke hequr “prej” apo “i/e” dhe duke e vënë në fund të tij si “-u” apo “-a” apo “-i”.
Duhet t’a keni vënë re që në Shqip nuk ka mbiemra “Sallak”, “Bardh”, “Tiranë”, “Devoll”, etj, por “Sallaku”, “Bardhi”, “Tirana”, “Devolli”, etj.
Ok, kështu mendoj unë se mund të fillohet të shpjegohet.
22 November 2007 @ 10:10 pm
Ravinstara,
Perkthimi yt fjale per fjale eshte i drejte por i shkeputur nga kuptimi i vertete i fjaleve De, Von, Van etj. Keto tregojne perkatesi aristokratike.
22 November 2007 @ 10:41 pm
falem Adriatik. Me ke resoektuar per pergjigjen sepse nganjehere robit i duket sikur flet ne te shurdher.
Ravintsare, shpjegimet tuaja me vlere jane teknike dhe shume sqaruese per aq mision sa menduat JU .
Krahas kesaj dhe si Primare ketu u pru nje argument HISTORIKO-SHOQEROR qe per mua ishte nje daulle “boshe”.permbajtja ose zhurma e se ciles impononte japesh te njejtat argumente.
Te mberish ne perfundim qe heqja e BEJ eshte nje mashtrim ose krim HISTORIK kjo ne rastin me te vogel eshte nje harrese e dobishme e tipave si HANEMJA a HENA qe ekzistojne intelektualisht e menderisht te varura ne gozhde te ndryshkura prej kohesh.
Dhe megjithse me humor une kisha nderhyre per tu shpjeguar se HALLA e MOZES kishte burin BEJLERBEJ, thjesht per tu englendisur me terma
“te lehta” ndaj prurjeve “te varfra”,admin e pa te arsyeshme ta fshinte.
Une kam mendim se ceshtje te tilla si “emri e mbiemri “jane zgjidhur ne nje studim te vitit 64, ku nje grup intelektualesh te ditur me vlera shqiptare me ne krye z.Xh.Lloshi prune nje kend shikimi mjaft te qarte per dobine e HEQJES , ZEVENDESIMIT e NDRYSHIMIT te emrave e mbiemrave me prjardhje OTOMANE etj. Ky studim ndoshta eshte nje baze e plote por jo pa vend per tu persosur nga njerez te ditur e studioze e jo nga Eqeremer e Hanemer te zhdukur prej kohesh nga kujtesa Shqiptare, per fatin e mire te saj.
Nuk eshte faji i literatures dhe diturise shqiptare nese zonja HANEM-ZADE i drejtohet BEJLERBEUT Mero B….,por nuk eshte as faji i jone qe qeshim me anadollaklleqe.
7 December 2007 @ 9:30 pm
Per nje saktesim lidhur me emrin e Ismail Qemalit, qe po shikoj se ketu eshte bere objekt diskutimi. Emri i vertete i tij eshte Ismail Qemal bej Vlora. Gjate periudhes kur Shqiperia bente pjese ne Perandorine Osmane, shume prej familjeve te pasura shqiptare e kishin zakon qe femijeve tu vinin dy emra. Keshtu EMRI i tij ishte ISMAIL QEMAL, titulli i familjes, pra i trasheguar, pasi familja e tij prej shekujsh mbante kete titull, ishte BEJ ndersa VLORA, qe fillimisht perdorej si vendi ku ata jetonin, me vone u perdor si mbiemeri i Familjes. Nga ky oxhak: “oxhaku VLORA”, jane Ismail Qemali, Syrja beu, Ferid Pasha, Eqrem beu, etj. Pra emri i plote i Kryetarit te pare te shtetit shqiptar ishte: ISMAIL QEMAL BEJ VLORA.
11 January 2008 @ 9:37 am
citoj
..ne nuk kemi te drejt tju heqim titullin e fituar me merita………
kur flasim per BURRAT e paket qe nxorri kjo toke ,do ishte me e drejte te mos i permendnim titujt qe ju vendosen te huajet,por te perdorim thjeshte emrat e tyre.Sepse nje titull”bej,a pasha”nuk i perket gjuhes shqipe,por eshte titull i huaj edhe joshqiptare.Ler te kujtojme edhe Dardanin tone ,ne te cilen u ndertuan dikur edhe kisha e manastire te krishtera …ne keto kisha edhe manastire do ruanin emrat edhe titujt shqipnjohes si p sh. SHEN ILIRI,edhe jo “HJEN”SLLOPODAN,ateher serbicka nuk do kishte fakte ku te shkelte edhe ti tregonte botes kishat edhe manastiret e saj.Kerkohet strategji kombetare per jetgjatesin e kombit tone(jo bordello nacionale e nacionalistash si flaka e kashtes..STRATEGJI JETE GJATE KOMBETARER)…EDHE JO NDERTIME KISHASH E XHAMIRASH NE ZEMER TE TIRANES…SEPSE ATO NUK JANE TE TRADITES SONE ,EDHE E NESERMJA QE I LEME SHQIPERIS BEHET ME E ERRET ME KETE SJELLIE,PASI GREKO TURKO SERBET DO I QUAJNE TE TYRET XHAMIT,KISHAT MANASTIRET NE TE ARDHMEN
SALI SLLOPODAN BOLLANUA PO NDERTON NJE KISHE ORTODOKSE NE ZEMER TE TIRANES……..PER MUA ESHTE GABIME I MADHE ,PASI ATHINA KA 20 VJET RRESHTE QE NUK PRANON TE KET XHAMI NE ATHINE…..VALLE PERSE????,MOS VALLE JANE BYDALLENJ???APO ORTODOKSIA=KOMBE.
SI DO TA PAGEZOJNE KETE KISHE …SOTRAQET???..MOS VALLE DUHET TJU SHKOJ PER VIZITE KAJO KAIRAJFILI ME MESONJTOREN EDHE TI TREGOJE RRUGEN???PASI KESHILLTARET QE MBAJNE MBASE …VETEM KOKEMYKUR MUNDE TE QUHEN.