“Hola! Comò estas señora?”, është fraza më ledhatuese dhe më e shpeshtë në telenovelat dembele që mbushin oraret e ekraneve shqiptarë. Përshëndetja është e ëmbël, personale, e vëmendshme dhe tërheqëse. Eshtë gjithçka që femra shqiptare nuk ka dëgjuar pothuajse kurrë nga bashkëshorti i orientuar jashtë dyerve të shtëpisë për xhentilesë.
Dhe ndërkohë që meshkujt vazhdojnë të pretendojnë të jenë “burra” në shtëpi, duke përjashtuar gjuhën e butë, afrimitetin, përkëdheljen, mirëkuptimin dhe varietetin, femrat shqiptare po humbasin gjithmonë e më tepër në botën e telenovelave. Aty shtëpiaket e “dëshpëruara” gjejnë atë që ëndërrojnë me vete dhe ndajnë me fqinjën tinzare.
Bisedat mes tyre nisin plot zjarr në formë komenti më serioz sesa gjendja financiare e shtëpisë; se si Maria la burrin dhe të dashurin, si Marsela po ndahet nga Armando, si Zhadia gjithë “zgjuarsi” i krijoi vetes shansin e paparë të zgjidhte mes tre meshkujsh….dhe se si jeta e tyre është pa kuptim brenda pluhurave dhe hekurosjes, teksa bota jashtë “zien” nga meshkuj që janë më joshës, sesa bashkëshortët e tyre.
Nuk ekziston një përqindje zyrtare e tradhtive bashkëshortore në Shqipëri, por shumëkujt mund t’i ketë rënë rasti të njohë apo dëgjojë për dikë që ka ndjekur shembujt martesorë të personazheve të trilluar.
Përse?
Pyesni gratë dhe telenovelat që ato ndjekin. Përputhje fatale mes të dyjave.
Telenovelat e ekraneve shqiptarë, blerë në tregje të lirë amerikano-jugorë, janë po kaq të lira e të pavlera edhe në moralin e munguar që përcjellin.
Duke qenë se buxheti për realizimin e tyre është minimal, është e pritshme të mendohet se për vlerat dhe idealizmat përcjellëse mendon pak-kush brenda tyre.
Ideja e përgjithshme e tyre është kapja e një audience sa më të gjerë, duke i servirur histori intrigante lehtësisht të imagjinueshme, që kanë një zhvillim dhe fund tërësisht të papërgjegjshëm… dhe të parëndësishëm për prodhuesit, teksa synimi i vetëm është shitja e telenovelës, jo e vlerave edukuese të saj.
Pikërisht këto vlera të pavërteta dhe të panevojshme në shoqërinë tonë në krizë, i hedhin benzinë zjarrit që përvëlon në mendjet e paqarta. Mungesa e stabilitetit financiar dhe rutina e përditshme ku e ardhmja nuk ka vend, ndikojnë shumë në vendimin e nxituar që merret për t’i kushtuar një pjesë të mirë të kohës ditore telenovelave.
Raporti mes tyre dhe audiencës në Shqipëri është bërë i vështirë të shpjegohet. A është femra shqiptare një kërkuese këmbëngulëse e këtij lloji të veçantë ekranizimi, apo thjesht telenovelat janë malli më i lirë që mund të serviret në televizionet transmetues vetëm të imazheve të blera?
Kur Çurçill thoshte: “Çdo popull meriton qeverinë që ka”, godiste me sarkazëm të ithët angleze të dy palët. Por, a është rasti të themi “Audienca shqiptare meriton të shohë vetëm përralla të dala boje, që vijnë nga shoqëri akoma më të paqëndrueshme se kjo e jona?” Nuk duket të jetë një përkim i rastit tërheqja e të dy kaheve. Shtëpiaket shohin telenovelat sepse “këto ka televizori” (sipas tyre), kurse televizionet kanë blerë (sikur t’iu ketë rënë epidemia) të gjitha mall të lirë në vlera, sepse “këto preferon audienca”.
Ku bazohet ky përfundim? Ç’rëndësi mund të ketë kjo, përderisa vazhdon të blihet edhe koha e lirë e pasdites që financohet nga “përparësitë teknologjike”, njëjtësisht në prodhim zero vlerash me ekrane lokale dhe më gjerë, që të ndryshëm kanë vetëm titujt, por kurrsesi gjuhën, prejardhjen, përmbajtjen apo hiçësinë e telefilmave të tyre.
Lehtësia mendore, kohore dhe penduese me të cilën kapërcejnë njëra pas tjetrës historitë e jetës së tyre personazhet artistikë *që hyjnë fare pa ftuar çdo ditë në shtëpitë shqiptare), kanë arritur madje të bëhen kult me të cilët mburren prurësit e kësaj rryme të turbullt. Në një shtet perëndimor, organet qeveritare ndërhynë në ligjin për transmetimin e telenovelave, sepse u vu re që shumica e tyre filmoheshin në pub dhe aktorët përgjithësisht pinin birrë gjatë shumicës së sekuencave. Sipas rregullatorëve televizivë dhe mbrojtjes së audiencës, kjo përcillte tek shikuesit imazhin e gabuar të një jete të paqenë dembele, që mund të kalohej kollaj përditë brenda klubeve. Kërkesa e zyrtarëve u kërkonte producentëve të filmit që të bënin më shumë xhirime edhe në ambiente pune, ku të flitej në mënyrë produktive për vlerën e vërtetë të saj. Në këtë mënyrë, audienca, kryesisht e të rinjve, nuk do të krijonte idenë e gabuar se paratë vijnë vetë në shtëpi, edhe nëse rrihet gjithë ditën në pub, siç bëjnë personazhet e telefilmave.
Eshtë absurde të pretendosh që dikush nga Shqipëria të bëjë një kërkesë të ngjashme në kontinentin a trazuar latino-amerikan, që me kaq “zemërgjerësi” tejmbush tregun tonë. Por, nuk është e pamundur të reduktohet mbështetja e mbushjes së orarit me të tilla pseudo-prodhime, që janë korrektë si orë zvicerane bash në çdo ekran.
Asnjë! Asnjë televizion i vetëm me programacion të (pa) orientuar nuk i ka shpëtuar epidemisë së tyre. A sjell kjo risi, edukim, vlerë, shembull apo pikë referimi për shikuesin shqiptar, që ende është i paformuar dhe i pandërgjegjshëm në shije? Vështirë ta pranosh si të tillë efektin e pasditeve të mbingopura me telefilma, që çojnë në një darkë përbuzëse edhe për përshëndetjen, në ambicie dhe ëndrra për xhamat e artë, në net pendimi me bindjen e pabazë të zhvlerësimit dhe në paraditet heretike të kafeneve; aty ku më tinzar se vështrimi, është vetë mendimi qyqan që vjen i përkthyer angari nga Amerika e lodhur Jugore dhe ka vend për zbatim vetëm në shëmbëllimet që brumosen aty.
Shqipëria është treg i papërfillshëm për prodhuesit e mëdhenj, por edhe telenovelat që shihen këtu zbohen që në ide në vendet ku tradhtia nuk grimohet në kuzhinë dhe zgjuarsia zvarritet në krahë të zënë.
Në të gjitha mënyrat, shikuesi shqiptar po ushqehet me vlera boshe, për të cilat nuk ka më vend as me prenotim. Ecejaket e lidhjeve të paqëndrueshme familjare, luhatja në përkushtim, ëndrra me sy hapur për pasurim këmbëkryq dhe veçanërisht grimi i shpërdorur si për të kthyer borxhin, mbysin rrugët dhe skutat këtu ku vlera është kriptogrami më i pakuptimtë.
Telefilmat e kanë kultivuar vështirësinë dhe kotësinë e tyre (vlerave), për sa kohë vendi që zënë në to është shumë larg perceptimit dhe qëllimit krijues.
Megjithatë, por fat të keq, “hasta luego, señora!”, përkëdhel më shumë se e vërteta e asgjësë që përcjell.

t_red

Nuk ekziston një përqindje zyrtare e tradhtive bashkëshortore në Shqipëri, por shumëkujt mund t’i ketë rënë rasti të njohë apo dëgjojë për dikë që ka ndjekur shembujt martesorë të personazheve të trilluar.
Përse?
Pyesni gratë dhe telenovelat që ato ndjekin. Përputhje fatale mes të dyjave.

Po burrat nuk tradhëtojnë? Burrat sikur s’ndjekin telenovela. Apo pasioni (një nga çelsat e telenovelave) na qenkësh i pranishëm vetëm te burrat dhe grave iu ndezkërka vetëm duke parë telenovela? Nuk besoj.

Përshëndetje!

Nuk ekziston një përqindje zyrtare e tradhtive bashkëshortore në Shqipëri, por shumëkujt mund t’i ketë rënë rasti të njohë apo dëgjojë për dikë që ka ndjekur shembujt martesorë të personazheve të trilluar.
Përse?
Pyesni gratë dhe telenovelat që ato ndjekin. Përputhje fatale mes të dyjave.

Po burrat nuk tradhëtojnë? Burrat sikur s’ndjekin telenovela. Apo pasioni (një nga çelsat e telenovelave) na qenkësh i pranishëm vetëm te burrat dhe grave iu ndezkërka vetëm duke parë telenovela? Nuk besoj.

Përshëndetje!

p.s. falje për numrin. po s’më bindeshin etiketat…

burrat ngaqe nuk shofin telenovela por filma porno kan te pakten nga nje dashnore perveç gruas (se ndryshe do i quante shoqeria ose “loser” ose impotent… )

Nuk te kundershtoj per asigjo EH, madje mund te kesh krejt te drejte… po amo nuk ka shonce qe rruges per Librazhd te bish nga qafa e llogarase Ne ju grate gjithnji e lini i cep ku mund te fusim hunen ne me bo si te zotet e punes :D

Poshte telenovelat…

nga Shqiperia (meqe ra fjala dhe ajo Zhadja, “zuske” e madhe paska qene…),

Por kam disa probleme. Psh, te lutem me ndihmo te kuptoj sa me poshte:

Vështirë ta pranosh si të tillë efektin e pasditeve të mbingopura me telefilma, që çojnë në një darkë përbuzëse edhe për përshëndetjen, në ambicie dhe ëndrra për xhamat e artë, në net pendimi me bindjen e pabazë të zhvlerësimit dhe në paraditet heretike të kafeneve; aty ku më tinzar se vështrimi, është vetë mendimi qyqan që vjen i përkthyer angari nga Amerika e lodhur Jugore dhe ka vend për zbatim vetëm në shëmbëllimet që brumosen aty.
Shqipëria është treg i papërfillshëm për prodhuesit e mëdhenj, por edhe telenovelat që shihen këtu zbohen që në ide në vendet ku tradhtia nuk grimohet në kuzhinë dhe zgjuarsia zvarritet në krahë të zënë.

Gjithashtu, si ke arritur ne konkluzionin qe shikuesi shqiptar “ende është i paformuar dhe i pandërgjegjshëm në shije”? Perderisa per vite me rradhe cdo mbasdite ke telenovela, cdo mengjes ke pasqyren e shtypit e cdo mbremje nje tufe me bufona me kostum qe ngrejne tym, nuk te duket se kemi te bejme me shije te formuara e te ndergjegjshme? Keto mund te mos kene formen e shijeve te tua, por formen e tyre e kane prej kohesh. Sa per ndergjegjesimin, ketu te jap pjeserisht te drejte qe gruaja shqiptare, ndoshta pak me shume se burri shqiptar, ku e ku t’i arratiset, t’i shpetoje ndergjegjesimit per realitetin e zymte. Por kjo nevoje per arratisje reflekton gjithsesi nje fare ndergjegjesimi per realitetin. Tjeter ceshtje eshte mungesa e aftesise apo mundesive per ta ribere realitetin. Se pastaj fillojne diskutimet per pavaresi ekonomike, sterlodhje te akumuluar, hapesire ne shoqeri, etj.

Kjo te con te shprehja e Curcillit, qe per mua eshte krejt e kufizuar, jo vetem sepse C-ja vjen nga nje kulture qe historine (dhe qeverine) e ka bere vete, nderkohe qe ne vijme nga nje qe historine (dhe qeverine) e kemi ngrene me perdhune, po edhe sepse te thuash qe grate shqiptare meritojne kushtet ku jane (perfshire telenovelat) eshte si t’ja ngarkosh fajin skllavit qe eshte skllav, kalit pse pranon patkojte, jetimit pse lyp rrugeve. Harrohen kollaj historia, trashegimia, ideologjia dhe kushtet ekonomike. Njeriu mund t’i ndryshoje vertete kushtet ku jeton, po brenda hapesires qe i lene zinxhiret qe ka apo nuk ka veshur.

Blete, me fal se eshte tema jote, po une ate poezine nuk ta kuptova hic. Ndoshta se ka qene dite e gjate.

ftjkt,
e njifke mire ate zonen ti, qeka bo destinacjon burrash me duket….pîke strategjike

Nuk di cer kishe parasysh por eshte e cuditeshme kur i quan e cuditshme

By the way, dhe krejt jashtë teme, dhe pa asnjë insinuatë (dhe pak dhe do bëhen komentet e mia si ato fletushkat shpjeguese të mikrovalëve amerikane që jo vetëm ju tregojnë si ta përdorni, por ju thonë po ashtu që të mos fusni macen brënda), ju rekomandoj me shumë zjarr pjesën e fundit të Bletës, The superintendent III .

Por nëse s’keni qenë vërdallë, filloni që nga njishi.

Përshëndetje (joluftarake)!

ftjkt,
e njifke mire ate zonen ti, qeka bo destinacjon burrash me duket….pîke strategjike

EH, i kam lexuar me kujdes te tre vellimet e “Rruget e atdheut tim”