Metafizikë « globalokaliste » post-vlonjate
Kohët e fundit, opinioni publik vendas – bile edhe ai i huaj – zbuloi një aspekt të ri të « betejës së energjisë », atë mediatiko-shoqëror që njëkohësisht, tërhoqi dhe tronditi shoqërinë shqiptare. Sigurisht i ngashënjyer prej politikës së re ekonomike të qeverisë dhe nga fjala e z.Berisha, i cili ngulmon se :
‘Ne ta vazhdojmë përpjekjen tonë për të ndryshuar Shqipërinë në më të lirën dhe më të mirën për investorët e huaj dhe ata vendas. Do tu ofrohet toka me 1 euro, do tu ofrohet kualifikimi punëtorëve me 1 euro, uji teknologjik me 1 euro, shërbime të tjera të tëra me 1 euro, regjistrimi i biznesit me 1 euro, hyrja në Shqipëri me 1 euro.‘
projekti « La Petrolifera »“ ju shkëput stivës së lartë të simotrave të saj energjetike (termocentrale, hidrocentrale, dhe të tjera bërthamorë) dhe morri udhën e zbatimit në terren. Bëhet fjalë për një një shoqëri italo-rumune e cila filloi ndërtimin e një parku të tërë energjetik në Gjirin e Vlorës – në një terren të premtuar që prej vitit 2004 prej qeverisë shqiptare - dhe siguron se ky i fundit do të shërbejë për depozitimin dhe magazinimin e produkteve të lëngshme me bazë gazi dhe nafte (deri në 50.000 m3). Kjo hallkë e konsideruar si e domosdoshme për vendin kërkon të zbusë efektin negativ të industrisë deficitare të naftës (vetëm dy rafineri të vogla që mbulojnë afro 20% të konsumit lokal) dhe të industrisë munguese të gazit. Sidoqoftë, këto deklarata nuk mundën të shuanin shqetësimin e bashkësisë lokale, e cila vëren se po në atë zonë gjendet edhe një termocentral në ndërtim që do të funksionojë po me naftë si lëndë djegëse – pa llogaritur edhe projektet e terminalit ballkanik të gazit natyral AMBO që pritet të kalojë diku afër.
Me një fjalë, gjiri i Vlorës rrezikon të strehojë një bazë të vërtetë hidrokarburesh – dhe me këtë rast të pësojë të gjitha kusuret e shfrytëzimit të një sipërfaqeje aktive prej afro 32 hektarë – dhe të një sipërfaqeje « tampon » prej 100 hektarë – pajisje, depozita, tubacione, stacione pompimi dhe kondicionimi, vetëm disa dhjetra metra nga bregu i detit dhe disa qindra të tjera nga skaji i qytetit, ndërmjet lagunës të mbrojtur të Nartës dhe pyllit po aq të mbrojtur „të Sodës“.
Përse u zgjodh Vlora për një projekt të tillë ? Përgjigja vjen vetvetiu :
- për shkak të Gjirit të saj të thellë dhe të mbrojtur që me përshtatjet e duhura (porti i Triportit), siguron akostimin e anijeve të tonazheve të mëdha naftëmbajtëse ;
- për shkak të distancës të shkurtër nga brigjet italjane dhe të afërsisë me porte të tilla përballë si Bari, Brindisi ose Ankona.
- për shkak të ndodhjes në udhëkryqin ideal të rrugës tashmë të njohur të transporteve të hidrokarbureve në Adriatik.
Projekti fqinj u kundërshtua me forcë nga popullata lokale e cila, e mobilizuar nga « Aleanca për mbrojtjen e Vlorës », u hodh një lëvizje të hapur proteste bile edhe kundërshtimi që çoi deri në përgjakje me forcat e rendit. Përballë argumentave të natyrës teknike të projektuesve (afëria me portin) dhe ekonomike (krijimi i disa dhjetra në mos qindra vende pune gjatë periudhës ndërtimore, taksat e shfrytëzimit dhe të import-eksportit për ekonominë lokale ose shtimin e kapaciteteve të furnizimit të ekonomisë vendase) ngrihen një varg kundër-argumentash të bashkësisë lokale, kryesisht të natyrës eko-mjedis (ndotja e mjedisit – ajrit nga çlirimet e hidrokarbureve, rreziqet e një katastrofe natyrore, derdhjet industriale) ose ekonomike (shvlerësimi i potencialit turistik të zonës, kufizimi i ndjeshëm i kapaciteteve urbane në veri të qytetit).
Pra, logjika industriale e KESH-ëve, AMBO-ve dhe të tjera Petrolifera, vizioni ekonomik modernist i qeverisë, BERD-ëve dhe të tjera Bankave Botërore u ndesh me pikpamjet post-industriale dhe post-moderniste vlonjate. Në qoftë se të parët materializohen në hekur, beton, asfalt sikundër dhe kapitale ose para, i dyti gjallërohet nga laguna, pyje, male, kodra, ishuj, gadishuj, lumenj, dete të pastër, gjire të mbyllur, shpella të piratëve, korale të bardhë dhe pina të kuqe, koce të Dukatit, rërë të bardhë, zall të gurtë, shkëmbinj të thepisur – si dhe me histori të vjetra, tradita të lashta, folklore të pasur… Sipas ambjentalistëve vendas këto elementëtë fundit, në gjuhën e industrisë së turizmit, quhen nivele turistike, potenciale zhvillimi, flukse njerëzish të etur për të prishur euro dhe dollarë, stërlina angleze dhe franga zvicerane, në kërkim të autentikes, natyrores.
Konflikti qytetar dhe shoqëror i Vlorës zbulon të paktën tre kundërshti kryesore - dhe shtron po aq çështje që kërkojnë zgjidhje, qoftë në planin e ideve dhe në atë konkret :
- së pari, kundërshtia mes individit të ndjeshëm vlonjat, mbrojtës të vlerave autentike dhe trashëgimisë natyrore, dhe shoqërisë civile vendase, kësaj mase amorfe dhe indiferente. e cila rrallëherë ka mundur të ngrejë zërin dhe aq më pak t’i kundërvihet projekteve të tilla industriale, me rreziqe të dukshme ekologjike dhe me përfitime të dyshimta ekonomike.
- së dyti, kundërshtia mes bashkësisë lokale po aq të ndjeshme vlonjate - të mbledhur nën hijen e flamurit të interesave vendore - dhe pushtetit qëndror, defiçitet kronike dhe mungesa e ndjeshme e fondeve të zhvillimit të të cilit e shtyjnë pashmangësisht drejt politikave të « dyerve të hapura » ndaj shoqërive të huaja që begenisin të investojnë në vend.
- së treti, kundërshtia mes mendimit ekonomik lokal që kqyr zhvilimin perpektiv të zonës në lidhje të ngushtë me potencialet rrethanore – industrinë e turizmit – dhe një farë logjike të zhvillimit ekonomik kombëtar, i orientuar drejt përfitimit imediat, prioriteteve industriale me afatshlyerje të shpejtë dhe drejt koncesioneve pa kriter.
Nën këtë kënd vështrimi, Vlora ka të paktën tre herë të drejtë.
Njeriu « rrënues », bashkësia “e interesave” dhe qeverisja “e papërgjegjshme”.
Megjithatë, përtej pranimit të bashkëegzistencës të të kundërtave si element përbërës i dialektikës, metafizikës i pëlqen të përsërisë se fakti se dikush ka të drejtë nuk mund të përdoret si argument i patundur i pohimit se, ndërkohë, dikush tjetër e ka gabim. Pra dashur pa dashur, gjendemi në qerthullin e racionalizmit relativ, i cili nënvizon se arsyeja qoftë individuale ose kolektive, qoftë edhe ajo e shoqërisë është e mjaftueshme për të krijuar ose mbrojtur vlera të qënësishme – pavarësisht faktit se bazat e arsyetimit të njerit ose të tjetrit mund të jenë të ndryshme, bile edhe antagoniste - gjithë duke paralajmëruar se as cilësia e arsyetimit as edhe numri i argumentave nuk na ruan nga gabimi.
Me fjalë të tjera, në se racionalizmi i shtyn vlonjatët të ngulin këmbë në zhvillimin e turizmit si zgjidhje ekonomikisht të qëndrueshme - dhe njëkohësisht të hedhin poshtë industrializimin e zonës si të rrezikshme – është po i njejti racionalizëm që shtyn qeverinë të kërkojë zhvillimin e industrisë si zgjidhje të pëlqyeshme për vendin mbarë – dhe të “sakrifikojë” diçka nga vlerat e turizmit vlonjat si të pashmangshme. Si në njerin rast dhe në tjetrin, relativja lidhet me përmasën ose me “shkallën” dhe s’është aspak për t’u habitur në se efekti lokal i « të sistemit të mbyllur » bie ndesh me logjikën e ndërvarësisë dhe ndërveprimin e pashmangshëm të njësisë me tërësinë.
1. Sidoqoftë, edhe vlonjati më i zemëruar me pushtetin berishjan dhe plotësisht i bindur se natyra bujare e krahinës së tij bregdetare vlen një tog me para metalike të ndritshme ose një mal me para letër nuk është i gatshëm të jetojë si stërgjyshërit e tij pellazgë ose ilirë që ndriçoheshin me dritën e pishës, që udhëtonin në kurriz të mushkës ose që shkonin gjuanin dhinë e egër në Llogara – thjesht, për hir të ekologjisë. Sikundër edhe më të humburve të turistëve “elitarë”, dashnorë të natyrës, ju nevojitet ujë i rrjedhshëm për dushet e përditshme, rrymë elektrike për frigoriferin ose kondicionerin, benzinë për BMW ose Benzin, fruta-zarzavate të freskëta si dhe bukë e mish me bollëk – për të mos numëruar të tjera “dosmosdoshmëri” që vetëm industria e madhe, bujqësia e zhvilluar – pra teknologjia - mund t’ja sjellin pranë.
Troç, çka i duhet Vlorës është deti i kristaltë, rëra e pastër, natyra e virgjër si edhe ushtria e turistëve elitarë (pa harruar edhe ujin e pijshëm me bollëk, rrymën elektrike pa ndërprerje, benzinën dhe naftën me cilësi dhe sasi). Sa për ndotjen dhe katastrofat ekologjike, atë le t’i vuajë dikush tjetër : Kukësi i vjetër i përmbytur nga ujrat e hidrocentralit të Fierzës, Kuçova që noton në gjole të naftës, Fieri që mbytet nga era e amoniakut të Azotikut, Lushnja që qelbet nga era e lopëve … bile edhe për rezervuarët e gazit dhe të benzinës, portet e mallrave, TEC-et me qymyr ose me mazut, ato le të ndërtohen kudo gjetkë, veç jo në Vlorë. Nga ato vise, kësaj i thonë: “larg bythës time..”.
Ç’faj ka vlonjati në këtë mes? Asnjë faj, në qoftë se harrojmë se përpara se të jetë vlonjat, ai është qënie njerëzore dhe si e tillë, nga momenti që nënshtron natyrën për interesat e saj, ajo i shkakton asaj atentatin e parë dhe dëmin e fundit –shpesh të pariparueshëm. Edhe sikur të injorojmë thënien e Frederik Engelsit – dikur aq i studiuar nga shoqëria shqiptare dhe ajo vlonjate:
[…] Vetëm njeriu ka mundur të vulosë me aktivitetin e tij natyrën, jo vetëm duke shvendosur botën bimore dhe shtazore, por njëkohësisht duke ja shëndrruar pamjen, klimën e mjedisit jetues, bile edhe bimët dhe kafshët, dhe kjo në një pikë të tillë që pasojat e aktivitetit të tij nuk mund të zhduken veçse me zhdukjen e përgjithshme të globit tokësor (1).
thjesht për faktin se emri i tij lidhet me një ideologji tashmë të tejkaluar, dhe si rrjedhim të papërshtatshme për t’u rikujtuar, le të kqyrim thënien e bashkëkohësit të tij, filozofit ekonomist Xhon Stuart Mill, i cili thekson se:
[…] të gjithë deklarohen si miratues dhe admirues të fitoreve të mëdha të artit mbi natyrën : bashkimin me urë të dy brigjeve, të ndara prej natyrës ; tharjen e kënetave natyrore ; gërmimin e puseve ; nxjerrjen në dritën e diellit të asaj ka natyra e kish groposur në thellësi të pamata nën tokë ; shmangien e rrufesë me anë të rrufepritses ; përmbytjet me anë të digave ; përmbajtjen e detit me anë të pendave. Por të lëvdosh këto arritje dhe të tjera të ngjashme, do të thotë njëkohësisht të pranosh që forcat e natyrës duhen nënshtruar dhe jo që t’u bindesh atyre ; të pranosh që forcat e natyrës shpesh gjenden në pozitën e armikut përballë njeriut, i cili duhet të përdorë forcën dhe zgjuarësinë për t’ju zhvatur atë pak çka mund për nevojat e tij ; dhe së fundi, të pranosh që njeriu meriton të duartrokitet kur ajo pakogjë që arrin të shkëpusë e tejkalon atë që mund të shpresonte falë dobësisë së tij fizike të krahasuar me ato forca gjigande. Çdo lajkë ndaj qytetërimit, ndaj artit ose shpikjeve s’është gjë tjetër veçse kritikë ndaj natyrës, pohim i faktit që ajo përmban papërsosmëri dhe që detyra dhe merita e njeriut qëndrojnë në kërkimin e vazhdueshëm për t’i korrigjuar ose për t’i zbutur (2).
I takon çdo lexuesi të këtyre rreshtave të kërkojë dhe të gjejë adekuacionin mes vlonjatit ekologjist – mbrojtës i flaktë i të natyrës së Gjirit – dhe vlonjatit racional – ndërtuesit të godinave shumëkatëshe e rrugëve të betonta, bonifikuesit të kënetës, shfrytëzuesit të portit dhe të tjera burime detare.
2. Krejt natyrshëm, revolta e brendshme individuale u mishërua në lëvizjen popullore, objektivi i afërt i të cilës ishte ndalimi i punimeve në zonën e pyllit të Sodës dhe të Triportit. Duke i tërhequr vëmendjen pushtetit qëndror lidhur me mungesën e konsultimit të nevojshëm me bashkësinë lokale, “Aleanca” vlonjate e udhëhequr nga të zgjedhurit bashkiakë, ngre njëkohësisht edhe një problem të qënësishëm dhe principal të vetë demokracisë, fort pak të rrahur nga shoqëria e sotme shqiptare – fuqinë vendimmarrëse vendore, të shprehur me anë të referendumit lokal, megjithë mungesën e dukshme të bazës ligjore ose kushtetuese (3).
Në të vërtetë bëhet fjalë për raportet mes pushteteve (qëndror dhe lokal) si dhe për ndarjen e kompetencave qeverisëse ; me një fjalë për decentralizimin demokratik, i cili nuk mund të administrohet në interes të bashkësisë vlonjate me mjetet ligjore aktuale. Pasi, ky decentralizim i kompetencave vendimmarrëse s’mund të konceptohet jashtë decentralizimit të buxhetit dhe të mjeteve të tjera financiare, të domosdoshme për të siguruar edhe efektivitetin e vendimit. Me fjalë të tjera, nuk mjafton të vesh veton ndaj një vendimi të qeverisë qëndrore, në emër të interesave vendore, pa qenë në gjendje të japësh edhe alternativa të qëndrueshme dhe realiste drejt zhvillimit lokal – si edhe të garantosh mjetet financiare të nevojshme në mbështetje të këtij zhvillimi.
Edhe në këtë rast të fundit, problemi mbetet i hapur ndaj debatit pasi kalimi i kompetencave vendimmarrëse autoriteteve lokale dhe me këtë rast, përdorimi i referendumeve vendosëse me pjesëmarrjen e popullatës lokale, presupozon që pushteti qëndror duhet të heqë dorë vullnetarisht nga një sërë prerogativash të natyrës politike, dhe ç’është më e rëndësishmja, të braktisë plotësisht politikën e tij ekonomike. I mbetur nën mëshirën e pushtetit vendor dhe i kërcënuar në çdo moment nga referendumet lokale vendosëse, në ç’mënyrë ky i fundit mund të vendosë për ngritjen e një fabrike çimentoje në Vorë ose në Fushë Krujë ? të një hidrocentrali në Gramsh ose të një termocentrali në Fier ? të një rruge në Pukë ose të zgjerimit të portit në Sarandë ? Bile, edhe vetë pushtetet vendore mund të gjenden në vështirësi bile edhe të paralizohen nga vendimet e sivëllezërve të tyre : çfarë duhet të thotë “qeveria vendore e Vlorës” në qoftëse simotra e saj e Fierit të vendosë papritur e papandehur – me anë të një referendumi të fierakëve - të bllokojë qarkullimin e automjeteve në rrugën kombëtare diku në Levan, për hir të “mbrojtjes së pasurive natyrore të jashtëzakonshme të rrethinave të qytetit” ? ose, sikur simotra e saj e Tepelenës të vendosë – gjithmonë me anë të referendumit të tepelenasve – ndalimqarkullimin e kalimit mbi Vjosë, për të “ruajtur pastërtinë e paçmuar të natyrës” ?
Forma e re e demokracisë, e propozuar në Vlorë - demokracia pjesëmarrëse e bashkësisë aktive – mund të egzistojë dhe të zbatohet vetëm në kushtet e pranimit të një kompromisi : ai i martesës së interesave të individit, të bashkësisë lokale dhe të kombit, që vetëm një demokraci e begatë, e ndërgjegjshme dhe respektuese e Ligjit mund t’a premtojë. E thënë ndryshe : çdo propozim qeveritar duhet të karakterizohet nga fryma e maturisë dhe e konsultimit paraprak me autoritetet vendore, sikundër çdo vendim lokal duhet të mbajë vulën e marrëveshjes mes interesave vendore dhe atyre kombëtare.
3. Cila do të jetë rruga e zhvillimit të ardhshëm të vendit ? Mbi ç’kritere duhet të mbështetet zgjedhja e saj harmonike, me qëllim që të sigurojë mirëqenien e mbarë popullit, të bashkësisë lokale dhe të individit : shfrytëzimi kapaciteteve bujqësore dhe blegtorale, i pasurive minerale apo i shërbimeve dhe i turizmit ? Kryesisht i njërës prej tyre apo pak nga të gjitha ?
Cilido prej tyre qoftë, nga momenti që ato karakterizohen nga fitimi material, ato nuk mund të zbatohen pa cënuar mjedisin, natyrën dhe në një perspektivë afatgjatë, interesat e vetë njerut – të njerëzimit mbarë. Edhe në këtë rast, shprehja më e përshtatshme për zbatimin e një politike të mençur mbetet kompromisi. Pasi, çdo zgjidhje që mban epitetin tekniko-ekonomik, s’është gjë tjetër veçse lëshim, përllogaritje e fitimit dhe e humbjes, çështje paresh… dhe jo thjesht çështje teknologjike. Aq më keq, kur politika del në rradhë të parë, ajo i imponon logjikën e vet ndaj ekonomisë e cila përmason teknologjinë – dhe cënon rëndë mjedisin. Të gjitha veprat industriale të kohës së komunizmit (Metalurgjiku i Elbasanit dhe Ferrokromi i Burrelit, Superfosfati i Laiçt dhe Azotiku i Fierit, Soda e Vlorës dhe Rafineria e Ballshit, Pasurimi i hekurit të Gurit të Kuq dhe Shkrirja e Bakrit të Rubikut….) mbajnë vulën e politikës dhe dëshmojnë për nënështrimin e plotë të ekonomisë ndaj përparësive, të përcaktuara arbitrarisht nga pushteti qëndror.
Nëse përmbysja e raporteve shoqërore dhe ripërcaktimi i përparësive hapi një epokë të re dhe krijoi shpresën e ripërmasimit ekonomik, kjo nuk do të thotë ende se ekonomia shqetësohet automatikisht lidhur me mbrojtjen e mjedisit dhe përdor një teknologji adekuate dhe respekuese. Përndryshe, si shpjegohet ndotja e mjedisit në vendet e zhvilluara perëndimore që karakterizohen nga qeverisje demokratike, mobilizimi i shoqërisë në mbrojtje të tij dhe militantizmi i të Gjelbërve ? Në këtë rast, ajo çka më sipër u quajt kompromis nënkupton një lëshim reciprok, të moderuar nëpërmjet reflektimit afatgjatë : nga njera anë, industria premton zbatimin e teknologjive të reja dhe investimin e fondeve për kufizimin e ndotjes së mjedisit ose për riparimin e dëmeve të shkaktuara dhe nga ana tjetër, shoqëria pranon cënimin e kufizuar të natyrës – me shpresë se kjo e fundit zotëron vetinë e ripërtëritjes dhe të vetëriparimit. Mes dy palëve qëndron në ekuilibër – shpesh të paqëndrueshëm - pushteti demokratik që luan njëkohësisht rolin e moderatorit dhe të arbitrit, të gjykatësit dhe të bankierit, duke përkrahur dhe nxitur qoftë kërkimin shkencor qoftë edhe atë çka quhet zhvillim i qëndrueshëm.
Post-modernizëm apo post-industrializëm ?
Hezitova shumë për të zgjedhur cilësorin që i përshtatej më tepër metafizikës sime të rradhës : post-moderne, post-industriale… Përtej kundërvënies së natyrshme të termave qëndron së pari një koncept, një përfytyrim i së kaluarës por edhe ai i të sotmes.
Për dekada me rradhë, ne ishim mësuar të me një racionalizëm absurd dhe të pashpirt : ai i pushtetit komunist që shprehej si një tërësi koherente, i përbërë nga elementë ngushtësisht të ndërlidhur – një kulturë e tërë. Elementi i parë ishte ideja se shoqëria nuk duhej të udhëhiqej nga zakonet, nga privilegjet dhe nga pabarazia sociale, por nga Ligji i barazisë së masës dhe i nënshtrimit të saj ndaj projektit shoqëror të ndritur. Elementi i dytë ishte se individi nuk duhej të qeverisej nga autoriteti moral, fetar, familiar por që ai duhej t’i bindej një autoriteti të ideologjisë, të arsyes partiake, i cili jo vetëm duhej të kanalizonte pasionet por edhe përmasonte vetë njeriun. Së fundi, që natyra dhe vetë shoqëria udhëhiqeshin nga ligje shkencore, të afta të parashikoheshin dhe të përshkruanin botën rrethuese. Shkurt, ishte imponuar ideja e një bote unike ku individi, shoqëria dhe mjedisi ishin në korrespondencë dhe në përputhje të plotë.
Sot ky model gjendet në krizë të plotë pasi bota e arsyes kqyret si e shpërbërë – nga njera anë gjendet bota e sendeve, e teknikave, e tregjeve, e sistemeve të shpërndarjes, e informacionit dhe nga ana tjetër, bota e individit – e individëve – i cili megjithëse shfaqet si një konsumator i thjeshtë mes një bote në lëvizje të vazhdueshme, nuk mund të injorojë identitetin e tij, forcën e bashkësisë si dhe traditat, fenë, etninë, kombin – këto përkatësi të vërteta dhe të imagjinuara – dikur në zhdukje për hir të racionalitetit, por që sot paraqiten si të vetmet vlera të qëndrueshme. Falimentimi i sistemeve dhe fragmentimi i botës përputhet me tejkalimin e vetë metodës së përvehtësimit të natyrës në shërbim të njerëzimit: koncepti i ekonomisë industriale u zëvendësua nga ai post-industrial, modernia u shëndrrua në post-moderne. Me fjalë të tjera, prodhimi i madh i mbështetur mbi bujqësinë dhe industrinë i le vendin sektorit të shërbimeve, zhvillimi tërhiqet gjithnjë e më tepër nga parametrat e rritjes, krijimtaria dhe informacioni shëndrrohen në “lëndët e para” të ekonomisë bashkëkohore (ekonomia e dijes) ndërkohë që kapitali më i kërkuar është ai i mendjes. Karakteristika e fundit e metodës tonë është tendenca e pashmangshme drejt zhvillimit të qëndrueshëm, e shprehur mes të tjerash nëpërmjet përgjegjësisë shoqërore ose të grupit – si është ndoshta ai i « Aleancës për mbrojtjen e Vlorës ».
Cili nga këta cilësorë i pêrshtatet mê mirë rastit tonë? Më mjaftoi leximi i një shkrimi të këngëtarit të shquar Zhilberto Zhil, për të kuptuar se më fatlumi ishte bash post-vlonjate. Në një intervistë të tij, të dhënë gazetës franceze « Lë Figaro », Ministri-këngëtar brazilian i Kulturës shpreh bindjen se horizonti i së ardhmes quhet : « globalizëm »+ « lokalizëm » = « globalokalizëm ». Paçka se mes këtyre koncepteve ngëthehet politika dhe ekonomia, fshihen bota e teknikës dhe ajo e subjektivitetit njerëzor.
Në këtë mënyrë, Vlora jonë rend drejt njejtësimit me atë çka e përbashkon me botën – me globalen – duke ruajtur një përmasë të vetën karakteristike – lokale. Ç’është e drejta, Vlora asnjëhere nuk ka mundur të gjejë vendin e vet në modernizëm : kryeqytet efemer i Shqipërisë qemaliste, koloni e parakohshme e Italisë pre-fashiste, aq pro-komuniste sa edhe pro-balliste, rezervat i fjetur enverist, provincë e largët anti-berishjane… Atëhere, ajo gjeti mënyrën e vet për t’a tejkaluar këtë problem : ajo u shëndrrua në post-moderne para se të bëhej moderne. Këtu qëndron edhe forca vlonjate : e aftë t’i përshtatet realitetit global, gjithë duke imponuar veçorinë e saj aq karakteristike. Ndërkohë që simotrat e saj përpiqen të quhen moderniste, Vlora është e detyruar të vrapojë përpara. E detyruar të kërkojë udhën e saj – aq larg shkëlqimit dhe tangërllëkut të metropolit – ajo eksperimentoi fillesat e asaj ideje që ende në vend nuk guxohej të quhej post-modernizëm.
Ja përse Vlora përbën edhe një model të ri për t’u marrë shembull, për t’u kopjuar. Nuk bëhet më fjalë për një pushtet, të bazuar mbi traditën luftarake, mbi fuqinë trafikuese ose edhe kapacitetet intelektuale, por thjesht mbi fuqinë për të tërhequr tjetrin, aftësinë e saj ndjellëse – fuqinë e saj qytetare. Duke e karikaturuar, kjo fuqi mund të përshkruhet si një lloj kolonizimi civil i mbarë vendit, sa tronditës aq edhe mësimdhënës. Duke perifrazuar rishtas braziljanin, kam dëshirë të theksoj se përshtypja që krijoi përçapja vlonjate në vend është kuptimplotë : ajo pati diçka të vetën për t’ju thënë të tjerëve, për të përcjellë, për t’ju mësuar. Dikur, modelet e ndikimit të metropolit mbi provincën ishin ato të forcës, të ligjit, të pragmatizmit qoftë edhe të lëmoshës. Në të kundërt, modeli i Vlorës është ai i idesë, i ëndrrës, i dëshirës që shembulli i saj t’i imponohet mbarë Kombit jo më si një forcë klasike por si një forcë integruese, paçka se ideali i post-modernizmit në aspektin e vet të eko-mjedisit të Gjirit mund të paraqitet po aq rrënues sa edhe ai i industrializmit në variantin e uzinës së sodës Kaustike.
Pasi, varfëria e dikujt është një lluks që jo gjithkush mund t’ja lejojë vehtes.
—————————–
(1) Friederich Engels – Le rôle du travail dans la transformation du singe en homme. shih : http://abu.cnam.fr/cgi-bin/go?roletrav2.
(2) John Stuart Mill - La Nature, ed. La découverte, Paris 2003.
(3) Lidhur me bazën ligjore dhe kushtetuese të referendumit vendor shih mes të tjerash : ligjin Nr.8652, i datës 31.07.2000 “Mbi organizimin dhe funksionimit e qeverisjes vendore”, Kodin Zgjedhor të Republikes së Shqipërise (ligji Nr.9087 i datës 19.06.2003 dhe ndryshuar me ligjin Nr.9297, date 21.10.2004, ligjin Nr.9341, date 10.01.2005, ligjin Nr.9371, date 14.04.2005 dhe Ligjin Nr.9676, date 13.10.2007), si edhe “Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë » e vitit 1998.
9 March 2008 @ 7:19 pm
Xixa, shkrimi është shumë ngacmues dhe i hollë; por mua s’më ngazëllen shumë perspektiva globalokaliste e Vlorës, sepse e përkthyer në gjuhën time, kjo don të thotë që Shqipëria, si shtet, të mos ekzistojë më; meqë bregdeti i Vlorës mund të nxirret e të shitet në tregun global, ndërsa lugina e Përrenjasit ose Zalli i Kirit jo. Ti flet për një formë të re demokracie të propozuar në Vlorë, por unë s’shoh asgjë të re atje, përveç lokalizmit i cili sot s’po i vlen për asgjë Shqipërisë si shtet dhe shqiptarëve si shqiptarë. Tek e fundit, në një vështrim globalist, një tiranas ose shkodran mund të preferojë të ketë drita 24 orë ditën dhe pushimet të shkojë t’i kalojë në gjirin e Tarantos ose në Dubrovnik. Nuk them se vlonjatët nuk kanë të drejtë t’ia mbrojnë integritetin gjirit të tyre, por vetëm dyshoj që ky lloj globalokalizmi pajtohet dot me idenë e sovranitetit të një vendthi si Shqipëria. Aq më tepër që nga pikëpamja e interesit kombëtar, energjia merr përparësi ndaj vendeve ku mund të bëhet turizëm - apo jo?
9 March 2008 @ 7:35 pm
Une personalisht jam nje nga perkrahesit me tre vjeter te levizjes ambientaliste glokaliste te Vlores dhe kam dale edhe ne TV dhe para KQZ per ta mbrojtur edhe si nje precedent historik mbi levizjen ambientale qe nuk ekziston ne Shqiperi. Jam plotesisht dakort me shkrimin pavaresisht ndonje detaji per te cilin kam mendime teorike te ndryshme. Ne lidhje me Referendumin ai eshte nje akt i domosdoshem per demokracine dhe per ta bere ambientalizmin dhe levizjen ambientaliste shpresedhenese.
9 March 2008 @ 7:55 pm
o vlore e bukur ne grope
qe te kane shitur te zote
ca te poshter idiote
politikanet tane kote
qe i votojme e iqajme me lote
9 March 2008 @ 8:15 pm
Altin Goxhaj shkruan:
Altin, cili referendum? Referendumi lokal? Pse jo referendumi kombëtar? Pastaj, pse qenka referendumi i domosdoshëm për demokracinë? Nëse zgjedhësit nuk u zënë besë përfaqësuesve të vet, atëherë kujt i hyn në punë demokracia përfaqësimtare dhe rrogat e majme të deputetëve? Ose, përkundrazi, nëse referendumi paska përparësi ndaj demokracisë përfaqësimtare, sepse ashtu u pyetka drejtpërdrejt “populli”, atëherë pse të mos bëhet vallë referendum edhe për këto çështje të tjera madhore: (1) a nuk e meriton populli shqiptar që ta marrë energjinë elektrike falas? (2) a duhet të ulen çmimet menjëherë? (3) ç’të bëjmë me Janullatosin? Ta thotë mileti fjalën e vet, de!
9 March 2008 @ 8:17 pm
Une do e bej nje kerkese per tu pashaportizuar ne Vlore.
Bravo u qofte atyre, gjithnje ne balle. Reagimi glokal ndoshta eshte nevoje per te ndryshuar menyren e administrimit te gjithe republikes.
9 March 2008 @ 8:27 pm
Zgjidhjen e kesaj kontradikte, pra perplasjen e dy rrymave apo dy qyteterimeve (globalizmi dhe lokalizmi) , autori e shihte tek kompromisi. Kjo eshte disi e vertete, dhe ne te shumten e rasteve keshtu ka ndodhur thuajse ne tere boten. Mirpo une do shtoja se brenda kompromisit , mund te fshihet dhe padrejtesia apo pabarazia. Se avantazhet e njerit projekt, mund te prishin ne menyre te pariparueshme nje tjeter projekt. Prandaj dhe sot, per vepra madhore, vendosin grupet shkencore, grupet e punes me specialistet me te mire. Kompromiset dhe vendosja ne menyre arbitrare, lihen menjane, per te mos thene se hidhen poshte tashme, mbas katastrofave qe teknollogjia i ka bere planetit.
9 March 2008 @ 8:31 pm
Per Asterion
Pyetjet e tua jane te drejta ne parim por ne rast te fushes se ambientit jane jashte kontekstit dhe per pasoje te gabuara. I marrim me radhe:
1. Ambienti ne kuadrin e konventes se arhusit eshte ceshtje specifike duke u konsideruar edhe si e drejte lokale
2. Po si pas Arhusit per ceshtje qe ndikojne ne ambient asnje vendim smund te merret pa marre ne konsiderate interesat e komunitetit lokal
3. Ligji parashikon edhe referendume lokale (atehere ta heqim kete klauzole te ligjit sipas teje)
4. Kushtet per referendum u plotesuan nga popullsia e Vlores duke demostruar nje precedent te jashtezakonshem per angazhimin e komuniteti ne Shqiperi
5. Rrezimi i referundimit nga KQZ ne 2005 ishte nje akt i drejperdrejte i paligjshem dhe une kam qene deshmitar sepse u vura ne menyre te improvizuar (pasi avokati qe duhet te sillte MJAFT nuk u paraqit dhe e zevendesova une me kerkese te perfaqesise se Vlores) dhe pislleku u be si nga perfaqesuesit ne KQZ te PS dhe PD. Pra partiter politike i mashtruan dy here: Opozita para zgjedhjeve 2005 dhe opozita pas zgjedhjeve 2005. Cka demostron se deputetet e Vlores e mashtruan elektoratin e tyre sipas urdherave te partise. Nese deputetet u treguan mashtrues atehere zgjidhja e vetme mbetej referendumi dhe jo deputetet.
6. Efekti qe do te kete Petrolifera dhe bishtat e pafundem te saj mund te shkaterrojne ekonomine turistike te Vlores (dem qindra milionash cdo vit) i cili nuk rikuperohet ne asnje lloj menyre per ta por vetem per xhepat e korporatave te huaja dhe vlonjatet kane te drejte te kerkojne te mbrojne veten e tyre/
7. Nese Vlonjattet do te kene sukses kjo eshte nje shprese per te gjithe qytetaret e shqiperise se ata kane force dhe kjo do te rrise besimin qytetar tek fuqia e tyre mbi politiken.
9 March 2008 @ 8:59 pm
Pershendetje
Duhet kuptuar mire se ne kete ceshtje nuk eshte problemi i vertete zgjidhja midis Industrise, dritave apo Naftes dhe Turizmit nga ana tjeter qe shtrohet perpara Vlonjateve dhe Shqiptareve. Sido qe te ndodhe, me apo pa TECin e Vlores, ne te ardhmen ne Shqiperi ka per te pasur drita, kane per tu ndertuar TECe, depozita, oleoduke dhe vepra te tjera industriale ashtu sic edhe jane ndertuar. Ky procesus eshte i pandalshem, te pakten ne nje te ardhme te afert, dhe as ia vlen qe te diskutohet se s’do kemi drita, s’do kemi uje e kushedi se cfare tjeter mund te dale nga imagjinata e nje militanti te rradhes apo te dikujt tjeter.
Problemi apo dilema qe shtrohet eshte ne te vertete ndertimi i Petroliferes ne Vlore dhe shkaterimi i jetes se banoreve te qytetit apo ndertimi i Petrofileres disi me larg qytetit, ne zona te pabanuara (ne luginen e Semanit psh ) me nje kosto pak me te larte.
PRA SHKATERIMI I QYTETIT APO NDERTIMI I PETROLIFERES NE NJE ZONE TE PABANUAR, KU KOSTOJA PER FIRMEN DO TE JETE PAK ME E LARTE.
Do te ishte me e ndershme qe diskutimet te perqendroheshin tek kjo dileme ( kaq esenciale ) dhe shume here me teper objektive.
9 March 2008 @ 10:57 pm
Moderne eshte diçka qe eshte, postmoderne eshte diçka qe do te jete. Kur te jete ajo do te behet moderne. Postmodernizmi gjithmone ka qene per te ushqyer imagjinaten e njerezve. Ndonjehere, ai ka qene per te ushqyer realitetin e njerezve dhe te tilla raste i kane dhene njerezimit tragjedite e tij me te medha.
9 March 2008 @ 11:18 pm
Me vjen keq Naim por postmodernja nuk lakohet (e shkuara, e tashmja, e ardhmja), ska lidhje. Postmodern eshte globalizmi jo per arsye kohe por per arsye permbajtje. Nuk ka te beje me maredhenie tradicionale por me nje maredhenie tjeter, ku strukturat e vjetra kapercehen, zbehir rolin e tyre, dhe decentraliteti eshte nje nder parimet baze. Edhe ne kete rast decentraliteti vlonjat eshte nje tendence nga poshte e nga lart, majtas e djathtas, horizontalisht mbi vertikalisht. Te mos keqkuptojme postmodernen me ceshtjen e nje mode te re qe do kapercehet me nje mode me te re. ska lidhje
9 March 2008 @ 11:21 pm
Altin, siç merret vesh edhe nga eseja e Xixës, këtu nuk është aq çështja pikërisht te Vlora, sesa te modeli që ofrojnë zhvillimet e Vlorës dhe nëse Shqipëria mund ta përballojë dot një model të tillë, në kushtet e territorit gjeografikisht të kufizuar dhe shpërndarjes jashtëzakonisht të shpërpjesëtuar të popullsisë.
Dhënia e kompetencave më të gjëra autoriteteve lokale, dhe organizimi i referendumeve lokale, kërkojnë njëkohësisht një shkallë të caktuar të vetëdijes publike ndër komunitetet, e cila në Shqipëri mungon krejtësisht. Për ta thënë me fjalë të thjeshta, vlonjatit as që i bëhet vonë se ku do ta gjejë energjinë elektrike mirditori ose kuksiani.
Nga ana tjetër, referendumet lokale kanë kuptim kur organizohen për çështje lokale, por nuk kanë asnjë kuptim kur objekti i referendumit është çështje me rëndësi kombëtare. Po t’u lihet komuniteteve të vendosin, asnjë lloj objekti industrial me rëndësi publike mbarëkombëtare – termocentral, terminal nafte, minierë, rrugë nacionale, hekurudhë, rafineri nafte, industri kimike – nuk do të ndërtohej, sepse në Shqipëri thjesht nuk ka vend për këto gjëra, përveçse në malet, ku s’mund të ndërtohen dot.
Natyrisht, qeveritë mund të vendosin të dëgjojnë autoritetet lokale dhe ta shndërrojnë Shqipërinë në një vend turistik, si ishujt e Karaibeve, ku ekonomia të mbështetet në hotelerinë, shërbimet e plazhit, prostitucionin gjeografik, kumarin dhe të tjera mrekulli të globakanalizimit. Unë nuk jetoj në Shqipëri dhe nuk them dot nëse kjo është zgjidhje e pranueshme për qytetarët e Vlorës; por do të dëshiroja që Shqipëria të modernizohej, para se të post-modernizohej.
Nëse ekonomia dhe infrastrukturat kanë funksionuar disi deri më sot, kjo ka ndodhur sepse janë mjelë investimet e kryera në vitet e mëparshme: hidrocentralet, rrugët, linjat elektrike, linjat telefonike, portet… Kontributet e sotme në infrastrukturë më duken fare të pakta: përveç aeroportit të udhëtarëve në Tiranë dhe telefonisë celulare, s’më kujtohet ndonjë tjetër. Natyrisht, mund të jem i gabuar.
Gjatë kohës që ne engledisemi këtu me vlerat e Vlorës, ka një lëvizje shumë të madhe në Tiranë për të nistuar projekte në fushë të infrastrukturës - sidomos porte dhe pontile të naftës dhe të gazit të lëngshëm, linja interkonjeksioni me Italinë (të cilat parakuptojnë prodhimin masiv të energjisë elektrike nga termocentrale në bregdetin shqiptar), deri te centrali atomik i Berishës…
Nga pikëpamja infrastrukturore, Shqipëria është si ajo anija e kapur në shtrëngatë; kapiteni nuk ia lejon dot vetes të pyesë asamblenë permanente të marinarëve se nga ç’anë ta kthejë timonin, për të shpëtuar.
9 March 2008 @ 11:36 pm
Jam shume dakort per te pare ne nje kendveshtrim me unitar zhvillimin por rasti i Vlores eshte nje shembull si si komuniteti mund te fitoje autonomi zhvillimi si pasoje e ndergjegjesimit qytetar per te mbrojtur interesat e veta. Rastin e Vlores e kam studiuar me kujdes dhe nuk me rezulton ndonje zhvillim i Shqiperise (pervec perfitimit te taksave publike) dhe sidomos rrezikut permanent te ndotjeve si aspje jo vetem e perditshmerise por edhe aksidenteve risku i te cilave eshte i jashtezakonshem (per hir te shume specifikave). Ajo qe une mesoj nga vlonjati eshte qe i duhet mesuar edhe mirditorit sepse kjo eshte pergjegjesia qytetare. Une besoj shume tek biznesi i vogel dhe i mesem biles me shume se te biznesi i madh. Dhe ekonomia e Vlores ehste nje rast tipik. Perfitimiet dhe perspektiva e Vlores nga turizmi eshte shume here me i madh se sa nga nje impiant gjigand nafte (fitimet e te cilit ne fund te fundit do te perfundojne ne xhepat e korporatave dhe jo te shqiptareve). Por gjithashtu edhe postmodernizmi nuk eshte i shkeputur nga postmodernizmi, bashkejetojne dhe Shqiperia eshte nje rast tipik ku bashkejeton primitivja, e hershmja, tradicionalja, modernja dhe postmodernja pavaresisht mungeses se nivelit qytetar per te kuptuar keto realitete dhe bashkejetesen e tyre.
Ajo qe dua te theksoj eshte se une i kam frike impiantet e medha sepse me kujtohet eksperienca e jugut te Italise qe e kam prekur dhe kam pare varreza te tera industriale qe u ngriten ne emer te nje zhvillimi modern dhe sot ngjajne si varreza postapokaliptike.
Jam i bindur se impianti mund te ngrihet ne nje zone me te pershtatshme bregdetare qe ploteson kushtet te favorshme fizike per te perballuar katastrofa potenciale (ku gjiri i Vlores eshte krejtesisht i papershtatshem). Gjithashtu duke pasur parasysh implikimin e Bankes Boterore ne studimin e fizibilitetit dhe duke njohur lojgiken e verber dhe aspak dashamirese te saj (ia njoh mire abuzimet me qindra e qindra miliona dollare ne Shqiperi) besoj se cdo gje qe ka te beje me industrializimin energjetik te Vlores eshte e gabuar.
9 March 2008 @ 11:53 pm
Jo postmeoderniste xixe, eshte postindustrialiste although they don’t know the meaning.
10 March 2008 @ 10:07 am
eshte i drejte konstatimi se ne shqiperi nuk ka nje kulture te tille qe te mund ta mbaje perfaqesimin direkt, por Shqiperia pervec kultures se arbitraritetit nuk ka pasur asnje lloj kulture tjeter. Dikur, diku duhet filluar.
Kur kjo kulture e perfaqesimit direkt filloi ne Zvicer nuk kishte eksperience paraprake: por u fillua dhe sot eshte e pamendueshme qe ta heqesh. Interesi lokal dhe ai kombetar duhet te arrijne nje kompromis, sepse askush, as vete kombi, nuk ka interes qe te krijoje konflikte te paqena me qytetarin e tij, me nje lokalitet te tij. Ne zvicer, kjo perfaqesohet shume mire tek problemi i mbetjeve berthamore: ku do t’i groposim? Jane produkte te nje energjie qe e perdorin te gjithe, qe e duan te gjithe (energjine, jo domosdoshmerisht ate berthamore), por mbetjet nuk i do askush. Dikur, ishte bere nje kompromis me nje lokalitet per t’i groposur aty, dhe keshtu u be; por tani qe po mbaron kontrata njerezit e lokalitetit nuk duan me ta vazhdojne kete procedure. Keshtu qe po behen diskutime, e studime e kompromise; deri tani pa efekt.
Por, nje gje nuk do ndodhe, qe shteti te beje nje referendum popullor qe ka rezultat te kundert nga ai lokal dhe te marre anen e referendumit popullor e te thote, keshtu e deshi atdheu. Kjo nuk do ndodhe kurre, sepse me ligj, vlera e te dy referendumeve eshte e barabarte dhe, dy pergjigje te kunderta referendumesh sinjalizojne se duhet kerkuar nje kompromis tjeter.
Ne rastin e Shqiperise, ceshtja duket se eshte e ngjyrosur edhe me lodrat lokale: eshte luajtur fshehurazi, dhe jo nga lobet e interesuara, por nga vete arbitri, i cili midis kompromisit dhe arbitraritetit zgjedh arbitraritetin, per ca interesa qe ato kombetaret i perdorin si alibi. Nuk jane hedhur ne tavoline te gjitha opsionet, ose me keq disa opsione jane mbajtur te fshehura, nuk eshte diskutuar fare se si do e donim ne (qytetari, specialisti, interesi kombetar) prodhimin e energjise dhe ku behen te mundshme. Nuk eshte bere fare edukim popullor me gjuhen e fakteve. Eshte perdorur arbitrariteti per ate alternative qe nje klan ka vendosur qe i pershtatet me mire sepse luhen interesa te tjera.
Lobizem ka gjithandej, por shteti luan (perpiqet) rolin e arbitrit midis interesave te lobeve te ndryshme per te gjetur kompromisin qe e pranojne te gjithe, ose ate kompromisin qe mund ta gelltisin te gjithe duke bere keshtu nje zhvillim te qendrueshem te vendit, pa krijuar konflikte dhe armiqesira te panevojshme, e mbi te gjitha, duke i bere te gjitha partite pjesemarrese ne kete proces, te afta qe ta mbajne gjuhen e komunikimit edhe me vone. Sigurisht, ne nuk jemi ketu. Por, ka gjithmone nje fillim!
Ne kemi fatin qe xixa, pervecse eshte opinionist, eshte edhe nje specialist i energjitikes, dhe si i tille eshte teper i nevojshem ne nje diskutim te tille ne nje platforme si peshku, dhe jo vetem ketu, per te na shpjeguar se cilat jane opsionet qe ka zhvillimi i energjise ne Shqiperi, cilat jane kostot e ketyre opsioneve, cfare jemi ne gjendje te ndertojme e kontrollojme, dhe se si duhet ta shikojme globalokalizmin ne te ardhmen.
10 March 2008 @ 2:12 pm
Diskutimi rreth kesaj teme eshte mjaft i dobishem per te sqaruar disa dilema dhe paqartesi. Ndertimi i parkut elktroenergjetik te Vlores, duke e kthyer ne nje magazine gjigante te karburanteve te ardhur nga vende te ndryshme dhe per ta shfrytezuar mandej kryesisht per interesa jo aq te vendit tone, se sa te fqinjeve, nuk ben gje tjeter vecse ve ne rrezik nje nga pasurite tona natyrore me te medha. Shkaterrimi i nje zone kaq te rendesishme jo vetem turistike por dhe ambientale, do te jete i pariparueshem per shekuj. Shqiperia, nje gishtezo, do te marre fund dhe do t’i mbeten malet.
Se dyti, nese duam te zhvillojme realisht demokracine dhe kulturen demokratike, eshte me se e domosdoshme qe per vepra te medha te kesaj natyre, qe mbartin dhe rrisqe shume me te medha se sa dobite qe sjellin, qofte dhe ne shkalle kombetare, te merret mendimi i komunitetit qe ben pjese ne ate rajon. Gjithshka tjeter eshte arbitrarizem, eshte shkelje e demokracise me te dy kembet. deri ne fund te drejtes se vete qe ceshtja te zgjdhet me referenduam.
E vleresoj mendimin e Altinit.
10 March 2008 @ 2:14 pm
…Gjithshka eshte arbitrarizem, eshte shkelje e demokracise me te dy kembet.
Une do inkurajoja popullin e Vlores t’i shkoje deri ne fund te drejtes se vet per ta zgjidhur kete ceshtje me referendum.
E vleresoj mendimin e Altinit.
10 March 2008 @ 2:36 pm
Kemi bere diskutime te teperta rreth ksaj ceshtje dhe me pare…dhe prap perseriten te njetat pika kundershtimi si me pare te bazuara ne asgje.
Per mua s’ak shume rendesi debati rreth post modernizmit apo post-industrializmit…sepse per mua ky debat eshte vetem teknik. Dhe se pari para se te diskutohet ne parime abstrakte si ato…duhet patur nje kuptim teknik rreth projektit qe njerzit te jene ne gjendje ta gjykojne ashtu sic duhet…pa propaganda ambientaliste apo te kunderta.
Jane disa pika te rendesishme qe nuk permenden nga Xixa dhe nga ambientalistet…ose qellimisht…ose sepse vertet nuk jane ne djeni. Qe te dya aresyet nuk jane te panueshme ne ata vertet pretendojne te luftojne per nje Vlore me “turistike”. Nuk jane te pranueshme sepse se pari, ato jane adresuar me pare nga ana ime ne temat e meparshme, dhe po ashtu ne te dhenat TEKNIKE te petroliferise ne studimin ambientalist te projektit. Ne vertet ambientalistet dhe perkrahsit e tyre jane njerez serioz dhe te edukuar…gjeja e pare qe duhet te benin/bejne…eshte te lexojne studimet ambientaliste rreth projektit dhe ti kuptojne ato…para se te hedhin parrulla.
Xixa thot se ky projekt (besoj se po fut petroliferine dhe TEC-in ne nje thes si nje projekt i vetem…kur nuk jane te tilla) mund te sjelli ndotje te ajrit ose ndotje te detit.
Se pari, petroliferia nuk sjell ndotje te ajrit, per vet faktin se nuk prodhon asnje lloj gazi, pervec gazrat e naftes ose gazit natyror qe mund te dalin nga serbatoret…sasi qe eshte teper e vogel (dhe kutpihet, serbatoret jane te pajisur me teknollogji perkatse per te minimizuar kto sasi).
Se dyti…TEC me nafte…qe faktikisht eshte projekt i ndare nga petroliferia, sipas standarteve bashkohore nuk sjell ndonje ndotje te rende. Ky TEC do jet nen standartet e BE…dhe duke llogaritur madhesine e kti TEC-i i bie qe te leshoj ne atmosfere te njejten sasi ndotje si 900 makina ne vit. Pra nje ndotje qe do jet shume here me pak se sasia e ndotjes se ajrit ne rruget brenda qytetit te Vlores. Atehere KU qendron kundershtimi i ambientalistve, kur vet ata nuk i kemi pare ndonjehre neper rruget e Vlores me parrula “ndaloni makinat qe shkaterrojne ajrin e qytetit turistik!”…por dalin tani kundra kti TEC-i?
Se treti, per ndotjen e ujti nga ndonje aksident ne petroliferi. Ky eshte rrezik qe eshte gjithnje i pranishem…por para se te ngrihet populli ne revolucion…duhet krahasuar situata e sotme me ate qe ofron petroliferia. SOT…anije naftmbajtse parakalojne para dyerve te Vlores cdo dite…me djetra anije te tilla. SOT anije naftmbajtse parkohen ne portin ekzistues te Vlores dhe zbrazin kargon e tyre ne menyre primitive, direkt ne kamion nga anija, dhe sjellin shume me teper ndotje ne ujrat e Vlores se kjo petroliferi e ardhshme. Kjo sepse ne portin ekzistues te Vlores nuk ka teknollogji te duhur per te minimizuar ndotje…bile eshte e kunderta.
Atehere PSE nuk kan dale deri tani kta ambientalistat dhe post-modernitat e Vlores te protestojne per situaten EKZISTUESE te portit te Vlores?
Terminali i ri ofron teknollogjine mbrojtse kundra ndotjes se ujrave…te cilen e kemi diskutuar disa here ktu tek Peshku dhe kush te doj te lexoj mbi te mund ta gjej ne websitin e PIR-it…ashtu si te gjitha te dhenat teknike rreth kti projekti (qe deri dje ambientalistet post-modernist thoshin nuk EKZISTONTE!!!…por 5 minuta ne internet nga ana ime nxorri jo vetem projektin por dhe shume me teper!)
Se katerti…SOT ne vendin ku do ndertohet petroliferia…dhe faktikisht punimet kane filluar…ndodhen disa cisterna nafte te ndertuara ILEGALISHT nga nje “biznesmen” Vlonjat. Kto cisterna furnizohen ne menyre primitive…po ashtu ilegale…dhe ndodhen pikerisht ne ate vend ku cisternat e reja te naftes do ndertohen. PSE nuk dolen ambientalistet post-modernist ne proteste kundra ktyre cisternave ilegale…qe perbejne nje rrezik shume me te madh per ambjentin Vlonjat se cisternat e reja me teknollogji bashkohore dhe mbrojtse??
Mbase pergjigjen mund ta gjejme tek fakti se ky “biznesmen” Vlonjat qe ndertoj kto cisterna…ndodhet sot ne rradhet e ambientalistve dhe i financon ata.
Pra per mendimin tim…kundershtimet per ndtoje te ajrit ose ujit nga ana e ktyre dy projekteve…jane pa vlere. Dhe nje studim serioz mbi te dhenat teknike te projektit do conte kudho ne kte perfundim. Deri tani kta ambientalistat post-modernist nuk kane marre mundimin ti bejne nje studim serioz anes teknike te projektit…por nga ana e tyre ka vetem nje propagande bosh qe mundohet te ngjalli emocione tek njerzit dhe jo me shume.
Se pesti…rreth referendumit. LIGJI thot qarte qe nevojiten 140 mije firma banoresh per te patur nje referendum. Deri tani nuk eshte mbledhur asnje sasi e krahasueshme firmash nga ambientalistet…dhe prandaj dhe kerkesat e tyre per referendum nuk pranohen. LIGJI nuk ju ndalon ju zoterinj ambientalist post-modernist per te patur nje referendum. Por se pari ju duhet te arrini nivelet minimale qe kerkon ligji…prej te cilave ju jeni akoma shume larg. Si mund te pretendoni ju per demokraci etj etj…kur vet nuk respektoni edhe ligjet me minimale te demokracise…jo vetem rreth referendumit…por edhe ne ato sallat e mbledhjes qe patet me perfaqsuesit te PIR-it…apo edhe ne protestat “paqsore” ku bllokoni rruge.
Ne ambientalistet post-modernist Vlonjat do kishin marre nje rruge vertet demokratike dhe perarimtare rreth ksaj ceshtje…nuk do kisha aspak problem me ta dhe me ato qe kerkojne. Por duke marre kte rruge “anarkiste” dhe “revolucionare”…ata e ulin ceshtjen e tyre ne nje nivel banal.
————-
Ky projekt, si petroliferia si TEC-i…nuk sjellin rreziqe per Vloren…sepse situata e sotme eshte shume me keq se ajo e neserme. Ajo qe sjell rrezik per Vloren jane “biznesmenat’ Vlonjat qe parakalojne ne krah te ambientalistve dhe i financojne ata…qe ndertojne cisterna ilegale, qe ndertojne “hotele” qe zbrazin mbeturinat e tyre direkt ne detin e Vlores etj etj qe besoj i kutponi vet se ku po shkoj me kte. Dhe gjithashtu veprimet ala-Che Guevara te ambientalistve post-modernist dhe “studentve” post-modernist Vlonjat qe demtojne jo vetem kauzen e tyre por edhe imazhin e Vlores dhe i kujtojne gjith popullit Shqiptar ato pamjet e 97-es me ndonje Vlonjat “trim e kapedan” me kallash ne dore qe kercenonte ne televizor. Shqiperia eshte e lodhur me kapedanlleqe te tilla…dhe sot i duhen investime, qetesi, dhe zhvillim ekonomik.
Eshte TURP dhe teper e demshme per Shqiperine qe investimet e para te medha te huaja…te priten me protesta te kti tipi.
Besoj…per kto aresye…ambientalistet nuk kan qen ne gjendje te mbledhin firmat e nevojshme per nje referendum nga qytetaret e Vlores.
10 March 2008 @ 2:44 pm
Aspak e vertet…dhe pjese e asja propagande ambientaliste qe mundohet te ngjalli reagime emocionale tek njerezit.
Jane ato parrulat e zakonshme “po na kthejne ne kazane plerash”…”i kane per nevojat e tyre” etj etj. Kjo petroliferi, jo vetem qe eshte vetem nje nga DHJETRA te tilla ne rajon…pra s’ka ndonje vend fqinj pervec mbase Kosoves dhe Maqedonise qe i nevojitet sherbimi i kti terminali…eshte edhe teper i vogel per ti sherbyer ndonje konsumatori tjeter pervec Shqiperise.
10 March 2008 @ 3:10 pm
Me falni po per c’park behet fjale ne keto shkrime se tani per tani aty po ndertohen vetem nje port dhe nje TEC. Ky eshte parku?
10 March 2008 @ 3:34 pm
Nje tjeter shpifje propagandistike e ambientalistve…nje “park energjitik”. Park projektoheshe me pare…po ai projekt ka vdekur.
Dhe nje gje tjeter qe doja te shtoja…ky projekt ka qe nga 2004a qe po i prenzantohet “popullit” te Vlores…ne mbledhje me pjestar dhe perfaqsues te komunitetit…ne mbledhje me eksperte te fushes etj etj. Prandaj argumenti qe ky projekt nuk po behet me pranesen e komunitetit nuk eshte i vertet. Kuptohet ata nuk do shkojne der me dere ti shpjegojne vlonjatve c’eshte projekti…prezantimi ne komunitet behet nepermjet mbledhjeve me perfaqsues te komunitetit. Mbase ambientalistet nuk jane te kenaqur me perfaqsuesit e komunitetit…ose me faktin qe ata nuk jane perfaqsuesit e komunitetit. Ajo eshte tjeret ceshtje…
10 March 2008 @ 3:40 pm
Grupo, jam dakort me gjithcka thua, je shume i sakte. Vetem lere menjane diplomacine dhe thuaj troc bashke me mua qe i gjithe sebepi i protestave “ambientaliste” ka lidhje me biznesin e Sulo Shehut. Kjo fare lehte shpjegon edhe pjesemarrjen “masive” prej 200 vetash ne protesten e djeshme dhe pohohet nga cdo njeri qe ka dy fije lidhje me Vloren.
10 March 2008 @ 7:03 pm
Dje kishte nje dossier te Rai3 per mbeturinat ne provincen e Napolit (jo qyteti) dhe fakti ishte se shumica e tokave qe gjenden rreth e rrotull zonave ku magazinohen mbeturinat e patrajtuara, nuk mund te perdoren me per prodhime bujqesore. ne ato zona eshte nr me i madh i mutacioneve gjenetike te femijve te lindur.
Lidhja qe ka me vloren eshte te komuniteti, komuniteti ne napoli ishte i terrorizuar nga Camorra dhe nuk fliste ndersa ne Vlore shyqyr zotit njerezit kane goje e protestojne dhe duan mos qe deti i tyre te jete akoma blu.
Sa per Grupin qe flet si ekspert dua ti kujtoj se jemi ne 2008 dhe te kesh nje bregdet te virgjer dhe akoma te paeksploruar ne mesdhe do te thote te kesh nje thesar po puna eshte qe ca i duhet qorrit thesari, qorrit ne rradhe te pare i duhen syte.
Edhe ti ben mire te dalesh nje here ne natyre te thithesh nganjehere ajer te paster.
Per Dajoshin ti je i pari qe po permend Sulo Shehun, po duket qe je vlonjat si tironsit e bathores.
10 March 2008 @ 7:07 pm
E paske lexuar ne diagonale ate postin tim…s’ka gje po lexoje dhe njehere.
Kur te mbaroj punen…s’kam fatin e qytetarve te Vlores te kem diten e lire pa pune…
10 March 2008 @ 7:10 pm
Po na thuaj pak atehere…kush i ka ndertuar ato cisternat ilegale ne ate vend?? Apo s’kishe degjuar ndonjehere per ato?
10 March 2008 @ 7:25 pm
-E degjove? E degjove?
-Jo. C’ndodhi?
-Ka shkuar Fausti ne Vlore, do t’i zere rrugen detit.
-Po me detin c’pati, a i qivja udhen!
10 March 2008 @ 7:59 pm
“mosi thote:
Per Dajoshin ti je i pari qe po permend Sulo Shehun, po duket qe je vlonjat si tironsit e bathores.”
Hajdaro, leni pallavrat. Une vete nuk jam vlonjat, por kam miq vlonjate te vjeter. Ata me kane permendur Sulon, po ti xhec ke qe te djeg. Ne Vlore per here te fundit isha ne veren e 96 dhe gjithcka kujtoj nga bregdeti i “virgjer” i Vlores ishte llum dhe plehra pa kufi. Po ku rri dot pula pa honger m^t.
10 March 2008 @ 8:07 pm
Grupi, do te doja te shihja ate projektin qe e kishe nxjerre per 5 minuta nga interneti, a mund te na i sjellesh dhe neve ketu tek Peshku.
Per ato çisternat e atij biznesmeni qe thua se jane aty ku po ndertohet Petrofileria, a mund te na i sjellesh me foto ketu, te shohim dhe ta vertetojme dhe ne te tjeret qe ndigjojme palet. Nuk e njoh ate biznesmenin dhe nuk e kam idene se ku po behet ky projekt, prandaj do te ishte me interes qe dikush (ne fakt duhej ta bente ndonje nga ata palaçot e qeverise) te bente disa foto te asaj zone.
10 March 2008 @ 9:02 pm
Grup,
e lexova te gjithe ate qe ke shkruar dhe e para qe po te them je jashte loje kur gjykon teknikisht per TEC-in , por kur them fare e kam fjalen per fare fare une.
dhe dyta qe me la shije te keqe eshte kjo qe u shkruan peshqve ti : qe ndotja qe do te realizoje ky TEc eshte sa e 900 makinave ne vit.
Qe te bejme pak arithmetike na del sa ndotja qe bejne tre makina ne dite. Kujdes me numrat orr burr se edhe ato gjera qe i thua sakte te zhvleftesohen kur sjell te tilla FAKTE.
TEC-i eshte parashikuar te punoje afro 200 dite ne vit dhe ka dy oxhaqe 50 m te larte dhe me diameter deri 2.5 m. Nese e shikoj ngrafikun e konsumit te lendes djegese , oret qe do punoje, sasine qe do prodhoje te energjise, mbetjet qe ti propozon ( nuk e di me cer baze ) atehere Xixa nuk ta jep ( nese do kishe Xixen si pedagog ) Termon as ne vjeshte vlla. Bile bile te conte ushtar.
Se na e nxorre rendimentin 1.15 i dashur dhe kete nuk e ha asnje njeri qe i ka mend ne koke.
Mos fol mbrockulla gazetash per TEC-in por lexo projektin e TEC-it, lexo dhe studimin e impaktit mjedisor te tij dhe sic e thu dhe vete mos e ngataro me ate te PIR-it.
Tani meqe e kishe per zemer ate punen e depozitave ilegale apo me shume po deshe. Rivaliteti per depozitat vjen nga nje tjeter subjekt i dashur ndersa mbrojtjen per ato depozita i vjen nga nje anetar i qeverise qe argumentin themelor per kundershtine qe benin ata qe bertisnin ne Vlore , kishte vetem qe nuk behet Shqiperia me çobenj mali.
10 March 2008 @ 9:44 pm
shiko si hidhen Grupi me Dajoshin.
cer keni mer, pale paskeni qe ne 96 qe skeni qene ne Vlore.
mos hidhni shashka kot
Tema eshte qe ne sado globale te behet bota shpia jote eshte shpia jote dhe i takon te zotit te shpise te vendosi.
juve spo ua ve njeri aty ku jeni e doni me na dhon men neve ketu.
10 March 2008 @ 9:49 pm
900 makina ne vit…i bie 900 makina ne dite…pra mesatarisht ne vit prodhon sa 900 makina ne vit. Mbase me keqkuptove…Kte numer e nxora nga TEC-e te ngjashme ne kapacitet me teknollogji bashkohore…qe gjenden edhe ne brendesi te qyteteve…si ne rastin e Barcelones pershembull.
Projekti per kte TEC-in qe thua ti me sa di une nuk ekziston akoma…ose nuk e kam pare (se s’dua te behem dhe une si ambientalitat qe akoma thone s’ka projekt per terminalin)…se me sa di une TEC-i eshte akoma ne fazen e studimit. Bile studimi i ambintit ekzistues sapo ka filluar…Ne ti e ke pare kte projekt per TEC-in…na i sill edhe ti.
Une nuk e di kush mbron e kush eshte rival i depozitave ekzistuese…di vetem qe ka depozita ekzistuese atje te cilat jane ilegale…per te cilat kta ambientalistet post-modernist nuk kan ngritur zerin fare. Nuk me interesojne politikat rreth tyre…
——–
Pjer…te dhenat dhe studimi i impakteve ne ambjent mund ti gjesh tek websiti i PIR-it ne kte website:
http://www.gruppopir.com/opencms/opencms/sites/default/pirgroup/it/pia/about.html
Ja ku i ke fotot e depozitave ekzistuese
1
2
3
4
10 March 2008 @ 9:51 pm
I takon ligjit te vendosi…
Solla materialin per Pjerin…kur te dalin tani tek Peshku…
10 March 2008 @ 10:04 pm
Kot lodhesh er lal, se nuk pyet njeri cer thu ti dhe ato 200 petritat e Sulos. Si thoshte kapedani “Pulave u ka hije te kakarisin vetem ne kotec”. T’fala Sulos.
Petrolifera do ndertohet dhe kulla e barit nuk do te digjet.
10 March 2008 @ 11:28 pm
Xixe, shkrimi me pelqeu deri ne… pak para fundit!
Thua:
Me duket se Vlora nuk ka se si te perbej ndonje model ende sepse, rezultatin ende nuk ja dime, pale me ta kopjosh! Si levizje nuk solli ndonje risi ne legjislacion, apo ne trajtimin e ketyre ceshtjeve, nuk la gjurme per tu kopjuar. Jam dakort qe mund te jete nje risi mediatike le te themi (sic e pershkruan edhe ti ne fillim), por Vlora si model nuk u dha asnje pergjigje te sakte problemeve qe t’i shtrove pergjate shkrimit. Mardheniet lokale-qendrore ngelen ende te pazgjidhura, dhe me konfuze sec ishin ne fillim. Vlora nuk e ka percaktuar qarte profilin e saj turistik, nderkohe qe ende nuk mund te flitet as per nje profil industrial. Nese pretendohet se vetem virgjeria e bregdetit do jete e mjaftueshme per platforme turistike, kam peshtypjen se nuk ka per te ndodhur kurre. Postmodernia, vjen bashke me promovimin e kultures lokale, ekonomise lokale, politikave lokale te cilat nuk shihen te promovuara gjekundi. Nderkohe levizja ambientaliste ne Vlore eshte larg te qenit nje levizje me qartesi ideologjike dhe pa ekspertize (lexo shkrimet e ambientalisteve per t’u bindur; Ferruni&Co).
Nderkohe postmodernizem apo postindustrializem me duket pak e tepruar. Ne kontekstin e shoqerise shqipetare ndoshta mund edhe te pranohet, por sic e ve re edhe vet ne nivel lokal Vlora nuk e njohu asnjehre “modernen” dhe “industrialen” e plote. Pra nuk mund te kete nje “post” kur ato nuk kane qene aty me pare. E gjithe kjo jo per te thene se nuk duhet mesuar nga ky rast.
11 March 2008 @ 9:47 am
Grup,
mos u bej qesharak tani. Jo 900 makina ne vit bejne 900 makina ne dite e lesh hamami. Jane dy oxhaqe po te them 50 m te larte me diameter 2.5m, te nje TEC-i qe do prodhoje 700 - 800 milione kwh. Se sa nafte do djegin dhe sa do nxjerrin ne gjyruk ata beje hesap vete. Se kush eshte cilesia e naftes qe do perdoret dhe si do veje ajo pune nuk e them dot pa ndodhur, por mund te imagjiinoj se si behen keto pune ( e kam fjalen per hajdutet me cizme qe po na prishin makinat duke na shitur nafte eurodiesel qe po na prish makinat ).
TEC-i ka projekt te perfunduar fare fare i cili nuk mund te ndryshoje, ka dhe nje STUDIM I VLERESIMIT TE NDIKIMEVE MJEDISORE TE TEC- IT TE VLORES qe ka mbaruar me 21 TEtor 2002.
Mos i genje peshqit dhe as mos u sill fakte qe nuk qendrojne teknikisht.
Nese ti mendon qe ne te dy apo peshqit do perfshihemi ne debate teknike per materiale qe shkojne ne 4000 faqe dhe qindra vizatime, e ke gabim daje qe ma kerkon mua kete.
Nuk te thashe me beso mua, apo hajde bej debat me mua : te thashe para se tu thush ndonje gje peshqve me pretendimin qe e thua sakte lexo projektin dhe detaje mbi impaktet mjedisore te financuara dhe te realizuara tashme.
Ndryshe nga rruga Durres Kukes ketu ka projekt ( qe per mua eshte i menderosur ) por ama ka projekt.
Une po te them vetem nje fjale mos fol teknikisht se je duke ja fut komplet kot.
11 March 2008 @ 10:01 am
Prap me thece ju mo?
back fo’good efendi?
11 March 2008 @ 10:10 am
Erdh pranvera andej nga Siberia mer?
Mu fillun te me vijne hiset e ballakumeve.
Erdhe dhe nuk na begenise te na holloje kuleten apo ishe dite/natëzënë ?
11 March 2008 @ 10:40 am
Ndonese pranvere e kemi cdo dite, pranveren kam vendos ta jetoj ne memedhe
Une kam ardhe e kam ik 3 here gjer tash
po ti ke qen inkognito 
tu ndjek ballakume..
11 March 2008 @ 3:02 pm
Kothere…une e dija se nuk e kishin perfunduar akoma projektin…po e paskan.
Po nejse…e gjeta ne internet…ja ku e keni…lexojeni vet po te doni:
http://unece.org/env/pp/compliance/C2005-12/Response/FinalEIA.pdf
Nga faqja 63 fillon shpjegimi i modeleve te perdorura dhe i rezultateve…
S’kam cte them me…
11 March 2008 @ 3:34 pm
Grup,
kur te lexosh ne kete material se kush eshte ndikimi ne kosto , vetem perdorimi i naftes se rende me permbajtje te larte squfuri, qe ky studim e lejon dhe e parashikon bashke me impaktin e saj ne mjedis, atehere jam shume i sigurte qe do me japesh te drejte.
Pra kosto zbret me nje vlere te konsiderueshme per cdo kilovat te prodhuar, por dyfishon sasine e produkteve SOx ne atmosfere. E meqe nafta do jete nga kaurri, drejtimin e TEC-it do ta beje kaurri, mirembajtjen kaurri , parate qe fitohen nga kjo pune do i fitoje kaurri, atehere ti beson qe keto standartet e parashikuara do te zbatohen??
Po mos me shgenje or burr, se une e kam fjalen per vendin me te mbrapshte te botes, Shqiperine, ( se nuk i del njeri kunder burimeve termike te energjise ) .
11 March 2008 @ 3:52 pm
Shperdorim te koncepteve logjike,bile fenomen JASHTEZAKONISHT i PASTER.
Argumentohet ne menyre “abstrakte” per vlera TEORIKE qe mund te kete nje investim ne nje zone cfaredo.
Hidhen raporte mbi raporte e artikuj mbi artikuj, per te argumentuar gjera qe i kemi HUAZUAR si te tilla, pra pa patur nevoje fare te “hahesh”
Ceshtja eshte shume e thjeshte dhe pa u nderlikuar.
A duhen lejuar ne VENDE konkrete keto investime ne nje vend te diskutushem per :
-STRATEGJINE KOMBETARE te ZHVILLIMIT, ne nje teritor ku 100% popullsia lokale “ka ngulur spirancen” e zhvillimit;
Kemi nje rast konkret ne Shqiperi ndoshta i vecante sirast “KUKSI i RI”
-Apo eshte e mundur pa hequr dore nga strategjia Kombetare te perputhen edhe Interesat Lokale (ku ne kete rast jane primare).Te krijohet nje det i ri dhe nje Vlore e Re me paret e Mixhes….
Ka nje ligj me te vjeter ekonomik qe vertetojne theniet e MILLIT
-”Askush nuk eshte ne gjendje te parashikoje pasojat shoqerore te nje zhvillimi ekonomik” (ne kete rast te ketij INVESTIMI)
Le te argumentojme me te thjeshtin e me te dukshmin.
Nese kjo popullsi lokale i ka varur shpresat,burimet e jeteses ,menyren e
jeteses e gjithshka tjeter tek kjo ‘dhurate e natyres DETI e tereni saj:
-a eshte ne gjendje kjo qeveri matufesh e shembelltyrat e atyre qeverisjeve te mepareshme , ne gjendje te sigurojne BURIME JETESE me te zhvilluara e me afatgjata,….apo…..
-mund te perfytyrojme fatkeqsisht (”me p…ne bathe) te ndyren ,pra halene ta kemi ne Vlore dhe me leket qe na jep Petrua te vemi te pushojme ne ishujt BAHAMAS , te luajme ne kasinot e M.Karlos,te bejme vizita turistike henore etj etj (kuptohet Qeveria dhe Pallavramenti)
Sa per ato shembujt “ilegale” si baze per argumentime per mua jo cilesore
nje pergjigje te spikatur pas konstatimeve e jep Artikulli i z.A.Lame i prure tek cikli Shqiperi Tavolinash
11 March 2008 @ 4:14 pm
Raporti flet per perdorim te naftes se rafinuar me perqindje te ulet squfuri…
Ok mos e beni atehere…rrini pa drita.
11 March 2008 @ 4:29 pm
Lexoje te gjithe , dhe mos bej lojra fjalesh me nga nje fjali te gjet aty ketu neper studim.
Ja vleresimi im teknik dhe nga ky moment e mbrapa po u pergjigje referoju dickaje konkrete.
Sipas modelimit, projekti parashikon perdorimin e naftes se rende per djegie me nje permbajtje squfuri qe klasifikohet me pak squfur, por vete studimi parashikon edhe perdorimin e lendes djegese me permbajtje squfuri edhe me te larte sesa ajo e pershkruar ne modelim, e cila favorizon koston e prodhimit cdo KWH me 0.0033 usd/KWH, e dhene kjo e percaktuar ne analizen perfundimtare te fizibilitetit tetor 2002, realizuar nga kompania qe kishte autorizuar qeveria shqiptare ( pra nga djegia e naftes se rende me permbajtje me te madhe squfuri ndikon pozitivisht ne kosto), por dyfishon sasine e emetimit te gazrave Sox dhe NOx ne produktet e djegies ne masen 100%, dhe megjithese studimi thote qe ndikimet ne cilesine e ajrit do te jene minimale dhe ne nje mase me vleresime te pandikueshme per shendetin njerezor, kjo eshte e veshtire per t`u pranuar.
Pra dyfishon SOx dhe NOx ne atmosfere dhe keto i lejon modeli i ketij TEC-i. Nese kjo nuk te preokupon , nuk eshte ndonje hata e madhe. Por lexoje dhe konstatoje nga studimi se vetem po e gjete aty mund t`i besosh njeriu, ti duket.
11 March 2008 @ 4:59 pm
Studimit thot megjithse perdorimi i naftes se rende eshte me avantazh ekonomik…modeli eshte bere per nafte te distiluar…dhe asgjekundi nuk thot se eshte parashikuar perdorimi i naftes se rende.
Pra…qe te mos behem i merzitshem po perdor fjalet e tua dhe them…lexoje ti njehere mire me pare.
Studimi dhe projekti jane per nafte te rafinuar me perqindje squfuri
11 March 2008 @ 10:43 pm
Grupi,
1)Ne vrazhden e juridiksionit teknik keto quhen teknikalitete dhe te bejne gjemen. Perkthe sic duhet Grupi sepse ke perkthyer gabim aty me lart. Cfare eshte distillate oil, cilat jane perqindjet egzaktesisht?
2) Ky projekt a i permbahet standarteve te bashkimit europian kundrejt distilimit te SOx me ane te sistemeve FGD? Nese jo, kur te na kerkohet te vemi te BE-u kush do ta ndertoje impjantin ekstra per pastrimin e emetimeve nga SOx??
12 March 2008 @ 11:18 am
ama e kenaqet fare tani…..po pyllin e zotes ne vlore as e shkel kembe njeriu aq i ndotur eshte te pakten po te kontrollohen keto te petroliferes kan thene se do e pastrojne, ta pastrojne e ta perdorin ju as per te ndertuar nuk e perdoret se nuk ben.
Pa petrolifere qe do e benim ne, do na e beje nje greku afer dhe do humbim paret e EU…..si gjithmone te fundit!? pastaj dihet qe ate komitet kunder petroliferes e paguajne greket, leri ato mos na thuaj se e keni per zemer natyren e Vlores keni per zemer paret e grekut.
Pastaj ju ishit ato qe i hollet nafte nje personaliteti kur e ftuat vete te fliste per petroliferen te paktet te tregoheshit tebeses te fliste se per bashkbisedim qe aty.
12 March 2008 @ 1:33 pm
Debati i mësipërm mes Grupit dhe Koth-it (i falemnderoj për mendimet dhe për këmbënguljen e tyre) shtron nevojën e vënies në pah të disa problemeve, të cilat e kapërcejnë së tepërmi karakterin teknik të argumentave.
Sipas nivelit të sotëm të njohjes së problemit, Vlora përballet me projektin e krijimit të një zone industriale të re në veri të saj : ndërtimin e një terminali të gazit dhe të produkteve të naftës (Petrolifera) dhe të një termocentrali me lëndë djegëse të lëngët. Këto projekte praktikisht kanë dalë nga zyrat e projektimit dhe kanë filluar të zbatohen në terren, pranë njeri tjetrit – ja përse edhe shprehja « park energjetik ». Kjo zonë e re zëvendëson një të vjetër : atë kimike me uzinën e sodës, të PVC dhe të llampave - dhe është produkt i mendimit ekonomik kombëtar, pra e përcaktuar nga teknokratët e Tiranës. Njëkohësisht, Vlora përballet edhe me problemin e rikqyrjes së strategjisë së zhvillimit të zonës dhe mendimi i përgjithshëm lokal është se kjo e ardhme kalon nëpërmjet industrisë së turizmit dhe të shërbimeve, lidhur me detin, klimën dhe natyrën e Gjirit. Kjo përplasje mes dy pikpamjeve përbën edhe një nga motivet qëndrore të shkrimit tim të mësipërm.
Motivi i dytë është ai i legjitimitetit të lëvizjes qytetare vlonjate si instrument në shërbim të demokracisë vendore – demokracia pjesëmarrëse e bashkësisë aktive – që shprehet me anë të referendumeve vendore. Në kushtet e sotme, kjo shprehje e vullnetit popullor jo vetëm mungon tërësisht ose shprehet me anë të veprimeve spontane, anarkike - dhe si të tilla, lehtësisht të shfrytëzueshme nga ana e forcave politike ose e lobeve lokale. Qeveria e sheh ende si një pengesë në zbatimin e politikave të saj dhe përfaqsuesit e zgjedhur të popullit (deputetët) ende nuk e kanë të qartë dobinë e një lëvizjeje të tillë në funksion të demokracisë qytetare, megjithëse ata kqyren si rojtarët e saj më të kualifikuar. Argumenta të tilla si ai i 140.000 firmave vlejnë vetëm për referendumet popullore lidhur me çeshtjet kushtetuese dhe jo për zgjidhjen e problemeve vendore – si mund të mendohet që një bashkësi lokale mund të grumbullojë një numër të tillë firmash ?
Mes këtyre dy këndvështrimeve të natyrës ekonomike dhe politike, ndërfutet një i tretë : ai i individit të interesuar, i cili përpara se të zbresë në rrugë duhet të jetë i ndërgjegjshëm jo vetëm për rolin e tij por edhe i vetëdijshëm për faktin se ai bart një kontradiktë të brendshme mes interesave të tij personale imediate dhe vlerave të përgjithshme qytetare – në rastin tonë si mbrojtës i mjedisit.
Ja edhe arsyet për të cilat Vlora „ka të drejtë » - si edhe kundërarsyet që ja zhvlerësojnë « të drejtat ». Por më e rëndësishmja është fakti se rasti i saj shërben si një mësim për të gjithë vendin – si d he një temë për shkrimin.
Edhe ana “teknike” paraqet një diskutim të tërë:
- në qoftë se Vlora parashikon turizmin si perspektivë afatgjatë, duhet të ketë parasysh që veriu i saj me plazhin e vjetër dhe me lagunën e Nartës mbetet një hapësirë vitale për këtë zhvillim, pasi nga jugu ajo është e kufizuar nga gërxhet e Ujit të ftohtë dhe nga lindja me kodrat mbi qytet që i largohen detit. Vetëm se plazhi i vjetër është i molepsur nga mbetjet e ish-Sodës të tejngopura me zhivë dhe me skoritë e PVC që qelben klor. Ja përse projektuesit vendosën të ngulen në këto toka të zhvlerësuara pa bërë asnjë investim paraprak dhe vendosën të ndërtojnë objektet e tyre. Me këtë rast, qeveria shpëtoi nga përgjegjësia e trajtimit të këtij territori problematik.
Sa për TEC-in, ai është projektuar të punojë me naftë – më mirë të themi me mazut, i cili sipas origjinës nuk mund të mos përmbajë një sasi squfuri (të madhe ose të vogël). Ndërkohë sipas projektit, teknologjia e tij është parashikuar të përdorë ujin e detit për ftohjen dhe kondensimin e pjesës së turbinës me avull- dhe me këtë rast të ngrohë detin dhe të çlirojë klorinat, ndërkohë që dy turbinat e stadit të parë punojnë me gazin e djegjes. Produktet e djegjes do të përfundojnë domosdoshmërisht në atmosferë – ku mund të përfundojnë ndryshe ?Po qe se do të djegim disa dhjetra ton mazut në ditë, sipas grafikut të ngarkesës ditore, dhe disa dhjetra mijra tonë në vit - ato tone hidrokarburesh do të shkojnë në qiellin e Vlorës – në formë milionash metra kub gazi karbonik, avuj uji, okside të squfurit, radikale azotike të lira etj,etj. Pra s’flitet për ekuivalentin e disa veturave në ditë por të disa dhjetra autocisternave plot me mazut. Në qoftë se gazi karbonik do të ndikojë në ngrohjen e përgjithshme të planetit (kush po e an kokën për të në Shqipëri ?), të tjerat do të ndikojnë në shëndetin e popullit vlonjat dhe të turistëve elitarë me xhepat plot.
Më çudit fakti që ato qindra faqe studime nuk flasin gjëkundi mbi « trëndafilin e erërave » pra në ç’drejtim do të shkojnë gazet në dimër dhe në verë, në mëngjez dhe pasdite, kur do të shëtisin mbi qytet, kur mbi plash dhe kur mbi det të hapur. A ka njeri që të mendojë se qyteti do të shpëtojë nga ndotja dhe nga aromat e mazutit apo të squfurit ? Kësaj ndotjeje të ajrit duhet t’i shtohet edhe ndotjet e mundshme të ujit dhe të tokës me produktet e naftës – qoftë për TEC-in, qoftë dhe për Petroliferën, varavingot e kamoinave isternë, të anijeve transportuese të naftës, degazimet në det etj.etj..
Përse një vepër e tillë duhet të ndërtohet pikërisht në Vlorë dhe jo p.sh në tjetër pikë të bregdetit si në Ishëm, në derdhje të Semanit, apo në zona të tjera, qoftë edhe në brendësi të tokës ? A nuk do të shte më mirë që qeveria e Tiranës dhe pushteti lokal i Vlorës të merreshin vesh së bashku dhe të kërkonin nga Banka Botërore ose nga Evropa një fond për pastrimin dhe rigjenerimin mjedisor te Plazhit të vjetër, të mbështetur mbi një studim perspektiv dhe serioz të turizmit të gjithë zonës – si alternativë e zhvillimit ekonomik dhe njerëzor ndaj përndalimit të trafiqeve dhe kondrabandës ? Po qe se njerëzit mendojnë me kohë mund të gjejnë edhe zgjidhje të tjera.
12 March 2008 @ 2:14 pm
Xixe, ja dhe nje mendim shtese qe prek trendafilin e eres.
Ne modelin e parashikuar per ndertimin e TEC-it natyrisht jane parashikuar shume faktore, nje pjese e te cilave jane te karakterit inxhinierik dhe nje pjese e tyre e karakterit vezhgues.
Ne pjesen e pare eshte e veshtire te besh oponence, sepse te dhenat jane fikse, ne te dhenat e karakterit vezhgues, une do te permendja atlasin e shperndarjes se eres, drejtimin dhe shpejtesine e saj. Ne studim jepet si e dhene kryesore per drejtimin e eres drejtimi veriperendim, gje e cila e favorizon largimin e produkteve te djegies ne drejtim te detit, por studimi nuk jep asnje pergjigje se sa eshte numri i diteve (oreve) qe era do te shkoje ne drejtim te Vlores, duke sjelle produktet volative te djegies.
E nese TEC-i do te ndertohet kjo duhet te monitorohet ne menyre te vazhdueshme, sepse lidhet pikerisht me ate qe quhet njolla e tymit, e cila ndikon drejtpersedrejti si ne cilesine e ajrit ashtu edhe efektet negative qe mund te shkaktoje gradualisht edhe ne zona te mbrojtura (Karaburuni).
Nese pranojme te dhenat e projektit perreth afro 200 ndezje ne vit atehere duhet te pranojme qe TEC-i do te punoje mbi 200 dite ne vit, megjithese teknikisht nje numer kaq i madh ndezje-fikjesh nuk eshte aspak i rekomandueshem, sikurse eshte i papranueshem nga ana ekonomike, sepse do te rriste humbjet ne ndezje. Ky arsyetim na ndihmon te themi qe do te kemi nje numer te madh oresh pune ne kapacitete te plota sipas te dhenave te pranuara edhe ne studim do t`i japin Vlores, ne rastin me te mire, 20 dite ne vit me ajer te perkeqesuar.
Gjergj,
ky ne fakt eshte diskutim si kofini mbas te vjeli. Ketu behet fjale per te thene ja ujku, keta merren me refendumin pa u sqaruar se pari se pse nuk duhet ai TEC ne Vlore. Ne kete konteks ajo qe po mundohem te them ketu jane vetem disa saktesime teknike me shume per kenaqesine e nje debati te vertete se sa per influencen reale qe ai do te sjelle .
Keto pune ne Shqiperi i kane udheheq hajvanet dhe kjo mund te permblidhet me nje fjali te vetme :
Ne garat me kuaj , nganjehere dalin te paret gomeret.
Ti duhet ta dish qe ca ermra qe mud te flisnin per keto pune ose i perzune jashte Shqiperie ose i kane lene pa pune dhe eksperiancat e tyre Shkencore ne fushen e energjise i vodhen hajdute ordinere.
Ti i ke dhene Termo asaj Zana Guxhollit qe e ka mbaru inxhinierine naten dhe tani udheheq politikat energjitike ne Shqiperi ?
12 March 2008 @ 4:33 pm
Koth (në mungesë të tjetër emri),
të falemnderoj për komentet si dhe për përkushtimin.
Ajo puna e trëndafilit të erërave nuk është kaq e thjeshtë sa duket në studim, pasi drejtimi juglindje - veriperëndim që merret si i mirëdhënë nuk mund të pranohet si i mirëqenë. Jemi në breg të detit adriatik dhe dihet tashmë që dominantet e erërave ndryshojnë fillimisht brenda ditës (nga toka në det në mëngjes dhe më pas nga deti në tokë pasdite). Gjatë stinëve, kjo dominante ndryshon ende.. Kështu, qoftë herë pas here gjatë ditës qoftë në mënyrë të qëndrueshme gjatë vitit, Vlora do të ndjejë erën e mazutit deri në pështirosje. Sa për fikje ndezjen, kemi të bëjmë me një central me gaz, i cili ndizet dhe fiket pa problem të madh - si çakmak - përmendtte profesori im i dikurshëm, specialisti më i mirë i energjetikës shqiptare (për kënaqësi të diskutimit po të them sa ai ishte bërë Kandidat i Shencave në Institutin Bauman të Moskës - më i miri i BS në fillim të viteve 60 dhe kish patur si profesorë emrat më të njohur të energjetikës ruse, dhe si rastësisht punimi i tij i doktoranturës ishin tecet me gaz - si ai i Vlorës). Si rastësisht, ai s’ka bërë pjesë në këto grupet e specialistëve që u morën me energjetikën berishjano-nanoiste.
Sa termon e Znj. Guxholli po të them vetëm se kam udhëhequr diplomën e saj dhe kam marrë pjesë në komisionin që e diplomoi. Sidoqoftë, vlerat e saj si inxhiniere nuk mund të zbehen nga aftësitë e saj si ekonomiste dhe më beso, se ajo është dikush në këtë fushën e fundit. Paçka se në një shkrim timin ” Atomiku Berisha” nuk munda pa ja kujtuar këtë gjë..
12 March 2008 @ 4:40 pm
Do me falni se do bej shume citime…
Te dhenat jepen ne material…2) Ky projekt a i permbahet standarteve te bashkimit europian kundrejt distilimit te SOx me ane te sistemeve FGD? Nese jo, kur te na kerkohet te vemi te BE-u kush do ta ndertoje impjantin ekstra per pastrimin e emetimeve nga SOx??
Po…”And SO2 emissions from the plant are several hundred times better than the standards.”
Me nje oxhak 47m te lart…4km nga qendra e Vlores…ato peresri nuk perfundojne ne Vlore edhe sikur era te fryj ne ate drejtim. Ato perfondojne disa dhjetra km me larg…por edhe ajo pjese qe perfundon ne afersi te Vlores perseri eshte brenda standarteve.
Ato qe bien ne afersi te oxhakut jane pluhurat dhe grimcat e djegjes…qe me sisteme filtrimi (qe mungonin ne TEC-et e teknollogjise komuniste) eliminohen ne shumice.
Patjeter qe monitorimi do jet i perhershem. me sa kam lexuar aparatura per kte monitorim jane blere kohet e fundit.
Atehere c’thot KUSHTETUTA rreth referendumit lokal? Me aq sa kuptova une…ajo thot 140 mije firma. Atehere si do ti percaktojme kto “probleme vendore”? Eshte “problem vendor” qe meriton “referendum” edhe ndertimi i nje shtese shtepie perball ballkonit tim?…ne rastin me te vogel. Pse jo? Atehere duhet bere referendum per CDO sipermarje industriale apo jo…kudo ne vend? Nuk me duket aspak e llogjikshme…sidomos kur ky nuk eshte projekt qe i sherben vetem Vlores por gjith Shqiperise. Atehere PSE kemi qeveri per te mare vendime…te drejta apo jo eshte tjere pune…kur cdo vendim mund ta benim me referendum…dhe sipas modelit te Vlores cdo vendim duhet te behet me referendum? Atehere PSE ka perfaqsues te komunitetit…dhe pse behen takime me perfaqsues te komunitetit per kto lloj projektesh? PSE nuk ngriten zerin perfaqsuesit e komunitetit kur u kryen kto takime para 5-6 vitesh?
Referendum per ceshtje te tilla eshte njelloj si…anarki. Prandaj eshte numri 140 mije firma…
Ne perfaqsuesit e ambientalistve mblodhen vetem 20 mije firma deri tani…kur qyteti i Vlores ka rreth 140 mije banor plus edhe banoret e fshatrave perreth…atehere te duket nje numer i mjaftueshem per te justifikuar referendum? Mua nuk me duket…
Ajo eshte nje zone qe nuk mund te zhvillohet si vend turistik…jo vetem per ndotjen e fabrikave te meparshme…por edhe sepse faktikisht eshte zone e kufizuar dhe ekziston porti i ri i Vlores i cili eshte ndertuar ne 1986 (ne mos gaboj). Qe te kthehet ne zone turistike…duhet zhvendosur porti i ri…gje qe nuk behet. Argumenti se kjo zone mund te behet turistike eshte i gabuar dhe manipulim…ne 17 vitet e “demokracise” s’eshte zhvilluar asgje ne ate zone nga ana turistike…pervec disa shtepi ilegale fshataresh ne Narte.
Sidoqoft brenda standarteve te BE
EIA flet edhe per clirmin e ujit ne det…qe eshte po aq i rendesishem nga ana e impaktit sa gazrat qe leshohen.
Brenda satndarteve…bile shume nen standartet. Ky nuk eshte argument.
TEC-i i Vlores nuk do shkaktoj Global Warming :)…dhe faktikisht CO2 nuk eshte gaz i cili shkakton dem ne njeri apo ne ndotje te ajrit…te pakten nuk eshte e nevojshme modelimi i tij pervec sasise. Dhe per gazrat e tjera…folem me siper dhe flet edhe EIA. Jane brenda standarteve te BE dhe ne nivele te ulta…nuk besoj se “turistet elitar” Tironsa e Lushnjak qe shkojne ne Vlore do largohen se perqindja e SO2 ka arritur 1/10 e nivelti te lejuar nga BE.
S’besoj se nafte me perqindje squfuri Kësaj ndotjeje të ajrit duhet t’i shtohet edhe ndotjet e mundshme të ujit dhe të tokës me produktet e naftës – qoftë për TEC-in, qoftë dhe për Petroliferën, varavingot e kamoinave isternë, të anijeve transportuese të naftës, degazimet në det etj.etj..
Te gjitha jane ne EIA…si te TEC-it si te petroliferes…
Infrastruktura…rrjeti…uji…etj etj. Po sikur te ndertohet diku tjeter…do duhet referendum lokal per te?
Atje ndodhet porti i ri i Vlores…koha kaloj ne 1986. Ne qeveria Shqiptare ka pare per te pastruar ate cope toke te ndotur, te shkaterroj rrenojat e fabrikes…te shkaterroj shtepite e fshatarve te Nartes te ndertuara ilegalisht…dhe te skaterroj portin e ri dhe ta zhvendosi ate diku tjeter (ku…do duhet referendum!)…gjith kte per te perfituar nje rrip toke 1km te gjat per “turizem elitar”…por gjithashtu duke kryer nje studim mbi ndikimin e kti “turizmi elitar” dhe hoteleve qe do ndertohen atje mbi parkun e Nartes…atehere le ta bej. Mua nuk me duket se qeveria e Tiranes ka aq pare…
————–
Xixa me duket se po mudohesh qellimisht te krijosh argumenta ne favor te ambientalistve. Po kjo s’ka rendesi se ti mbron anen qe te duket me e justifikueshme…ashtu si une…dhe kjo s’eshte gje e keqe.
Per mua problemi nuk qendron aspak tek ato qe thua ti. Per mua problemi qendron tek fakti qe ligji nuk po respektohet…qe zhvillimi ekonomik i vendit po vihet ne rrezik…dhe kjo po kryet ne menyre teper primitive dhe anarkiste. Problemi eshte ai me themelori Shqiptar…mos respektimi i ligjeve dhe te qeverise. Mund te na pelqejne politikanet apo jo…kjo s’ka rendesi. Ligji duhet respektuar germe me germe. Qeveria i ka marre te gjitha hapat e duhura dhe te percaktuara ne ligj per kte projekt…duke perfshir ketu edhe takime te shumta me perfaqsues te komunitetit. Pergjigja e “ambientalistve” nuk ka qene aspak e tille…po ka qene primitive, anarkise dhe disinformuese. Qellimisht krijohet nje atmosfere injorance me ato fjalimet dhe veprimet e “ambientalistve”…duke filluar nga pretendimet e tyre se “s’ka projekt!”…qe thoshin per petroliferen…deri tek veprimet anarkiste neper mbledhje dhe ne protesta te jashtligjshme dhe te denueshme. Hiqen si viktima…hiqen si shpetimtar dhe si perfaqsues te komunitetit…qe nuk jane.
Ky eshte mosrespektimi i ligjit…
Dhe kjo ndihmohet ne te shumte nga klasa “gazetareske” Shqiptare e cila mbetet akoma me e keqinformuar dhe “injorante” se vet studentet Vlonjat qe nuk dine se c’protestojne.
Dhe nga ana tjeter me bie ere jo squfur…por ere manipulimi. Kta ambientalist etj qe pretendojne te perfaqsojne komunitetit Vlonjat…asnjehere nuk kane marre mundimin te protestojne ose te sjellin alternativa (se protesta kurre s’eshte alternative) rreth probleme REALE te Vlores…probleme te portit ekzistues qe kjo petroliferi do zevendsoj…probleme me zbrazjen e ujrave te zeza nga hotelet “elitare” te ndertuara nga “biznesmen” te shumte Vlonjat…probleme per mungesa te dritave dhe ujit ne kto hotele “elitare” etj etj…apo edhe pastrimin e zones te ish-fabrikes nga kimikatet e rrezikshme. Nje pyetje duhet bere…PSE? PSE pikerisht tani dolen ne proteste dhe pikerisht per kto dy projekte…por asnjehere nuk ngriten zerin per rreziqet ambientaliste te tjera te Vlores?
Ktu ka nje manipulim…dhe padyshim qe ka lojtar mbrapa skenave…lojtar si ata “biznesmenet” Vlonjat qe dalin ne protesta bashk me ambientalistet. Ai rasti i depozitave ekzistuese me duket mua si nje shembull i mire…diksuh humbet po u shkaterruan ato…po nga ana tjeter kta ambientalistet asnjehere nuk dolen ne proteste te kerkojne qe kto depozita te monitoroen ose te pajisen me teknollogji per mbrojtjen e ujit. PSE?
Dhe e treta…kta ambientalistet kan marre ndonjehere mundimin te shqyrtojne projektet e TEC-it dhe petroliferes? A jane ata ne gjendje ti kuptojne kto materiale? Ne s’jane…atehere s’kan goje per te protestuar dicka qe nuk e kuptojne.
Mosrespektimi i ligjit i shoqeruar me injorance dhe tribalizem karakteristik Shqiptar…ja pse s’ecen Shqiperia!!
12 March 2008 @ 4:44 pm
Xixe,
jo gaz, nafte qe ne nje postim me siper ti e the : mazut
12 March 2008 @ 4:54 pm
Sa per drejtimin e eres:
12 March 2008 @ 4:56 pm
koth,
lënda djegëse êshtê nafta - nê tê vêrtetê, ajo çka mbetet nga nafta pasi janê marrê pêrbêrêsit aromatikê me pikê vlimi tê ulët (benzoli, benzina etj) - pra, mazuti, i cili kur digjet prodhon gazra te djegies.
Këto tê fundit venê nê lêvizje turbinat (dy turbinat e stadit tê parë) qê me kêtê rast quhen edhe turbina me gaz - pra central me gaz.
Stadi i dytê ka njê gjenerator avulli (qê punon duke ftohur gazrat e daljes nga turbinat) dhe njê turbinë me avull, ftohja e tê cilês sigurohet me qark tê mbyllur (kondensator) qê vetê ai ftohet me ujin e detit.
Pra, njê zgjidhje teknike nga mê tê thjeshtat - kur ke detin pêr ftohje, mazutin pêr djegie - dhe vlonjatêt diku aty rrotull.
Ndoshta shprehja e dyshimtë duhej saktêsuar qê mê sipêr.
12 March 2008 @ 5:02 pm
Kush tha qe s’ecen Shqiperia? Vloren po e bejme si Qelbasani per nje euro takse dhe nje zot e di se sa ne xhep te kryeministrit. Ecen qe cke me ate pune. Ecen lobing globe-trotting globalizmi qe i keput telat, me hapa gjigand ecen edhe sikur mos levizte fare Shqiperia nga vendi. Mos na thuaj s’ecen Shqiperia, se na ve ne detyrim percaktim pastaj.
12 March 2008 @ 5:02 pm
I respektoj te gjitha argumentet e sjella dhe nuk mundem ti futem detajeve per arsye kohe dhe njohurish. I mbetem asaj qe Petrolifera do kete ane negative se s’ben sepse nuk ekziston asgje perfekte, por te mirat do neutralizojne te keqijat. Nuk besoj kurre qe ata qe po ndertojne Petroliferen na e kane me “te futme” dhe kam shume dyshime ne sinqeritetin e te ashtequajturve “ambientaliste”. Atyre u ulen me shume piket pas aktit te shemtuar ndaj perfaqesuesit te kompanise. Sidoqofte, si qofte mo mir u bofte.
Koth. Me behet qejfi qe te shoh perseri. Javen tjeter pres ngarkesen me ballakume nga shtepia. Bofsh qef.
12 March 2008 @ 5:05 pm
Grupi,
Me sa shoh - pêrve ndotjes sê terrenit qê ti e konsideron si tê pashêrueshme, pengesa kryesore êshtê ai porti i ri i Vlorês nê krah tê zonës.
Po sikur, nê perspektivên afatgjatê turistike, ai port aktual tê integrohej - pra tê transformohej - nê njê projekt porti pêr jahte dhe anije turizmi, çka mbetet si pengesê tjetêr pêr zhvillimin e zonës - ndêrkohê qê pastrimi i mbetjeve tê bêhej njê problem evropian, mesdhetar ose tjetêr, dhe si i tillê tê integrohej nê fondet e zhvillimit tê BE, të BB ose tjetêr donatori? ato dy-tre kalibet ilegale tê Nartës?
12 March 2008 @ 5:12 pm
Luli…agjitacion-propagande te stilit analisto-blogjevist si gjithnje! Sa revizionist qe je o burre…me duket sikur e ke per detyre te kundershtosh cdo gje qe them
12 March 2008 @ 5:23 pm
Ok…po s’jame une ai qe duhet tja mbushesh mendjen
Ky propozim tend…mbase do donte edhe nja 17 vjet te tjera per tu realizuar…per te sherbyer ate klasen “elitare” me jahte te turistave Tirons…po aq sa eshte mbushur me jahte porti i jahteve ne Orikum (pra ka nje port te tille ne Vlore…qe ka 2-3 gomone te parkuara zakonisht). Por…nuk do zgjidhte problemin e…portit ekzistues te Vlores ku shkarkohen anijet naftmbajtse sot. Probleme ka shume ne Vlore…dhe ne diskutimin e vjeter per petroliferen fola per menyren primitive qe anijet naftmbajtse shkarkohen sot ne protin e Vlores…dicka qe sjell shume me teper ndotje dhe rreziqe se ky terminal i ri. Atehere…do duhet te investohet ne nje terminal te mirfillte nafte ne Vlore…apo do vazhdojme me metodat ekzistuese? Po ashtu…ne proti i ri behet port turistik (pa vlere)…ku do shkojne anijet e peshkimit qe ankorohen sot atje? Dhe se treti, ja vlen te behet gjith ky invetim…per nje rrip toke 1km te gjate?
Dhe perfundimisht…ne nuk do ndertohet TEC-i the terminali i ri atje…atehere KU? Do duhet referendum ne ate zone te re? Pse nuk u ngriten kto probleme ne 2002 kur u vendos per kte projekt sebashku me perfaqsues te komunitetit…po dalin sot? Apo, sic thoshte dikush…”nuk dim gje neve c’behet”. Pse nuk dine gje?
Dhe perseri…KU qendron kundershtimi ndaj TEC-it? Se ai shkakton ndotje? Ndotje shkakton padyshim…po rendesi ka sasia e ndtojes dhe imakti…qe me sa duket eshte faktikisht i VOGEL. Atehere s’me duket se qendron me ky argument. Faktikisht TEC-e te tilla ndodhen ne afersi (bile edhe ne brendesi) te qyteteve te medha ne gjith boten…ne diskutimin e meparshem solla shembullin e Barcelones dhe Varnes…Ne vende ku jetoni…shikoni harten…mesiguri keni ndonje TEC te ngjashem disa km larg.
12 March 2008 @ 5:47 pm
Grupi,
këtu ku jam, kam “fatin” qê tê shoh kullat e centraleve bërthamorë dhe besoj që ti e di mendimin tim ndaj tyre - dhe veçanërisht perspektivës që tyre në vend.
Po të lexosh mirë shkrimin fillestar do të shohësh që “ambjentalizmi” pêr tê cilin më “akuzon” nuk është më i theksuar se sa qêndrimi im racional ndaj sistemeve tê prodhimit tê energjisê si puna e TEC-eve.
Të paktën, nuk mund tê mê akuzosh si kundershtar i vendosur i centraleve termikë - aq më tepêr, po qe se e din qê kam dhênê pikërisht energjetikën si lëndë në UT gjatê një dhjetëvjeçari, dhe pikërisht TEC-et pêrbênin edhe pasionin tim te parë. Ata qindra studentê që kam patur rastin të njoh mund tê dêshmojnë pêr kêtê fakt.
Sa pêr rastin e Vlorës, ai më shërben vetêm pêr tê thênê se ndërtimi i një vepre tê tillë energjetike është një temê qê:
- nuk mund tê trajtohet jashtê kuadrit tê një politike tê têrê dhe tê mençur energjie nê rang vendi, tê diskutuar nga specialistêt dhe jo tê vendosur nga politikanët.
- nuk mund tê vendoset arbitrarisht, pa u konsultuar gjerêsisht me popullsinë lokale dhe me autoritete vendore,
- nuk mund tê pranohet tashmë ideja e sakrificês sê bashkësisë lokale pêr hir tê interesave kombêtare, pa propozuar njëkohësisht edhe kundërshpêrblime dhe avantazhe kêtyre tê fundit. Pra që sakrificat mund tê mbulohen vetêm me kundêrparti qoftê financiare, qoftê sociale, qoftê edhe tê zhvillimit,
Shpresoj të më kuptosh, ndryshe tê propozoj që të rilexosh edhe njëherë teksti, kësaj rradhe pa pasion. Pasi, mënyra e vështrimit që hedh mbi çështjen e tejkalon gjerësisht Vlorën dhe vlonjatët dhe ngre një problem që nesër mund të jetë aktual për Kombinatsit e mij tê dashur qê po ngordhin nga era e plehrave tê Sharrës, të Elbasanllinjve tê mij të zemrës që nuk dinë se si të shpëtojnë nga fantazma e Metalurgjikut etj, etj….
Pikërisht, lidhur me pasionin tênd pêr tê mbrojtur projektin egzistues, mê intrigon jo pak. Përse duhet tê na sjellësh kaq argumenta nê dobi tê TEC-it, tê gjitha tê shkêputura nga raportet? Përse jo edhe kundërargumenta që shkojnë ndesh me projektin? A thua bëhet fjalë pêr projektin mê tê mirê qê dora njerêzore dhe mendja krijuese paskish nxjerê ndonjëherë? Veçse, në qoftê se ti vetê je njê nga autorêt e projektit nê fjalë. Atëhere kuptoj gjthçka - dhe tê jap tê drejtê, qoftê nga ana teknike.
12 March 2008 @ 6:22 pm
Grup, nuk je i pari qe me ngaterron me veten. Nuk do jesh as i fundit. Nejse, nuk di shume per kete ceshtje, sic e sheh vetem po degjoj, dhe dilemen globalizem vs lokalizem e kuptova nepermjet Faustit, me detaje nuk jam ne gjendje t’a kuptoj. Por kur degjoj “E thoni pastaj pse s’ecen Shqiperia”, ehehehe! S’te njof fare. As nuk i kam vene detyre vetes te persekutoj Grupin, apo njeri. Po kur ti apo kushdo thua, “ja pse s’ecen Shqiperia”, jam une ai qe ben agjitacion e propagande? Kapeni hajdutin, kleptokratin Nano, tha hajduti. Eh, pse s’behet Shqiperia. “Analiza blogjeviste” e ka fajin.
12 March 2008 @ 7:59 pm
Xixe nuk te akuzoj per asgje mos ki merak.
Pse e mbroj projektin? Per nje aresye shume te thjeshte…eshte nga projektet e para (ne mos i pari) madhor qe realizohet me investime te huaja ne Shqiperi dhe i sherben ekonomise Shqiptare…Sipermarje si ky i duhen Shqiperise…se ndryshe s’ecen perpara. Por per fat te keq per CDO sipermarje si kjo…kan dale dhe do dalin ne proteste ata qe hiqen sikur na e duan te miren. Reaksioni primitiv tribalist krijon nje imazh shume te keq ne syte e investitorve. Ktu po flitet per gjera shume me me rendesi se hoteli i ndonje “biznesmeni” Vlonjat qe derdh ujrat e zeza ne det…
E mbroj…se duhet hequr dore nga mosrespektimi i ligjit…dhe nga ky lloj reaksioni primitiv…
Sa per te tjerat qe the gezohem qe flas me nje njeri si ty…se ne temen tjeter per petroliferen u dh** muhabeti fare. E the dhe ti vet me siper…veprime si ato te “ambientalistve” vetem demtojne kauzen e tyre…edhe sikur te kishin te drejte…nuk mund ti marresh me seriozitet.
Nuk te kundershtoj ne asgje qe thua…por ti po ngre disa pyetje qe duhen pergjigjur…edhe sikur te mos pajtohem me ty.
100% dakord. Por kush tha qe ishin politikanet qe vendosen ku do ndertohet ky projekt? Mendon se ndonje politikan i vajti ne mendje ta ndertoj ne Vlore…per inat te Vlores? Me sa kuptova une vendi u zgjodh nga eksperte…jo nga politikan…dhe per aresye teknike…jo politike. Me sa shikoj une ky ben pjese ne nje strategji energjitike…nuk eshte se u ngrit Nanoja apo Berisha dhe vendosen. Qeveria i ka bere te gjitha veprimet ne baze te ligjit…me sa shof une…Nuk shof ndonje argument te vlefshem se po ja hedhin njerit apo tjetrit per inat politik.
Te njeten gje thane disa ne temen tjeter per petroliferen…jo po eshte politike jo po s’ka eksperte etj etj. Doli qe pikerisht ishin “ekspertet’ Shqiptar qe ndertuan portin e ri te Vlores qe kishin marre pjese ne kte projekt…pra…s’ishte vendim poltik por teknik…megjithse pastaj thane “emo inxhinjer Shqiptar!”. Edhe kjo pergjigje priteshe…