Ja dhe aeroporti i fundit. Vienë. 5 shtator. Është mëngjes këtu. Sa rrugë e gjatë, si gjithmonë! Më duket se sa herë marr këtë rrugë koha e zgjat bishtin e vet e mua më shkurtohen mendimet; ose me mirë, sikur egoja ime e nxjerr gjuhën, e pulldis mbi xhamin e avullt të avionit, nga ku bën se shijon ngjyrat e reve, edhe s’denjon të shqitet nga aty, sikur të kishte harruar se ngjyrat aty ishin gjithmonë, sikur të kishte harruar të dilte nga hapësira e vet…

E di, më duhet të pres këtu plot tre orë e gjysmë. Sa e ngathët jam për këto biletat! Asnjëherë s’i zgjedh si duhet, asnjëherë s’i lexoj detajet. Aeroporti qenka i boshatisur. Jemi apo s’jemi në Evropë! I drejtohem qiftit të vetëm tek stolat, në shqip, se e ndjej instiktivisht që nga larg, se janë tanët.
- Tre orë e gjysëm?
- Po tre orë e gjysëm! –thotë gruaja.
- Ishim bashkë në avion! –thotë burri.
-Nga vjen? – pyet gruaja.
-Amerika. Ju?
- Ne nga Kanadaja!
Fillon muhabeti. Të dy me një frymë më tregojnë detajet e qëndrimit të tyre të parë në Kanada. Përshtypjet e tyre. Vizita tek vajza që s’e kishin parë për dy vjet. Kanë moshën e prindërve të mi. Ajo rreth të 47-ve. Ai rreth të 50-ve. I dëgjoj e magjepsur, jo nga të rejat e bujshme që kanë parë, por nga mënyra e përshkrimit. Gati-gati ndjej zili që
të njëjtat gjëra unë mbase s’mund t’i përjetoja e ti përshkruaja kurrë kaq fuqishëm sa ata.
- O Zot si ishte bari atje! E kam vendosur. Sa të kthehem në Laç, do ta rregulloj vetë pjesën e dyqanit tim, aty përpara. Do mbjell lule. Na mbyti pluhuri tek ne, unë e lag me zorrë përditë, por prapëseprapë ngrihet. Kur kalon një makinë, bëhet tym dynjaja! - thotë gruaja.
Kishin kaluar plot dy orë muhabet. Unë dëgjoja e u përgjigjesha pyetjeve. Ma treguan jetën e vajzës. Lidhjen e saj me të shoqin, “po, po, shqiptar e ka marrë”. Lotët gjithashtu se vajza kishte dy vjet që s’po bënte dot fëmijë.
-Unë i kam thënë, mos bëj kështu si e marrosur. Ajo u çmend. E do o tani o plasi. I duket sikur s’do të bëj kurrë… Moj, i them, gëzo jetën një herë, se unë s’e pata fatin ta gëzoja pa kisha ditur vetë… lindin fëmijët e s’mendon më per veten…
Burri, në pamje aq i dashur e intelektual, lajmëron se po ik në banjo.
Ai zë largohet me hapa të lehtë e për një çast unë dhe gruaja e ndjekim me sy.
Ajo psherëtin… si ato psherëtimat që shkulen nga kraharori…
- Ma ka nxirë jetën, i farkuari!
Mu duk sikur më bënë veshët.
-Urdhëro?!
- Ai, ai! Ma ka nxirë jetën të them! Që vitin e parë që u martova me të, shkuesi për hatër të gjyshes, nuk ia prishën prindërit, e kuptova që kisha rënë në ferr. Pijanec e shkuar pijanecit. Doja ta lija. Në fillim isha e ndrojtur, s’ma mbante. Pastaj kur i thirra mendjes se s’mbante më ujë pilafi, ç’tu bëja fëmijëve?
E ajo fillon e i numëron me një frymë të gjitha “të zezat” që i ka ngrënë prej tij.
-Edhe dru kam ngrënë, po të them! E sheh këtë buzën e ndarë, edhe me thika jemi zënë!
- Po tani?, pyes e hutuar, e lodhur, e shtangur, e revoltuar…. jo jo, asnjëra nga këto, thjesht pyes, pa e menduar, ashtu e lodhur, mbase dhe e habitur nga tërë kjo lukuni fjalësh që më drejtohen me një pasion, që unë s’arrij ta përceptoj nga vjen, çfarë e ndjell?

- Tani, ja. Pasi humbëm shtëpinë, nga basti i këtij idioti, dhe fëmijët ikën në emigrim i kam marrë vetë gjërat në dorë. Mora një dyqan me qera dhe në fillim e pata të vështirë por në sajë të vullnetit tim, gjërat shkuan mbarë, dhe biznesi i mobiljeve më eci shumë mirë, aq sa e kam blerë një shtëpi të mirë dhe po kursej për dasmën e djalit.
Ma shkel syrin. Shoh që burri po afrohet buzagaz. Akoma pa u ulur, si duket e kishte menduar një pyetje atje në banjo dhe ma tha me rrëmbim e si me qortim:
- Po ty si të paskan lënë vetëm, në Amerikë, prindërit e tu?
Gruaja e gjuan me bërryl dhe i urdhëron:
- Prit se po flisja!
Dhe vazhdon.
- Moj, siç po të thoja, kisha pesë vjet pa e parë djalin në Itali se s’kishte dokumenta të vinte. Kërkonte por asnjëra nuk po ia varte. I thashë, të keqen mami, gjej ato të shëndoshat se kshu si i zgjedh ti, s’ke gjë në terezi, vetëm për seks të duan. Se e kam të mirë, se ke idenë sa i mirë është, bukuroshi i mamit. Edhe, ashtu bëri. Kjo bullafiqja ia vari menjëherë. I kam në shtëpi të dy, do të vijnë të na marrin në aeroport…
Na ndërpret një plak.
- Where are you from?
- Albania. You?
- Serbia!
Gruaja i rrudh vetullat:
- E ç’dashka derëziu. Merru vesh ti me të!
Plaku Serb më kap prej krahu e me zë lutës shpjegon:
- I am lost (kam humbur). Look! Here! Gate?
Në sytë e tij nuk duket as edhe një grimcë meraku, se po i kërkon ndihmë një vajze shqiptare për të gjetur portën e avionit të tij. Jo asgjë. Përkundrazi, kur e lë tek porta e tij, ai ma kap dorën e ma shkund fort, duke më falenderuar, sikur unë çfarë kisha bërë. Drejtohem për nga qifti shqiptar të cilët dukeshin të habitur:
- S’qenka si këto prapa nesh. Që kur kemi ardhur, duket që po na shajnë. Ja ktheje kokën. S’marr vesh serbisht, po me ne e kanë.

Na bashkohet në pritje një vajzë franceze e re. Po shkoj në dasëm thotë.

- Po ku do të shkosh?

- Nuk e di se në çfarë qyteti a fshati. Nuk ka problem për mua. Jemi takuar në Spanjë në një shkollë, dhe miqtë e mi shqiptarë, që atëherë janë familja ime. Ata do të më presin në aeroport, kjo ka rëndësi… Shqipëria për mua është bërë më e shtrenjtë se Franca…

Përkthej.

- E paska lënë truri francezen, - thotë burri. – Ku shkon kjo kështu, s’ka idenë ku do të përfundojë! A e din kjo se s’kemi drita as ujë! Qenka trape fare…U nis avioni. Në ajër, s’ngopem me bukurinë e vendit tim. Sa e habitshme, kam parë bukuri sa të duash, por kjo e vendit tim, ma mbush shpirtin me një tjetër energji… Mbërrimë në aeroport, në Tiranë. Një grua e veshur si police, na drejtohet:
- Hajdeni me mua, se unë e di që i keni mbushur valixhet me mallra tregtie, duhet të paguani taksën!
- Moj shoqe! , ia pret gruaja, kam vetëm rrobat e mia, s’kam gjë për tregti…
Gruaja police i rrudh buzët e largohet.
-Dashkan taksa, të pangopurit, të na hapin edhe valixhet për kontroll… Uuu ja djali!
Më përqafojnë të dy e ndahemi. Unë duhet të pres pesë minuta, se avioni erdhi shumë më herët se ç’pritej e s’paskan ardhur akoma ata të mitë. Më pihej një kafe. Ulem.
Përballë shoh një vajzë që duket se sa ka mbërritur si unë e që s’ngopet duke përqafuar një vajzë tjetër të vogël: “Sa qenke rritur! Të keqen motra!”. Ndërsa një djalë i ri, me një fëmijë të kapur për dore e që po pret në radhë nisjen, nuk di pse u nervozua aq shumë, sa ia futi një shpullë të rëndë fëmisë (së vet?) dhe e kërcënoi se do i vinte tjetra. Të gjithë kthyen kokat nga të qarat e djalit që mund të ishte dhjetë dymbëdhjetë vjeç, por nuk thanë asgjë. Unë i kisha fiksuar sytë, dhe djali-baba, ma shkel syrin në shenjë flirtimi dhe fryhet si i burrëruar duke i bërë një tjetër kërcënim djalit të vogël.
Në vesh më ushtuan fjalët e gruas: “Ma ka nxirë jetën! Jetën… jetën…kupton?”… Kuptoj? Çfarë të kuptoj? Çfarë do të ndryshonte nëse unë do të kuptoja diçka..? E nxjerr gjuhën sërish, e thith lëngun e kafesë, pushoj së menduari e i kullos sytë në varavingjen e njerzëve… ikin, vijnë, presin… e koha këtë herë e shkurtoi bishtin në rrëzë për të më dhuruar për një çast të vetëm shijen e vet…
Dikush vrapon në aeroport. Edhe unë kërcej e bëj të njëjtin gjest me bukuroshen më parë, kap, lëshoj, përqafoj mbesën e vogël…