ndërhyrje antikonformiste, në “hapësirën konformiste”-

vetëm me bole, bole, bole…

Me siguri “aksioni suptil dhe të guximshëm” i saj do të kish marë përmasa edhe më madhështore - dhe njëkohësisht më bindëse - sikur ato bolet, bolet, bolet.. të ishin shoqëruar me Miqtë e tyre më të ngushtë dhe mundësisht sa më të ngrehur.
Pasi kështu,

këta njerëz që kërkojnë me pas bole prej femrave

me plot të drejtë do të mund të quanin hallën Flaka dajë.

Ideja e artistes ka shume me teper kuptim se s’eshte mundur te paraqitet nga artikulli jo shume i qarte. Simbolizmi eshte mese perfekt, nuk ka as si te “artistifikohet” as si te zbutet disi, pasi (mesa thote artistja vete ne artikull), asaj nuk i eshte thene “Ti nuk ke objektet artistike te nevojshme..”, i eshte thene troc, ne menyren me banale e shoviniste “Ti nuk ke bole”. Kesaj nuk ke si t’i pergjigjesh “bute”.

PS. Ne lidhje me fjaline e pare ne komentin tend. Flaka nuk kujton se per te ecur perpara duhen bole, e kunderta e ketij pohimi eshte e vertete. Flakes i kane zene ca bole rrugen qe e pyesin “Ku i ke bolet?”

Une per vete i permbahem atij parimit te thjeshte qe thote “cdo gje eshte e demshme nese eshte me teprice”. Kam pershtypjen (thellesisht personale dhe aspak autoritative mbi artin) se “antikonformizmi” kete here eshte me teprice.

Ll.

P.S. Me cfare jeton kjo artistja se s’ma merr mendja se koqet e dashit sjellin shume te ardhura?

Puna e Flaka Halitit vjen si pergjigje direkte ndaj botes se artit (ne Kosove), por si dhe aktiviteti i Guerrilla Girls, ajo eshte nje pune qe reagon dhe ngacmon shoqerine patriarkale ne pergjithsi. Duke u nisur nga provokimi i disa “krereve” te artit ne Prishtine se femrat s’kane bole me bo art e me shfrytezu hapsirat e mundshme Flaka propozoi qe nen konceptin kuratorial te konkursit “Mulliqi” me kuratore Suzana Varvarica Kuke te paraqes nje pikture te vetes me bole si per te thene “po tani qe kam bole, mundem me qene artiste?”. Ky propozim iu refuzua dhe iu kerkua ta ndryshoj dhe te konfomohet. Si pergjigje Flaka iu drejtua po atyre te cileve iu drejtohej puna per te kthyer qendren e tyre ne nje hapsire anti-konformiste kundrejt Galerise dhe ekspozites se Suzanes, por dhe kto te fundit nuk paten koqe te mbeshtetnin punen dhe aksionine Flakes duke mos dashur te prishin llafe me GK dhe te pozicionojne veten nepermjete kesaj vepre kundra ekspozites “Mulliqi”. E ballafaquar me kte zhgenjim prej “kapiteneve” te artit qe kerkojn koqe prej femrave per te qene te guximshme ne art e gjetke por qe nuk i kane vete Flaka vendos tu dhuroj atyre bole, sepse sic u vertetua u duhen shume me shume sec po i duhen asaj me qene artiste.
Intervista eshte disi ngaterruese, vertet Akll, por qartshem percjell kontekstin e punes - qe duhet me doemos te lexohet dhe kuptohet brenda per brenda asaj historie. Por sic thot dhe Alberti ekspozita Mulliqi dhe kuratorja Varvarica Kuka nuk jan subjekti kryesor i punes por shkundja e praktikave dhe polikave te ekspozimit ne Kosove. Puna ka te bej me ate qe shpesh here eshte folur ketu ne rastin e Tiranes por qe eshte shendosh e gjalle dhe ne Prishtine. Punen e Flakes mund ta shohesh dhe gjykosh fare lehte si nje veper feministe, por un do doja ta diferencoja nga punet e shume prej femrave artiste ne Shqiperi e Kosove qe merren “feminism” por nuk jane kritike ndaj praktikave te artit dhe ekspozimit. Alberti e njeh pak me mire se un historine e artit bashkohor kosovar, por ka te drejte kur thot qe kjo si veper eshte e para ne sojin e saj qofte si nderhyrje ilegale ne nje ekspozite te kuruar, qofte si reagim nga praktikave dhe patriarkalizmit te artit dhe shoqerise ne pergjithsi.

Une per vete i permbahem atij parimit te thjeshte qe thote “cdo gje eshte e demshme nese eshte me teprice”.

bukur, Llukan, por ama eshte dhe shprehja e Billi Bllejkut, “the road of excess leads to the palace of wisdom…”

nje artizan nje prodhon nje pjate porcelani dhe e ve ne vitrine per ta shitur ky nuk eshte art, eshte biznes, gjithcka tjeter por jo art.
kur nje artist prodhon nje pjate porcelani dhe THOTE (justifikon me nje fjalim “discours” qe kjo pjate simbolizon kete e ate, ne kete cast kjo pjate shnderrohet ne veper arti.

kur nje artist prodhon nje pjate porcelani dhe THOTE (justifikon me nje fjalim “discours” qe kjo pjate simbolizon kete e ate, ne kete cast kjo pjate shnderrohet ne veper arti.
______________________________________

….të cilën (pjatën), pikërisht n’atë moment, na jepet asisoj mundësia ta gjykojmë si të saktë apo të gjetur për diskursin që ajo (gjithnjë pjata) ka marrë pretendimin se është duke tregtuar.

C’te them une, “simple is beautiful”; organet gjenitale te dashit kerkojne shume shpjegim nga pas per tu shnderruar ne art

“beauty is in the eye of the beholder”

C’klishe aman, klishe eshte te perpiqesh te behesh i vecante me zor. Po te marr edhe une nje fletore te 8-vjecares te mbushur me zhgarravina detyrash, vizatime te rastit, te sterlodhur nga vitet dhe qe ishte pjese e ndihmave te fillimviteve ‘90-te, a do te quhej kjo art nese do ti vija nga pas ndonje titull te tipit “Stermundimi i padrejte akademik i femijeve te varfer Shqiptare ne institucionet arsimore te tranzicionit“?????

Ai “eye of the beholder” qe ke permendur me siper duhet te kete kujdes se mos ndonjeri ka deshire ta nxjerri me majen e thikes nga zgavra e syrit dhe ta beje “art”……

Kjo sa per te thene qe organikja, biologjikja (si bolet ashtu dhe bajgat) mundet te perdoren per te krijuar Art.

Cfare eshte apo nuk eshte Art pastaj eshte nje bisede e vjeter sa bota…por nje perkufizim i thjeshte mund te jete qe Arti provokon ndjenjat dhe mendimet (per mire apo per keq), transmeton estetike ose ide…dhe e pare keshtu, “Bolet!” provokojne goxha…dhe jo pa qellim.

Ka qënë grua ajo që nuk e ka pëlqyer punën e Halitit. Thjesht për saktësi.

KP, ky fakt s`ka asnje rendesi, sepse lumturisht ose jo, ka dhe gra idiote. “Rebelimi” i autores mendoj se i drejtohet ne menyre simbolike (mire keq, art, jo art, pune tjater) kushtezimit ke pragu qe mendesia “bolemadhe” e shqiptarit manifeston jo vetem ne jeten e perditshme, por edhe aty ku teorikisht nuk duhej te ndihej aq shume uzurpuese, ne art.

thua me tej qe

Imagjinoj kafshëzat e shkreta që nuk kanë ndonjë haber specifik mbi zilinë fallike të autores.

s`e di si arrite ne kete perfundim, qofte nga pikpamja e kafsheve te shkreta, si dhe nga ajo e autores; kam pershtypjen, nga ato qe lexova, se nuk ka kurrfare zilie ne kete mes.

Lost,

C’te them une, “simple is beautiful”; organet gjenitale te dashit kerkojne shume shpjegim nga pas per tu shnderruar ne art

po harron ate fjalen konveniente, Llukan, “kontekst.”

Edhe tani për atë të zilisë, nuk është hiç faji im që ty nuk të ka shkuar mendja se gjithë ajo bulimi kokrrash nëpër mure, nuk është edhe aq jo-domethënëse nga pikëpamja e dëshirës për. Ja kaq kisha, jo gjë.

Ketu nuk eshte asfare pune faji, KP, dhe krejt fjalia jote e cituar anon nga interpretimi qe i jep ti vete kesaj meseleje. Te lutem mos e co muhabetin ne gazepe e DyShamper…

Por para se te diskutojme jane sferat biologjike art apo jo, duhet diskutuar konteksti i veprimit. Nuk ka rendesi nese ato gjonat quhen art; rendesi ka konteksti qe shpjegoi me aq durim kolektiviza.

Rendesi ka shprehja “s’ke bole,” praktikat ekskluzive, praktikat kuratoriale; pra akti duhet te sjelle vemendeje tek keto. Ato karikaturat e Muhamedit ne Danimarke ishin shume fyese per disa. Disa i quajten “excessive.” Por turbullira krijoi ca hapesira diskutimi. Nuk di nese edhe veprimi i Flakes do krijoje hapesira te tilla. Problemi nuk eshte thjesht tek “kapedanet e artit” por tek pamundesia kronike e nje shoqerie per tu vete-ekzaminuar ne menyre kritike por pa urrejtje ndaj vetes.

Prandaj nuk eshte komplet e sakte te krahasojme Kris Ofilin apo Serranon apo ndonje tjeter me Flaken. Heta, me nderhyrjet e veta neper ambasada imagjinare, eshte me afer Flakes. Por ndryshe, sepse Flaka po godet brenda shtepise.

Dhe ato testikuj kafshësh nuk janë veç organe, kanë dhe një histori të tërë nga prapa, që tregohet në video dhe shpjegohet nga artistja. Vetë do të më kish tërhequr më shumë koncepti fillestar, pra piktura e saj me testikuj dashi të varur, ku shkruan: A MUND TË JEM ARTISTE TANI? Më duket rebelim me vend dhe i shprehur shumë fuqishëm, sidomos në një mjedis si yni, ku fuqia bazohet mbi të famshmit testikuj dhe këta shihen akoma si kusht për të bërë përpara, dhe në një fusha ku s’bëhet fjalë për inseminim.
Megjithatë, plani fillestar duket të ketë dështuar, por vendosmeria për ti shkuar deri në fund idesë së saj, është vërtetë e admirueshme. Dhe është bash kjo që e bën atë grumbull testikujsh të ofruar atij grumbulli burrash një vepër arti. Sepse provokon. Me një objekt të mbarsur me konotacion burrëror dhe me një histori, sipas së cilës, asaj iu premtua një hapësirë, dhe premtimi s’u mbajt nga po ata persona që deklarojnë poshtë e lart se artistet nuk paskan bole të marrin pjesë në ekspozita. Unë shpresoj, të paktën, të ketë provokuar ndonjë mendim te ata burra që kërkojnë bole me patjetër që të marrin dikë në konsideratë (a thua se nuk u mjaftojnë të tyret).

Shih shih, i gjithe koncepti i “ai ka bole” = ai eshte i forte, eshte ndertuar per te fshehur te kunderten, duhet qe po t’i sulmosh, meshkujt aty, shtrihen si pele e ngordhur…

Mirepo ka dhe nje nenkuptim tjeter, ata qe reklamojne bolet e tyre, duan te vene ne pah, se jane te denje per te kenaqur femren (ne shekujt e kaluar, sidomos ne France , kishte veshje te posacme qe e rrisnin madhesin e organit mashkullor, pasi shoqeria e atehershme, mendonte se sa me te medhaja bolet aq me shume mashkulli kishte potencialitet per ta lene gruan shtatzene….

e prandaj…

Te thuash sot, ti s’je artiste se s’ke bole… do te thote qe ke te besh me dike… qe mes te tjerash, eshte nje derr frikacaku nga talenti i femres, saqe s’di rruge tjeter e ul breket… “ja une kam B. b. b.”

dhe flaka…

i eshte pergjigjur flake per flake…

tani, s’eshte problemi se a eshte art, diku tjeter me duket problemi…
sa vende ne Shqiperi ka, ku bolet e dashit u rezervohen qunave te vegjel, e kuptoni psene.

Po kultura shqiptare aman, hidhi nje sy, kshu nje sy vigan, sy shqiponje…. tejepertej… edhe….

Cfare eshte apo nuk eshte Art pastaj eshte nje bisede e vjeter sa bota…por nje perkufizim i thjeshte mund te jete qe Arti provokon ndjenjat dhe mendimet (per mire apo per keq), transmeton estetike ose ide…dhe e pare keshtu, “Bolet!” provokojne goxha…dhe jo pa qellim.

Dakord Blendi po s’besoj se kuptimi i “artit” duhet kufizuar vetem tek provokimi i ndjenave dhe mendimeve…se shume gjera provokojne ndjenja dhe mendime nga me te ndryshmet…Po te bej nje xhiro lakuriq une neper rruge…kjo do provokoj shume ndjenja dhe mendime…po mund te quhet “art”?? Ja qe dhe quhet art…se ka ‘artiste” qe bejne dhe ate pune.

Edhe fjalimet e Berishes mund ti quajme art sepse provokojne ndjenja dhe mendime. Mund te me thuash ti dicka qe nuk provokon ndjenja dhe mendime?

Kjo ekspozite nuk me duket dhe aq keq megjithate…se ka te pakten ca kreativitet dhe mbase talent…po ka ca qe nuk mund ti konsideroj si “art”. Ajo e bajgave me Marine per mua eshte e pranueshme…s;besoj se tha njeri qe s’ishte art por vetem se ishte ofenduse. Po nje artiste qe del lakuriq ne mes te rruges me nje tjeter…dhe fillojne ja fusin me shpulla njeri tjetrit ne publik…nuk mund ta quaj “art” (harrova emrin e asaj qe e beri kte gjest)…mund ta quaj vetem “too much ACID”.

Eshte tejkaluar me duket kuptimi i fjales ‘art”…dhe me duket se po mundohen ta na e fusin me zor ne gryke nganjehere…o pranoje qe eshte art o s’ka! Po duhet thene…jo gjithcka eshte art…dhe jo cdo art eshte i pranueshem. There’s a lot of shi*t out there…Tani ne shume raste behet “art” vetem per te provokuar nje reagim…dhe kur kjo shoqerohet me MUNGESEN totale te talentit (dhe nje sasi te bollshme ACID)…perfundimi eshte sh*it.

Dhe s’ka asgje te keqe qe ta thuash kte…pra qe te mos e pranosh si art. Eshte mendimi personal dhe s’ka pse te inatoset askush.

Mund ta them dhe si eksperience personale…se kam patur shume shok e shoqe “art student”…dhe vet kam bere po ashtu…pra kam bere “art” vetem per te marre nje reagim…por dhe vet mund ta pranoj qe kjo nuk mjafton per ta quajtur art. Si nje shembull…morra dy shkopa nga ato per te kruar dhembet…i ngjita ne forme kryqi…gjeta nje buburrec (mos pysni) ja futa njerin shkop ne by*th…ja hapa krahet ke tjetri…pra e kryqezova…dhe e ngula ne maj te nje molle. E quajta “Jesus” (ne Spanjisht jo anglisht)…dhe e cova ne klase. Ai akoma levizte…dhe reagimi ishte ai qe prisja. Besoj se ky “arti” im eshte me i mire se 90% e “artit modern” qe shikon sot…po prap them…its not art…its entertainment.

PS: Sa per kte punen e artisteve femra qe merren ne shumicen e artit te tyre VETEM me temen e “femra vs meshkuj”…mua me duket se vetem vazhdoni ate “stereotype” te artistes femer…pra qe di vetem te merret me probleme seksuale dhe asgje me te thelle. Eshte e lodhshme…mjaft. Qe te merresh seriozisht nuk eshte e mjaftueshme te besh ca piktura qe duken si ka* dhe ko**…te pakten jo gjithmon (sic kisha nje girlfriende qe vetem piktura qe dukeshin si ka* dinte te bente…dhe kur i thosha mendimin tim…ofendoheshe). Eshte nje pakice e artisteve femra qe merren me kte pune…nuk kam dyshim…po eshte dicka po aq e lodhshme sa nje artist mashkull te vizatonte pi** gjith diten…dhe ashtu perfundon me fletoren e klases se 6 te biologjise.

shume dakort me ty deri tek PS-ja.

Pse? - nuk besoj se Flaka, eshte aq injorante sa s’paska pune tjeter e merret me “femra vs meshkuj”, e kuptoni qe Flaka, nuk konsiderohej artiste sepse s’kishte bole ( se u lodhem tashi me kete fjale, imagjino ta kishim perseritur vaginen kaq shpesh, na ishte semurur ndokushi).

Tashi, Flaka, eshte frymezuar nga ai realitet (maskilist, qe po na ze frymen ne kulturen shqiptare, dhe kjo ehste e vertete, sa s’e luan topi), dhe nuk i ka vene bolet ne qafe, per te thene JO, me shihni, se kam edhe UNE bole, po te ishte ashu, kishte marre nje nga ata, si quhen, qe i kane te dy sekset ? (s’po gjej fjalen), por per t’a pare ata meshkuj shqiptare qe akoma e rrisin trurin e tyre tek bolet, se sa qesharake jane…

E per mua, eshte art qe c’ke me te!!!
ate qe s’mund ta thone 10 libra feministe, e ka thene Maja, me aq….
Kush eshte ai/ajo, qe nuk mbetet pa fjale, qe nuk e kupton ate sekretin e nendheshem te shoqerise sone e cila

imponoi FJALEN

mirepo fjala, e para, ekziston ne saje te fjaleVE, asnjehere vetem, asnje fjale nuk ka kuptim ne vetvete, prandaj dhe fjalori, ku s’te shpi gjate perkufizimit…
E dyta, Fjala, ekziston ne saje te imazhit…

Maja, ka kapur pikerisht, imazhin e duhur, Imazhi i boleve te dashit, me duket revolucionar

(edhe une mendoj si ti, per sa i perket “artit XYV”. Isha ne nje muze ne Nise, muze kontemporan, edhe po shihnim nje krevat bosh, dmth nje krevat vetem me nje dyshek, edhe ne mes nje kokerr arre, vepra nuk e di sa kushtonte, s’ta pret mendja. I thashe atij profesorit ne krah, po kete e kisha bere dhe une, e ai mu pergjigj :

“Po pse s’e ke bere deri tashi!!!”. Edhe me pa, me nje shikim, domethenes, sikur ma kishte mbyllur gojen, s’ke cfare flet me.

I mora ca cizme te miat, bojemjalti, edhe i vara ne nje kornize, ashtu si mu tek mu…. edhe i quajta, kryeveper arti, i vura dhe vleren, kaq. Ah jo! qe te behen veper arti, duhet te ja mbush mendjen dikujt, nje agjenti pra qe ti shes… apo t’i vere ne muze…. dhe shpesh, cdo gje varet se ke agjent njeh, blablabla

Nese dhjete djem qenkan mbuluar me akullore a me te te thashe, do rri t’i shoh, se s’kisha pare… jam kurioze, po, s’do ta cuaja kurresesi art.

Tani, jemi bere vertete shoqeri LEKISTE.

Po bisedoja me nje kolegun tim, i cili po me thoshte se i pelqente te shkruante nje histori abstrakte, por meqe vetem romanet me dashuricka ecin ne tregun amerikan, po mundohet te shkruaje nje te tille…
dihet qe ne Amerike , agjentet vene afate kohore, e duan librin ne filan kohe! Pike muhabeti!

Per mua, te jesh artist s’do shume komente,
degjo Vace Zelen, edhe e kupton menjehere eshte apo s’eshte artiste,
del njera me gjoksin perjashta, dridhet e perdridhet, por artiste kenge, ahahhhh, gomari pellet me mire…
ashtu edhe ne pikture
ne letersi
etj….

(s’te bejne duartrokitjet, as vlera e larte, as kritiket, as komentet e forumit , etj, artist/ artiste. Te ben dicka tjeter, Prusti e ka thene, nder te shumtet, po s’pate talentin e duhur, mund t’i genjesh 1000 vete, po dale dikushi qe e ka ate talent edhe ata 1000 vetet do te thone, uff, ME NE FUND….

Artisti kalon shume teste qe arti i tij te krijoje nje hapesire ne boten e artit. Ne aksione te ngjashme me aksionin e Flakes, vete Heta krijoi nje hapesire te tille duke quajtur nje ndertese “Ambasada e Kosoves”, ne nje kohe kur Kosova nuk e kishte fituar ende pavaresine. Po njesoj Sisli Xhafa krijoi nje hapesire per artin shqiptar ne bienalen e Venecias.

Margjinaliteti te ve gjithmone perpara testit. Si te jesh kosovar ne Bienalen e Cetinjes? shqiptar ne bienalen e Venecies, artist perpara publikut, femer ne boten e artit, duhet patjeter te testohesh. Testimi eshte prodhim direkt i te vertetes, jo me ane te reprezantimit, por me ane te prodhimit te faktit real, kokforte, material. Eshte pra shtysa e pashmangshme qe prodhon objektin, nje shtyse aq e fuqishme sa qe objekti arrin deri ne kufinjte e fetishizmit. Madje ky eshte testi i artistit, te fetishizoje.

Sic e ka vene re Kolektiviza, trupi i femres eshte fetishizuar nga arti prej mijera vjetesh (jo se trupi i mashkullit mbetur mbrapa ne fetishizem, me gjithe fetishizmin me absolut te formes perfekte te Davidit te nxjerre nga guri, po leni guerrilasit) dhe eshte pikerisht trupi ai qe fetishizohet. Flaka e ka arritur ne forme te perkryer kete test te fetishizmit qe kerkohet nga artisti. Dhe per me teper, testi me i madh i artistit, eshte te ngreje dyshime mbi perkufizimin e artit. Ne momentin qe peshqit pyesin, “pse art eshte kjo” puna e Flakes e ka kaluar testin mbi kufinjte dhe perkufizimet mbi artin.

P.s: se mos “harroj” , ta dish ti se sa herë mund të kem thënë: “ah sikur të kisha qënë femër”

Verën e kaluar disa meshkuj ”artistë, kuratorë, galeristë” të skenës së artit, vazhdojnë me qëndru dhe me deklaru shumë vrazhdë, duke thënë qe nuk kemi femra artiste në skenë të artit bashkëkohor, sepse ato nuk kanë as BOLE me u marrë me art, as nuk kanë BOLE me shfrytëzu hapësirat të cilat edhe u afrohen.

Ps:masneja po hy dhe u n’muhabet

Do ishte gjynaf qe arti i saj ti ngjante nje artikulli te redaktuar te GSH..

Ku shkon moj me GJE ne dore
Shkoj ne Saraj ne Vlore
Ne Vlore jeshe po nuk fjete?
Nje dash te mire s’e gjete?

Pse? - nuk besoj se Flaka, eshte aq injorante sa s’paska pune tjeter e merret me “femra vs meshkuj”, e kuptoni qe Flaka, nuk konsiderohej artiste sepse s’kishte bole ( se u lodhem tashi me kete fjale, imagjino ta kishim perseritur vaginen kaq shpesh, na ishte semurur ndokushi).

Tashi, Flaka, eshte frymezuar nga ai realitet

Sic thash une s’kam nodnje problem me Flaken dhe ekspoziten e saj…E kisha me teper ne pergjithsi me DISA artiste qe e kan kthyer kte forme “moskonformimi” ne profesionin e tyre te vetem.

Sa per Flaken…s’me duket se ata meshkujt qe i thane se mungesa e femrave ne art eshte se s’kan “bole” qe te shfrytezojne hapisrat…eshte thene me nenkuptim anti-femeror. PERKUNDRAZI do thoja une…mbase i kan thene qe ne vend qe te merret me ekspozita te KTI tipi…te merret me dicka me te thelle dhe produktive. Personalisht NUK E PRANOJ tezen qe ka ndonje pengese per artiste ne boten e sotme…si ne Shqiperi si kudo. Por ka nje mungese vullneti nga ana e artisteve…dhe kjo per aresye te ndryshme. Ne universitetin ku mbarova une…70% e studentve te artit ishin femra…por mbase 20% e tyre kishin ndonje talent. Te tjerat ishin ne “art” per hir te marrjes se nje dipllome dhe se s’kishin “bole” per tu marre me dicka tjeter…pra mungonte vullneti edhe per ato femra qe ishin ne boten e artit. Pengesat ne art besoj jane shume me pak se dhe pengesat ne shoqeri ne pergjithsi…dhe fjala “bole” qe paskan perdorur ata meshkuj s’duhet marre ne kuptimin e plote te fjales.

Megjithate kjo eshte pjese e nje fenomeni ne “artin modern”…pra nje dobesi dhe mungese si talenti si kreativiteti qe ekziston ne art sot…mbase ka te bej dhe fakti qe eshte mbushur tregu i artistve dhe s’kan me c’te merren me. Krijohen shume artiste te vet-quajtur si te tille…me nje talent me pak se medioker…dhe vertet duhet te kesh “bole” qe te dallohesh (po jo nga ato bolet e dashit). Jetojme sot ne nje shoqeri qe kerkon patjeter te rene dhe dicka qe ta “shock-oj”…s’ka rendesi ne ka talent apo dhe kuptim (kuptimi sidomos nuk eshte aspak i nevojshem). Kjo rrjedhimisht krijon…c*rap. S’kerkohet me qe artisti te shprehi vetveten apo dicka tjeter me artin e tij/saj…kerkohet vetem…a me shock-on ti mua dot apo jo? Por kjo s’eshte art…eshte “entertainment”.

Grupi sa veta jeni ju? Jeni shume si “Grupi”?

Antaret e Grupit Armiqsor mbahen sekret…

Cila eshte diferenca midis dikujt qe kendon le te themi “keq” para nje publiku ne nje festival/koncert dhe dikujt qe kendon “bukur” ne dhomen e tij? Kush eshte artisti nga keta te dy?
Ne art format nuk kane sot ate vlere qe kishin dikur.Sot ajo qe vlen eshte permbajtja, e brendshmja, e padukshmja, perceptimi. Kodet e dikurshme mbi te bukuren dhe te shemtuaren, nuk pijne uje sot. Estetika ka ingranuar kode te reja, nje gjuhe te re.
Eshte e vertete qe jo te gjithe artistet jane te talentuar, por gjithashtu jo te gjithe te talentuarit jane artista!
Une mendoj se ajo qe i vulen ne ditet e sotme nje krijimi “ART” eshte pikerisht ai “le discours” qe e shoqeron. (kete mbeshtetje teorike e ben vete, e ben agjenti ose e bejne mediat).
Aksionin e Flakes e pershendes, pasi ideja eshte e bukur, por mendoj qe eshte e paplote pasi mungon mbeshtetja teorike qe kerkon vepra e saj, ai discours qe jep Flaka eshte konfuz, madje ben contre-sens.
(intervista ka probleme nga ana gjuhesore, ndoshta e kam keqkuptuar une).

Cila eshte diferenca midis dikujt qe kendon le te themi “keq” para nje publiku ne nje festival/koncert dhe dikujt qe kendon “bukur” ne dhomen e tij? Kush eshte artisti nga keta te dy?
Ne art format nuk kane sot ate vlere qe kishin dikur.Sot ajo qe vlen eshte permbajtja, e brendshmja, e padukshmja, perceptimi. Kodet e dikurshme mbi te bukuren dhe te shemtuaren, nuk pijne uje sot. Estetika ka ingranuar kode te reja, nje gjuhe te re.
Eshte e vertete qe jo te gjithe artistet jane te talentuar, por gjithashtu jo te gjithe te talentuarit jane artista!
Une mendoj se ajo qe i vulen ne ditet e sotme nje krijimi “ART” eshte pikerisht ai “le discours” qe e shoqeron. (kete mbeshtetje teorike e ben vete, e ben agjenti ose e bejne mediat).
Aksionin e Flakes e pershendes, pasi ideja eshte e bukur, por mendoj qe eshte e paplote pasi mungon mbeshtetja teorike qe kerkon vepra e saj, ai discours qe jep Flaka eshte konfuz, madje ben contre-sens.
(intervista ka probleme nga ana gjuhesore, ndoshta e kam keqkuptuar une).

Grupi: “kjo s’eshte art…kjo eshte entertainment”
Cili eshte synimi i artit? mos u ndje i zhgenjyer, por Art = Entertainment (zbavitje (fr.divertissement)!!!

“Cdo ekspozite ka standarte per tu pranuar dhe kjo eshte krejt normale! Keto jane thjesht aspekte administrative dhe s’kane te bejne me artin, pra ajo qe thote flaka haliti “ekspozite konformiste” nuk qendron, pasi ne ate ekspozite mund te kete patur punime vertet origjinale. Marrim nje shembull: nese ne nje ekspozite pranohen vetem punime le te themi kubiste dhe ti shkon e paraqitesh me nje punim impresionist, nuk ke pse te revoltohesh kur te refuzojne pasi gabimin e ke ti; ke trokitur ne porten e gabuar. Po keshtu dhe Flaka.
Me kete lloj perceptimi qe ka Flaka per ekspozitat, atehere ajo mund te krijoj konflikt me te gjithe kuratoret duke u justifikuar pas “antikonformzimit” te saj.”

E kuptoj idene tende, por kjo ndoshta do te te beje te kuptosh me mire diskursin e Flakes.

http://kolektiviza.wordpress.com/2007/12/10/hapesira-konformiste-cmimi-muslim-mulliqi-2007/

Bukur, por vete puna, a nuk eshte akt? Ne qofte se po flet per punen si objekt, atehere ajo jo vetem qe ka prodhuar objektin, por ky objekt arti eshte edhe i fetishizuar si objekt. Ironike kur cmimet e objekteve te artit jane ato qe krijojne edhe me teper fetishizim. Mos ndoshta ky fetishizem qe ka sjelle flaka godet edhe kete fenomen disi? Asgje s’eshte pergjithmone, as objekti i artit.

Pervec kesaj, me duket se Flaka ngre nje ceshtje shume te rendesishme ne lidhje me raportin artist kurator me duket mua, dhe duke ngritur kete ceshtje, vazhdon t’i meshoje te njejtit diskurs mbi formen. Ne qofte se puna e nje artisti nuk eshte ne komform me konceptin kuratorial, atehere kuratori nuk ka te drejte, me duket mua, t’a ndryshoje formen e punes. Mund te mos e pranoj punen brenda formes artistike te kurimit, por jo te perpiqet t’a ndryshoje, sic thote Flaka se eshte perpjekur kuratorja.

Ndersa persa i perket diskursit teorik, puna eshte qe keto Bolet, kane kryer nje udhetim brenda formes aq cmendurisht formale te Odisese duke u perpjekur te gjejne ne formen e Itakes galerine ku do ekspozoheshin, dhe elementet narrative te kesaj odieseje, Flaka i ka shprehur ne interviste. Une nuk jam edhe aq dakord me ty kur thua se eshte mangesi nga ana artistit mosmbeshtetja e objektit artistik me teori. Arti eshte eksperience, dhe e vetmja gje qe artisti ka per detyre te ofroje eshte pikerisht kjo odise personale eksperiencash. Konkluzionet teorike nuk jane e thene te ofrohen prej artistit, apo per me teper, te jene shtyse krijuese per artistin. Le te merren teoricienet si puna ime dhe puna jote me kete pune. Ne kete aspekt mua me duket se kjo pune e Flakes eshte ne nje kulm sinqeriteti artistik, te cilin kam frike se nuk do te jete ne gjendje t’a riprodhoje. Perndryshe, qofte kjo pune vete testi qe Flaka duhet te kaperceje.

Artistja, eshte Flaka ne kete rast.
Kuratorja i thote Flakes, ndryshoje krijimin tend, sic dua une.
Artistja thote, O kuratore, nuk e ndryshoj, eshte krijimi im… jo i yti, i kam vene emrin tim.
Sigurisht, krijimi i Flakes, apo i cdo artisti, do te ndryshohet ne nje menyre apo ne nje tjeter (venja ne muze, etiketa e vleres, ne cilin muze, kush e komentoi, kush e fotografoi, drita, hapesira, degjimi, etj, etj.), Flaka keto i merr parasysh,
Ajo qe Flaka nuk pranon, eshte pikerisht regjimi komunist mbi artin: “po ta rregullosh ne filan vend, mbase…”, domethene nje autoritet qe imponohet, nga dikushi… ashtu sic imponohej ne kohen enveriste. (Nese dua te botoj disa poezi, dhe botuesi me thote, mire ta botoj, por ndryshoje kete ketu, edhe hiqe kete ketu… bam-bum… s’eshte e drejte fare. Apo jo? Eshte puna ime, botuesi le te merret me punen e vet.)

Sa per konformizmin dhe antikonformizmin …
Varet dhe nga lloji i artit…

Ne letersi, per shembull Prusti donte te shkruante nje liber (dhe njecke shkruajti, ndonese 3000 faqe), me qellimin e madh se po zbulonte nje univers krejt tjeter. Per kete ai ndoqi recetat e riprodhuara me shumice sidomos ne shekullin 17, ne France, ne te cilat jepen udhezimet se si nje artist duhet ta mposht vdekjen me ane te artit. Domethene, per Prustin, nuk ishte thjehst qeshtje frymezimi, krijimi, zbavitje…. por nje lufte per jete a vdekje, pasi ai e besonte se me ane te librit te tij ai nuk do te vdiste kurre. Por qe Prusti te mos vdiste pas vdekjes fizike, duhet qe ai te arrinte nje krijim te atille qe mos te shuhej, domethene dicka te vyeshme dhe impresionuese (etj etj. ) per njerezimin, nje liber i lexueshem, ne kohera.
Prusti e terhoqi menjehere publikun ne fillim te shek. XX me stilin ndryshe, me botekuptimin prustian, aq i gjithanshem. Mirepo pastaj publiku, euuuu, u befasua em lufterat boterore, edhe e humbi interesin ne botekuptime universale; publiku tashme kishte dhimbje stomaku nga filozofia borgjeze, etj etj, ndaj tha, ik o Prust na le rehat, se s’do te jap nje muaj nga jeta ime epr te te lexuar ty. Publikut i interesonte tashme, surrealismi apo abstraktioni (stili i Balzakut, eu, u be i merzitshem). Mirepo, kritiket, te cilet dihet shume mire, jetojne ne saje te te ‘medhenjve’ (shpesh te medhenj sepse ate etikete kane marre), nuk e lene Prustin menjane, perkundrazi, sepse ai e ka vene nje gur te mire ne letersi, ashtu sic e pati vene Sheakspeare e te tjere me radhe.

Tani ku dua te dal me te,

Nese nje autor i ri, fillon e shkruan si Prusti, domethene mundohet te tejkaloje stilin Prustian, do te ishte jo vetem konformist por i deshtuar… Ate gur e ka vene Prusti. Nga ana tjeter, nje autor nuk mund te jete kurre 100 % antikonformist, sic e thane me lart, edhe Prusti ishte konformist ne shume raste (pse, sepse Prusti kishte marre ‘hua’ kaq shume nga te gjithe autoret e meparshem).

Dihet qe letersia shitet,
Mirepo dihet gjithashtu se shkrimtaret e med