Ëndrra

Të kujtohet ndonjëherë plazhi

Tre ëndrra fëmijësh që shiu ka shplarë nga rëra e bregut

Trishtimi i syve të një balerine

Që ngrihet majë gishtash në një përqafim të pafillueshëm

Nuk di a i mban mend dallgët e dimrit

Përplasjen e butë në brigjet e përbaltura

Përplasjen e ashpër në shkëmbinjtë ku askush, janarit nuk guxonte t’afrohej

A i mban mend pemët, pemën tonë ku mbrëmjet i prisnim kacavarur nëpër degë?

Ecnin dy gra, të dyja të përhimta

Aq të heshtura ishin sa në horizont nuk dallohej

Se cila ishte mjegulla, e cila ishte gruaja

Ecnin dy gra buzë detit, dy nimfa oqeani

Të dyja heshtjen e njihnin mirë, të tingujve armike ishin

Nuk donin të prishnin zhurmën e këndshme ngjyrë deti

Ndaj pëshpërisnin

Flisnin me zë të ulët, me timbër thashethemi

Cilët na qenkan këta kalamaj

Që kanë ardhur në det në mes të janarit

Cilat na qenkan këto egërsira vocërrake

Më shumë zhveshur se mbuluar me leckat e tyre ngjyrë guri

Cilët?

Ejani, ejani tek ne

Largohuni, largohuni që nga bregu i detit

Ejani mes nesh të bëjmë thashetheme, të flasim përzishëm për jetën

Ejani…

…Pastaj në mes tymit të shenjtë

Hapëm sytë e u gjendëm larg bregut

Rrethuar nga letra të verdha

E nga stilolapsë, stilolapsë që s mbaronin rreth teje, rreth meje.

Tym, tym mos u davarit

Mos më ler ta shoh vajzën drejt për së drejti

Ajo është aq e bukur sa unë kam nevojë për perden tënde magjike

Mos u largo prej nesh o tym

Ajo është një kukull që une e kam nxjerrë nga raftet e bibliotekës

I ka flokët e kuq, e faqet e shëndetshme

Është e përkëdhelur, e hijshme, epshore

Të lutem o tym mos u largo prej nesh

O kukull që dole nga mesi i librave të mi

Më lër të të puth…

Fëmijët largohen, tymi davaritet e unë rend, rend pas tyre

I arrij, e vazhdoj të rend me ta

I kaloj, e sërish rend, ndërkohë që tashmë as tymi, as fëmijët

Nuk munden të më kapin

Të shpejtë e kam hapin

Si një Prote ndërroj format në subkoshiencën time

Thërras në ndihmë tymin edhe ujin

Rigjendem në ëndrrën e tretë në një shkretëtirë

Mes rërës diellit e akullit, tej syve të deveve

Rëra që ngrihet ajrit tërhequr lart prej erës

Buzët ngjyrë qershie që eklipsojnë herë herë hënën

I vetëm, pa ty, pa akuariumin tim, pa peshkun

I vetëm, i rrethuar nga mijëra njerëz të panjohur me të cilët nuk shkëmbej dot

Asnjë fjalë

Mobilje të errëta, mobilje ngjyrë lajthie

Sixhade Samarkande, thekë të gjatë e të artë, aromë vanilje

Dhe unë vetëm, në mes të shkretërirës

Pa mikun tim të mirë, tymin

Cila është eksperienca e ngjyrës a e shijes

Që në vetvete nuk e përmbledh vetminë

Cila është pamja më e bukur që nuk shëmtohet

Kur heqim perden e shumëfishte të tymit

Kush është kukulla jote, kukulla ime, të ç’ngjyre i kanë flokët?

Dergoje artikullin me email Printoje artikullin

85 Komente

  1. bela thotë:

    14 August 2008 @ 12:44 pm

    do te kisha deshire nje sqarim te vogel “seminar -proze” se cila perfqason kukullen per autorin?

    studente gjuhe-letersie kam qene por me kete poezi ngela ne klase sepse sgjeta asnje qosh ku mund te zbertheja enigmen metafore.

  2. emigrant thotë:

    14 August 2008 @ 1:53 pm

    bela, per keto pune kemi tabir sarajin ne.

    ah, whatever! :(

  3. MC thotë:

    14 August 2008 @ 1:56 pm

    Mu desh ta lexoja dy here, dhe heren e dyte me ngadale duke perfytyruar imtesisht cdo detaj qe autori/ja pershkruan dhe me pelqeu tej mase.

    Nderthurja e endrrave dhe zhvillmi/zhndrrimi i autorit njekohesisht eshte shume i arritur. Faktikisht, asnje epitet qe perpiqem ti ve nuk eshte plotesisht i sakte per kete krijim vecse dua te them se me la mbresa.

    I vetmi sugjerim qe kam eshte zevendesimi i fjales kukull me nje fjale tjeter psh bukuroshe. Kjo sepse kuptimi i pare i fjales kukull eshte loder me tipare femerore dhe feminore, c’ka nuk mund ta perfytyroj si epshore aspak. Ky eshte thjesht mendimi im. Ndoshta autori/ja me qellim e ka perdorur kete fjale (shpresoj qe jo). Nejse ky eshte thjesht mendimi im.
    Pergezimet e mia sol-nox!
    MC

  4. flokenaja thotë:

    14 August 2008 @ 2:00 pm

    Tym, tym mos u davarit
    Mos më ler ta shoh vajzën drejt për së drejti
    Ajo është aq e bukur sa unë kam nevojë për perden tënde magjike
    Mos u largo prej nesh o tym
    Ajo është një kukull që une e kam nxjerrë nga raftet e bibliotekës

    besoj se thelbi eshte ne keto rreshta mesiper… dhe ne friken e autorit/es ne perballjen me relitetin zhgjenderr… ( mund ta kem kuptuar gabim) por une keshtu e pikturova ne mendje kete poezi

  5. bela thotë:

    14 August 2008 @ 2:34 pm

    Dhe diten e shtate

    ra e pushoi

    e na duhet te punojme

    se Shqiperine s’na e mbaroi

    ashtu si ne e duam

    pa dhe Krishtin na e coi

    te na pajtoje!

    e islamin mbi koke

    e me vone nje mbret

    e me pastaj nje fashizem

    nazizem e komunizem

    e i “gezuam” te tere!

    po si thote plaku

    ‘’shtate krajla erdhen

    por vend nuk zune

    ne kete krahine”

    se vec ti e une bije e Saja

    duhet te punojme te shtaten dite

    here shtate mbi shtate

    se Shqiperine s’na e mbaroi

    ashtu si ne e deshtem!

    Ps. autori SKENDER CUPISHTI( LIBRI - DRITARE MERGIMI)

  6. XYZ thotë:

    14 August 2008 @ 2:38 pm

    Me pelqeu kjo poezi. Me duket si pene e stervitur. Por qe te hyj e te marr vesh gjithçka ç’thuhet aty, kete s’mundem. Poezite jane ose te thjeshta qe i marrin vesh te gjithe, ose te veshtira qe nuk i merr vesh askush. Ne te dyja rastet, poezia do te marre kritika : ne rastin e pare ngaqe teper e thjeshte dhe keshtu shkruajne te gjithe, dhe ne rastin e dyte ngaqe teper e veshtire dhe poezia nuk shkruhet keshtu.

    Megjithate, ndjesia qe te le kjo poezi eshte goxha e kendshme dhe ngacmuese. Pershendetje.

  7. emigrant thotë:

    14 August 2008 @ 3:52 pm

    Poezite jane ose te thjeshta qe i marrin vesh te gjithe, ose te veshtira qe nuk i merr vesh askush.

    Dmth asnje gje ne mes, fare?

  8. bela thotë:

    14 August 2008 @ 4:00 pm

    poezine jo cdo lloj niveli apo shtrese e kupton per nje njeri qe ka shpirt poetik pamvarsisht se mund te jete (mekanik,shofer,doktor, politikan etj etj) jo vetem qe e kupton por dhe e kenaq dhe e qeteson shpirterisht.

    Eshte si puna e kenges mendoj une, personalisht sdi te kendoj ama per te kercyer me ke per cdo lloj muzike qe di ti pershtatem sepse melodia nuk me kalon direkt ne trup por me kalon ne shpirtin dhe une i jap jete me levizjet e mia

    lere lere se e pershkruva mos o zot kur tja kepusi ndonje ketu -bela ja ke fut kot ahahahahah

  9. i riu thotë:

    14 August 2008 @ 7:48 pm

    bukur!!!
    ku mund te gjej poezi te tjera ne blog?

  10. e vjetra thotë:

    15 August 2008 @ 12:04 am

    i riu, shih http://www.peshkupauje.com/category/letersi/

  11. xhenius thotë:

    15 August 2008 @ 10:29 am

    Jo,jo Bela e ke shpjegu sh.mire(simbas meje) ja hodhe ket rradhe.e bukur prurja.flm.

  12. flokenaja thotë:

    15 August 2008 @ 10:46 am

    Poezite “e veshtira” kerkojne te jesh i pajisur me mjetet perkatese, mendoj une: “me fantazi te harbuar”… eshte nje lloj si nje femre, ne dukje me pamje normale, te ciles, meshkujt duhet t’ia kerkojne bukurine…

  13. bela thotë:

    15 August 2008 @ 11:02 am

    xhenius flm.

    Mirmengjesi te gjitheve!

    Une mendoj se veshtiresia qendron tek poeti i cili mundohet te kete te ballancuar talentin dhe qenit njeri , nuk eshte aq e thjeshte ne dukje.

    Petro Marko (poeti im qe e favorizoj shume) i bazohej kesaj me lart dhe thoshte; “”"”Nqs do te mundohemi te bejme asgje tjeter pervec artit , me siguri kurre nuk do te krijojme as art”

    per mua e goditur

  14. bela thotë:

    15 August 2008 @ 11:37 am

    mirmengjes flokenaja!

    Sa per poezi te veshtira ne moshen 18 vjece kur fillova te lexoj Martin Camaj me duhej ti kthehesha nga 5 here ti lexoja serish poezite e tij , mbase e kishte fajin ajo qe une si kuptojsha mire fjalet me dialekt veriu por sot me duken aq te bukura dhe te thella

    Endrra nuk e di pse me ngjason pak me stilin e Camaj

    “Udhetari,njeri i thjeshte, as teper i urte ,as poet, ndezi zjarmin e fikun ne hinin djege e perdjege ne voter.
    Zgjoi tingujt e ujit prej gjumit e preku rrezet e diellit ne syzit e bimes ne dritare.
    Dicka ish ndale ne ajer e priste ne heshtje si shpate per te ra.
    Vetem atehere u kujtue se koha nuk kishte kthye bashke me ne te plang”.
    (Koha e humbun. M.Camaj)

  15. XYZ thotë:

    15 August 2008 @ 11:45 am

    Ju keshilloj te lexoni Stéphane Mallarmé, “Arti per te gjithe”. Mund ta gjeni nga e nesermja ne faqen time letrare. Aty ka ca pergjigje mbi poezine. Pershendetje.

  16. lexuesi tjeter thotë:

    15 August 2008 @ 12:42 pm

    Poezi pa lidhje. Figura qe nuk ngjisin. Por eshte mire qe ka larmi ke Peshku ;) .

  17. bela thotë:

    15 August 2008 @ 3:55 pm

    Mos thuaj pa lidhje por ka nevoje per rikuperim ose perforcim artistik ne vija te barabarta dmth ne rimen me kuptim,

    pse jo mua me duket se ka emocion aty.

  18. lexuesi tjeter thotë:

    15 August 2008 @ 4:32 pm

    Emocion mund te kete, s`e ve ne dyshim. Por cdo gje e thene ose e shkruar ka emocion, teorikisht, vec varet se cfare amplifikimi apo rezonance ka. Ne kete kuptim, shprehja [ka emocion] s`ka dhe aq vlere per te gjykuar bukurine artistike te nje poezie. Verejtjen tende, bela, qe kjo poezi “ka nevoje… per perforcim artistik ne vija te barabarta dmth ne rimen me kuptim,” une s`e marr vesh, te me falesh. Pastaj, pse me keshillon se cfare duhet te them? Mund te ve doren ne zjarr qe ka emocion pas asaj keshille/urdher. :D

    Të kujtohet ndonjëherë plazhi

    Tre ëndrra fëmijësh që shiu ka shplarë nga rëra e bregut

    Mua, imazhet qe me krijohen te cytura nga fjalet e kesaj poezie, s`me thone ndonje gje, pervecse njefare grotesku, por dyshoj qe grotesku eshte synimi i drejtperdrejte i autorit. Pse tre? C`forme paska nje enderr femije, per me teper e shplare nga shiu prej reres se bregut? A ka naj mundesi qe era te fryje prape dhe t`i mbuloje keto endrra paq?

    Trishtimi i syve të një balerine

    Që ngrihet majë gishtash në një përqafim të pafillueshëm

    Perqafim i pafillueshem?! I pafillueshem prej kujt? Dmth kujt i perket veprimi i perqafimit te pa filluar? Si mundet nje balerine te ngrihet ne maje te gishtave, e per me teper, ne nje perqafim qe me ne fund eshte i pafillueshem. Ah po, ajo ka trishtim, dhe gjithcka justifikohet, sepse…. ka emocion. A e tha dikush se nga doli nje balerine ketu? C` do behej sikur te ishte nje akrobate, apo bareshe me dele, a do ishte i njejte trishtimi?

    Nuk di a i mban mend dallgët e dimrit

    Përplasjen e butë në brigjet e përbaltura

    Përplasjen e ashpër në shkëmbinjtë ku askush, janarit nuk guxonte t’afrohej

    Shohim ketu se ne pak rreshta, kapercehet nga nje imazh ne tjetrin, gje qe ne vetvete nuk eshte domosdoshmerisht e paarrire, por ketu mua me jep pershty[pjen e nje mishmashi. Por te vijme ke citimi. Brigje te perbaltura?! A ishim ne plazh? Qekur rera behet balte?! Pastaj nuk shoh pse dallget e dimrit do u perplaskan bute ne breg, por ama ashper ne shkembinj, ku, na thuhet, qe Janarit askush nuk guxonte te afrohej. A mos valle ne ndonje muaj tjeter, ndokush guxonte t`afrohej, edhe nese deti ishte po ashtu i eger?!

    A i mban mend pemët, pemën tonë ku mbrëmjet i prisnim kacavarur nëpër degë?

    Ecnin dy gra, të dyja të përhimta

    Aq të heshtura ishin sa në horizont nuk dallohej

    Se cila ishte mjegulla, e cila ishte gruaja

    Kush eshte ai/ajo qe i pret mbremjet varur neper peme, dhe pse?! Pastaj, nga ky imazh papritur kalohet ke dy grate, te perhimta te dyja, kushedi pse, dhe heshtja e tyre ka gjithashtu edhe vetine t`i maskoje (!) e t`i beje te ngatarrueshme me mjegullen qe kushedi nga na doli tani ne fund.

    Hej, keshtu deri ne fund te kesaj permbledhjeje fjalesh, por s`kam me ndermend te vazhdoj me gjate, bela, se besoj se e kupton ku e kam llafin. Jo cdo zderhallje fjalesh eshte poezi, art, ose emocion.

  19. OMG thotë:

    15 August 2008 @ 5:49 pm

    lexesi tjeter,
    cfare i ke bere poezise keshtu? kesaj i thone ta coptosh dhe maskrosh poezine.
    Po,
    ka perqafim te pafillueshem sigurisht. Eshte perqafimi i mbetur ne potence, perqafimi i parealizuar kurre, por i menduar dhe stermenduar ne mendje dhe sigurisht qe mund e ngrihet balerina ne maje te gishtave dhe madje mundet edhe te fluturoje ne ajer. Edhe sikur te ishte ndonje bareshe apo akrobate ( sa per delen ndoshta ti mund te kesh me teper eksperience) po e njejti pikellim do vinte nga nje perqafim i pafillueshem, por autori per aresye te tijat ka vene balerine dhe nuk mund te na pyeste ne se cfare te vinte aty.
    Po,
    askush nuk ka thene qe rera behet balte sic e ke komntar ti. Po sigurisht qe ka dhe brigje te perbaltura sic ka thene autori dhe brigj shkebore, dhe brigje me likene dhe mushqe. Por sic e thua dhe vete me siper ato jane imazhe dhe nuk eshte e thene domosdosmerisht qe te jene reale. Ao jane si e sheh poeti realitetin dhe ajo qe lexuesit i mbetet nga imazhet eshte VETEM NDJESIA. Ndjesia e nje perlasje te bute dhe e nje perplasje te ashper, ndjesia e nje zhurme vale perkedhelese dhe e nje zhurme vale me tone me te larta.
    Imazhi i dy grave qe nuk dallohen nga rete eshte i lidhur me pjesen e poezise me poshte dhe nuk qendron aspak i varur.
    Nuk po them aspak mendimin tim per poezine, por me beri shume pershtypje menyra aspak profesionale qe e ke komentuar ti dhe prandaj tu pergjigja. Poezia para se te komentohet varg per varg e fjale per fjale MERRET SI E TERE, gje qe ti e ke anashkaluar. Me qellim?

  20. OMG thotë:

    15 August 2008 @ 5:51 pm

    OK. E shoh qe kam bere shume gabime ortografike ngaqe e kam shkruar shpejt. Gjithsesi thelbi kuptohet.

  21. bela thotë:

    15 August 2008 @ 6:00 pm

    lexuesi kjo eshte kritika jote vetjake ne prizmin tend dhe jo cdo lloj personi mund te kritikoje letersine artistikisht

    S’eshte nevoja tia mbushim mendjen njeri-tjetrit, thjeshte shuajme kureshtjet duke qartesuar dhe idete e njeri-tjetrit( ne kete rast ty).

  22. lexuesi tjeter thotë:

    15 August 2008 @ 6:09 pm

    OMG,

    c`me drejtohesh sikur me ke prere kerthizen? Po flasim per poezine ne fjale, dhe mund te m`i kursesh keshillat personale e kunjat me dele.

    Poezine e shqyrtoj si te me teket mua, sepse po them mendimin tim. Kjo do te thote qe t`a marr pjese me pjese, fjale me fjale, e ta egzaminoj sipas midese time. Mideja ime thote qe kjo me lart eshte nje katrahure imazhesh, qe lexuesi i shkrete nuk ka tabele plasteline ku t`i ngjise bashke.

    Nuk po them aspak mendimin tim per poezine

    Cudi, se deri para se te nxirrje kete… thenie, me kishe shpjeguar/justifikuar gjere e gjate se c`ka dashur te thote autori me ato imazhe…

    por me beri shume pershtypje menyra aspak profesionale qe e ke komentuar ti

    Deklarova gjekundi se “Degjoni o milet! Ky eshte komenti im, dhe do jete Profesional!” ? Jo, thjesht parashtrova ate menyre sesi e perceptoj une ngjizjen e nje poezie, e per kete gje ti s`mundesh te me caktosh sesi duhet te bej.

    Poezia para se te komentohet varg per varg e fjale per fjale MERRET SI E TERE

    Thote kush, mo OMG? Cila shkolle mendimi estetik e paska parashtruar e vene me themeli` qe duhet bere keshtu?!

    gje qe ti e ke anashkaluar

    Per cudi, nese te hante shume meraku per “poezine” me lart, do beje mire te jepje mendimin tend, e jo te merreshe me sqarimin nje per nje te verejtjeve te mia. Me duket se je ti ai/ajo qe anashkalon dhenien e mendimit per poezine, ne teresi apo vecanti, dhe ne vend kesaj rri e me tregon mua si u kritikokerka poezia.

    Me qellim?

  23. bela thotë:

    15 August 2008 @ 6:09 pm

    lexuesi skam lexuar kurre nje kritike kaq te varfer duke i marre zberthimet me togfjalesha sic i ke marre ti , me vjen keq te ta them por mos u zemero thjesht mundohu te kuptosh se kritika sbehet ashtu si mundohesh ti.

    pastaj une thashe qe poezia ka nevoje per mendimin tim per pak perforcim artistik , po ti sme paske kuptuar.

    gjithsesi shpresoj te kuptohemi dhe jo te bejme te mencurin, nuk po provoj ta bej me beso.

    respket.

  24. lexuesi tjeter thotë:

    15 August 2008 @ 6:11 pm

    S’eshte nevoja tia mbushim mendjen njeri-tjetrit, thjeshte shuajme kureshtjet duke qartesuar dhe idete e njeri-tjetrit( ne kete rast ty).

    falemnderit per qartesimin, bela, keshtu ma shojte kureshtjen, dhe fare tangent, edhe mbushe mendjen.

  25. lexuesi tjeter thotë:

    15 August 2008 @ 6:20 pm

    bela, me duket mendjemadhesi t`i thuash dikujt se “s`behet ashtu kritika e poezise” kur dikushi s`te ka kerkuar ty mendim sesi behet kjo kritike, dhe e dyta, pa thene sesi u dashka bere. C`domethene perforcim artistik, meqe ra fjala? Si do e sygjeroje autorin ta bente kete gje? Na e thuaj, meqe je shume e sigurte si behet kritika.

    Llogjika, por edhe shkolla qe kam bere, me diktojne qe nje imazh, nje togfjalesh me te cilin krijohet metafora/imazhi, duhet te rezonojne me imagjinaten dhe perthithjen qe i krijohet lexuesit nga nje poezi apo shkrim. Kur ato nuk rezonojne, sepse imazhet s`kane domethenie me vete, e lere me pastaj, te bashkengjitur me te tjere, atehere kemi te bejme me nje pjesez te cilen nuk ja vlen barra qerane te merresh, ne teresi apo detaj.

  26. bela thotë:

    15 August 2008 @ 8:18 pm

    lexuesi mbetet gjithesi mendimi thjesht i yti mos merr zjarr kot

  27. lexuesi tjeter thotë:

    15 August 2008 @ 9:19 pm

    bela, s`e kuptoj ku paskam marre zjarr, edhe kot madje - une t`u pergjigja per ato qe me drejtoheshe, dhe te kerkova te japesh versionin tend te interpretimit…

    Eshte qesharake sesi kerkoni diskutim, e pastaj terhiqesh pa dhene asnje argument, dhe duke thene sikur ky ketu te ishte forum kalamajsh kopshti “mos merr zjarr kot!”

  28. XYZ thotë:

    15 August 2008 @ 11:04 pm

    @ Lexuesi tjeter :

    Nuk dua te nderhyj ne menyren tende te komentimit te poezive, por do te doja te terhiqja vemendjen ne dy pika :

    1 - Menyra e komentimit FJALE PER FJALE te poezive perdoret VETEM E VETEM atehere kur ne e njohim plotesisht jeten dhe vepren e autorit.

    2 - Per ata autore qe nuk i njohim, as jeten dhe as vepren, komentimi behet ne pergjithesi, ne fryme te poezise dhe ne ndonje percjellje ndjenje. Por nuk mund te shkojme me tej.

    ___________

    Te komentosh nje varg si psh te Eluard :

    TOKA ESHTE BLU SI NJE PORTOKALL

    te duhet te njohesh me rrenje e dhemballe poezite dhe jeten e Eluard. Perndryshe, Eluard na rezulton nje kokeçekiç qe flet gjepura.

    Ishte thjesht nje verejtje miqesore sepse e shoh qe kjo menyre keshtu do te shkaktoje shume debate KOT dhe te PANEVOJSHME.

    Salut.

  29. bela thotë:

    16 August 2008 @ 4:50 am

    te argumentoj ‘kritikat” e tuaja?

    te me ndjesh.

  30. lexuesi tjeter thotë:

    16 August 2008 @ 5:40 am

    jo, bela, te argumentosh interpretimin tend te poezise. Kritikat e mia i argumentoj vete. Ti nderkohe leri keto pozat, po deshe.

    Te kam ndjere, por s`po e komentoj ate gje… Mirembec!

  31. lexuesi tjeter thotë:

    16 August 2008 @ 11:26 pm

    XYZ,

    flm per komentin - nuk jam aspak dakort me te, Eluard apo jo sjelle si ilustrim. Me duket se ka njefare pershpejtimi per te gjykuar mendimet e hedhura prej meje persa i perket kesaj poezie vecanerisht.

    “Close reading”, leximin e imet, nuk ja bera kesaj poezie per te treguar si kritikohet poezia, por ne rastin konkret per te treguar qe kur kuptimshmeria dhe rrjedha e imazheve nuk ngjisin ne shkalle te vogel, ato nuk pjellin ndonje gje me vlere artistike ne shkalle te gjere (teresia e poezise).

    Ftoj miqesisht te m`i kursesh leksionet dhe didaktizmin sesi kritikohet poezia apo ndonje veper arti. Pervec mendjemadhesise qesharake qe pjell paramendimi qe tjetri nuk mund ta dije nderkohe, apo s`ka bere nderkohe vite shkolle pikerisht per kete gje, nderhyrja jote me duket tipike ala - shqiptare, gje qe fatkeqesisht tregon se edhe dikush si ti qe eshte shkolluar dhe eshte marre kaq kohe me perkthime e kulture komunikimi, nuk arrin t`i permbahet atij kodi fillestar etike i cili eshte ngritur jo mbi paragjykime.

  32. XYZ thotë:

    16 August 2008 @ 11:55 pm

    @ lexuesi tjeter : Nuk e kuptoj fare “agresivitetin” tend me cilesime krejt te panevojshme. Ne postimin tim, une nuk jam marre aspak me kategorizimin tend neper grupe : mendjemedhenj, tipike à la shqiptare, etj ; nuk merrem me kesi debatesh. Une thjesht vura ne dukje qe nje poezi komentohet fjale per fjale dhe rresht per rresht VETEM ATEHERE kur kemi tere vepren e autorit perballe dhe kur ia dime jeten ne maje te gishtave. Perndryshe, çdo rresht i nje autori te panjohur do te na duket arabisht.

    T’i thuash nje autori te ri te panjohur qe “pse ishit tre vete te kacavjerre ne ate peme, dhe per çfare benit ashtu”, kjo do te thote qe jemi futur ne qorrsokake pa te ardhme.

    Kur lexojme nje poezi te te nje panjohuri, e vetmja gje qe duhet te kemi parasysh eshte kjo : a na kujton gje neve kjo poezi apo jo.

    Kurse kur lexojme nje poezi te nje te njohuri, atehere pyetja me lart kthehet ne pergjigje : autori flet keshtu sepse, ne jeten e tij, ai pati bere kete dhe ate, qe deshmohet ne filan poezi te vitit kaq e aq.

    Pershendetje, dhe nuk dua aspak te nderhyj ne menyren tende. Ketu shkruaj per te tjere.

  33. Peshku Fluturues thotë:

    17 August 2008 @ 12:02 am

    Ketu shkruaj per te tjere.

    o XYZ. Pse nuk provon ti ofrosh karshi nje cmimi mendimet e tua. Keshtu edhe e merr vesh se sa e kane vleren e tregut, edhe te tjeret i le rehat nga budallalleqet?

  34. XYZ thotë:

    17 August 2008 @ 12:10 am

    Po pse u ngute o Peshk ? Nuk ishte as per ty, mund te vazhdosh rrugen.

  35. Peshku Fluturues thotë:

    17 August 2008 @ 12:28 am

    OK. Me fal. Tjeter here veri emrat e nxenesve se po ngaterrojme klasat!

  36. lexuesi tjeter thotë:

    17 August 2008 @ 12:57 am

    XYZ, shoh qe nuk kupton, me dashje apo jo, ato qe thashe. Si pasoje, you`re barking up the wrong tree, to put it mildly. Vazhdon leksione qe s`ti kerkoi kush… nuk di c`tjeter te te them, vec leksion te mbare!

  37. Anonim thotë:

    17 August 2008 @ 9:30 pm

    Te komentosh nje varg si psh te Eluard :
    TOKA ESHTE BLU SI NJE PORTOKALL
    te duhet te njohesh me rrenje e dhemballe poezite dhe jeten e Eluard. Perndryshe, Eluard na rezulton nje kokecekic qe flet gjepura.
    ………………………………………………………………………………..
    XYZ nese e njeh me rrenje e dhemballe poezite dhe jeten e Eluard, te lutem na e komento fjale per fjale vargun né fjale, keshtu perftojne edhe te tjeret qe nuk e njohin, dhe qe natyrshem i’u duket nje kokecekic ngjyre blu qe flet gjepura ngjyre portokalli.

  38. XYZ thotë:

    18 August 2008 @ 1:24 pm

    @ anonim :

    Dihet qe Eluard ishte nje surealist. Poezite e tij jane te mbushura me metafora dhe simbole dhe nuk flasin asnjehere drejt. Vargjet e tij duken te pakuptimta, te palidhura, por kjo eshte thjesht nje iluzion. Kane dhe madje goxha kuptim.

    Kete titull poezie, Eluard e ka marre nga goca e vet 10 vjeçare me naivitetin e saj feminor.

    E ç’ka bere pastaj Eluard ? Ka bere ate qe ka thurur nje poezi dashurie. Per ke e ka thurur ? Per Gala, te dashuren e tij. E njejta Gala qe u be me vone dashnorja e Salvador Dali. Kur e ka shkruar kete poezi, Gala ka qene duke i lene shendene Paulit.

    Te vijme tek vargu :

    TOKA ESHTE BLU SI NJE PORTOKALL.

    Po te germojme pak, shohim perafrimin e pare : toka eshte blu e rrumbullaket, toka eshte nje trup qiellor. Po perse portokall dhe jo shalqi ? Sepse portokalli eshte ngjyra e tokes kur dielli flakeron mbi te. Po tjeter ? Po, portokalli po aq eshte freskues sa dhe bluja e ujit, po aq gjallerues dhe po aq jetesor. (Nuk pijne kot njerezia leng portokalli ne mengjes)…

    E keshtu me rradhe.

    Tani te rikthehemi te poezia e autorit/autores tone me lart. C’te dhene kemi per te ? Asgje. As kush eshte as ç’ka shkruar. E nga do te futemi neve ne figurat e saj ? E shumta qe mund te bejme eshte te ndjejme njefare atmosfere, te na ngjalle ne koke disa imazhe (qe per mua e ka realizuar me se miri). Por qe te hyhet te ftillohet fjale per fjale - pse tre dhe jo kater, pse ne dege te molles dhe jo ne dege te ftoit - keto jane te teperta dhe lenduese per autorin. Sepse ai/ajo nuk do te rrije ketu tani te na tregoje jeten e vet per te na shpjeguar figurat nje nga nje.

    Shendet e te mira.

  39. Anonim thotë:

    18 August 2008 @ 4:07 pm

    Nuk komentoj poezine surealiste te poetit ose poetes se mesiperme jo pse nuk e njohim as cfar gjinie eshte, as pse ve ne dyshim se vargjet mund te krijojne atmosfera ne koken tone dhe as pse po na lendohet autori/autorja (nuk besoj t’a kete shternguar njeri te nxjerre ne pazar frymzimet e veta intime). Aq me teper kur dihet qe surealistet nuk ishin delikate as me veten, as me poezine e as me publikun, madje ne disa raste ishin tejet provokatore dhe deri fyes; ne disa raste kane pasur pune me drejtesine dhe policine, te cilat kane nje menyre krejt specifike te njohjes me rrenje dhe dhemballe te jetes se njerzve. C’fare me intereson te komentoj tani eshte spekullimi i nje kritike sureale qe perpiqet te gjeje pa tjeter kuptime te fshehta aty ku, perkundrazi, eshte luftuar kuptimi, madje me agresivitet eshte synuar shkaterrimi i kuptimit. Prandaj ne keto raste kritika ben art mbi artin, cfare ne fakt ke bere edhe ti ne postimin e fundit ku paraqit si diagrame logjike nje kuader surealist me goce, Gale, Dali, portokall, shalqi, qiell, toke, uje blu etj. Pra kritika duke u shtirur se jep kuptime te thella – pak rendesi ka me vetedije ose pa vetedije – behet nje perzgjatim mimetik i poezise, ne te cilen gjen pretekstin dhe justifikimin per t’a shpartalluar krejt kuptimin dhe njekohesisht veten, institucionin qe ne parim duhet te gjeje, zhvilloje dhe ruaje kuptimin. Te siguroj qe edhe une, ne kete rast nje kritik ne katror (kritik i kritikes), sec ndjeva nje atmosfere te lezecme ne koke nga fraza e postimit tim: “(Eluard) duket nje kokecekic ngjyre blu qe flet gjepura ngjyre portokalli”. Nje mendje ma thote se do t’i kish pelqyer edhe vete Eluard-it, nese ka qene vertet surealist (gje qe nuk kam s’i t’a di meqe nuk jam as kritik e as poet, madje as polic per t’i njohur poetet me dhembe e dhemballe).

  40. XYZ thotë:

    18 August 2008 @ 4:53 pm

    Anonim, nese me lejon, te keshilloj te lexosh konferencen e Heidegger Andenken (Kujtim), ku ai ka marre nje poezi te vetme te Holderlinit dhe e ka zberthyer ne plot 70 faqe liber. E ka marre fjale per fjale. Pse keshtu e pse ashtu. Mirepo, Heidegger ka qene njohesi me i mire i Holderlinit, librat e ketij te fundit kane qene tek koka e shtratit te Heideggerit. Dmth, kur ka ndermarre te komentoj kete poezi - fjale per fjale - ai ka hyre plotesisht ne koken e poetit.

    Po neve ketu, a kemi mjete qe te hyjme ne koken e poetit apo poetes sone ? Jo. Sepse kemi vetem nje poezi, dhe nuk dime asgje mbi botekuptimin e autorit, as per jeten e tij, per zhgenjimet, shpresat, gezimet dhe hidherimet.

    Personalisht, kur lexoj nje poezi te vetme te nje autori te panjohur, mjaftohem me pak fjale : ME PELQEN, me kujtoi kete dhe ate. Nese s’me ka kujtuar asgje, kjo s’do te thote qe poezia eshte e keqe, ajo mund te jete shume e mire pas 10 vjetesh kur te marr vesh per jeten dhe veprat e ketij autori.

    Prandaj dhe me duket tejet lenduese te qerosh fjale per fjale nje poezi te vetmuar te nje autori te panjohur.

    Per veten time, poezia me ka pelqyer, ka nje lloj atmosfere ne te qe me ben te ndihem diku aty. Por çfare ka pase ndermend autori me kete poezi, kjo eshte krejt jashte mundesive te mia.

    Pershendetje.

  41. Anonim thotë:

    18 August 2008 @ 5:53 pm

    Perseris qe nuk me intereson shume nje rast specifik poeti, qofte ky poeti/poetja jone ne shqytim, Holderlini, Poradeci apo Hasan Zyko Kamberi. Shqetsimi im eshte nese ekziston nje gjykim objektiv (sigurisht jo ne kuptimin e shkencave te sakta) ne vlersimin e nje poezie, apo mbetet puna tek thjeshte pelqimi personal sikur te ishte fjala per ndonje lloj marmalate, apo meqe e ka pelqyer Hajdegeri, gjykimi i te cilit, veshtire te kundeshtohet pa i’u kundervene fuqise madhore te Fyhrerit. Meqe e solle fjalen tek Hajdegeri, vertet ai ka qene njohes i mire i Holderlinit (si fjala vjen Kallulli eshte njohes i mire i Naimit ose K. Frasheri i Skenderbeut), por dyshoj qe “ai ka hyre plotesisht ne koken e poetit”, sepse po te kishte hyre “plotesisht” nuk do te kishte shkruar ese, intervista, konferenca etj, por do te vertitej i heshtur si fantazme rreth shtepise se marangozit mikprites, e me te ralle do te kepuste ndonje qyfyre artistiko-filozofike.

  42. XYZ thotë:

    18 August 2008 @ 6:23 pm

    Jo, kemi gjykim objektiv te nje poezie vetem e vetem atehere kur kete poezi e shohim si pjese te se teres. Psh, gjykimi i Heideggerit (megjithse me ç’po shoh, ti ke rezervat e tua) ishte objektiv (100% nuk ka sepse jemi ne matematike por ne poezi).

    Kur ne ndermarrim te gjykojme ketu poezine e sol-nox, e sigurte qe gjykimi yne eshte krejt subjektiv. Me pelqen, s’te pelqen. Por s’mund te thuash kurrsesi pse autori ka thene psh : gjarpri fluturues apo bora ne tre kembe. Keto jane ne koken e autorit dhe ai ka imazhin e tij. A mund ta zberthejme kete imazh ? Mund te qelloje qe po, por ne te shumten e rasteve jemi krejt anash.

    Dmth, po te filloj sot te merrem me krijimet e sol-nox, une do te nisem nga subjektivizmi i paster e do te perfundoj, pas 20-30 vjetesh (kur ta kem njohur mire jeten dhe vepren e tij) ne objektivizem. Perndryshe, une vij ketu vetem per t’u tallur me krijimet e tjetrit.

    Ne proze eshte ndryshe sepse figurat jane me te pakta dhe jo krejt ne tym. Nje proze mund ta vleresoj me ne thellesi.

    Sa per Heideggerin si Tik Kallulli, shaka e bukur, qesha goxha.

    Pershendetje.

  43. lexuesi tjeter thotë:

    18 August 2008 @ 6:28 pm

    Po mire, pervec verejtjeve me vend te Anonim-it, dhe per rastin konkret te poezise me lart; une s`di gje per autorin/autoren, dhe nuk mund ta gjykoj tjetersoj poezine e sjelle vecse me fjalet e figurat qe ajo ka.

    Tashti, po me thuhet qe s`mund ta marr pjese-pjese dhe fjale-fjale poezine, sepse nuk njihkerkam autorin (!), por ama kete poezi do m`u dashka ta vleresoj ne teresine e saj (!), sikur vleresimi i teresise te na qenkesh krejt i shkeputur prej ndjesive e shijimeve specifike te nje paragrafi apo fjalie… kaq shume brockulla dhe dogmatizem vetem teoria e soc-realizmit mund te kete patur.

  44. XYZ thotë:

    18 August 2008 @ 6:35 pm

    Lexuesi tjeter, me ke lexuar keq. Prandaj them une qe ketu ka fare pak lexues dhe shume antilexues.

    - Kur une them : poezia duhet lexuar si pjese e se teres, une e kam fjalen qe kjo poezi do te shkoqitet rresht per rreshti vetem atehere kur ti te kesh tere vepren e autorit perpara. Dmth, ta gjykosh kete poezi si nje pjese e nje teresie. Dhe jo ashtu siç e ke lexuar (mbrapsht).

    Nejse, ju beni si te doni. Per veten time, kam me shume respekt per autorin qe e ka sjelle ketu dhe nuk hyj t’ia masakroj ndjenjen qe ka percjelle.

  45. J. thotë:

    18 August 2008 @ 6:38 pm

    Po mirë Oiseau, po ndërhyj pak se e shoh interesant diskutimin.
    Ajo që bëri lexuesi, ishte një sfidë ndaj cilësisë poetike të sjellë. Madje mënyra si e bëri ishte argumenti i tij.
    Mund të themi njësoj: shiko, mua nuk më ngjall asnjë emocion x poezi. Pastaj mund të vijojë pyetje PSE? Dhe në përgjigje të psesë te rasti konkret, vjen mënyra sesi e komenton poezinë Lexuesi.

    Një krijim nuk mund të quhet me vlerë pa u sfiduar fare. Gjë që përkon me emocionalitetin që na jep poezia e dikujttë cilin nuk e njohim. Dhe në fund të fundit, nuk ia vlen për të gjithë “të njihen” apo të studiohen.

    Unë nuk e fus në asnjë kategori arbitrare sol noxin sepse vërtet…nuk e njoh. Veç besoj se duhet sfiduar dhe argumenti mbrojtës ndaj krijimit të tij/saj duhet të jetë i një tjetër natyre. Këtë përshtypje kam.

  46. XYZ thotë:

    18 August 2008 @ 7:04 pm

    @ J. : Puna eshte ketu. Nje lexues (une, ti ose vertete lexuesi tjeter) kemi shume te drejte te themi :

    Degjo, e lexova poezine por nuk me tha asgje, nuk e ndjeva. Kjo eshte mese korrekte. Por te hysh e ta besh poezine sallate qe te tregosh pse nuk e ndjeve, kjo eshte diçka ndryshe.

    Eshte tjeter gje ta diskutosh poezine si forme, si rime, si metrike, dhe tjeter gje t’i thuash tjetrit : ç’po benit ju te kacavjerrur ne ate degen ? Kjo s’ben fare.

    Une lexoj nje poezi, e shoh : eshte me rime apo varg i lire. Nese autori e ka ndertuar me rime, shoh metriken : sa rrokje ka ne kete varg e sa ne ate varg. A ngecet leximi per shkak te ritmit te thyer apo jo. Dhe i them keto. Por une s’mund te nderhyj e te them : “gjethe e zeze” nuk shkon sepse nuk ka gjethe te zeza. Keto bejne pjese ne boten e poetit qe UNE NUK E NJOH me nje poezi.

  47. lexuesi tjeter thotë:

    18 August 2008 @ 7:08 pm

    Lexuesi tjeter, me ke lexuar keq

    Shpeshhere, kjo eshte per faj te shkruesit, dhe jo lexuesit… dhe jo, s`mendoj qe te kam lexuar keq, sepse, si mund te pretendoj, sipas teje, te krijoj nje opinion mbi kete poezi kur nuk e kam “teresine”, qe na doli tani si justifikim, te “vepres” se sol-noxit?

    Une s`di o lla`, sol-noxi kete e solli noshkapenosh, te vetme, dhe nuk e solli me shtojcen “prisni para se te me gjykoni, se kjo duhet pare ne kontekstin e krejt vepres sime se deritanishme, keshtuqe para se te habiteni pse i prisnim mbremjet kacavarur neper dege pemesh, duhet te lexoni ate me pare”. C`me prrallis qe ta gjykoj kete poezi si pjese te nje teresie?

  48. Anonim thotë:

    19 August 2008 @ 9:10 am

    XYZ
    Ne stadin poetik te arritur prej njerzimit ne epoken moderne, krahas shume te mirave dhe te bukurave, ka shume falsitet, cinizem, tallje, percmim dhe gjera te tilla te ngjashme, deri dhe kriminalitet (potencial, sepse poezia e kriminalitetit real i eshte lene “trapave”). Une nuk “vij ketu vetem per t’u tallur me krijimet e tjetrit” (shprehja yte), por per te treguar se ndoshta Tjetri (ai/ajo, ti, Eluard, Holderlin, Hajdegeri, Poradeci, Kallulli, etj) po tallet - pak rendesi ka ne menyre te ndergjegjshme apo te pandergjegjshme - me ne, me gjuhen, me parimet e komunikimit, me bon sensin e komunitetit etj. (Neqoftese tallem kete e bej si kunderpergjigje nje talljeje qe perdite e me teper merr formen e nje ahengu kolektiv - ne te cilen dua s’dua do t’a hedh kemben sipas valles -, por gjithnje duke lene te nenkuptuar vleren e kundert me talljen; parimi pislleku lahet me pisllek).
    Shembujt qe sjell i ke kunderprodhues, ku shkon e gjen pikerisht surealistet, te cilet …. (shih me lart postimin tim 18 Gusht 2008 @ 4:07 pm), dhe Hajdegerin qe ne cdo rast, qofte kur merret me nje varg te Holderlinit, me kepucet e Van Gogut, me nje shprehje te Nices, me nje fjale banale te fjalorit (banese), nderton nje konstruksion fantazmagorik qe ne thelb flet vetem per partizan Belulin, i vetmi me autoritet per te rrefyer te parrefyeshmen e atyre qe kane lene kockat cmendive. Tere diskursi i tij eshte nje cic mic me cmendurine - njelloj si thella me e majme e kultures moderne - por gjithnje pa e kapercyer kurre prakun, te cilet te tjere ose me naive ose me guximtare e kane kaperxyer te veshur me pixhama me vija, dhe asnje kritik, asnje artist dhe asnje polic - me gravate dhe frak para auditorit - nuk mund te n’a thone kurre se cfare ata kane gjetur: kuptimin e qenies apo der’n e Lemes. Para epokes se artit modern dera e Lemes ishte e mbyllur, trokit e trokit, luaj me force dorezen e veshja m’shkelm, porta me ne fund u hap kanatesh e doli krejt prej civive, tashti rruga eshte e lire, udhe e mbare per guximtaret dhe fishkellima per rojtarin e portes, i cili as ruan porten e as u thote kuriozeve “eshte per ty”, por kerkon duartrokitje per numrat e cirkut tek praku i deres se Lemes, njeren kembe tek qenia, e tjetren tek mosqenia (ose njeren tek e njohura e tjetren tek e panjohura si pedale te progresit). Ne kete mesele nuk ka vend per progres dijesh, vazhduar me kete stil antiekologjik, mbas 20 vjetesh - dmth kur ti, Kallulli dhe Hajdegeri do t’i keni shteruar misteret per poetet qe ju interesoje - toka do te jete literalisht ngjyre blu si portokall, bora do jete me tre kembe, gjarperijte do fluturojne etj, ndersa mosqenie kokecekice ngjyre blu qe flasin gjepura ngjyre portokalli do te presin mbremjet kacavarur neper dege pemesh me gjethet te zeza.

  49. XYZ thotë:

    19 August 2008 @ 12:00 pm

    Quelle verveine, cher anonim !

    Kam pershtypjen qe debati zhvendoset drejt Heidegger dhe lidhjes se tij me ne. Ky eshte nje kantier qe do te na duheshin nja 50 vjet per t’i dale pertej.

    Ishin takuar Heidegger dhe Jean Beaufret. Ky i fundit ka qene studiuesi dhe miku me i ngushte i Heideggerit. Heidegger i thote Beaufret : merri shkrimet e mia, do te kesh per nja 20 vjet. Kjo ndodhte ne vitin 1946. Beaufret nuk e kupton mire fjalen, por nuk e zgjat. Ne vitin 1964, Beaufret deklaroi me te madhe : me ne fund, kuptova Heideggerin ! Dhe u mburr sepse e kishte kryer kete dy vjet para parashikimit.

    E kam fjalen qe s’do t’ia dalim dot. E shoh qe Heidegger apo tjeter, si kritik letrar (Heidegger ishte mendimtar dhe jo kritik i mirefillte letrar) duken, ne syte e tu, si “ngaterrestare” dhe “shpikes fantazmash”. Qe poezia nuk eshte aq e thelle sa ç’e bejne nganjehere kritiket te cilet sajojne lloj-lloj kuptimesh te paqena.

    Ka mundesi. Por jo gjithmone. Per te pasur nje ide me te mire mbi kete, eshte nje autor i cili nuk shpohet as me plumb : PAUL CELAN. E megjithate, vetem ata qe kane qene afer tij kane mundur ta deshifrojne. Prandaj dhe qenia prane poetit ka shume rendesi ne zberthimin e tij.

    Shiko, nese mundesh, nje konference te Enzo Traverso mbi poezine “Todesfuge” te Celan. Nje mrekulli, pa tallje. As nga ana ime, as nga ana e atij.

    Salut.

  50. anna thotë:

    19 August 2008 @ 1:03 pm

    xyz, kur lexoj postimet e tua mesoj shume me teper se 4 vjet letersi ne gjimnaz. e perjetoj nje shkrim shume ndryshe (me thelle),mbasi lexoj pershkrimet dhe analizat e tua. te faleminderit.

  51. XYZ thotë:

    19 August 2008 @ 1:26 pm

    @ Anna : falemnderit :) Si i thone fjales “noti mesohet duke notuar” (ose francezi : farketar behesh duke farketuar), edhe lexues behesh duke lexuar. Gjate gjithe leximeve te mia, nuk kam ndeshur kurre ne nje shkrimtar qe te mos kete qene lexues i zellshem. E pamundur. Kadare ka kopjuar me dore Hamletin e Shekspirit kur ishte ende 10 vjeç. Me ka qelluar te lexoj dhjetra autore, dhe vetem ketu kam mundur te mpreh shqisat e mia : a ndjej apo s’ndjej. Dhe eshte dhe kjo tjetra : kur ke punuar psh njezet apo tridhjete vjet ne rrobaqepesi, sapo ta pyesesh nje kliente se sa cope ka blere, pernjehere e di a do t’i dale apo s’do t’i dale. Dhe ku do t’i nxjerresh copat per te bere rripin e fustanit. E kam fjalen qe edhe nje lexues i mire e merr vesh qe ne faqen e pare te nje libri se me ke ka te beje.

    Kur ndermora leximin e kesaj poezie te sol-nox (qe as nuk e di kush fshihet nga pas), pata pernjehere ndjesine qe kam te bej me nje pene te stervitur. Marredhenia enderr-realitet gjate leximit te nje libri, kapercimi nga njera tek tjetra ne kete poezi krijojne nje ndjesi te kendshme. Gjithsesi, do te kisha pelqyer qe te kishim nje fjale dhe nga autori. Thjesht ngaqe e ndjej se do te mund te perfitonim te gjithe.

    Te pershendes,
    XYZ

  52. Anonim thotë:

    19 August 2008 @ 11:01 pm

    XYZ
    Si i thone llafi sjell llafin, dhe llafin per Hajdegerin - nje llaf teper i rende per “dora jone” - e solle per here te pare ti qe noton ne internet si enciklopedi ambulante letersie duke shperndare rekomandime per lexime sa majtas djathtas. Une ta pasova sepse Hajd. me duket rast shume tipik qe ilustron shqetsimin tim qe e perseris edhe nje here tjeter deri sa te hyje ne tru: nuk eshte se nuk kemi mundesi te kuptojme ne thellesi, ne pjesesi dhe ne teresi poezine e Tjetrit, qofte me shkrepetimen ne cast te revelates, qofte mbasi e ke mbajtur si “liber shtrati” per 20 vjet me rradhe. Shqetsimi im eshte se ne lemin e poezise dhe artit modern kane ndodhur procese te tille - te cilet nuk mund te diskutohen me postime blogu, por cdo perkthyes si ti duhet t’i dije pak a shume mire - qe i bejne te pamundur kriteret e percaktimit se cfare eshte e bukur e cfare jo (njesoj si moralisht cfare eshte mire e cfare keq), sepse vihet ne dyshim vete KUPTIMI si koncept. Ne kete derexhe pelqimi ose mospelqimi i nje poezie - dmth kritika - reduktohet ne pelqim ose mospelqim te marmalates se fikut (ose te portokallit ngjyre blu). Thene me shkurt reduktohet ne ekuacionin art=marmalate (art baraz marmalate), ndersa kritika, si e kam thene postime me lart, ne kete derexhe ben art mbi art, duke u bere nje lloj tjeter marmalate, fjala vjen marmalate portokalli ngjyre qielli.

    Kur gjuha perdoret vetem per te kuptuar se nuk ka kuptim kuptimi, natyrshem epiqendra e kultures behet figura e fallxhorit e rrethuar nga nje grup te iniciuarish qe njohin sekretin e mjeshtrit ne perpjestim te drejte me largesine e ndodhur prej tij, dhe shkalle shkalle ne rrathe koncentrike vijne pas dishepujve simpatizantet, admiruesit, rishtaret, studentet etj, … e keshtu me rradhe deri tek katunaret ne horizont qe nuk merret vesh mire po prashisin qepet thyerkerbishtas apo po i perulen mjeshtrit artist qe ne epoken moderne ka uzurpuar funksionet e shpetimtarit. Prandaj ne sot jemi te rrethuar nga enigma, sekrete dhe mistere te paqene, dhe per efekt imitimi perhapet kudo si epidemi ligjerimi enigmatik, misterik, ezoterik deri ne forma qesharake. Pa u zgjatur me teper sjell si ilustrim rastin e ligjerimit misterik te Fatos Nanos, sot i dale boje, e dikur e bente te dukej me i zgjuar sec ishte, pikerisht sepse njerzit nuk kuptonin se c’po thoshte, dmth rrihte teper lart, aty ku masat nuk arrinin dot e nuk mund te arrinin dot.

  53. XYZ thotë:

    19 August 2008 @ 11:19 pm

    Jam plotesisht dakort me ty, anonim. Por kjo nuk shkon fare perkunder mendimit qe kam shprehur gjithmone. Besoj se jemi ne nje gjatesi vale. Teoria jote e rratheve koncentrike eshte mese e goditur. Nese nuk perton, mund te shohesh ne perkthimet e mia nje ese te poetit te madh francez, Stéphane Mallarmé. Sinqerisht do te kthjelloheshim goxha.

    Jam dakort me ty kur thua qe sot ka nje inflacion kuptimesh te paqena. Sigurisht, e vertete. Por kjo nuk pengon aspak qe kuptimet e verteta te shkojne huptas. Me te thatin digjet dhe i njomi.

    A mos duhet ne fillim qe para nje poezie te ndalemi dhe te meditojme mire para se t’ia mbeshtjellim qe kjo nuk ben ?

    A mos duhet ta veme veten ne pikepyetje nese jemi te afte ta lexojme kete poezi apo jo ? (Lexo : Mallarmé “Arti per te gjithe” - perkthyer ne shqip)

    Prandaj duhet pak vetepermbajtje dhe te mos vihet ketu me prepotencen e treguar nga disa (jo nga ty, aspak) per te masakruar nje poezi apo poet.

    E perseris, njelloj si dhe Ar31, poezia me pelqen goxha, dhe ka vertete nje mesazh te bukur. Por a i kam deshifruar te gjitha vargjet ? Jo, nuk pretendoj.

    ps : po pse nuk vjen sol-nox, te pakten te flase me ne qe ia kemi pelqyer ?

  54. sol-nox thotë:

    20 August 2008 @ 1:06 am

    Falenderoj te gjithe ata qe e lexuan poezine, e pak me shume ata qe e pelqyen (perjashto AR31 qe e kam shok femijerie e ndoshta me ka bere qejfin). XYZ, deri me tani nuk jam futur ne diskutim, sepse jam i anshem :)
    Per diskutimin e mesiperm une mendoj se arti zhvillohet ne drejtime te ndryshme, ne njerez te ndryshem. Atij qe i duket pa sens Eluardi, i duket pa sens dhe Dali, ose dhe Becket. Kjo nuk eshte e cuditshme, ka patur njerez te cileve u eshte dukur pa sens dhe jeta, qenia, gjithcka. Ata qe pelqejne thjeshtesine dhe mesazhin e drejtperdrejte kane te drejte te rebelohen ndaj abstragimit, duke e quajtur budallallek. Une vete njoh shume “kritike” qe po t’ua serviresh mire (mos t’u tregosh kush i ka shkruar), hane me qejf tekstet e drejtperdrejta te Tupac Shakur (te perkthyera ne shqip), dhe lavderojne poetin si talent te ri te realitetit te sotem.
    Nje pyetje qe me lindi pas nje diskutimi me tim vella (qe eshte matematicien) ishte se ku e sheh perfekten njeriu - tek e thjeshta/e fundmja apo tek e sofistikuara/e pafundmja. Une e shihja tek e fundit , ai tek e para. Filozofi te ndryshme, perceptim i ndryshem. Por e drejta nuk qendron ne menyre absolute askerkund. Prandaj personalisht me neverisin thirrjet per art te kuptueshem nga te gjithe…secili frekuenton ate qe pelqen.

    Sa i perket me poezise time, mund te analizoj psh. ritmin, qe eshte i fraksionuar me qellimin per te shkaktuar nje lloj ankthi (si ne endrrat e mengjesit). Simbolizmi eshte i zgjedhur, po jo per te krijuar rebus apo kriptograme. Eshte simbolizem qe njerezit e lexuar dhe me fantazi te zhvilluar e zberthejne lehte. Pemet ne mendjen time nuk ishin materiale ashtu sic Italo Calvino nuk e hipi baronin e tij te peme te verteta. Ato jane simbolike. Nuk eshte ndonje figure e stershtyre, duke qene se une realisht kur isha i vogel i prisja mbremjet e veres hipur ne pemet e parqeve (mbrapa ekspozites psh.).

  55. XYZ thotë:

    20 August 2008 @ 1:19 am

    sol-nox : Prandaj personalisht me neverisin thirrjet per art te kuptueshem nga te gjithe…secili frekuenton ate qe pelqen.

    http://www.urimnerguti.com/mallarme.htm

    … dhe falemnderit per sqarimet. Te uroj suksese dhe te degjofshim zerin e mire.

  56. kapedani thotë:

    20 August 2008 @ 11:34 am

    Dhe unë vetëm, në mes të shkretërirës
    Pa mikun tim të mirë, tymin
    Cila është eksperienca e ngjyrës a e shijes
    Që në vetvete nuk e përmbledh vetminë
    Cila është pamja më e bukur që nuk shëmtohet
    Kur heqim perden e shumëfishte të tymit
    Kush është kukulla jote, kukulla ime, të ç’ngjyre i kanë flokët?

    Nje fjale e urte e popullit: ku ka tym, ka zjarr. Kuptohet qe ai, i cili e ka kontastuar dicka te tille nuk dha ndonje informacion te ri. Porse ai “FOLI”, tha, qe ku ka tym ka edhe zjarr, cfare i beri njerzit te vetedijshem mbi kausalitetin (shkakun dhe pasojen), pra lidhjen kausale midis zjarrit dhe tymit.

    Ndersa une ne rastin e poetit them se ku ka tym, po tymoset! Nuk dua te bej te ndergjegjshem askend per veprimin e tij “tymoses”, porse ata qe ndegjojne cudirat e atij qe tymos. Tymosja mbase ne vetvete nuk ka qellim tymosjen, fshehjen e pasigurise dhe pamundesine e persosmerise, porse ku ka tym ka edhe paqartesi, sic ka edhe hapesira per te fantazuar figura qe krijohen nga tymi.

    Sidoqofte, me siguri nuk behet fjale per Llullen e Ch. Baudelaire:

    LLulla. Llulla qe i sherbente nje shkrimtari. Qe ashtu dukej, se ashtu ishte gdhendur. Nga nje i arab i pabese (qafir) ne Abisini. Bash Duhanxhi i forte ish zotria e kesaj llulles. …. Llulla ze dhe peshon shpirtin e tija. Nen rrjeten peshtjelluese te shtellunges se tymit blu, qe i cliron gojen e ndezur nga tymi ndjelles. Urdheresa te fuqishme rrjedhin, (a duhet ti ndjek?), te cilat lehte i pushtojne zemren, si kasollen e shpirtit te tij te lodhur.

    (pershtatur nga mua!)

    Ketu behet fjale pra qarte per efektin e tymit. Per efektin e “Lizes ne Boten e Cudirave”.

    Caterpillar: Who… are… you?
    Alice: Why, I hardly know, sir. I’ve changed so much since this morning, you see…
    Caterpillar: No, I do not see, explain yourself.
    Alice: I’m afraid I can’t explain myself, you see, because I’m not myself, you know.
    Caterpillar: I do not know.
    Alice: I can’t put it any more clearly, sir, because it isn’t clear to me.

    Pra eshte e veshtire te pretendohet se behet fjale per nje krijim te ndergjegjshem enderrimtar. Sidoqofte nuk ka nevoj te me sugjerosh se cfare ke tymosur!

  57. flokenaja thotë:

    20 August 2008 @ 11:42 am

    I keni parasysh ato endrat ne te cilat ndjesite jane te fuqiahme e te qarta, por sapo zgjohesh, nuk arrin dot te shpjegosh e te mos thuash asnje fjale pershkruese?… kjo per faktin se piktura poetike ne ender eshte aq e forte ( te percjell ndjesi ), por nuk ka ndonje zhvillim ngjarjesh domethenese qe ti te arrish ta shpjegosh kur zgjohesh…
    me ndodh shpesh qe te shoh endra te cilat e kam te veshtire ti shpjegoj dhe te lehte ti vizatoj… edhe kjo poezi eshte e tille…

  58. emigrant thotë:

    20 August 2008 @ 12:49 pm

    @flokenaja: me gjithe mend flm per komentin e ores 11:42 am. Ishte si nje thirrje qe i behet murgut a murgeshes te ardhshme “nga AI lart”, pra gjithaq sqaruese; qe te hap syte; qe “te nxjerr nga klozeti” edhe kur nuk je gjekundi hic “gay”. Se qe thua ti, keshtu e kane edhe murgeshat me ate te famshmen “the call”; e pyesin njera tjetren “kur te erdhi “the call” tyja?” Kur po laja leveret, syte, trupin, kur po prisja buken, domaten, djathin (who the hell cut the cheese here?!), kur po beja nje gje qe s’thuhet, kur s’po beja asgje hic… pra ne njemije e nje pozicione e situata tejet te ndryshme dhe individuale. Nje gje ama e kane bajagi te perbashket keto: asnjera nuk mund te pershkruaje tamam si qe “kolli”, the call, kolla transvestite ne mashkullore, c’u tha AI lart, c’isharet, kumt, domethenie… jo, jo, ishte “call”, komunikim pa nje kuptim te zberthyeshem, por kuptimin s’kemi c’e duam sepse vjen helbete nga AI, aq eshte me se e mjaftueshme… dhe ta mbyllin gojen me autoresine e “call”-it. Eshte hyjnor. Eshte nga AI qe eshte NJE (ne fete monoteiste, te cilat sic e di, “prevalojne” gjiMandej sot). Mirepo bash mu ketu fillon problemi flokenaje, se nese ATIJ ja bejme “kabull” komunikimin me psikokineze, me paranormal activity, telepatira, ndjenja te “pallafshme” etj, kjo s’do te thote qe u be deti kos, apo “qielli pershesh” qe te marrim lugen e te hame te gjithe, pra te pranojme “call”-e nga gjithkush, kshu me ndjenje te pashpjegueshme as me fjale, te tipit “me besoni mua, kjo me luajti telat e zemres sime, tela qe vertet nuk leshojne asnje vibrim e tingull e akord e arpezh te degjueshem per asnje, perpos mua vete, ama qe per te levizur, levizin qe c’ke me ate pune… epur si muove, tha njeri, kur e tha ai pse ne te tjeret jo”… Zemra ime eshte si violine, tha, mos e luaj kur nuk di t’i biesh… Eshte pak a shume si pune mediumi ne seancen spirituale kjo pune, flokenaje, kur ai tipi thote qe po lidhet me shpirtrat dhe merr zerin e tyre. Mirepo jo te gjithe duan seanca spiritizmi; ende nuk ka rene ai shiu i perbotshem i te marreve, qe te kam pas thene diku. Ajo qe mua me vjen VERTET KEQ, eshte qe pse “Peshku pa Uje” po merr persiper te shnderrohet ne nje seance spiritizmi, ne nej lloj Tabir Saraji i keq, te percoje endrra qe nuk thuhen dot me gjuhen e communi mortali, nuk kane mendim te dhenshem me llafe, poooor qe ben vaki, ben vaki, ben vaki edhe mund te prekin prapeseprape somehow, somewhen, mu ne lukth te zemres. He’s a real Nowhere Man, sitting in his Nowhere Land, making all his nowhere plans
    for nobody.

    “Me tha nje llaf qe me keputi shpirtin” tha njera ne nje barcalete aspak kriptike, qe mbase e di ose edhe ta them xhanem, ne nje tjeter koment.

    Turqeta!

  59. flokenaja thotë:

    20 August 2008 @ 12:54 pm

    emigrant me duket se je ngateruar, nuk i kam thene une ate fjalet…se ti ke shkruar flokenaja thote…?!!!!1
    ose te eshte bere rremuje postimi po te betohem nuk mora vesh asnje llaf une

  60. emigrant thotë:

    20 August 2008 @ 1:00 pm

    flokenaja thotë:
    20 Gusht 2008 @ 11:42 am

    I keni parasysh ato endrat ne te cilat ndjesite jane te fuqiahme e te qarta, por sapo zgjohesh, nuk arrin dot te shpjegosh e te mos thuash asnje fjale pershkruese?… kjo per faktin se piktura poetike ne ender eshte aq e forte ( te percjell ndjesi ), por nuk ka ndonje zhvillim ngjarjesh domethenese qe ti te arrish ta shpjegosh kur zgjohesh…
    me ndodh shpesh qe te shoh endra te cilat e kam te veshtire ti shpjegoj dhe te lehte ti vizatoj… edhe kjo poezi eshte e tille…

    Kjo mesiper natyrisht nuk eshte nje mekat.
    Po e lexove edhe nje here se cfare thoja ne komentin me lart, do e kuptosh fare mire qe komneti jot, ishte thjesht nje “trigger” fatlum per mua. Dhe qe simpatia ime per ty si krijuese nuk eshte zbehur fare!
    Ne ate “trigger”-llek, me dhe shkendijen e nje tregimi-eseje te vogel, qe mbase do e titulloj “UFO”. Ndaj prano dhe nje:

    FLM dhe dite te mrekullueshme ne atdheun e dashur, F!

  61. XYZ thotë:

    20 August 2008 @ 1:04 pm

    Eh eh eh… e tere meseleja me lart, miku im emigrant (dhe nderroje kete emigrant sepse te gjithe jemi emigranter - ja shiko Dorianin kur t’ia mesyje per shumesin) na rezulton keshtu :

    - ca anetare ketu, te vjeter dhe te regjur me keto pune serioze jo per te çiliminjte, mendojne se erdhi dite e arbrit ! Dmth, o burra armet dhe te bejme roje tek dera e akuariumit qe te mos na hyjne diversante subversioniste.

    Tani te flas shqip : ti mendon vertete qe ne duhet te krijojme ketu nje organizate rinie ku te vendosim per gjeresine e kembeve te pantallonave ? Vertete mendon se kemi nevoje per xhaxhi sekretarin qe te na tregoje gjatesine e basetave ?

    Pse je kaq i bindur ne njetrajtesine e artit ? Dhe pse nuk ia le tjetrit “perfitimin e dyshimit” (po sikur tjetri te behet norme ca kohe me pas) ?

    Te tregosh qyfyre zboresh, eshte shume bukur. Dhe i lexoj me endje. Kam dhe une kujtimet e mia. Aty ku mund te kem verejtje te vockla eshte forma e rrefimit, me qellim qe te lartesohet pak ne shkrim.

    Por pse te eshte mbushur mendja qe vetem forma jote, apo historite reale me sahana superash dhe kazane lakrash jane te vetmet histori qe duhen rrefyer ?

    Pse te eshte mbushur mendja qe vetem historite e qarta dhe te tejdukshme jane te denja per lexim ?

    Pse te eshte mbushur mendja qe “Duke pritur Godot” i Beckett eshte pese me hiç perpara “Romeo dhe Juliette” te Shekspirit ?

    Mister. Kjo po qe eshte e tymte.

  62. emigrant thotë:

    20 August 2008 @ 1:10 pm

    XYZ, ti nuk e ke kuptuar “Zborin”. Flas per tre pjeset e dala deri tani.

    Kete ta them me bindje te plote.

  63. flokenaja thotë:

    20 August 2008 @ 1:11 pm

    emigrant perseri dicka me stonon mua tek komenti yt, por po bej nje sforco te te mirekuptoj

    dite te mbare dhe ty

  64. Kapedani thotë:

    20 August 2008 @ 1:11 pm

    Ishte krijim moj flokenaje. Ti mbase nuk e di lidhjen midis erosit dhe krijimit. Dhe as promotorin per nje krijim letrar. Erosi, ose deshirat seksuale jane ato qe shtyjne nje shkrimtar te krijoj, prandaj tregimet erotike jane nje lloj i pranuar ne letersi. Nuk po hyj ne psiko-analitiken e Jungut ose te Freud, dhe lidhjen midis deshirave seksuale dhe formave te tregimit. Ti kuptohet qe deshiron qe me moralin dhe prudecen tende hipokrite te shfaqesh nje figure te moralshme nen ate nofken tende, porse realiteti ky eshte. Nje liber i fundit qe do te bente te ndergjegjshme per kete lidhje eshte psh. Charlotte Roche, 2007, Feuchte Gebiete (Zona te lageshta, ose te qullta), ish-Moderatore e MTV. Ne liber ka nje lloj mish-mashi motivesh, psh. plotit te imponuar nga tregu (deshirat seksuale dhe voyarismus), ose nga deshirat personale te autores mbi emancipimin dhe çromantizimin e figures se femres.

    “Also habe ich mich zu einem lebenden Muschihygieneselbstexperiment gemacht. Mir macht es Riesenspaß, mich nicht nur immer und überall brüsig voll auf die dreckige Klobrille zu setzen. Ich wische sie auch vor dem Hinsetzen mit meiner Muschi in einer kunstvoll geschwungenen Hüftbewegung einmal komplett im Kreis sauber. Wenn ich mit der Muschi auf der Klobrille ansetze, gibt es ein schönes schmatzendes Geräusch und alle fremden Schamhaare, Tropfen, Flecken und Pfötzen jeder Farbe und Konsistenz werden von meiner Muschi aufgesogen.”

    Po ta pershtas shpejte kete paragrafin: ” Keshtu e shnderrova veten time ne nje labor eksperimenti te higjenes personale te p… Mua me pelqen shume te ulem ne banjon alla-frenge dhe ta fshije ate te tere me p.. tim. Me nje levizje te shkathet dhe artistike te vitheve pershkruaj nje rreth perreth banjos. Ne momentin qe ulem ne banje, pllaqaris p.. ne banje dhe thith cdo cime p.., pika, njolla dhe pellgaqe te cdolloj ngjyre dhe fortesie me p.. tim.”

  65. flokenaja thotë:

    20 August 2008 @ 1:21 pm

    kapedan krijo c’te duash, ( nuk kam deshire te debatoj sot se jam me dhimbje koke e gryket i kam cope), reagimi im kishte lidhje me perjetimin e poezise nepermjet imazheve, (meqe e pelqej pikturen dhe fotografine) dhe nuk kishte te bente aspak me erosin ( nuk e paragjykova erosin aspak)… kaq… jetojme ne nje bote te lire… edhe shijet jane te ndryshme…

  66. emigrant thotë:

    20 August 2008 @ 1:21 pm

    Flokenaja, do flasim.. :D Mos u sforco, se ca gjera duan edhe kohe. Mos e merr personale si fillim, vertet me duhet te ritheksoj simpatine dhe dashamiresine per ty si krijuese (pashe me teper nga krijimet e tua dje) dhe sidomos ne vakt dreke, ca gjera dalin me te rendesishme se letersia apo idete… Nuk e kam me ty, me beso. Komenti jot erdhi ne kohen e duhur, ne vendin pothuaj te duhur dhe nga personi i duhur (he, prap duhet me e ritheksu qe te vleresoj si krijuese tani?) :)

  67. flokenaja thotë:

    20 August 2008 @ 1:23 pm

    jooooooooooo se me ben te skuqem…
    cfar pe, ku i pe, qysh i pe, me ate me xham apo me ate pa xham i pe?

  68. emigrant thotë:

    20 August 2008 @ 1:24 pm

    Nuk kam xhama, flokenaje. Pra me ata pa xham.

  69. anonim thotë:

    20 August 2008 @ 1:24 pm

    Oh, Kapedan,

    isha bere kurioz ta lexoja, mbas gjithe asaj vemendje (vrasese) qe i kushtoi kritika. Por, tani hoqa dore. Nuk di te them eshte apo jo letersi, dhe e besoj qe ka njerez qe e pelqejne kete lloj rrefimi klinik, por di te them qe me hapi zorret.

  70. flokenaja thotë:

    20 August 2008 @ 1:28 pm

    emigrant:
    Nuk kam xhama, flokenaje. Pra me ata pa xham.

    hhahahah bera shaka

    p.s
    te falenderoj per vleresimin dhe perzemersine…

  71. XYZ thotë:

    20 August 2008 @ 1:40 pm

    @ anonim : pjesa qe solli Kapedani ben pjese ne felliqesirat e koherave te fundit. Ke degjuar per francezen Catherine Millet ? Eshte e para qe e hapi kete lojen e ketyre pislleqeve. Kjo gjermanja eshte kopja e francezes. Por siç e di dhe ti, gjermanet jane nja dy vjet me vonese kundrejt francezeve ne keto gjera. Dhe vetem tani ka mberritur vala e shfrenimit “o bjeri shoqe bjeri, se i bike bukur !”

    @ emigrant : kam lexuar vetem kete pjese qe solle se fundi. Dhe te kam bere ca verejtje miqesore e serioze. Nuk merzitem nese s’ma ve veshin. Por ama leri te tjeret te marrin fryme jo nga gabzerri yt, kemi te drejte apo jo ?

  72. kapedani thotë:

    20 August 2008 @ 1:50 pm

    Anonim, patjeter qe nuk ja vlen ta lexosh, porse ta dish qe ekziston, edhe si bestseller ne Gjermani. Ka disa lloj librash them une: disa te japin nje shije te afirmimit te asaj qe mendon se eshte nje fenomen shoqeror; disa te tjera te asaj qe mendon se eshte nje fenomen individual, intim dhe personal (ketu lidhja me autorin eshte edhe me e ngushte), disa te tjere jane komplet jashte orbites se perceptimit tend dhe disa te tjere i perkasin nje kategorie qe per ty eshte teresisht indeferent.

    Tani libra te ketij lloji, qe patjeter shkruhen nga nje skuader pre Ghostwriter (emrat ne kopertine i kane vetem si etiketa) jane dy llojesh: disa syresh polarizojne segmentet e lexuesit (nje lloj strategjie e marketingut) dhe disa te tjere i pershtaten kryesisht shijeve te tyre ne pergjithesi (pra nuk polarizojne, dhe u pershtaten nje grupi shume te madh njerzish.) Libri i Ch. Roche pervec qe i perflet deshirave tona seksuale, qe me hyrjen e kultures se pornografise, kane kaluar ne ekstrem (se eshte morali ai qe vendos kufijte, dhe ky moral nuk ka instance qe e perligj), ka edhe nje mesazh kulturor te idelogjise feministe: Sic thashe ate te Çromantizimit te figures se romantizuar te Femres. Pra figura e femres nuk eshte me ajo e “dlire, e paster, e bukur, enderrimtare, hyjnore dhe si perendeshe”, cfare e ndan ate dhe i krijon nje kult ne kulturen patriarkale, porse ajo Roche jep nje figure te femres te shemtuar (qe eshte ne te vertete orgjinale, pa nuanca romantizuese). Varet pra se cfare mesazhi njeriu i merr ketij libri. Nje feministe ketu shume e degjuar, A. Schwarzer, pionere ne kete levizjen feministe, e ka kritikuar kete liber per banalitetin qe i ben figures se femres. Por disa feministe te tjera, qe quhen “new feminist movement” e kane perkrahur. Pasi mesazhi politik eshte ai i barazise se femres me mashkullin, dhe çmistifikimin (entmystifizierung) e figures se femres.

  73. emigrant thotë:

    20 August 2008 @ 1:50 pm

    XYZ, ty do te te ve kundergaz zbori une… :D Do me shash e do me mallkosh, por ne fund do thuash flm, pasi perreth kishte gaze helmues luftarake…. :P :P

    Amon, jo kaq seriozisht keto gjera, asnji nuk ka ne dore fatet e Letersise Arnaute ketu. Plus, per ato gabxherrnat qe thua ti, une po kerkoj te trade mark thenien gjigande “nga cdo gurmaz, del nje avaz”. Pra si me thene, you are preaching to the choir here, XYZ.

    Sa per Zborin, une nuk kam sjelle asnje pjese ketu, Llukani (admin) e ka sjelle, dhe aty jane dy pjese qe ai nuk i ka ndare. Kumti kryesor te Zbori eshte qe jeta e njeriut kontrollohet nga frikera per gjera qe nuk ndodhin kurre… por nuk po flasim per Zborin ketu. Thjesht doja te thoja qe Zbori nuk eshte “mesele” e tipit Makar Cudra, dhe se ajo qe ke kapur ti eshte vetem zhgualli i pare (i qepes). Se qepa, XYZ, konsumohet nga te rritur dhe nga pijetare te formuar (jo pijanecer, te kuptohemi). Ti duhet te vertetosh qe je i tille.

  74. XYZ thotë:

    20 August 2008 @ 1:59 pm

    Catherine Millet, nje franceze e peshtire (gjejeni ne google çfare bukurie ka), filloi te shkruaje para ca vitesh aventurat e saj seksuale me burrin tek koka e shtratit teksa e shoqja shpartallohej me kalimtare. Dhe kjo pune u studiua si dukuri sociologjike. Madje kapedani duhet ta kete degjuar qe vete filozofi Peter Sloterdijk u mor me studimin e kesaj dukurie.

    Keto gjera, i dashur anonim, mund t’i lexosh te pershkruara mjaft bukur tek “Therrmijat elementare” te Houellebecq (1999). Letersi e vertete. Houellebecq eshte nder revolucionaret e letersise se sotme europiane. Romani i tij “Zgjerim i lemit te luftes” do te dale shume shpejt tek “Skanderbeg books”. Po qe se ashtu, le ta them kalimthi qe romani vjen nen perkthimin tim. Nje arsye me teper per ta diskutuar.

  75. Idris thotë:

    20 August 2008 @ 2:11 pm

    Emigrant
    Me kujtohet para do koherave kur nje miku im plot talent vjersheror dhe prozaik (tani te themi pret gurin mbi koke…dmth me te shumtit) kishte qejf te gjente krahasime te tipit :
    -hena me tall ,
    hena me perqesh
    dhe une ja kthej
    me te qeshur vesh me vesh…
    dhe merzitej shume kur i thonim qe:
    “S’kutpohet pse te tall hena… :) :) :).Po mir qe te tall, po pse duhet te qeshesh….po hajde mo dhe qesh , po pse vesh me vesh “”" ?
    Hik,mer -thojte.-Ku merr vesh ti nga Eluari e Becketi ! Duhet te kuptosh thelle proceset henore per te nxjerre reagimet njerezore ne pah , qe domosdoshmerisht nuk jane si ndricimi i saj . Ajo e qeshura “vesh me vesh”qe ti s’kupton, ka te beje pikerisht me ate qe une s’lodhem me kokboshet ! “” :P :P :P
    Dhe me kete te fundit me kapte MAT! Sa shume jane shtuar mor aman! :)
    Ka pas nje krijimtari edhe me gjona te omla si sheqeri qe do ta bije nonje here tjeter….

  76. anonim thotë:

    20 August 2008 @ 2:22 pm

    Kapedan, faleminderit. Une nuk kam asnje simpati per Roche me aq sa e kam ndjekur dhe, sinqerisht, nuk e kam kuptuar asnjehre the hype per personin e saj. Opinioni im eshte se nepermjet figures se saj, i behet nje lloj stilizimi i coolness (hicit), fabrikimi i nje figure publike qe ndoshta perfaqeson me mire trendet aktuale (dhe per cudi, Alice Schwarz, ne disa intervista e artikuj te fundit qe kam lexuar, me vjen jo feministe, por shume e mencur.)

    XYZ, per fenomenin e perfaqesuar nga Chatherine Millet kam lexuar (por me paska shpetuar nderfutja e Peter Sloterdijk ne kete diskutim, faleminderit per infon). Nuk e di se sa ngjajne Roche dhe Millet; kjo e dyta i ka pornografike rrefimet, e para klinike (me sa kam degjuar, mos ma merr shume seriozisht). Por, te dyja kane te perbashket hapjen e kembeve ne publik. Sipas, opinionit tim.

    Por me duket shuem intereasant qe ti lavderon Houellebecq, i cili mbahet per shume provokator dhe radikal, dhe vazhdon ta ndaje kritiken ne dysh. Ndoshta duhet ta hedh ngurrimin tim menjane e duhet ta lexoj vete (keto librat qe marrin kaq shume vemendje, mua me heqin interesin, dhe refuzoj t’i lexoj, faleminderit, gjithesesi).

  77. XYZ thotë:

    20 August 2008 @ 2:29 pm

    @ anonim : nese ke deshire, shiko ne faqen time letrare PERKTHIME

    Houellebecq eshte provokator, por eshte dhe nder me te talentuarit e epokes. Flas per letersine europiane. Duhet ta lexosh patjeter “Zgjerim i lemit te luftes”, romani i tij i pare dhe per mendimin tim, me i bukuri i tij. Kurse “Therrmijat elementare” (qe e kam perkthyer te plote tashme dhe botohet me 2009), ben pikerisht nje pasqyre te sjelljeve seksuale qe nga fundi i Luftes se II boterore. Per mua, Houellebecq duhet lexuar nga çdokush qe ka ambicje te larta intelektuale per veten.

  78. Idris thotë:

    20 August 2008 @ 2:39 pm

    Ora 2;29
    Shyqyr mo!
    He mo pra nje kshu fol! …..:) :) :) Me duket se po vje ..kadal kadal…po po vje dhe kjo kthese eshte sinjal i mire !
    “”"Per mua, Houellebecq duhet lexuar nga çdokush qe ka ambicje te larta intelektuale per veten.”
    Nje mer per kaq i gjo te shprehur shtruar pa agresivitet e mbrojtje “lexonjsish” kishim nevoje….ke Peshku, qe per pak sa nuk e urreve.
    Hajt mirseerdhe !

  79. sol-nox thotë:

    20 August 2008 @ 4:21 pm

    paradigma ime eshte : poezia mund te kete dimension popullor ashtu si mund te kete dhe dimension spiritual. Si art qe ka lindur shi ne formen e hymneve ndaj perendive (dhe mos me thoni qe popujt e lashte kane qene ne gjendje te deshifronin kenget e shamaneve/prifterinjve) poezia vazhdon te perfaqesoje nje forme te shprehjes se shpirtit te ekzaltuar.
    Poezia epike, poezia mistike-religjioze, filozofike, te gjitha keto jane shembuj poezish qe ne kohen kur jane shkruar nuk kane patur kuptueshmeri te gjere nga lexuesit (apo degjuesit).
    Natyrisht qe ka patur edhe art popullor, kryesisht prozaik por edhe poetik. Qe ka patur vlerat e bukurine e vet.

    Nqs kritikat ndaj poezise time kane qene ne kete kendveshtrim (pra qe nuk kuptohet nga shumica) keni teresisht te drejte.
    Gjithsesi kam pershtypjen, duke lexuar dhe komente ne tema te tjera te letersise, qe kryhesisht komenti sjell komentin, nuk ka linje bisede, dhe mungojne argumentat e kunderargumentat. Rrofte batuta!!!

  80. kapedani thotë:

    20 August 2008 @ 7:50 pm

    Une Houllebecq e kam lexuar (ate zgjerimin e zones se luftes, me duket, edhe disa essay), nuk me duket kush e di cfare, ne fakt nuk e rendis fare ne ata shkrimtare qe me pelqejne. Problemi eshte se edhe ai vete, mbase ne dijeni te plote, i ka hyre nje rryme tjeter, asaj te kundrarrymes. Njeriu mund ti shaje te gjitha, te zbuloj hipokrizine edhe tek ata qe mendojne se duan te ndryshojne boten ose po notojne kundra rrymes, porse per vete duhet te japi nje alternative (qe ai mbase e jep ne stilin e tij te thjeshte dhe te pakomplikuar). Por une e kam llafin tek alternativa sociale. Houllebecq mund ta quash nje shkrimtar filozof, ku stili (une e kam lexuar gjermanisht “Die Ausweitung der Kampfzone”) mbase nuk eshte shume i rendesishem. Po nuk me duket se ka ndonje gje per te thene pervetem se te relativizoj cdo lloj mendesie dhe menyre jetese. Nje liber i tij mjafton per ta lexuar per kuriozitet, te tjerat jane te ngjashem.

  81. XYZ thotë:

    20 August 2008 @ 8:11 pm

    Kapedani, te falenderoj qe hape nje shteg ku mund te flasim ca. Me intereson mendimi yt (dhe i ndonje tjetri qe e ka lexuar) mbi temat e Houellebecq.

    Do te te pergjigjem ne rastin me te pare, dhe besoj se do te shkembejme ndonje mendim per se mbari.

    Te pershendes.
    XYZ

  82. XYZ thotë:

    20 August 2008 @ 8:26 pm

    Nuk me doli nje postim ketu, nuk e di pse.

    Po thosha :

    Kapedan, me vjen mire qe gjeta dike te diskutoj temat e Houellebecq. Nuk eshte shkrimtar i lehte, me beso mua. Sot ne Europe studiohet ne pothuaj te gjitha universitetet si dukuri. Ka plot konferenca qe behen mbi vepren e tij. Pse ? Sepse ka prekur aty ku duhet : ne plaget e shoqerise europiane te sotme te torturuar nga ideja e perndjekjes se lumturise me çdo kusht.

    Por do te kemi rast te flasim, dua te di pak me gjate ç’mendojne andej nga Gjermania per te.

    Pershendetje.

  83. Izabel thotë:

    21 August 2008 @ 2:04 am

    Fryn nje ere e ngrohte nga poezia jote sol-nox. Duke e lexuar me lind pyetja: eshte valle jeta nje enderr qe e na shfaqet here e qarte e here e turbullt si permes nje tymnaje? Ti na tregon endrren tende dhe na fton te hedhim nje sy pas ne endrren tone.
    Megjithate bashkohem deri diku me veretjen e lexuesit tjeter ( por jo me menyren e te shprehurit te tij) ne piken qe imazhet duhet te ishin me te lidhura. Me fjale te tjera, poezia eshte me e shkrifet nga cduhet. Duhet te ishte me e punuar, me e ngjizur.

  84. Idris thotë:

    21 August 2008 @ 2:54 am

    Shko ke partia e Van ( Veni Hun Vedit-venit :):) ai e kishte ne referatin kryesor:
    “”"”Te ecesh kunder rrymes eshte parim Ml”
    hajde or ketej te thone .. :D e kupton qe je shakaxhi apo jo :P dmth qe te ben te 10 sessh gazit!

  85. AR31 thotë:

    31 August 2008 @ 6:35 pm

    (pertej miqesise sone, sol, komplimenti ishte i sinqerte).

Komentet per kete teme jane te mbyllura.
Per t'u mbrojtur nga spam-i, Peshku pa uje i mbyll komentet e cdo teme pas 60 ditesh.

  • Po shikoni nje artikull ne faqen e arkivit te Peshkut pa Uje. Per te pare faqen aktive, shkoni tek peshkupauje.com