A jane te forta shkollat tona?
Ku ka si shkollat tona! Ne Shqiperi kemi metodat e komunizmit, studiohet thelle, po thelle ama…, etj. Pse i bejme kot qejfin vetes, ne shkollat tona nuk mesohet por harxhohet koha kot!
**********************
Shume nga ne mburren brenda dhe jashte vendit per shkollat tona kaq te forta qe nxjerrin studente kaq te afte te cilet lulezojne dhe ne universitete te tilla si Harvard, Cornell, Berkeley, New York , etj. Edhe une si shume studente shqiptare imigrante, u nisa per ne Amerike me plot besim ne vetvete dhe e bindur qe shkolla ku do shkoja do ishte shume e lehte per mua pasi kisha degjuar kaq shpesh etiketa te tilla si “Epo, ne Amerike eshte shume kollaj. Ku ka si shkollat tona! Ne Shqiperi kemi metodat e komunizmit, studiohet thelle, po thelle ama…, etj”.
Dua te flas vetem per eksperiencen time dhe te theksoj disa pika te rendesishme te sistemit aresimor te Fakultetit te Gjuheve te Huaja ne Tirane gjate 1997-2001:
1. Te gjitha oret e mesimit bazoheshin ne leksione. Per cdo klase ne fund te vitit ngelej nje fletore me shenimet e perpikta te marra ne leksionet e profesorit/profesoreshes. Mbaj mend qe behej gare, kush shkruante me shpejt. Cuditerisht ne leksionet e mia nuk kish asnje reference te tipit : “Filan filozof tha kete… apo filan shkrimtar hodhi kete argument…”
2. Kuptohet, librat ishin shume te padukshem. Ku ishin librat? Ne s’kishim nevoje per librin e tere se mjaftoheshim me nje paragraf te librit per te bere nje analize te detajuar per tre ore. Pse filozofi perdori kete lidhez dhe jo ate lidhez, pse kete mbiemer dhe jo ate tjetrin, e keshtu me radhe. Normal, duhet te mesonim gjithashtu se ku lindi, c’vit, dhe cfare peripecish kish kaluar shkrimtari ne femijeri. Per cfare bente fjale libri dhe a kish ndonje ide qe ja vlente per te diskutuar, nuk mund te na pyesje ne…Po ama se c’kish ne koke shkrimtari kur zgjodhi ato fjale te caktuara e dinim aq mire sa pellciste sherri ne klase…
3. Cdo dite shumica e studenteve kishte kohe te pakten per dy ore kafe te mira, ose dhe kater kur nuk vinte profesori…
4. Nuk kish kompjutera per kerkime. Internetin e perdornim vetem per chat dhe emaile.
5. Nuk kishim nevoje te benim ndonje gje krijuese nga ana jone. Mjaftonte qe te mesonim permendesh ato cfare kishim shkruar, ose te derdellisnim kot me kot kur vinte radha e provimit me goje.
6. Profesoret tane shumicen e kohes cirreshin dhe predikonin formulen “ju jeni te paafte, ku do arrini keshtu, mos kujtoni qe me kaq mund te futeni ne profesion!!!”. Gishtat nuk po me permbahen te permend nje profesoreshe me emer ne Tirane qe na terrorizonte ne perkthim pasi sipas saj ne ishim zero me bisht. Normal se profesoresha ne fjale monopolizonte perkthimet e Frengjishtes dhe i leverdiste qe ne kur te dilnim nga klasa te mendonim : “Sa zero me bisht qe jam!” Ne fakt kur u ktheva vjet ne Tirane u ndesha me te ne aeroport: ” C’ben ne Amerike? Ouuuu? Amerika s’eshte gje per studime pasuniversitare. Po te kishe vajtur ne Paris, atje ku studiova une, mbase…Po ke ndermend te kthehesh? S’ke pse kthehesh, une s’do te ta keshilloja, se s’do gjesh pune…”.
7. Profesoret tane nuk kishin pse te perparonin ne fushen e tyre (ata nuk kane as pse te lexojne, as te botojne as te japin ndonje ligjerate per kerkimet qe bejne). Dukej nga autoriteti se sa shume dinin. Shume nga ata mund te na lexonin dhe ndonje artikull gazete ne klase, sa per te hapur nje diskutim (si psh: pse ka antena mbi pallate ne Shqiperi? Sa shume eshte lodhur dhe stresuar zysha meqenese po i prishet vila te blloku se do behet pallat i ri, etj.,)
8. Kolegja ime sapo mbaroi ne 2001 u punesua si pedagoge per “Lidhjet Nderkombetare”. Shume klase interesante do thoni ju. Patjeter. Kolegja ime nuk kish plan te klases, as material leximi. “Cfare te bej ajo?”. Ah po interneti, le te gjejme ca terma te kesaj fushe dhe mbase dhe ka ndonje material qe shpjegon se cfare jane ‘Lidhjet nderkombetare” , se ku ti dije ajo? Nga koka ti nxjerre keto teori?
9. Shume klasa mungojne ne disiplinen perkatese.
10. Nuk kish banjo as uje (banjo kish…por pastrueset kishin tere vitin ne greve pasi rroga qe merrnin cdo muaj nuk u mjaftonte).
Po pse kaq shume ane negative na dolen , le te ndalojme ketu me mire. Cfare te mirash kish fakulteti jone?
1. Quhej Filo…he mo…
2. Shoket dhe shoqet e klases , shumica, ishin tere kohes te gatshem per kafe, se vetem nje diplome u duhej… dhe gjuhen e dinin, thjesht nje pune donin ta marrte e mira: mesuese ose perkthyese!
3. Mbase ndonje profesor thyente rregullin e pergjithshem dhe na bente te ndiheshim vertete studente. Studente qe jane te etur te mesojne dicka me vlere…
4. Disa nga ne punonin dhe ishte shume mire kur profesori/ profesoresha na merrte ne telefon ” kam pune sot, s’do vij! Thuaju dhe atyre te klases!”.
5. Nuk kishim ndonje gje per te pergatitur, mjaftonte te vinim ne klase!
6. Ata qe kishin kujtese te mire, e kalonin bukur sepse s’kish ndonje nevoje per llogjikim apo talent te vecante.
7. Lexonim tere kohes libra qe merrnim vete ngado, pa fare plan mesimor, i zgjidhnim nga titujt apo dhe nga emri i ndonje shkrimtari klasik qe njihnim mire. Se kishim kaq kohe bosh…
8. Na erdhi nje profesoreshe Franceze dhe na mesoi qe eshte racizem te thuash “zezake”…dhe eshte turp ta cungezosh Frengjishten se eshte gjuhe universale…
9. Ca profesore i zinim shoke. Domethene takoheshim ne kafe dhe flisnim per jeten ne Shqiperi…
10. Bashkepunonim me njeri-tjetrin; nuk kish shume konkurrence. Nje merrte shenimet ne klase, pesedhjete te tjere i fotokopjonin. Disa edhe tregonin nga dera gjysem e hapur kur shoku apo shoqja s’dinte cfare te shkruante as sa per nje pese…
Kur erdha une per studime pasuniversitare ne Amerike, ah, me vjen keq te ju zhgenjej, por mu duk vetja ashtu sic me kish predikuar per kater vjet profesoresha e perkthimit: ‘zero me bisht’ .
Lind pyetja. Po si ka mundesi qe kaq studente shqiptare triumfojne ne universitet e huaja dhe mbarojne studimet me notat me te mira? Une do thoja, per veten time, thjesht nga vullneti i jashtezakonshem per te mbushur shpejt e shpejt listat e librave te padegjuar ndonjehere gjate atyre kater viteve qe bridhnim kafeve, se perndryshe…
Meqenese ketu ka shume te tjere qe kane studiuar jashte, do kisha shume kuriozitet te degjoja per eksperiencat tuaja dhe nga fakultete te tjera. Ata qe studiojne ne Shqiperi mund te plotesojne listat duke anulluar dhe ato pika qe kane ndryshuar pas 2001-it.
Laura
16 September 2006 @ 4:32 pm
Natyrisht qe kjo gjendje ka nevoje per ndryshim por kur njeriu perballet me nje mal me probleme atehere behet pesimist e s’perpiqet. Cfare duhet te ndryshoje e para nga gjithe ajo mori e mesiperme?
16 September 2006 @ 4:40 pm
Te te shtoj nje pike te lista jote?
Kur isha te Fakulteti i Historise (andej nga Filoqyli), del dhe vjen profesor Eqerem Yzeiri dhe pasi shpjegon pjese nga lenda, ua ben te qarte gjithe klases qe nese nuk vijne te blejne librin e tij Gjeografia Rajonale e Botes, ta pijne me leng kalimin e klases. Madje dhe se do i shenonte emrat e atyre qe do merrnin librin nga zyra e tij. Dhe me nje seriozitet dhe kembengulje te atille qe te bente te mendoje mos i ngriheshe kunder se i prishje pune vetes. Si perfundim vajta dhe une me tufen e deleve qe blene librin e tij dhe kam akoma sot e kesaj dite dy libra te profesorit tone te dashur, me te njejtin titull, por data te ndryshme botimi, thjesht e thjesht se duhet te shiste librin…
16 September 2006 @ 5:07 pm
Shkollat tona: TEORI TEORI TEORI TEORI TEORI TEORI për një realitet larg atij SHQIPTAR.
16 September 2006 @ 5:39 pm
E para,
duhet te futen libra te rinj, domethene te zevendesohen leksionet me libra (ketu ne Amerike per cdo klase studentet njihen me planin mesimor qe diten e pare dhe blejne librat perkates).
Po te futen librat studentet te pakten mesojne gjera me vlere dhe jo permendesh. Per mendimin tim kjo eshte me e rendesishme pasi perndryshe kalojne kot kater vjet shkolle dhe eshte skandaloze. Tere ajo kohe e investuar per cfare?…. 10 faqe leksione ne krahasim me 10 libra jane ndryshim i madh… Psh. Per nje klase ne Critical theory eshte shume qesharake te marresh tre ore shenime me shkrim, fjali te ceketa dhe siperfaqesore nderkohe qe nje klase e tille jashte (France, Rumani, Amerike, Zvicer, etj) jepet ne kete menyre:
1. Studentet lexojne librat perkates (me shume se 10 dhe ato libra qe jane vleresuar si me te miret nga te gjithe kritiket boterore) . Librat jane ne librari dy jave para se te filloje shkolla.
2. Ne klase nuk studiohet nje paragraf por idete e librit. Domethene studentet lexojne librin dhe ne klase flitet per te pergjithshmen e librit duke u bazuar dhe ne artikujt e shumte mbi temen (qe mund te printohen shume lehte ne internet).
3. Cdo gje lidhet me kontekstin dhe nuk studiohet asgje e cungezuar. P.sh nga klasa qe kisha marre ne Shqiperi une se kisha fare idene e periudhave ’strukturalizmi, post-strukturalizmi,’gender theories, deconstruction (si ta perkthej kete : shkaterrimi?), etj., sepse une s’i kisha degjuar ndonjehere. Ne ishim mjaftuar me Ferdinand de Saussure….E si mund te jem une neser pedagoge e kesaj klase kur se kam fare idene nga shkolla qe me ka pergatitur per lenden ne fjale. Ose si mund te shkoj une ne nje konference jashte me ato gjera permendesh qe di une…
4. Per cdo klase shkruhet nje artikull bazuar ne kerkimet e studentit. Zakonisht per te shkruar nje artikull te tille (15-20 faqe) te duhet te jesh shume i informuar per temen. P.sh nese une dua te shkruaj mbi Derrida, te pakten duhet te kem lexuar te gjithe veprat e tij plus kritikat mbi librat e tij. Ajo cfare do shkruaj une nuk eshte aspak permbledhje e atyre cfare kam lexuar por nje argument i ri nga ana ime i parashtruar bukur, me llogjike dhe argumente. Duhet qe artikulli te kete dhe referencat perkatese (te pakten 15) cfare tregon qe une s’po ja fus kot me idene qe jap pasi e di mire cfare kane thene te tjeret.
5. Oret e lira per diskutime me profesorin jane gjithmone te vlefshme sepse ai/ajo mund te te orientoje ne drejtimin e duhur. Normal teknika e mesimdhenjes ketu eshte krejt ndryshe. Ne vend te dekurajimeve dhe uljeve poshte ketu te ngrijne lart “p.sh: Shume mire ke perparuar, po te besh dhe ca hapa te metejshme ne keto drejtime, do te arrish atje ku do! Ose: “Me pelqeu kjo ide, dhe kjo…, nuk kuptova mire se cfare do te thuash me kete idene ketu….”. Artikulli shkruhet te pakten me tre drafte dhe drafti i fundit korrigjohet duke dhene komente te detajuara…
Prandaj ehste ide shume e mire atyre qe duan te dergojne libra ne Shqiperi. Une do mundohem te mundesoj dicka te ngjashme per Gjuhet e huaja. Por ama dhe Profesoret duhet te jene te gatshem per te futur libra te rinj ne planet mesimore…
16 September 2006 @ 5:54 pm
Njoni, e bëjnë edhe në Amerikë atë punë, ku profesorat të bëjnë të blesh librat e tyre çdo semester edhe po s’patën ndryshuar shumë nga të parakaluarit. Ata nuk të thonë se do të ngelin por duhet t’i blesh se si do të bësh detyrat e shtëpisë (ndryshojnë numrat aq sa mos të përdorësh dot libra të vjetër)?
16 September 2006 @ 6:01 pm
Djema, mos i ngaterroni individualitetet njerzore me sistemet arsimore. Mesuesit/et -fatkeqesisht- ne keto vite tranziscioni u transformuan ne matrapaze. Se me ka ecur keq mua me disa individualitete te shprishura kjo s’do te thote se mesimi, libri, lenda, programi arsimor ne shkolle , kane qene pertoke. Shkolla ketu ne Belgjike apo EU, ka disipline , por kur krahasojme lendet e ndryshme nga klasa e pare e deri ne universitet (se bashku me mesuesit/et kendej) ata (dhe ne emigrantet) çuditemi me perparsine e mesimeve te lendeve shqip. Pra shum gjera qe ne i mesonim p.sh. ne klase te 5, ketu i mesojne me klase te 6 apo 7-te. Une mbaj mend ne shkolle te mesme mekanike (1980) qe benim (zberthenim) teorine e Anjshtanjit, teorine (ekuacionet) e bombes atomike dhe me hidrogjen, ekuacionet e çlirimit te energjise termoberthamore, ndersa ne nje lende tjeter, mesonim strukturat e urave , peshave te seciles cope, te gjitha me llogaritje e ekuacione, dhe keto gjera ketu EU i mesojne ne shkolle te larte. Po jua them une se sistemi arsimor ishte e vetmja gje qe ne shqiptaret mburremi me te drejte kendej, dhe me te vertete qe ka qene nje rreze drite ne ate kohe. Per sot se ç’behet ne Shqiperi, nuk mund te flas dot se e kam mbaruar shkollen me 1982. Pjero.
16 September 2006 @ 6:16 pm
laura,ti harron qe te thuash se FILOZOFIA u MALLKUA kur arrite ti qe te studioje :),spse mire o keq ,me pare,pervec marksit,studioheshin dhe hegel,kant,sokrati etj etj.
sa per ate qe te kane thene qe tek ne studiohej shume me thelle,ta garantoj une,sepse nje shok i imi(ketu ne itali)ngeli tre vjet rrjesht ne fizike,dhe kur i hodha nje sy tekstit qe studionte,me vinte per te qare(ishin gjera qe ne kohen time studioheshin ne programin e shkolles se mesme).
pastaj,edhe fakti qe nje “zero me bisht” arriti te perfundoje(dhe mendoj shume mire) doktoraten…do te thote qe nese s’ka qene shkolla shqipetare,JEMI VETE NE SHQIPETARET TE ZOTET, eshte vete ambjenti ne te cilin kemi lindur e rritur,qe na ka rrahur me shume me jeten dhe na ka “mprehtesuar” aftesine e gjykimit
16 September 2006 @ 8:42 pm
Laura,
Jam dakort me te gjitha ato qe the. Une do te theksoja sidomos njohjen e nxenesit qe ne fillim te klases me programin mesimor (syllabus) si dhe theksimin e vleresimit ne baze te punes se shkruar e punimeve te ndryshme. Ne nje klase te zakonshme ne ShBA zakonisht vleresohet pjesmarrja ne diskutime me nja 10%, prania ne klase (0-5%) dhe pastaj pjesa tjeter i ndahet punimeve te ndryshme si dhe provimeve, psh dy provime me nga 10-20% te notes si dhe punime(t) me pjesen tjeter.
Nuk eshte e lehte te ngrihet nje sistem i ketille por edhe s’eshte i pamundur, thjesht nevojitet deshire dhe mesues te pergatitur.
16 September 2006 @ 9:46 pm
deconstruction (si ta perkthej kete : shkaterrimi?),
Ndoshta çndertimi?, pasi deconst. dallon shume nga destruction
Nejse, ajo qe mendoj se ajo qe Laura shkruan eshte evidente. Nuk mund te pretendohet me se shkollat tona jane shkolla te forta, te krahasueshme me shkolla te huaja te nivelit te ShBA.
Sistemi yne arsimor, eshte i ngujuar ne kohe me keq se metalurgjiku i Elbasanit. Eshte arkaik ne te gjitha nivelet. por nuk mendoj se eshte e drejte t’i krahasojme drejtperdrejt me sistemin universitar amerikan.
ne amerike kolegjet jane private dhe kane para te madhe shume.
Kolegjet amerikane (disa prej tyre) paguajne $1 miljon+ rroge vjetore trainerin e ekipit te te futbollit. nderkohe qe universitetet shqiptare bejne klasa me dy turne, hala me shenime dhe mungese te plote literature perkatese per specializimin.
Mos harro edhe kete tjetren ama laura. Qe shkolla ne shqiperi eshte falas ndersa ketu studenti amerikan pas kater vjetesh ka nje borxh goxha te rende per te paguar, shpesh here mbi 100,000 dollare qe kush u shton interesin jane me afer $200,000. E ca do besh me ate bachelor’s? THEY’RE A DIME A DOZEN!!! Ndeshta shkolla ne shqiperi eshte akoma falas. Pra ka nje “disconnect”.
16 September 2006 @ 10:38 pm
Tek “Shekulli” sot:
…..mijëra nxënës dëshirojnë të arrijnë të bëhen diçka në jetë, diçka që ata vetë e duan. Deri më tani sistemi arsimor nuk u është përgjigjur këtyre dëshirave, madje i ka shtrembëruar ato duke krijuar atë që është quajtur korrupsion në arsim. Kjo është nga gjërat më të rënda në historinë e një kombi, madje shumë më e rëndë se sa gjenocidet e pësuara. Të shtrembërosh piramidën e dijes apo të krijosh iluzionin e pasjes së saj, është një akt që e shpërbën në të gjitha dimensionet jetën sociale të një kombi. Duke krijuar dokumente dijesh të pambështetura në dije, ne thellojmë largësinë me botën e qytetëruar dhe vijojmë të mbetemi në atë nivel jetese për të cilën tashmë po bëhemi të njohur edhe në botë, përmes ‘gillrave’ të ndryshëm.
Po pse ky problem (dëshirë-realizim) vijon ende të jetë shqetësim i drejtpërdrejtë për një masë të madhe njerëzish dhe tërthorazi për të gjithë shoqërinë tonë? Një nga arsyet e këtij shqetësimi vjen edhe prej mungesës së largpamësisë së vetë njerëzve të interesuar. Ka ardhur koha që për të pasur një shërbim të mirë, atë duhet ta paguash. Edhe arsimimi mund të paguhet, ashtu siç paguhet një derë e blinduar, kondicioneri i mercedesit, apo pushimet në Turqi. Përse arsimimi, një nga gjërat themelore të njeriut në jetë, që lidhet me jetën e tij të ardhshme në punë, duhet të vazhdojë të quhet si një dhuratë e shtetit? Nuk mendoj se të gjithë njerëzit janë të pamundësuar për ta paguar arsimimin e tyre. Me mijëra makina luksoze që shëtisin rrugëve, me mijëra vila e apartamente që ndërtohen çdo ditë, me mijëra ton mall të konsumuar, unë nuk besoj fare se jemi një komb i varfër. Nëse ne jetojmë si të pasur, duke e kaluar jetën nëpër lokale, detyrimisht duhet të jemi të tillë. Dhe nuk mund ta kuptoj përse duhet shtrënguar dora pikërisht te arsimimi. Është njësoj si ata njerëzit që blejnë apartamente luksoze dhe dyshekun e shtratit e marrin lirë, duke harruar se aty kalohet një e treta e jetës.
Fatmirësisht, po jetojmë në një kohë ku numri i aktorëve që punojnë në terren me arsimin e lartë është shtuar. Ky është shansi themelor i arsimit shqiptar, privati. Ky është një nga shanset që as nuk duhet humbur, as nuk duhet shpërdoruar (por kjo është një mesele më vete). Privati do të sjellë konkurrencën, pikërisht atë gjë që ka munguar për 15 vjet. Privati siguron mjedise të shkëlqyera, të cilat shteti me zor po arrin t’i krijojë. Privati siguron pavarësi në përzgjedhjen e stafeve akademike, duke realizuar edhe përfshirjen e dijes më të fundit perëndimore, përmes shanseve që u ofron pedagogëve të rinj, të cilët kanë mbaruar studimet jashtë shtetit. Këtë gjë, shtetërori nuk po arrin si duhet, dhe nuk mund ta arrijë kurrë, sepse mundësitë do të jenë gjithmonë të kufizuara, por edhe ato pak mundësi shpesh janë shpërdoruar apo po shpërdorohen dita me ditë. Privati ofron kushte më të mira për sa u përket teksteve, teknologjive bashkëkohore dhe sidomos përfshirjes së studentëve në veprimtari konkrete. Ajo çka gjendet jashtë vendit, po afrohet këtu si një mundësi konkrete dhe e prekshme.
Privati është diçka më shumë se shteti, përderisa aty japin mësim edhe ata që japin në shtet. Pagesat e pedagogëve janë shumë më të mira, gjë që sjell motivim, pikërisht ajo që mungon në shtet. Konkurrenca mes privatëve do të sjellë zhvillime të reja arsimore, të cilat shteti as që mund t’i ëndërrojë. Dhe ajo që është më themelorja nga të gjitha, përse të ngjishemi të gjithë te treni me xhama të thyer, kur autobusi po ecën bosh? Prindërit e sotëm nuk mund të mos ofrojnë më shumë mundësi për fëmijët e tyre, për vendin e tyre.
16 September 2006 @ 10:45 pm
Po, shkolla ne Amerike nuk eshte falas, por ama s’eshte dhe aq shtrenjt pervec te huajve. Mirepo ta shohesh motren time si meson tani qe e ka klasen 800 $. Per kater vjet te liceu artistik ajo bridhte nga nje kafe ne tjetren bashke me gjithe klasen, pa i shkuar mendja ndonjehere te hapte nje liber…se ashtu benin te gjithe. Ketu punon dhe mbaron klasat ne te njejten kohe ashtu sic duhet dhe kur te mbaroje universitetin te pakten e di qe e ka investuar kohen tamam.
Ne shkrimin tim e thashe qarte qe per disiplinen qe kisha zgjedhur une nuk u pergatita aspak dhe po flas per sistemin sepse deshiren per te mesuar e kishim te gjithe…
Nuk po flas as per shkollen e mesme as per filloren por per te larten!
16 September 2006 @ 10:48 pm
Kur flasim per shkollen le te perkufizojme per c’flitet. Nqs je student i 9tes apo 10tes ne gjimnazet Tirane, Durres, Fier dhe shkon ne shkolle ne Amerike del Valediktorian pa frike. Rasti im: vitin e 4-t te shkolles se mesme e mbarova ne nje shkolle ne Kaliforni. Shkolle e mire, me rreputacion, ne zone te pasur etj etj. Mora lende universiteti. Punoja ndoshta 20 ore ne jave. Nuk mesoja me shume se disa ore ne dite. Dola valediktorian. American high schools are a joke.
16 September 2006 @ 10:50 pm
Harrova…
… mund te thoni po dhe librat jane shtrenjt, 50 $ e siper. Po pse kafet atje nuk jane. Do kisha preferuar me mire qe ato leke ti kisha harxhuar per libra se kafet e shumta ne lokalet plot tym duhani e zhurma cjerrese…
‘Deconstruction ‘ : hmmm ‘cndertim’ s’tingellon bukur (teori e cndertimit), mbase dikush mund te gjej nje fjale me te pershtatshme, ’shkaterrim’ me pelqen por s’eshte fjala e duhur!
16 September 2006 @ 10:54 pm
Po, kam degjuar dhe une qe shkollat e mesme jane me te lehta.
Te lartat eshte gje tjeter dhe kush tha qe te gjitha universitetet amerikane jane private… Ne te dyja eshte i njejti sistem…ne ato privatet mund te punesohen profesore me te degjuar dhe pranohen studente qe vijne nga familje lek-iste, ose studente me burse .
17 September 2006 @ 2:16 am
Une nuk kam bere shkolle te larte ne Shqiperi prandaj nuk mund te flas personalisht, kam mbaruar ekonomikun, te mesmen, dhe di qe ne vit te trete gjimnaz ne Tirane benim te njejten menaxhim, macro/micro, llogari, qe kam bere edhe ne kolegj me vone ne ShBA.
Edhe me matematiken kam pat lehtesira se ishin gjera qe i kishim bere ne gjimnaz, dhe te mendosh qe ne te Ekonomiku as nuk benim matematike pas vitit te dyte, benim kontabilitet.
Por nuk me eshte dukur se kolegji ka qene i kollajte ne ShBA sidoqofte. Me pelqen se si mesohet ketu, sic i permend Laura, studenti eshte aktiv, studenti i jep energji klases, jo vetem degjon presorin sikur klasa te ishte mesha e se dieles. me pelqen jeta studentore ketu, sidomos ketu ne MASS, ky qytet ka gjithsej 280,000 banore, 14 universitete me rreth 55,000 studente.
Oh, and college is a beer-fog for most of them.
17 September 2006 @ 2:19 am
Me vjen çudi qe dhe ju pajtoheni me mendimin e Laures aq me teper qe kjo kontradikton veten. E dashur zysha ta kishte thene je zero me bisht dhe ajo doli e vertete, ç’lidhje ka kjo me sistemin arsimor ne Shqiperi?Normale qe do mesoje ne Amerike se po paguaje leke nga xhepi ose do humbje bursen.
Apo per me teper clidhje kane banjot e shkolles dhe kopjimi qe benit ju me sistemin arsimor.
cdo gje ka te bej me individin, kush do te mesoj meson kudo qe te jete. Ju keni pasur internet e kesisoj keni pasur mundesine te kerkonit per informacionin qe ju nevojitej ne infinit ne vend te e-maileve e chatt_eve.
Ne lidhje me shkollat amerikane. Shkollat e mesme jane perturp! Une kam takuar shume te rinj amerikane te cilet hyjne ne kategorine e studenteve A dhe ne krahasim me klasen time te gjimnazit e cila ka qene A, keta jane injorante.Imagjino kane nga 10 spanjolle ne klase, bejne per vite te tera spanjisht dhe vetem el camino dine te thone lol Apo nje e njohura ime qe si provim final ne shkolle te mesme kishte nje teze per grupin Rolling Stone ???
Po flas ne pergjithsi, sepse perjashtime ka, por ne Shqiperi ne shkollat e mesme kudo qe te shkosh nxenesi i mire te ha persegjalli.
Kur kam shkuar ne shkolle te larte.Ishim 9 studente shqiptare (jashte shtetit). te gjithe ishin me nota maksimale, te gjithe te shkelqyer e me te miret e klases,e me te gjithe mesuesit krenoheshin. Shoku im i dhomes (i huaj) studionte informatike dhe kishte klase matemaktike mesa mbaj mend.Ai mesonte llogaritmin ne vitin e pare te shkolles se larte e mua me çuditi.Mesonin gjerat baze te llogaritmit. Kur i thashe se ne keto i benim ne vit te dyte e te trete (smbaj mend mire) ne gjimnaz, filloi te qeshte se kujtonte se tallesha, derisa ja zgjidha ushtrimin. Behej fjale per ne Evrope.
Dy miq te mite, kane shkuar ne Itali per studime te larta, mbaruan aty shkollen e dyte te larte me nota te larta, nder me te miret e grupit -megjithese ju desh te mesonin italisht perfekte- dhe i kane marre ne pune menjehere sapo mbaruan shkollen. Nje i aferm i imi, sapo ka mbaruar ne Milano per Arkitekture, nder me te miret e klases.Doni ta dini sa e ka pasur mesataren ne Shqiperi ne shkollen e mesme? 8 !
Ne Amerike kam marre vetem klasa per çertifikate ndaj nuk mund te flas me siguri, por ckam degjuar nga ish e dashura, dy vjetet e para te kolegjit i kane te pergjithshme e pastaj zgjedhin degen me specifike etj.
Une mund te them qe ne shtate vjet ne SH.B.A studentet qe kam takuar ketu me kane lene te zhgenjyer. Ke qejf te flasesh me ta etj etj jane cool, por pastaj i permend nje emer shteti, te shikojne si Ufo, i flet per nje shkrimtar te shikojne si Ufo. Bisedon per ndonje ceshtje politike e te zhgenjejne, bejne ose si patriotike ose si liberaliste maksimale.Please!
Ju flisni per shkollen e larte si me qene shkolle fillore, doni perkujdesjen e mesueses nga mbrapa.Une nuk mbaj mend gjate shkollimit tim ne X vend te Evropes te me kete ardhur per mbrapa ndonje mesues me mu lut per te mesuar, perkundrazi dhe kur i pyesje te jepnin ndonje pergjigje ne ikje e siper.
E di qe shume here une postoj komente ketu duke perkrahur Shqiperine, kjo sepse mendoj qe shume prej jush ja ulni shume vlerat dhe pergjithsoni duke u bazuar ne nje eksperience jo te kendshme. Une shkollen e mesme e kam bere ne dy qytete ne Shqiperi dhe shkollen e larte ne dy qytete jashte vendit e ne keto eksperienca jam bazuar. Duket sikur te gjithe e keni gjetur kush e ka fajin Shqiperia!
Siç me thoshte nje kolege ne universitet.Ne shqiperi studentet e ikane dhomat keq kushtet keq, pasi e durova pak ja shpjegova, se ndersa ne paguanim çdo muaj qirane e nje dhome pothuajse me cmimin e nje apartamenti, ne Shqiperi nuk paguajne e i kane dhomat falas.te pakten ne ate kohe (2000). Per me teper nuk eshte se ne kishim ndonje komoditet te jashtezakonshem, biles kishim vendosur dhe dy muaj qira per sigurine e dhomes.Ju gjykoni!
Zgjohu shqiptar nga gjumi zgjohu, se nuk ju a ka fajin Shqiperia per çdo gje.
Im ate ska pasur elektricitet ne shkollen fillore e u be doktorr i zoti, kjo shpirtja do internet per te bere kerkimet. Se eshte shume larg libraria kombetare nga Fili.Ndoshta duhej ti kishe lexuar ato libra qe ne shkolle te mesme siç kemi bere ne te tjeret shpirto.
Hec me dhe nje tjeter shkrim per tu ankuar
17 September 2006 @ 2:27 am
PS. Laura, per fjalen ‘deconstriction’, ka shume mundesi te na ngele sharra ne gozhde. Si nocion qe e perdor Derrida kjo fjale eshte shume rezistente ndaj nje perkufizimi, ne cfardolloj gjuhe qofte. Kur e pyeten nje here Derriden te pekufizonte cfare nenkuptonte me “déconstruction” (fr.) ai u pergjigj “Nuk kam nje pergjigje te thjeshte dhe formale. Gjithe puna ime ka qene nje perleshje me kete pyetje te shkelqyer.”
“Çndertim” nuk eshte fjale fare. As “deconstruction” nuk ishte para se ta perdorte Jaques Derrida, kurse “shkaterrim” do ishte kthim mbrapa, sepse “deconstruction” e Derrides zevendesoi “demolition” qe perdorte Nietze para ketij. interesante, duhet kerkuar nje fjale. Cfare termi perdoret ne shqip kur flitet per Teorinë e ________________?
17 September 2006 @ 3:20 am
Meqe po flasim per shkollat amerikane: une kam bere teaching assistant te departamentit tim per tre vjet. Mund te kem dhene mesim ne nja 15 klasa besoj. U befasova ne fillim se studentet (kolegj i vitit te dyte dhe te trete, ne universitet kryesor metroplitan dhe jo ne ndonje humbetire me tre veta per milje katrore), pra studentet nuk dinin rregullin e treshit dhe me keqja, kishin nje hard time per ta kuptuar…Ne Shqiperi ketij i thoshin “rregulli i brigadierit”, nuk e di arsyen pse - ishte fjala per brigadieret e kooperativave bujqesore.
Amerika importon trurin / studente te zot - e kam fjalen per nivele graduate dhe post doc - nga vende te tjera; qari i studenteve, por me shume qari i Amerikes. Ne shkencat kompiuterike dhe matematike auditoret e graduate-ve jane te mbushura me indiane dhe kineze, aq sa s’te besohet. E kam fjalen ne masen 85-90%. Amerikanet vendas nuk duan ta vrasin trurin me matematike. USA e merr te gatshem kete kontigjent studentesh; nje arsye me teper per te mos care koke per sistemin arsimor deri ne high school. Sidoqofte ka nje hop shume te madh cilesor kur kalon ne Graduate School level. Jam shume krenar per shume studente shqiptare qe kane shkelqyer ne shkollat e ketushme; me quani nacionalist sa te duash, por me mbushej shpirti kur shikoja se shume nag ata ishin me larte intelektualisht se kolege te tyre nga Europa perendimore - pordheve nacionale te ketyre te fundit Amerika jau thyen hundet.
Nuk di c’behet me shkollen ne Shqiperi sot; info qe marrim nga interneti eshte shume dekurajuese (analfabetizem ne parmasa ne rritje????). Ato qe shkruante Banago per shkollen e larte psh, jane shume te hidhura. Po te jene te verteta ne mase, nuk do doja te isha student sot ne Shqiperi. Te Shekulli i sotem alternativa per dalje nga kriza arsimore gjendej ne sistemin privat. Ndoshta - nuk jetoj atje qe te jap mendim. Sidoqofte kam nje bindje qe Shqiperia ka me shume nevoje piksepari per nje sistem shkollor te mesem profesional me te forte nga dalin tekniket e mesem, si ajo shkolla e Fultz-it nje here vaktit…
17 September 2006 @ 3:22 am
Blendi, how about “zhberje”?
17 September 2006 @ 3:50 am
me pelqen, eshte me mire se cndertim pa dyshim.
17 September 2006 @ 5:13 am
Eeeee …. vazhdoni e i fryni gajdes ju qe “ne ishim dhe jemi me te miret” …
Te ishim me te miret nuk do te kishim kete shqiperi qe kemi. A, po … e ka fajin njeshi, e ka fajin dyshi … He pra mo, ne me te miret cfare nxorrem si produkt? Nje ekonomist dhe tjetri doktor dhe te dy i bien legenit bashke me ata qe i shkojne nga mbrapa.
Shkolla nuk eshte vetem per te mesuar teorite e Einstein-it. C’eshtja eshte se cfare fryesh nxjerr ky sistem, kjo shkolle.
Laura shtron shume gjera si koncept ne rradhe te pare: motivimi, liria e te menduarit, individi, pjekja dhe formimi ne kompleks.
Ne na ka ngel vetem ego-ja ne dore dhe vazhdojme ta ushqejme me force. Dhe ne fakt, ne kete bote ku jetojme vetem ego-ja mund te te coje perpara …
Sado qe te pretendojme qe sistemi ne Shqiperi ka qene i forte vjen nje pike qe duhet te behemi te vetedijshem qe ai sistem prodhonte vetem papagalle, papagalle me gjoks te madh dhe me rrrr franceze te artikuluar. Por vetem individe jo!
17 September 2006 @ 7:00 am
Derria ndoshta ka mendu zbërthim?|
Sa për studentët shqiptarë: overeducated, underskilled.
17 September 2006 @ 7:01 am
Eh,
sa mire me vjen kur degjoj ca nga ju qe shani Ameriken kaq shume, dhe keni kaq shume te drejte ama. Po si s’pash nje amerikan te ik emigrant pa letra ne Shqiperi dhe te ja filloj cdo gje nga e para. Nje amerikan mund te bej cdo zgjedhje, dhe zgjedhjen e injorantit por ne fund te fundit e ben ne vendin e tij ndersa neve, neve te mencurve dhe kaq me fat qe kemi lindur kaq te zgjuar na duhet te marrim rruget e botes… e pse? Sepse mendojme qe mund te shkelqejme vetem jashte, sepse vendi ku lindem …ah vendi ku lindem….eshte aq i pakapshem per ne saqe ne e shijojme veten ne endrra apo dhe ne ndonje ankese te tille te rastit…e cila perfundon me kryengritje ndergjegjjesh: ” kush je ti qe shan Shqiperine, pa shih nje here si jane katandisur amerikanet dhe evropianet”. Se ne mesojme ketu dhe dalim te paret por ama dhe nuk kthehemi me atje ku ishim. Pse?
Sepse po te krahasohemi me te tjeret dhe te pranojme qe kemi kaq shume gjera per te permiresuar, na bie te bejme kaq shume pune. Dhe ne s’duam te bejme kaq shume pune prandaj ose pranojme qe Shqiperia eshte parajse e vertete por qe zgjedhim ti rrime sa me larg ose themi troc ate qe eshte dhe vendosim te bejme dicka, te perveshim menget e te ndryshojme gjerat per mire…
E them dhe nje here, ne kemi kulturen tone dhe te mirat dhe te keqijat tona. Nese krahasohemi ne nje problem me te tjeret kjo s’do te thote qe ato nuk kane probleme, kjo do te thote qe ne duam te mesojme dicka per mire, dhe kjo eshte mencuri, te pakten keshtu me duket mua.
Po te isha une dekane e gjuheve te huaja do te ndryshoja ato pikat qe permenda, jo per te thene qe me pelqen sistemi amerikan por per ti dhene brezit tjeter shume me teper mundesi
KNOWLEDGE is POWER
Dija eshte Fuqi
and who has the power has the knowledge too….
17 September 2006 @ 7:13 am
teoria e zberthimit? (te zberthesh eshte gje tjeter me duket…)
teoria e zhberjes?
teoria e rindertimit
teoria e … ka ndonje ide tjeter, jo nga fjalori, ti veme kapukun kesaj pune dhe ne kete menyre personi qe e gjen tamam fjalen futet ne histori si i pari qe do leshoje faren e kesaj teorie ne shqip… Cfare nderi, dhe jeta pastaj merr vertete kuptim…
17 September 2006 @ 7:43 am
Mund te thuhet qe ne ne Shqiperi mesimi i lendeve ekzakte si matematike kimi fizike biologji etj ka qene shume cilesor dhe besoj qe eshte i tille akoma,ndersa ai i lendeve humane si filozofi sociologji psikologji ka lene per te deshiruar,edhe pse shkolla jone ka nje mungese te theksuar tradite ne kete drejtim.Ndoshta pse lendet ekzakte nuk ndryshojne ne kohe,e per te dytat duhet shume material e literature dhe lexim e lexim librash e revistash per tu pergatitur si duhet,e qe ne Shqiperi mungon.
Ketu besoj qendron edhe ”fortesia” e shkolles shqiptare tek mesimdhenia e pergatitja ne lendet ekzakte se per ato humane jemi shume prapa.
Mbaj mend qe cdo llogari ne shkolle te mesme i benim me laps ne dore,as makine llogaritese asgje e kjo te ushtron trurin e vinte ne levizje.Ketej jashte qe ne klase te pare nxenesit i bejne me llogarite me makine-llogaritese dhe ekuacionet i bejne me to.Sigurisht qe truri ne kete rast nuk meson gje perderisa ben vetem data-entry.Kjo sjell qe nje arkitekt 34 vjecar italian me te cilin po flisnim per TVSH-ne nuk dinte te me bente per mendesh 20% e 20.000 eurove dhe u shtanga.Uuuu jam i lodhur tani nuk me punon truri me tha.
17 September 2006 @ 11:18 am
Laura!
Hallall! U ke rene kokes.
Se ku me zuri syri nje koment qe te akuzonte per vet-kundershtim; ja kishte futur kot. Keta tipa lexojne per te kundershuar jo per ndonje arsye tjeter.
Hallall!
17 September 2006 @ 2:09 pm
Doni te shikoni perlat shqiptare (se per boten jane perla, kurse per ne me shumice) ? Thjesht hidhni nje sy pak me siper …
Kur nuk na pelqen ndonje gje apo bie ndesh me mendimet tona imagjinare fillojme dhe i vendosim epitete te tjereve te shoqeruar me ironi “therese dhe sarkazem shpuese” lol.
Ne kete menyre ulim te tjeret me poshte se vetja dhe ndihemi krenar packa se vet jemi vecse fundi ….
17 September 2006 @ 2:11 pm
Sorry,
e kisha fjalen per dike qe ishte pak me siper por sapo iu fshih mesazhi nga adm mesa duket.
17 September 2006 @ 2:15 pm
i hodha nje sy te shpejt ketij shkrimit tend pasi ne me te shumten mund te quhet opinion i nje njeriu qe nuk ka gjetur ate qe nuk ka kerkuar..
Mua shkolla me ka mesuar sesi te mesoj ne menyren me efektive ne jete, dhe ne fund te fundit kjo eshte detyra e vetme e shkolles.
Shpresoj mos tja fillosh prap duke me treguar mangesite e sistemit shkollor ne shqiperi sepse po ta them qe tani, mangesi ka plot. Me kalimin e kohes gjerat do te behen me mire. Une personalisht nuk mund ta hedh poshte eksperiencen time shkollore ne shqiperi pasi menyra analitike e te mesuarit me ka ber qe te kaloj cdo etap edukimi ketu jashte, ne mos pa problem me probleme minimale. Pa u futur shume ne detaje, sepse ndryshe nuk do ti gjenim fundin ketij muhabeti, sistemit i edukimit ne shqiperi, nuk quhet “Filo”; si sistem, ne pergjithsi ,ka treguar se i ka ekuipazhuar astronautet e vet me te gjitha mjetet e nevojshme per te shkelqyer kudo ne bote, nese ata e donin dhe kerkonin nje gje te tille.
17 September 2006 @ 2:59 pm
Djema, sindromi i sotem siç kuptoj une eshte, lehtesia , mosgjykimi i thelle, mos pasja pergjegjesi, ndaj asaj qe lexon, qe merr persiper, qe te eshte ngarkuar nga prinderit apo shkolla, ky eshte sindromi i te rinjve te sotem. Nuk dua te fus grindje ndermjet brezave, por shoh se ne brezi i djegur, kemi qene me serioz ndaj mesimeve, leximeve, lojrave, detyrave qe na ngarkonin prinderit apo mesuesit. Te rinjte e sotem duken me pak serioz ne jeten e tyre, e kjo duket dhe nga ankesat e tyre dhe disiplina e dobet keto kohet e fundit. Pjero.
17 September 2006 @ 3:07 pm
Pervec shkencave ekzakte, mos harroni edhe shkollen e artit ne Shqiperi. Ja nje shembull:
http://www.ermonelajaho.com
17 September 2006 @ 4:23 pm
Shkollat nuk kane qene te keqija ne Shqiperi.Por ato kane qene shume teorike ku njerezit mesonin permendesh dhe kur shkonin ne prodhim apo ne qendrat e punes dinin me pak se puntori.Por problemi eshte se ne shkolla nuk kishte ate liri mendimi qe ka sot apo nuk kishte nje liri zgjedhje degesh qe deshiroje, por do shkoje atje ku donte apo kishte nevoje partia. prandaj edhe njerezit nuk studionin me ate zellin qe ka nje dege qe ti dashuron por me zellin qe te kaloj klasen.Dhe kjo frenonte zhvillimin e talenteve dhe te trurit.Ose nje nxenes qe mund te ishte i talentuar behej pengese biografia dhe perfundonte ne nje puntor apo bujke te thjeshte dhe ai qe kishte me pak tru ose talent behesh doktor apo inxhinier medioker dhe ngjiste shkallet e karieres.Dhe prandaj nuk arritem atje ku ishim nisur,por u kethyem nga rruga dhe filluam nga e para.Megjithate dicka u mesua dhe shume prej nesh kur perballen me te huajte ne vendet qe jane kane nje fare brumi dhe ne shume fusha qendrojme me larte se disa,sidomos po te pyesesh nje amerikan per gjeografi apo historine boterore jane shume mbrapa, apo te bejne veprime matematikore me mend jane null dhe habiten se si i bejme ne, sepse keta jane skllever te kompjuterve gje qe ne nuk i kemi pas.Por megjithe diturite tona me shkathtesin apo zgjuarsine tone ne jemi shume here me mbrapa se sa keta qe ne i quajme budallenj dhe injorante.Po te lexosh apo te besh muhabet me shqipetaret kudo qe jane ,ata[ne] shajme cdo kombe dhe cdo bos ku punojme,mirpo cdo zgjuarsi apo zotesi matet me rezultatet dhe arritjet qe ke dhe jo me llafe.N.Q.S amerikani anglezi apo gjermani apo italiani eshte budalla,duhet ti bejme pyetjen vetes pse keta budallenjte kane shkuar kaq perpara dhe ne kemi ngelur mbrapa[dhe nuk bejme asnje tentative per ti arritur ose edhe po beme ndonje ,ata vrapojne dhe ne ecim me hape] pse ne te zgjuarit mundohemi te marim ndonje vize apo te rrembejme anijet apo te veme jeten tone ne rrezik per te shkuar tek keta budallenj dhe asnje amerikan apo italian apo perendimor nuk emigron ne Shqiperi.Kur ne shajme bosin ku punojme pse nuk behemi bosa vete dhe te shpetojme nga AI bosi budalla .etj etj
17 September 2006 @ 4:37 pm
Cen!
Me ke e kishe.
17 September 2006 @ 5:07 pm
Le ti bejme qefin vetes dhe te themi se jane shume te mira,nese do te ishte keshtu,atehere do te kishim shume njerez qe do te dinin te zgjidhnin problemet tona do ti jepnin drejtim vendit,ne nje rruge normale me nivel dhe standart, por jemi aq larg sa si zor te besosh te kunderten rezultatin pozitiv te sistemit arsimor shqiptar,
Ai eshte jo fuksional por formal sepse nuk i pergjigjet realitetit, nevojes se vendit per zhvillim te metejshem, Ka shume njerez qe vetem marrin rrogat,si qellim ne vet vete duke i rene fyellit cdo vit ne nje vrim,se po zhvillojme arsimin bashkohor, duhet te besh nje testim dhe disa vite te tjera studimi qe te njihet diplloma shqiptare, dhe nje gje tjeter eshte se :
ne shqiperi mund te fillosh pune ne sektor te rendesishem edhe pas nje shkeputje 10 vjecare nga profesioni, pa bere as edhe nje “update” rikualifim per punen qe do te kryesh,ky eshte difekti me i madh sepse pas 10 vjeteve ajo qe ke mesuar apo je dipllomuar eshte aq mbrapa sa zor do te jete qe te presesh suksesin ose rezultatin ..
17 September 2006 @ 5:31 pm
OK, nuk ka diskutim qe shoqerisht ne shqipot nuk nxjerrim gje te hajrit; dhjete shqiptare ka me shume te ngjare te prodhojne sherr se tjeter gje (se do krijojne 11 parti, si fillim…). Por kjo s’do te thote qe individualisht ne jemi inferiore. Eshte si ai krahasimi i famshem qe Napoleoni bente per mameluket: ne dyluftim tek e tek, nje mameluk e hante te gjalle nje francez. Ndersa 100 ushtare franceze as qe i diskutonin 100 mameluke….
17 September 2006 @ 5:31 pm
banago, qetesohu lal, nuk e kisha me ty
Lexo mesazhin tim pasardhes.
17 September 2006 @ 6:05 pm
Laura, me duket se ky shkrimi yt permban vetem gjera negative se pozitive nuk shoh. Ka profesora e profesora, ashtu si dhe dege e dege. Nuk mund te pergjithesohen. Une kam pasur miq shume te mire tek fakulteti i gjuheve te huaja dhe profesorat qe une njoh ishin te pergatitur (per mua kuptohet). Nuk eshte e vertete qe lexonin vetem artikuj. Tek frengjishtja kam pasur shume miq, por di gjithashtu se dhe shume te tjere kane qene profesora me emer dhe ajo kateder (frenge) eshte nje nga me te vjetrat ne ate fakultet se bashku me anglishten.
Sa per miqesine pedagoge-studente, personalisht nuk shoh asgje te keqe deri ne castin kur nuk kerkohen “ndere e hyjnere”. Miqesia pedagoge-studente mund te ekzistoje ashtu sic ekziston cdo lloj tjeter i miqesise dhe nuk e kuptoj dot perse na qenka kaq e keqe. Me duket se ti e paragjykon shume kohen Laura. Si mund te pretendosh qe prej kaq shume kohesh sa do ti te kishe internetin ne shkolle, kur shqiptaret as nuk e kane ditur se cfare ka qene interneti. Nese te interesonte kaq shume perse nuk beje vete kerkime ti? E sa per ate te fundit, une besoj se shqiptaret jane te afte dhe prandaj ia dalin mbane kudo. Une besoj qe shkollat tona jane te forta, po koha do beje te veten ne cdo vend, ne cdo kohe.
17 September 2006 @ 6:07 pm
Pse ndodh kjo, sepse asnjehere shqiptaret nuk kane pas shtet ose ti binden atij,pervec komunizmit …ne historine tyre ata gjithmon jane zhvilluar dhe kane ecur sipas parimit…,, Historia jone fatkeqsisht flet per kete fatkeqsi,dhe ne do ta vuajme se jemi pasardhesit e tyre ,e kemi te trasheguar……….
17 September 2006 @ 6:09 pm
lexo :sipas parimit,secili per vete zoti per te gjithe ….
17 September 2006 @ 6:17 pm
Shoh qe shume nga ju perdorin argumentin e injorances se amerikaneve ndaj vendeve te botes.
Dhe une tre vjet me pare kur erdha ketu u indinjova nga studentet e mi ne nje klase kulture kur s’dinin ku eshte Italia lere me vendi nga vija une.
Por ama pasi takova dhe shume evropiane kuptova se shume nga keta te fundit se dinin ku eshte Shqiperia, dhe kishte dhe Francez…dhe keta ankoheshin qe amerikanet nuk dinin shume gjera per Francen.
ouuuuuuuuuuuuuu ? Cfare skandali?
Pyeta veten : “Po une a i di te gjitha vendet e botes?”
Pasi jeton ne Amerike e kupton shume mire se pse amerikanet nuk e vrasin mendjen kaq shume per vendet e tjera…
Pasi kuptova shume gjera vendosa ta filloj cdo klase te re me nje veteprezantim: “Une vij nga Shqiperia. Ndonje nga ju e di ku eshte Shqiperia? (heshtje…asnje nga 60 studentet nuk leviz. Ne vend qe te mjaftohesha me frazen e pergjithshme qe pedorin shume shqiptare ketu: “eshte afer Italise dhe Greqise” (cfare reklamon akoma me shume ventet e tjera dhe nuk jep fare informacion per vendin tone) u indinjova jashte mase ” Si ka mundesi qe se dini ku ehste Shqiperia? Eshte e patolerueshme. Eshte turp. Eshte vendi me i rendesishem… Prandaj ja nje powerpoint presentation….
per te qeshur,
jo aspak…
Pse mendojme qe Franca na qenka civilizim me i madh dhe kulture kaq siperiore. Sepse Francezet kane bere tere ate pune marketingu dhe shitje te denglave te tyre. Kur nje Francez me thote ‘Une vij nga kultura e romakeve, domethene nga kultura univesale”… une ja fus nje te qeshure sepse e di mire historine e tyre , duke permendur me te fundit periudhen e kolonizimit Francez ne vendet Afrikane ku keta Francezet e mencur botonin libra aq te shumte per te civilizuar ‘kafshet , domethene njerezit e eger’ se si te ishin francez te vertete (per te cilen ne Shqiperi s’kisha degjuar ndonjehere )… e keshtu me radhe Britaniket, etj etj…
Domethene une s’kam ndonje aresye pse tu heq kapelen Francezeve dhe ti dashuroj si e marre. Normal mesoj ato gjera qe me duhen nga gjenite e kesaj kulture por jo te behem e marre e te besoj se ajo kulture ehste me lart se kultura shqiptare…
Prandaj, me duket shume e drejte nga ana ime qe studentet e mi te mesojne ne radhe te pare nga vij une dhe s’kam fare pike brejtje ndergjegjje kur une e prezantoj Shqiperine si vend perralllor. Sepse keta mund te shkojne atje dhe te kalojne ca pushime fantastike dhe turizmi eshte pika qe mund te na ngrej ekonomikisht. Te pakten ne fund te fundit une bej timen, gjashte klasa ne vit shumezuar me minimumi 60 , shumezuar me kater vjet ne Amerike… he mo sa studente e dine mire ku eshte Shqiperia dhe mendojne nje dite te shkojne atje sepse profesoresha ishte shume bindese ne ato cfare thoshte per kete vend me kulture kaq te lashte dhe njerez kaq humane (se s’mbaj mend te kemi shpikur ne ndonje teori si kulture per te roberuar dhe chumanizuar popuj te tjere)…..Ne jemi kaq humane, sa nje brazilian qe takova ketu kish vajtur kot si turist per dy muaj ne Shqiperi dhe s’kish paguar aspak per fjetje aspak per ushqim pasi rruges kish takuar nje skuader futbolli dhe keta e kishin ftuar te gjithe ne shpine tyre . E ku ndodh tjeter dicka e tille? (Kur ky braziliani po na tregonte, Eri nje goce shqiptare reagoi “ke vajtur ne Shqiperi. wow se kisha menduar ndonje here se nje i huaj te shkoj atje kshu kot per qejf sepse ehste kaq e rrezikshme…. ” . Une e nderpreva menjehere dhe vazhdova ate teorine time “jo pse, ne Shqiperi ka nje siguri te jashtezakonshme dhe ka shume te huaj qe preferojne ti kalojne atje pushimet …se….. -Ashtu? thane ata te tjeret, qe jane gati te eksplorojne nje vend te ri dhe te prishin me shume nga kuletat e fryra….
Sepse mbaj mend kur beheshin ato mbledhjet e sigurise ne 2002 -2003, ku ishin perfaqesues te Ambasadave dhe te disa organizatave me emer, dikush pyeti “po pse figuron Shqiperia si vend me probleme sigurie kur ne fakt nuk ehste aspak e tille?” Pse do thoni ju? Sepse shume vetave u leverdis ta zhysin Shqiperine me poshte ngaqe dhe shume veta paguhen kur Shqiperia reklamohet akoma si ‘VENDI ME I VARFER I EVROPES’.
Une e habitur ne ate mbledhje, nuk thash asgje, ula koken dhe psheretiva. Te isha tani ne ate mbledhje, ahhh nuk do kisha ulur aspak koken. Prandaj them “DIJA ESHTE FUQI”.
I thash te gjitha keto per ata qe mendojne akoma se Shqiperia duhet mburrur vetem kur flet me shqiptaret. Jo ne shqiptaret duhet ti themi problemet tamam mes nesh, dhe te iua mburrim vendin tone te tjereve qe dhe ne te ecim perpara.
Amerikanet thone “I am proud to be american” Francezet “Je suis fier d’etre Francais” , Italianet.. Anglezet… dhe une si shqiptare ..
“Jam krenare qe jam shqiptare” se ‘hell yes’ vij nga kultura Ilire, vij nga kulture kaloresish, kalores qe dinin mire njje kohe si ndertoheshin keshtjelat, si merreshin betejat, si jetohej aq humanisht ne Ballkan… dhe ndonese na kane bere telef kaq shume mizori dhe kultura te etura per te na cunguar, ne prap dime nga vijme dhe s’kemi ndroje te themi qe ‘jemi prap shqiptare, dhe prap pasardhe Ilire”…..
17 September 2006 @ 6:19 pm
Me qe tema asht e pershtatshme, po fus nji shkrim te prof. A. Ndreca
GUXIMI MOS ME PASË POPULLARITET
(Reformat e ministrit G. Pollo)
Ardian Ndreca
Mâ në fund po shohim nji ministër të republikës që ka guximin mos me qenë popullor, apo e thanun ndryshe: nji ministër që me të vërtetë sillet si person i përgjegjshëm ndaj detyrës së vet fisnike.
Në këto 15 vjet demokraci jemi mësue me pa ministra hajduta, të mefshtë, idiota, ministra që braktisin detyrën për të cilën janë betue përpara kombit, ministra sahanlëpisa – por ende nuk kemi ndigjue për ministra që rrezikojnë emnin e tyne për t’i shërbye detyrimit që kanë marrë përsipër.
Ndër të paktit ministra që kanë pasë guximin me punue për të mirën e popullit tue rrezikue mos me qenë popullorë asht ministri Genc Pollo, i cili ka nisë me projektue drejt së ardhmes së dikasterit të tij nji reformë të domosdoshme dhe urgjente të sistemit edukativ në vendin tonë.
Ministri Pollo duhet të jetë nji person me guxim tue qenë se ka marrë në dorë sistemin mâ të shkatërruem të jetës shqiptare (shumë mâ të amortizuem se sistemin energjitik), arsimin.
Në nji kohë që qeveria socialiste jepte grahmat e fundit, ajo lente mbas vetes vetëm dy arritje «madhështore»: autonominë dhe hapjen e universiteteve të reja.
Në nji vend ku universitetet janë furra që qesin për çdo vjetë mija gjysëmanalfabetë të cilët kanë nisë iterin e tyne me anë konkursesh të manipulueme, që janë formue prej stafesh të korruptueme dhe mediokre, dhe që në fund kanë marrë në dorë nji copë letër që s’ka vlerë sapo të kalojsh Hanin e Hotit apo Kapshticën – asht guxim i madh me marrë barrën e përgjegjësisë me e ndërrue këtë gjendje.
Nji sistem akademik që nuk njihet në botë, nji komunitet shkencor që s’ka asnji revistë të denjë që ta përfaqsojë apo botime monografike të njohtuna prej kolegëve të huej, nji trashigimi e trishtueshme dogmatikësh me formacion ideologjik marksist që s’kanë mâ mundësi fizike për me ndërrue – përbajnë nji mur shumë mâ të naltë se Muri i Berlinit, përpara të cilit munden me ju dridhë leqet e kambëve edhe ministrit mâ trim.
Programi i ministrit Pollo asht shumë ambicioz: reforma të provimeve të maturës, reforma të mënyrës së hymjes në shkollat e nalta, reforma të sistemit të pagave, rishikim të sistemit të autonomisë, kualifikim i personelit mësimor, masterplani për TIK-un, raportet me Bankën Botnore, zbatimi i masave antikorrupsion, konsolidimi i strategjisë së pjesmarrjes në Marrveshtjen e Bolonjës, arritja e standardeve të strukturave mësimdhanëse, ndërtimi i nji rrjeti akademik me baza dhe me merita shkencore, njohja e diplomave të marruna jashtë shtetit…
E vetmja e metë e këtij programi asht se duket tepër ambicioz për gjendjen e mjerueshme të arsimit tonë kombtar.
Por ne do të ndalemi vetëm te problemi i emnimit të dekanëve dhe rektorëve dhe te rreziku që simbas autoriteteve akademike në fuqi rridhka prej këtij fakti.
Arsimi i naltë sot asht në nji gjendje kritike, senatet akademike kanë në përbamjen e tyne elementa që jo vetëm s’janë as hija e homologëve të tyne gjerman, belg, francez – por s’mbërrijnë me u barabitë as me kolegët e tyne kroat, rumun, hungarez…
Ndërkohë ligji i autonomisë vendos që zgjedhja e këshillave kolegjiale, senateve e drejtuesve të bahet tue u nisë prej profesorave, prej stafeve joakademike dhe prej studentave.
Kjo nuk asht demokraci, asht vetëm diktatura e injorancës, e atyne që s’dihet sesi mbas termeqeve të mëdha, mbas ndërhymjeve politike, falë inercisë globale të gjanave në vendin tonë, falë zbraztisë patologjike të kohës së mjerueshme në të cilën jetojmë – e kanë pa veten të mrekulluem, pra: në krye apo në përbamje të nji stafi akademik.
Po të aplikohet ligji i zgjedhjeve të lira në nji kolegj të përbamë vetëm prej të marrësh – asht fort e vështirë me mendue se i zgjedhuni ka me qenë nji njeri i dijtun. E njejta gja vlen me nji kolegj injorantash, të korruptuemsh, të plogtish, të vonuemish, të paaftish etj.
Për me e shqymb këtë rreth tautologjik, pra të mbyllun në vetvete e të pashpresë me u reformue – duhet guxim dhe vendosmëni, duhet nji shkapërcim i tiji me të dyja kambët.
Në gjendje të jashtëzakonshme merren masa të jashtëzakonshme, anipse autorët e këtyne masave humbin popullaritetin e tyne. Nji ditë ata që kanë me i pa gjanat ma me qetsi kanë me u dhanë të drejtë.
Nji i sëmundë me gangrenë që rrezikon këputjen e krahut apo të kambës – nuk e sheh shumë miqsisht mjekun që ka me e operue, por kur ta ketë të qartë se ai i ka shpëtue jetën, atëherë ka me e falenderue.
Ndoshta mbas pak pjesa mâ e shëndoshë - nga ana fizike - e sistemit akademik të arsimit të naltë (e ky cilsor asht shumë qesharak) – ka me nisë grevat e urisë.
Por ndoshta ka ardhë me të vërtetë koha që ata që deri tashti janë rritë e janë ba autoritete akademike tue mos pasë hangër asnji dromcë kulturet dhe shkencet, të fillojnë me ndejt pa hangër edhe bukë, mbasi të moçmit kanë besue se kur stomaku s’asht i randuem mendja punon mâ mirë, në këtë rasë fillon me punue s’parit.
Ne shpresojmë se ministri Pollo nuk ka me u tutë, por ka me vijue misionin e tij pa shikjue se mos po i prishë privilegjet meskine kurrkujt. Në qoftë se ka me ba këtë gja, atëherë ai ka me ba pjesë te ai numër i vogël (asht nji numër tek mâ i vogël se pesë) ministrash shqiptar që kanë rrezikue emnin e vet për të mirën e punës – dhe e nesërmja ka me ja dijtë për nderë
17 September 2006 @ 6:24 pm
Bona,
njerez si ti me lodhin… e fillojne me te njejten fjali, uaaaaaaaa sa ane negative, uaaaaaaaaa sa ke pergjithesuar, uaaaaaaa, po lexo nje here mire pastaj shkruaj…
apo ajo fjalia tjeter ne artikujt e tjere “hodhi nje budalla nje kokerr molle dhe te gjithe te mencurit vajten ta nxjerrin” . s’di kush tha me siper, keta njerez duan te ulin poshte cdo njeri qe mund te thote dicka me mend.. prandaj nuk ecen Shqiperia,
ehh, kam frike qe kjo ehste aresyeja, se eshte inferioriteti qe na shtyn te mesojme ketej jashte ndersa atje brenda inferioriteti na shtyn te ulim njeri-tjetrin….
ehhh……….
17 September 2006 @ 6:26 pm
Laura, me qe une e paskam pergjithesuar kaq shume, a me thua ti se ku qendron pozitivja tek shkrimi yt?
17 September 2006 @ 6:31 pm
emigrant thotë:
17 Shtator 2006 @ 5:31 pm
OK, nuk ka diskutim qe shoqerisht ne shqipot nuk nxjerrim gje te hajrit; dhjete shqiptare ka me shume te ngjare te prodhojne sherr se tjeter gje (se do krijojne 11 parti, si fillim…). Por kjo s’do te thote qe individualisht ne jemi inferiore. Eshte si ai krahasimi i famshem qe Napoleoni bente per mameluket: ne dyluftim tek e tek, nje mameluk e hante te gjalle nje francez. Ndersa 100 ushtare franceze as qe i diskutonin 100 mameluke….
shume e vertete emigrant……..nje shqiptar,kur eshte vetem,eshte i merzitur,kur gjen nje tjeter….fillon e zihet,por ,nese behen tre shqiptare(sidomos po qene nga vlora)…ja marrin kenges :).
kjo eshte e keqja….s’mund te behemi 3 SHQIPETARE BASHKE
persa i perket temes:DR.Gjergj Progri,ishte nje nga figurat qe mund ti lejonte vetes ca gjera dhe ne kohen e predemokracise,ne provim,te lejonte qe te shkoje me libra :),dhe thosh:per mua e rendesishme nje ingenjer(studiues,kerkues) TE DIJE SE KU DHE SE CFARE KERKON,sepse nuk mund te pretendoj qe ingenieri te kujtoje permendesh te gjitha formulat.
une(thosh ai),mund t’ju drejtoj dhe orjentoj ne rruget e mundeshme per zgjidhjen e nje problemi,por kjo s’do te thote se nese shkoni ne biblioteke dhe te studioni te tjeret,s’do te gjeni zgjidhje me te mira se te mepareshmet.
egzistojne akoma figura te tilla????????
17 September 2006 @ 6:32 pm
Laura ske pse lodhesh,vete e hape temen.Tani prit reagimet e atyne qi se mendojne si ti po edhe te atyre qi se mendojne si ti.Biles ti duhet ti falesh nderes atyre qi se mendojne si ti pse keshtu ke mundesine me lexu gjana te reja te ndryshme e te pasunohesh.
17 September 2006 @ 6:34 pm
bona(mirembrema
),ja vlen te flasim per argumentin………..por jo per autoren
17 September 2006 @ 6:35 pm
ju besoni se ai francezi atje ne amerike,eshte 100% francez ??nuk rezulton e sakt ,sipas mendimit tim ,ajo qe thoni ju per kulturen franceze, se pari as nje francez nuk merr mundimin te jetoj ne amerike dhe te marre leksione gjuhe nga nje emigrant ,pasi francezet e mbajne pak lart hunden nga vet natyra e tyre se i perkasin nje shtrese kulturore ne fakt te pa mohueshme te lart jo si individ por si shoqeri e civilizuar dhe qe i kane dhene qytetrimit ,ajo qe ju thoni eshte nje vulgarizim i kutures franceze, nuk dua te dal ne mbrojtje te tyre ,por nuk mund te pranoj barazine tone kulturore qe thoni ju me francezet ,
vertet ne kemi kulturen tone,si cdo komb ne bote ,por fati i jone eshte se ne nuk barazohemi me asnje nga vendet ne perendim,flasim per kulturen ne te gjitha aspektet, ne politik,ne jeten sociale,ne art,muzik e tjere …
Mos te ngaterrojme nacionalizmin me kulturen qe ju po flisni ,
17 September 2006 @ 6:45 pm
mattogruda,nese ben nje raport te figurave te shquara/numer popullsie,do te shikosh qe dhe shqiperia ,ne ate cep te perhumbur te europes ka vendin e saj te merituar.(kuptohet qe me 1milion e gjysem banore qe kish shqiperia,s’mund te kishte universitet qe vendet perendimore i kishin kur skenderbeu luftonte kunder turqve:)
17 September 2006 @ 6:47 pm
Une kam pas nje komshije ne katin e katert qe te terhiqte vemenjen duke te thene se nuk eshte mire te hedhesh letrat e karameleve neper shkalle, te quante shkurtabiq, kur vete rrinte mbi 2 stola per te arrire parvazin, vazhdonte duke komentuar mbi atletet e tua ‘puma’ qe fatkeqsisht nuk ishin ‘Nike’ dhe per kete arsye terhiqnin rreth 10 minuta kriticizem; ndersa ti guxoje te ngjisje shkallet dale ngadale duke pohuar dh emohuar, po/jo teta,nderkohe qe ajo te tregonte se djali i saj i vogel vertet ishte bjond por stilin e flokeve e kishte si prej bruni. Nderkohe ti shikoje ate letren e karameles dhe e ngrije, ndersa ajo te pergezonte per kete gje dhe thoshte se i kishe ngjare tamam mamit dhe babit, dhe se duart e atij qe kishte hedhur letren e karameles pertoke duhet ti zinte kanceri dhe te shkurtoheshin gjer te sqetllat…Ja kshu te shkaterrohet edhe dashuria per karamelet..
17 September 2006 @ 7:05 pm
edrus,
nuk e mohoj se vendi yne ka figura historike te shquara, por ato jane vetm figura ,ku i gjithe populli yne nuk ka perfituar pasi ato kane qene te shkeputur dhe pa influnce ne krijimin dhe zhvillimin e nje shteti per kombin e tyre ata kane ngelur vetem ne perpjekje dhe ne sfida,per te arritur qellimet e mira ,por une e kisha fjalen ne krahasimin qe bente Laura,te kultures franceze me ate tonen, aspak reale nga ana pozicionale ,pranuk flas se ne nuk kemi patur kulture, sigurisht qe po por si popull nuk kemi arritur nivele per vet faktin se na kane luftuar te na asimilojne,dhe ne kete aspekt te anes nacionalizmit mendoj se jemi te barabarte me francezet ne mos me shume, pasi ja kemi dal mbane te mbijetojme, te arrijme deri ketu ku jemi ,, duke konfiguruar mbijetesen tone ne kulturen e gjuhes dhe te traditave tona te cilat nuk i kemi lene posht , flas per paraardhesit tane ,
17 September 2006 @ 7:21 pm
matto,rrofsh.
edhe pse s’besoj ne zot,nganjehere them:shyqyr zotit,qe ka akoma djem dhe vajza si ti,dhe shume te tjere qe mblidheni e shkruani ketu.
17 September 2006 @ 7:21 pm
Me te vertete Shqiperia eshte vend perrallor ku te gjithe duan ta braktisin dhe te shkojne atje ku eshte moralistja dhe te bejne cdo lloj pune per te mbijetuar.A ke takuar ndonje doktor apo inxhiener duke bere pica apo duke lare pjata dhe nuk preferon te kethehet ne vendin perrallor?Ke takuar ndonje qe e ka blere vizen mbi 10000 dollare per te ikur nga vendi perrallor?A ke takuar ndonje shqipetare qe mburret se kam pasur biznes[ku shumica e thone kete]ne Shqiperi dhe jetojne neper gettot amerikane te populluar me shqipetare?Ke takuar ndonje shqipetare qe ankohet gjithe kohen se nuk jetohet ne amerike ,dhe kurre nuk kethehet ne Shqiperi?Ke takuar ndonje shqipetare qe sa shikon nje tufe me njerez qe flasin shqip dhe i shmanget per te mos i folur etj etj.
17 September 2006 @ 7:33 pm
enzo…………………edhe PARAJSA eshte parajse,por s’ma ha mendja se do te te pelqente te shkoje para kohe.
)ingenier,dhe me ka qelluar te laj pjata e te bej pica(aktualisht punoj shofer),dhe nese shoket e mij te kursit arriten te beheshin dhe kryeministra,une preferova qe ti largohesha BIPOLITIZIMIT te detyruar.
Jam(kam studiuar
Nese do te isha i LIRE ne shqiperi,qe ta ndertoja jeten PA POLITIKE,natyrisht qe do te preferoja te isha atje ne vend qe te laja pjatat ketu.
te them edhe dicka tjeter,ne amerike(meqe kam shume te njohur)mund te kisha shume me teper mundesi per te bere shume me teper,por preferova italine,per te vetmen arsye,qe brenda tre oresh,shkoj ne shtepi ne c’do moment.
adhe dicka tjeter,te gjithe JU amerikanet,nese do te provonit qe te rifillonit jeten ne europe……do te ishit PESHQ pa uje
17 September 2006 @ 7:37 pm
Po dhe ne jemi bijte e Adamit e Eves te cilet ishin ne nje vend perrallor dhe bene c’bene e iken emigruan
ndoshta ferri ku jemi tani s’eshte aq i keq sa pershkruhet….:P
17 September 2006 @ 7:39 pm
Bona:”Laura, me duket se ky shkrimi yt permban vetem gjera negative se pozitive nuk shoh.:
permenda 10 negative, sepse ne fakt te gjithe ne ankoheshim perdite gjate aty kater vjeteve, qe … na mpiheshin duart duke shkruar per 3 ore, qe klasat ishin kaq te merzitshme, qe kishim dhimbje koke nga makjatot, qe banjot ishin aq pis dhe pa uje per te lare balten 2 kilogramshe, etj…
por dhe kenaqeshim (10 pika pozitive se ashtu na dukeshin atehere) kur pinim kafe me profesoret, kur kishim aq kohe bosh, kur mund te punonim ne vend qe te vinim ne klase kur….dhe te tjerat e listes..
“Tek frengjishtja kam pasur shume miq, por di gjithashtu se dhe shume te tjere kane qene profesora me emer dhe ajo kateder (frenge) eshte nje nga me te vjetrat ne ate fakultet se bashku me anglishten.”
nese jane miq, nese jane me emer, nese katedra ehste e vjeter … a jane aresye keto qe sistemi te jete per tu admiruar?
Sa per miqesine pedagoge-studente, personalisht nuk shoh asgje te keqe deri ne castin kur nuk kerkohen “ndere e hyjnereâ€.
-as une
” Si mund te pretendosh qe prej kaq shume kohesh sa do ti te kishe internetin ne shkolle, kur shqiptaret as nuk e kane ditur se cfare ka qene interneti.”
I-nterneti ishte…. vetem per chat, 2000 ora me sa mbaj mend. Kerkime ne internet…. Kush e kerkonte dicka te tille, kush e dinte dicka te tillle..
“Nese te interesonte kaq shume perse nuk beje vete kerkime ti?
- Po pra bera dhe zbulova menyren se si te vija ne Amerike….
“E sa per ate te fundit, une besoj se shqiptaret jane te afte dhe prandaj ia dalin mbane kudo. Une besoj qe shkollat tona jane te forta, po koha do beje te veten ne cdo vend, ne cdo kohe. ”
-Ok, ndonje argument per kete te fundit?
17 September 2006 @ 7:47 pm
Zgjidhje te bukur ke bere edrus por se kisha me ty dhe cdo pune eshte nder ,dhe parja e djerses eshte me emire se sa ajo qe disa i nxjerin me pislliqe dhe jetojne me frike. po e kisha me moralisten qe ne vend te moralit qe bene te mbledhi plackat dhe te shkoje ne Shqiperi dhe te kontriboje per permirsimin e shkollave shqipetare dhe te mos na tregoje perralla me braziliane qe ka jetuar qyl ne Shqiperi, se ajo ka dhene dicka tjeter se sot nuk po mbajme njeri tjetrin ql dhe jo brazilianet apo mexikanet.Dhe ne po te kethehem ne europe skemi pse te ishim si peshq pa uje por dote ishim si ty qe ke ikur nga amerika
17 September 2006 @ 7:49 pm
se per pak me iku nga mendja:
-ca kuptimi ka te pyesesh ”A jane te forta shkollat tona?”??!!
…si qenka shkolla e ”forte” …i forte eshte guri hekuri tulla celiku…
17 September 2006 @ 8:20 pm
Eshte edhe shkolla , Lauren. Fjalet kane kuptim ne kontekst, keshtu qe edhe nese me pare kjo fjale s’do perdorej ne ate kontekst gjithmone egziston mundesia per ta perdorur..
Enzo, ke te drejte, do kthehem, po ja sa te mbaroj shkollen tani, dhe nje vit me ka ngelur… Ndonese ndonje here me duket sikur mund te bej me shume dicka po te jem jashte se brenda … por atje do vij se me terheq origjina apo shija e gjakut… apo dhe shpate e Skenderbeut… apo …dhe shkallet e universitetit…
17 September 2006 @ 8:43 pm
Laura je e forte.Mund ta them ta perdor ne kontekstin e peshkupauje…
Laura bota e qyeteruar nuk ka ece perpara duke pase ne fjalorin e saj shprehje te tilla si the me siper ”origjinen,shijen e gjakut, shpaten” ”e forte”.Do te te sygjeroja te pasuroje fjalorin Shqip se me nje fjalor te till nuk ecet shume perpara.
17 September 2006 @ 9:09 pm
Lauren,
Po, ‘jam e forte’, me pelqen dhe konteksti…
Cfare disipline studion qe te kuptoj ne cfare aspekti e sheh boten e qyteteruar?
Te kapi frika menjehere nga fjalet? … ato fjale mund te ta znerthejne shume mire historine e qyteterimit, mjafton tu ndjekesh historine…
17 September 2006 @ 11:40 pm
Ju qe Shkelqeni ne Amerike e Bote (pavaresisht shqipomesatares)
A e dini - se si Ju quajme (dhe ju trajtojme ne Shqiperi)?
….si TRU I RRJEDHUR (JO TRU-RRJEDHUR )
ha ha ha ….. e kisha me qesh.
ah more peshq ju qe emigruat keni hyre ne uje (dmth ne sistem)
Tjeter citoj Karl DojÇ (idhulli im ne Marredheniet nderkombetare)
…………”Ne te cilet kemi pasur shansin dhe privilegjin te kemi arsim te larte ua detyrojme te tjereve gjithe ndihmen tone si qytetare te informuar kompetente dhe pergjegjes te vendit tone dhe te botes ; ne duhet te BEJME GJITHCKA QE ESHTE E MUNDUR PER TE HYRE NE THELBIN E GJERAVE ……..”
me poshte referohet ……” ne mjeksi nje injorant i vertete nuk mund te jete doktor por sharlatan…….”
perseri me poshte ……..” personat ngacmues e te zellshem por te keqinformuar mund te jene te rrezikshem per miliona njerez…”
Ne shqiperi ne vendin tim
—-1 - nuk egziston mirenjohja ngaj popullit per shkollim
—-2 - nuk lodhet njeri te hyje ne thelbin e gjerave
—3 - shume drejtues jane injorante te vertete
—4 - persona te keqinformuar jane te rezikshem per njerezit . (Kadare thote se ballkani dhe shqiperia kane dendsitetin me te larte te donkishoteve per meter katror )
Prandaj shkollat tona ndihen pa vlere , prandaj ato nuk hyjne ne sistem e nuk njihen askurkund.
Laura ; ne critical teory. me duket e “Teoria e Kthimit” =deconstruction eshte dicka qe lidhet me ndryshimin e drejtimit (jo domosdo ne piken e nisjes) tek nje teori .
18 September 2006 @ 12:44 am
2+2×2=6 ?, postim brilant, nuk kam lexuar te tille qysh prej “Gjithe fajin e pat fotografia” nga Mathuzalem! E lexova fillimisht jo ne kompiuterin tim, gjithe rruges ne kthim e bluajta dhe shijova me mendje, e lexova prape tani qe u ktheva ne shtepi, dhe ne mend me erdhi “A beautiful mind”. Ne Shqiperi keto te fundit kane gjithashtu densitet te larte, jo vetem Don Kishotet. C’e ben kete, sistemi i shkollave (meqe eshte tema, pra)? gene superiore? nuk e di….
Thank you, man!
18 September 2006 @ 1:23 am
O peshk!
banago- ne nuk shkruajme ketu per te kundershtuar por per te diskutuar.Nuk ka ardhur dita qe Laura te hedhi poshte punen e mijra mesuesve e profesoreve ne Shqiperi, qe ndjehen krenare me breza te tere intelektualesh qe kane dale nga bankat e tyre, e qe kudo ku kane shkuar shihen me respekt.OK! Dhe ne kemi studiuar jashte vendit dhe prezantimin tone ja kemi borxh pikerisht mesuesve ne Shqiperi. Pa ofenduar askend sepse nuk e njoh Lauren apo ty, ju po silleni si tipiku i injorantit shqiptar qe ka qene jashte shtetit per dy tre vjet e kur kthehet ne Shqiperi ben sikur di gjithçka e shkel mbi çdo eksperience shqiptare.
Lexoje mire shkrimin e Laures e te shikosh sa eshte kontradiktore.
Nuk di pse gjithmone nje teme devijon ne tjeter ketu.Ishim duke diskutuar per sistemin arsimor, dolem tek problemet e shoqerise shqiptare.
“sa mire me vjen kur degjoj ca nga ju qe shani Ameriken kaq shume, dhe keni kaq shume te drejte ama. Po si s’pash nje amerikan te ik emigrant pa letra ne Shqiperi dhe te ja filloj cdo gje nga e para”
Ky eshte nje koment prej 4 vjecari.Nuk po diskutonim per Ameriken, por per sistemin arsimor.Nuk mund te krahasosh nje shtet 300 milionesh me nje 3 milionesh, ti kaq duhet ta dish Laura. Ne erdhem ne Amerike per te njejten arsye qe shume amerikane vijne punojne ne Shqiperi e Kosove. MONEY!
Arsyeja perse e kemi nis nga fillimi eshte se pikerisht kjo Amerika, i mbron edhe me injorantet e vet pa ndonje komplicitet ndersa shteti yne eshte i gatshem te mbroje cdo injorante me pashaporte te huaj e te eksportoj intelektualet e tij.
Amerikanet nuk kane nevoje te vijne pa letra ne Shqiperi sepse e marrin dhe vizen dhe lejen e punes per 200$ ndersa shqiptaret as vize turistike nuk marrin dot edhe pse kane miliona.
18 September 2006 @ 4:49 am
Teoria e kthimit? - po por ne shqip s’tingellon e njejta gje. Deconstruction do te thote te kapesh nje koncept, normal duke u kthyer mbrapa dhe duke e analizuar ate qe nga origjina, gjate procesit koncepti zhbehet, merr forma te reja, rilind, shkaterrohet, ndryshohet apo dhe ngelet i njejti ai qe ishte ne fillim (si psh koncepti i seksualitetit te History of Sexuality - Foucault, apo Koncepti i nacionalizmit te The Orientalism- Edward Said apo koncepti i dhunes… te La violence et le sacre - Rene Girard…) . Ne fakt zhberje me pelqen , si thoni ju te tjeret?
18 September 2006 @ 5:07 am
Njerez kontradiktor me veten e tyre .Rrahje uji ne havan .Ajo shkolla shqipetare e solli lauran ne amerike qe po shkelqen,kurse te tjeret nuk mund te shkelqejne si ajo[ai].Do te kethehem ne vendin tim,po jap me shume ketu ku jam.Thuaje troc se ketu bej me shume pare dhe kam kushte me te mira per te jetuar.Ne shqiperi nuk mud te shkoshe dhe me nje levizje te celesit te ndezesh condicionerin apo ngrohjen.
18 September 2006 @ 8:09 am
@laura
Pse mendojme qe Franca na qenka civilizim me i madh dhe kulture kaq siperiore.
sepse shumica intelektualeve shqipetare kane pasur shume kontakte me francen dmth kane bere atje specializime te ndryshme.
dhe keshtu ishte franca nje nga vendet e pakta moderne qe pane shumica e shqipetareve dhe nga ana tjeter franca ka bere gjithmone politiken e buces dmth nuk i eshte permbajtur politikes perendimore ( NATO , EU )
kulmi i kesaj politike ka qenen ne vitet 60 ku u perpoq ti merrte usa rolin udheheqes ne nato por deshtoj shume keq.
18 September 2006 @ 11:32 am
Laura: Pse mendojme qe Franca na qenka civilizim me i madh dhe kulture kaq siperiore. Sepse Francezet kane bere tere ate pune marketingu dhe shitje te denglave te tyre. Kur nje Francez me thote ‘Une vij nga kultura e romakeve, domethene nga kultura univesaleâ€â€¦ une ja fus nje te qeshure.
–Â
Mund t jete keshtu si thua ti, ose mund te jete sepse Franca ka nxjerre burra dhe gra madheshtore dhe i ka dhene botes koncepte qe kane ndryshuar se si mendojme, flasim dhe shkruajme. Kjo eshte krejt jashte teme, dhe john ka te drejte. Por shiko se sa KOT (injorance) mendon ti per Francen. me fal qe po flas troc, por ti ke qef troc.
Duhet te nxesh me shume dhe te mendohesh me gjate para se te gajasesh. Nis me “Liberté, égalité, fraternité”, po te pelqeu moda do kesh plot per te shijuar, dhe fikso se vepra e ketyre njerezve me poshte u jep francezeve boll municion te mburren edhe nje shekull pasi te kemi vdekur ne.
Jean Paul Sartre (1905-1980)
Claude Monet (1840-1926)
Claude-Achille Debussy (1862-1918)
Camille (Charles) Saint-Saëns (1835-1921)
Alexandre Dumas (1799-1850)
Victor Hugo (1802-1885) - Ka versione te thjeshtuara te “Te mjeret” per shpejtesi
Joseph (1745-99) dhe Jacques (1745-99) Montgolfier
Louis Braille (1809-1852)
Louis Pasteur (1822-95)
Marie (1867-1934) dhe Pierre (1859-1906) Curie
Ferdinand de Lesseps (1805-94)
Antoine de Saint-Exupéry (1900-1944)
Jeanne d’Arc Joan of Arc (1412-1431)
Napoléon Bonaparte (1769-1821) “hmmmmmmmmmmmmmmmmmm” - psheretiu Aliu.
Louis Blériot (1872-1936)
18 September 2006 @ 11:41 am
mire blendi == tos nano edvin i vogel mire aty
18 September 2006 @ 11:45 am
s’me pelqeu kjo
18 September 2006 @ 11:48 am
hej blendi qenke online …..ta thashe kete sepse e ke lavderuar sikur ta kishe vendlindjen tende ……
jovetem franza por dhe vende te tjera kane nxjerre shume njerez te shquar ……
per mendimin tim nuk duhet respektura franca sepse dhe ata nuk na ndihmojne dhe repsektojne neve si kom …pra jane shume te rrezikshem
18 September 2006 @ 11:50 am
blendi, pret qe laura te te permende figura te shquara amerikane???sipas meje do ta filloje me “toro seduto”…e deri tek monika lewinski
18 September 2006 @ 12:16 pm
Sa e trishte eshte e verteta…
Ne fakt cdo njeri nga ne ka menyren e vet te te parit dhe gjykuarit te gjerave, te gjithe kemi ate kendveshtrimin personal, te apo pa justifikuar por kur ky personalizim kalon ne nje te vertete, aty fillon tmerri…dhe tmerri kap ne pergjithesi ata qe e vrasin mendjen…
Dear Laura,
peshku kalbet nga koka themi ne shqiptaret.
Per te mos perseritur e debatuar ato qe keni thene shqiptarce me lart, mendoj se kriza eshte reale dhe i ka rrenjet e thella. Nuk mund te jete sistemi arsimor i shkeputur nga gjithe sistemet e tjera pa harruar ketu tipologjine genetike te nje kombi. Gjerat shkojne zinxhir, apo jo?! Sipas vendit edhe kuvendi.
16 vjet ne jeten e nje individi jane shume. Ne jeten e nje kombi ndoshta nuk shenohen fare ne histori.
50 vjet komunizem = vullnete te shtypura- ndergjegje te ndrydhura-nenshtrim =deformime genesh = sot-confusion
Koha e jetes sone pikerisht perkon me kete peshtjellim, edhe ne arsim.Fatkeqesisht!
E ke parasysh dramen e Ioneskos, Rinoceronti? Natyrisht qe po, duhet ta kesh lexuar ne raftet e pluhurosura te Espasit. Edhe personazhi kryesor, Beranger, nuk i rezistoi dot gjemes: kthimit ne Rinoceront. Keshtu eshte shkolla jone sot…. bej si bejne te gjithe….mos guxo te besh dicka ndryshe….nuk di me shume se ne ti….
E kote te vazhdosh te analizosh me. Qe Beranger te mos kthehet ne rinoceront, duhet te zhduken rinocerontet!!!!!
18 September 2006 @ 12:18 pm
Harrova te them se ndoshta dhe ne jemi rinoceronte…
18 September 2006 @ 12:21 pm
brava aura,edhe une them qe ti shkaterrojme shkollat nga themelet(teoria e shok-ut e aplikuar ne fillim sic duket s’te paska lene te kenaqur)
18 September 2006 @ 12:28 pm
T’i shkaterrojme?!
18 September 2006 @ 12:30 pm
Laura,
Cuditem me ty sesi nuk e ke kuptuar qe po qe se bie ne llucen e arsimit te larte shqiptar dhe te merr rryma me vete , nuk do jesh zero me bisht.
Sigurisht qe zero me bisht do jene te gjithe sa kohe qe nuk lodhen vete per te bere ndonje gje. Piktura jote e fakultetit eshte shume e sakte, ashtu ndodh vertet.
Por ajo qe thua ti se si ja dalin te tjeret te arrijne rezultate te mira ne amerike sme duket e sakte. E di si eshte puna Laura, une vete se kam provuar, por njoh plot studente te suksesshem.
Ka dy arsye per kete :
1. Shkojne ne shkolla koti, per mastera per politika gjinore a budallalleqe te tilla qe financohen nga OJF-ra ketu ne shqiperi e gjera te tilla.
2. Jane me te vertete njerez te zote, dhe sigurisht jo per merite te shkolles shqiptare por me se shumti per merita personale.
Dhe merita personale nuk qendron tek fakti qe jane gjeni, por tek disa gjera te tjera si psh puna e madhe individuale. E dashur Laura, shumica e gjerave qe mesohen ne shkolla jane te shkruara, jane ne literature. Fakulteti, profesori, banjot e shkolles, laboratoret jane mjete qe ta lehtesojne nxenien e dijen por nuk jane e vetmja menyre per ta marre dijen.
Shkenca te tilla si ekonomia, ato shoqerore etj nuk kane nevoje per baze te madhe materiale, nuk kane nevoje per laboratore te shtrenjte. Mund ti hysh literatures me koke dhe te siguroj qe meson goxha. Vetem se kur lexon individualisht, nuk merr diplome. Une them qe kjo eshte rruga kryesore qe ndjekin te rinjte shqiptare. Puna individuale, duke shfrytezuar gjithe burimet e informacionit, internetin, libra qe i blejne jashte, periodiket, mesues private etj.
Pastaj mos harro se nje brez i mire i studenteve shqiptare jashte kane qene nga ata qe te pakten shkollen e mesme kur ka qene shtrenguar shkolla, dhe kerkesa e llogarise e larte. Pra jane mesuar me ngarkese, volum, dhe veshtiresi.
Plus ka nja dy shkolla te mira te mesme sot, si psh kolegji turk, harri fulz etc. Universiteti eshte per ti qare hallin por jo gjithnje aq keq sa ce pershkruan ti.
18 September 2006 @ 12:31 pm
Nese do te kerkonim kuptimin e fjales:truri i rjedhur,(truri-si nocion i mencurise) i kombit,ajo i takon i shqiperise,
pasi shumica e atyre kane qene te shkolluar ,te dipllomuar me nje kosto te lart per kombin ,dihet qe duhet mesatarisht nje kohe prej 16 vjetesh per te vjele frytet e nje produkti pozitiv per te ardhmen e kombit …kane shkuar kot eshte shperdoruar nga vet shqiptaret, duhen politika nxitese te fuqishme reale per te vene ne eficence “trurin” bruto shqiptar,ne sherbim te vet shqiptareve per te mos u larguar si cifuti ne shkretetire,kur kemi nje toke ku zoti na i ka fal
18 September 2006 @ 12:34 pm
si mund te pretendosh te zhdukesh rinocerontet,nese nuk shkaterron strofullat e tyre??
aura,nuk eshte faji i rinoceronteve,eshte faji i “VARFERISE”,sepse qeveria s’ka fonde per te financiuar nje sistem arsimimi bashkekohor(ose i ka fondet,por do te kete prioritete te tjera qe s’i bje ndermend per arsimin)
18 September 2006 @ 4:17 pm
A janë te forta shkollat tona?16 shtator 2006 @ 4:11 pm • në arsim;
John kjo është tema . …. Por Laura ka stilin e vet (dreqi ta haje) .
Temat e saja lenë vend edhe për pyetje te dyta apo te treta .
P.sh. sa e lexoj këtë teme me lind vetvetiu edhe pyetja ;
Pse jemi nder te fundit kombe ne bote????? (ne zhvillim, përparim etj) kur ne e mbajmë veten për popull inteligjent (laura kështu i ka temat e saj prandaj hap debate pafund)
……………………………………………………………………………..
Sa për arsimin shqiptar është për te ardhur keq se pse ai është mbështetës i asaj qe nuk e çon Shqipërinë përpara.
Prindërit e mijë kane lexuar “me bishtuk ” peshq te dashur , dhe kane vetëm 7 klase shkolle.
Kurse unë kam qene nxënës i shkëlqyer (gjitha 10 ne tetëvjeçare ku kisha konkurrence) dhe me nota te mira ne shkolle te mesme (9.52 mesatare e 4 viteve -1986, ku nuk kisha konkurrence). Dhe ta dini qe luaja futboll mëngjes dreke darke (deri ne ora 21.00 ne sistemin socialist) dite për dite , me këmbët gjak deri sa ta fitoja ndeshjen e futbollit me porta te vogla.
…………………………………………………………………………………
Për 30 minuta -1 ore beja detyrat dhe te nesërmen isha me “i miri” i klasës …..dhe shpërndaja kojet e detyrave .
………………………………………………………………………………..
Kjo persë i përket sistemit — “te gabuar”—- ku jetoja .
…………………………………………………………………………………
10 vjet me pas u përgatita për kuriozitet -dhe fitove te drejtën për te studiuar ne juridik.
………………………………………………………………………………….
Edhe ne vitin e pare kam qene sipërfaqësor, nuk u hyja gjerave me themel, mjaftohesha te 6 -7 apo 8ta.
…………………………………………………………………………………
Kur ne 98′ mora (vodha ) një vize turistike Italiane dhe vajta ne Gjermani ……..
O ZOT , O ZOT . … Aty e kuptova se pse unë duhej te studioja.. Dija italishte televizori-filmash dhe një muaj nuk kuptova veç 7 fjale ne at vend …………………………
…………………………………………. Si ndryshoi jeta ime
…. Një gjermane me pyeti se c’ fare beja ne Shqipëri dhe a do te rrija …. Jam student i thashë dua te bëhem avokat ……….. Kur ajo dhe te tjerët e morën vesh te gjithë i thane pothuajse njëherësh ‘përkthyesit tim”
Po mire kur ta mbaroje shkollën ky shqiptari do te na flasë me goje ????
…………………………………………………………………………..
Kaq u desh dhe u ndjeva i vlerësuar …kaq …..sa u turpërova se pse nuk isha i shkëlqyer. Qysh atëherë ne shkolle kam studiuar 12-20 ore ne dite, i ndjej boshllëqet e rinise, kam shume mangësi, por punën time e studimin sot kërkoj ta bej sa me mire . Ne Universitet rralle ndonjë leksion, me rralle seminare .
O zot gjithë atë energji prej 18 vjecari e kisha çuar dem. Gjoja me i miri sepse beja vetëm detyrat.
…………………………………
Analizoj mesuesit e mi fillore 8-vjecare e te mesme - JU BETOHEM ISHIN DONKISHOTE TE VERTETE- përpiqeshin(luftonin) me sa mundin, për 45 minuta , 6 ore ne dite – 6 ditët e javës për te na mbushur mendjen tone (mulli-ere) “donkishoteske te vogël†qe te mësonim e te përpiqeshim me sa mundin për te qene nxënës shembullore.
Shikoj edhe pedagoget e universiteteve qe vetëm “mësues†nuk janë .
Pedagoget ngjajnë me†donkishotëâ€, shumica sharlatanë te rrezikshëm, pa asnjë interes për “rrogën e tyre te vogël†pa asnjë interes për studentet(sançot e tyre) , pa asnjë ndjenje dinjiteti. (fitore Sala- sapo ka prangosur një pedagog me 180 euro korrupsioni ne xhep)
Prandaj o peshq sa jeni te rinj , studioni mendoni .
Asnjë rresht nuk ju flet JU për moral, thjesht ju kërkoj falje nis gjykoni se nuk jam thelluar sa duhet.
Per Lauren ; ku mund ta gjej përkufizimin e teorisë se Construction-it – dhe te deconstructionit , qe te shpiku “perkthimin†e deconstruction-it
18 September 2006 @ 4:44 pm
2+2X2=6, faleminderit per komentin e sinqerte. Per Teorine e Decosntruction qe po flisnim me siper te sugjeroj te nisesh ketu:
http://en.wikipedia.org/wiki/Deconstructionism
Ne kete faqe do gjesh referenca te metejshme.
18 September 2006 @ 5:12 pm
2+2×2=6 ?
ti vllajo ke bere mire qe ke study per juridik…se edhe emrin qe ke ketu siper duhet te jete noi ligj i shtetit ku jeton se arithmetik nuk eshte
…une vet jam dakort me John ….
ne fakt kjo qe tregon ti 2+2x…eshte vetem tregim personal dhe ske pse e pergjhithson, se edhe une po tregoj jeten shkollore timen eshte komplet ndryshe, dhe une personalisht e vleresoj shume shkollen shqiptare, qe nga fillorja …
….nuk po te tregoje shembullin tim, por po te tregoje se dy shoke te mi kane mbaruar master ketu ne usa me baze studimet ne UT, dy te tjere PHD me studime ne UT, nje ka company ndertimi - pronar, , nje punon project manager…pa te treguar te tjere qe punojne ne fusha te tjera duke perdorur njohurite e universiteteve te Shqiperise….
…me fal nqs ti diskuton per shkollen pas viteve 1990….gjerat ndryshuan shume shpejt per keq……
18 September 2006 @ 6:50 pm
Djema, kjo Laura po na ngateron kot, jo-po pjatalares qe nuk kthehen ne parajse (Shq.) , jo-po kultura amerikane e franceze, diskutime pa bereqet. Kur dihet qe ne shqiptaret jemi njerez me vullnet, dhe gjithe fajin na e ka politika shqiptare (ne radhe te pare) dhe politika armiqesore e disa qarqeve jo vetem rrotull nesh por dhe kendej ne Perendim (ne radhe te dyte). Pjero.
18 September 2006 @ 7:23 pm
ardi,e pata pare dhe une 2+2×2=6,por ngaqe me pelqenin ato qe shkruante,preferoja qe te mendoja se e kishte bere per shaka.
sa per lauren:urrej menyren e saj te te shkruajturit dhe “argomenteve”te saj shume siperfaqesore,por per nje gje ka MERITA:sic arrin ajo me nje gur te hedhur ne uje,te na mbledhe te gjitheve per te bere “gallate”,s’ja arrin asnje tjeter
ciao laura,dhe mos na vono ndonje shkrim tjeter(ta them sinqerisht kete)
19 September 2006 @ 7:04 am
Ja kopje te syllabus per te ilustruar ato qe thoja me lart. Kjo klase jeper dhe per nivelin ‘undergraduate’ edhe ‘graduate’
http://www.ic.arizona.edu/ic/mcbride/theory/ems.htm
ose:
nje klase tjeter per international relations (per ata qe jane te interesuar te shohin nje shembull):
Political Science 521
Introduction to International Relations
Autumn 2006
Professor Karen Litfin Office hours: M 12:00-2:00
Office: Gowen 33 F 11:30-12:30
Phone: 685-3694 or by appointment
E-mail: litfin@u.washington.edu
Course Obj¬ectives
This is a graduate-level survey course of the field of international relations. The purpose of the course is to offer an overview of the major theoretical debates that have defined the field, particularly within the past decade. The theoretical a¬pproaches that will be covered are realism, liberalism, critical theory, feminist theory, and social constructivism. Central themes include the implications of recent developments for theorizing about world politics, particularly the end of the Cold War, globalization, the rise of nonstate actors, and new issues like human rights and environmental protection.
Course Requirements
Participation: Because this course is a small graduate-level seminar, I expect everybody to participate actively in discussions. In addition, each week two students will prepare a short presentation (15-20 minutes) on the readings, outlining key points, highlighting the readings’ relevance to other literature in the course or elsewhere in the field, and preparing a short handout (1-2 pages) with a few questions to stimulate thoughtful and lively discussion. (25%)
Weekly summaries: Each week, you will be responsible for writing a short (1 page) summary of one of the week’s readings, including at least two questions that this reading raises for you. These summaries should be sent to the entire class, including me, by noon on each Tuesday prior to class. (20%)
Debate paper: You will write a critical analysis and assessment of a key theoretical debate in the field, involving at least two of the main approaches. I expect that you will draw heavily on the course readings, but I also expect you to include at least three outside readings in your argument. This paper (6-8 pages) will be due on November 15 in class. (25%)
Applying the theories paper: Throughout the course, but especially during the last two weeks, we will be discussing the relevance of the theories to contemporary world events and processes. Your final paper for the course will be your own assessment of how well the theories make sense of the “real world.†More details on this paper will be discussed at a later date. This paper (8-10 pages) will be due in my office on Friday, December 8. (30%)
Course Texts
Walter Carlsnaes, Thomas Risse and Beth Simmons (eds.), Handbook of International Relations (London: Sage, 2002). [HIR]
Course Reader, available at Ram’s Copy Center.
Suggested texts
Emanuel Adler and Beverly Crawford, Progress in Postwar International Relations (Columbia University Press, 1991).
Robert Axelrod, The Evolution of Cooperation (1984)
John Ikenberry, After Victory: institutions, strategic restraint, and the rebuilding of order after major wars (Princeton University Press, 2000).
Martin Hollis and Steve Smith, Explaining and Understanding in International Relations (Clarendon, 1991).
Robert O. Keohane (ed.), Neorealism and Its Critics (Columbia University Press, 1986).
David Lake and Robert Powell, Strategic Choice and International Relations (Princeton University Press, 1999).
John G. Ruggie, Constructing the World Polity (Routledge, 1998)
Steve Smith and Ken Booth, International Relations Theory Today (Pennsylvania State University, 1995).
Steve Smith, Ken Booth and Marysia Zalewski (ed.), International Theory: Positive and Beyond (Cambridge University Press, 1996).
John A. Vasquez (ed.), Classics of International Relations, 3rd ed. (Prentice Hall, 1995).
Alexander Wendt, Social Theory of International Politics (Cambridge University Press, 1999).
Kenneth Waltz, Theory of International Politics (McGraw-Hill, 1979). (excerpted in Keohane (ed.), Neorealism and Its Critics)
SCHEDULE OF ASSIGNMENTS
9/27 INTRODUCTION
Assignment of student presentations
10/4 TRUTH, THEORY AND EVIDENCE; METHODOLOGICAL DEBATES IN
Colin Wight, “Philosophy of Social Science and IR†[HIR]
Kenneth Waltz, “Reductionist & Systemic Theories” [Reader]
Barry Buzan, “The Level of Analysis Problem in International Relations Reconsidered†[Reader]
Robert Jackson, ‘Is there a classical international theory/†[Reader]
Stephen Walt, “International relations: one world, many theories [Reader]
Steve Smith, “The Self-Images of a Discipline: A Genealogy of IR Theory†[Reader]
John Vasquez, “The Post-Positivist Debate: Reconstructing Enquiry and IR Theory After Enlightenment’s Fall†[Reader]
10/11 REALISM, CLASSICAL AND NEO-
Thucydides, “The Melian Dialogue” [Reader]
Niccolo Machiavelli, excerpts from The Prince [Reader]
E.H. Carr, “The Escapes from Anarchy” [Reader]
Hans Morgenthau, “A Realist Theory of International Politics” [Reader]
Kenneth Waltz, “Anarchic Orders and Balances of Power†[Reader]
Richard Ashley, “The Poverty of Neorealism†[Reader]
Robert Gilpin, “The Richness of the Tradition of Political Realism†[Reader]
Stephen Haggard, “Structuralism and Its Critics†[Reader]
Jeff Legro and Andrew Moravcsik, “Is Anybody Still a Realist?†[Reader]
Recommended:
E.H. Carr, The Twenty Years Crisis
John Herz, Political Realism and Political Idealism
Hans Morgenthau, Politics Among Nations
Kenneth Waltz, Man, the State and War and Theory of International Politics
Robert Gilpin, War and Change in World Politics
Edward V. Gulick, Europe’s Classical Balance of Power
Robert Jervis, “Cooperation Under the Security Dilemma†World Politics (January 1978): 167-214.
Debate on the Realist Research Program, American Political Science Review (December 1997): 899-934.
Stephen Walt, The Origins of Alliances
Robert O. Keohane (ed.), Neorealism and Its Critics
Barry Buzan, Richard Little and Charles Jones, The Logic of Anarchy
10/18 LIBERALISM AND ITS VARIANTS
Duncan Snidal, “Rational Choice and IR†[HIR]
Beth Simmons and Lisa Martin, “International Organizations and Institutions†[Reader]
Christer Jonsson, “Diplomacy, Bargaining and Negotiation†[HIR]
*democratic peace
Peter Gourevitch, “Domestic Politics and International Relations†[HIR]
Robert Keohane, “International institutions: can interdependence work?†[Reader]
Charles W. Kegley, “The Neo-idealist Moment in International Studies” [Reader]
Michael Zurn, “From Interdependence to Globalization”
Recommended:
Robert Keohane and Joseph Nye, Power and Interdependence
Michael Doyle, Ways of War and Peace: Realism, Liberalism and Socialism
Robert Axelrod, The Evolution of Cooperation
Kenneth Oye, Cooperation Under Anarchy
Robert Keohane, After Hegemony: Cooperation and Discord in the World Political Economy
Stephen D. Krasner (ed.) International Regimes
David Lake and Robert Powell, Strategic Choice and International Relations
Lisa Martin, Coercive Cooperation: Explaining Multilateral Sanctions
John Gerard Ruggie, Multilateralism Matters
John Mueller, Retreat from Doomsday: The Obsolescence of Major War
Michael Brown, Sean Lynn-Jones and Steven Miller (eds.), Debating the Democractic Peace
G. John Ikenberry, After Victory: institutions, strategic restraint, and the rebuilding of order after major war
Jaghdish Bhagwati, In Defense of Globalization
Judith Goldstein and Robert Keohane, Ideas and Foreign Policy
Joanne Gowa, Ballots and Bullets: The Elusive Democratic Peace
10/25 CRITICAL THEORY, FEMINIST THEORY AND POST-STRUCTURALISM
Andrew Hurrell, “Norms and Ethics in International Relations†[HIR]
Emanuel Adler, Beverly Crawford and Jack Donnelly, “Defining and Conceptualizing Progress in International Relations†[READER]
Robert W. Cox, “Social Forces, States and World Orders” [Reader]
Immanuel Wallerstein, “The Rise and Future Demise of the World Capitalist System”
[Reader]
Richard Little, “International Relations and the Triumph of Capitalism†[Reader]
Richard Ashley, “The achievements of post-structuralism” [Reader]
J. Ann Tickner “Feminist Perspectives on International Relations†[HIR]
Marysia Zalewski and Cynthia Enloe, “Questions about Identity in International Relationsâ€
Recommended:
R.B.J. Walker, Inside/Outside: International Relations as Political Theory
James Der Derian, On Diplomacy
Hayward Alker, Rediscoveries and Reformulations: Humanistic Methodologies for International Studies
Christine Sylvester, Feminist Theory and International Relations in a Postmodern Era
J. Ann Tickner, Gendering the World: Issues and Approaches in the Post-Cold War Era (Columbia University Press, 2001).
James Der Derian, On Diplomacy: A Genealogy of Western Estrangement
11/8 CONSTRUCTIVISM
Alexander Wendt, “Anarchy is What States Make of It†[Reader]
Emanuel Adler, “Constructivism and International Relations†[HIR]
James Fearon and Alexander Wendt, “Rationalism vs. Constructivism: A Skeptical View†[HIR]
John G. Ruggie, “Territoriality and Beyond: Problematizing Modernity in International Relations†[Reader]
Elizabeth Kier, “Culture and French Military Doctrine before World War II†[Reader]
Martha Finnemore, “Constructing Norms of Humanitarian Intervention†[Reader]
Karen Litfin, “Framing Science: Precautionary Discourse and the Ozone Treatiesâ€
Recommended:
Alexander Wendt, Social Theory of International Politics
John Ruggie, Constructing the World Polity
Peter Katzenstein (ed.), Culture of National Security
Martha Finnemore, National Interest in International Society
Elizabeth Kier, Imagining War: French and Military Doctrine Between the Wars (Princeton University Press, 1997).
Nicholas Onuf, World of Our Making: Rules and Rule in Social Theory and International Relations
Emanuel Adler, “Seizing the Middle Ground: Constructivism in World Politics†European Journal of International Relations 3/3 (1997): 319-363.
Thomas Risse, Steve Ropp and Kathryn Sikkink (eds.), The Power of Human Rights: International Norms and Domestic Change
Michael Barnett, Dialogues in Arab Politics
Lynn Eden, Whole World on Fire: Organizations, Knowledge and Nuclear Weapons Devastation
11/15 Psychological Approaches
Janice Gross Stein, “Psychological Explanations of International Conflict†[HIR]
Robert Jervis, “How Decision-Makers Learn from History†[Reader]
Jon Mercer, “Anarchy and Identity†[Reader]
Neta Crawford, “The Passion of World Politics†[Reader]
DEBATE PAPER DUE IN CLASS
Recommended:
Robert Jervis, Perception and Misperception in International Politics
Deborah Larson