Tendenca e qytetarit të sotëm të Tiranës - atij që ka një shkollë dhe një punë të mirë, ose të paktën njërën prej tyre – është që të krijojë një perde mes vetes e qytetit. Dhe kjo nuk është e vështirë të arrihet.

Ne mbyllemi në shtëpitë tona ose në zyrat tona, dalim në rrugë me qëllimin për të hipur sa më parë në makinë, zbresim mundësisht te dera e vendit ku duam të shkojmë, zyrë apo kafene, aty rrimë vetëm me një grup njerëzish në prani të të cilëve punojmë të qetë ose ndjehemi të mbrojtur. Televizori është kontakti me botën që na rrethon, e kjo na mjafton.

Një nga arsyet pse fshihemi ka lidhje me atë që ndodh fare pranë nesh.

Qeni që ngordh për ujë

Është një vend, mu në qendër të Tiranës ku lahen makina. Djemtë që punojnë aty janë nga modeli i atyre që shkojnë për të punuar (për të larë makina) me këpucë lustrafin me majë përpjetë.

Një qen i vogël i lidhur me zinxhir, që po thahej për ujë vetëm pak metra më tej në vendin ku uji është me shumicë.

Djemtë që lajnë makinat vetëm shajnë me fjalë të ndyra tërë kohën, për çdo gjë. Janë nga ai modeli që edhe kur hanë bukë, shajnë lugën, pjatën, karriken, tavolinën, gjellën, çdo gjë që i rrethon. 

Një makinë me targa CD, brenda një çift kroat, ndaloi për të larë makinën, ndërsa gruaja zbriti për të ushqyer qenin. 

Djemtë, filluan komentet e ndyra me zë të lartë për gruan. Kur gruaja iku, dhe nuk kishin punë për të bërë, filluan të shanin me fjalët më të ndyra njëri tjetrin, kot, për të shtyrë kohën. Dhe nuk bëhet fjalë për të bërë shaka apo batuta banale. Jo, edhe kjo është tepër e sofistikuar për ta.

Këta djem janë egërsirat e reja të xhunglës sonë të re.

Si lind një egërsirë në xhunglën shqiptare

Në krejt sjelljen e tyre bie në sy egërsia, në komunikim me të ngjashmin e tyre, me kafshën, me të huajt, me punën e me qytetin.

Dhe më e trishtueshmja, ata nuk janë ashtu sepse duan vetë. Ata, as e dinë pse janë ashtu.

Problemet e tyre fillojnë që në bark. Kujdesi e kultura shëndetësore ndaj nënës së tyre mungon. Që në bark kanë dëgjuar britmat e ulërimat nëpër shtëpi. të babait, të vëllezërve apo të televizorit.

Të ardhur prej provincave, të parët e tyre kanë zaptuar një tokë. Duke përfituar nga padija dhe nga etja e tyre për të hedhur rrënjë diku në shumë raste dikush ua ka “shitur” tokën e tjetër kujt, u ka marrë lekët, dhe ata me vonesë e kanë kuptuar se i kanë mashtruar. E vetmja zgjidhje e babait të tyre (deri dje) ka qenë që të ruante me pushkë në tarracë këdo që do të shfaqej për t’ia marrë shtëpinë.

Në shkollë, njësoj si mësuesit e tyre, kanë shkuar me detyrim. Shkollat e tyre janë më tepër qendra riedukimi, ku më i forti “riedukon” më të dobëtin. Dhe më i dobëti rreh të motrën, të ëmën, bërtet nëpër shtëpi që kur është 14 vjeç.

Sigurisht, vjen ndonjë mësuese që mendon se do t'i zbusë duke u lexuar Pushkinin. Por ai i tyri nuk është Hollivud, dhe nuk ka Gangsta’ Paradise. Filozofia e tyre është “qëngjit të urtë i ... nëna”.

Dikur u duhej 1 autobus për të ardhur në qendër të Tiranës. Tani, u duhen të paktën 2.

Ata kanë jetuar në geton e tyre pa rrugë të shtruara, pa ujë të pijshëm, duke vjedhur korrent (babai rri me pushkë mbi tarracë), dhe korrenti u duhet për të parë televizor, ata e kanë njohur botën përmes televizorit. Idhulli i tyre është Van Dami, i vetmi që mund të mbijetojë në xhunglën e periferisë. Ata nuk flasin me femra, ndryshe do hanë thika nga familjarët e vajzave. Ata e identifikojnë dashurinë përmes Channel X.

Më të aftët e xhunglës, u morën me punë të pista, e kapën veten, shkuan në Londër. Puna e tyre fulltime është të bëjnë xhiro me makinë për të shijuar statusin e tyre. Part time, bëjnë ato punët e tjera që u sjellin para.

Më të dobëtit, lajnë makina, dhe presin të ikin në Londër. Që pastaj të bëjnë xhiro me makinë dhe ata. Ata janë të frustruar, sepse me standardet e xhunglës, janë të dështuar. Pa makinë për xhiro, pa para, pa dashnore, pa Londër.

Në qendër të Tiranës ata zbresin vetëm në 2-3 festa popullore: 14 Shkurt, 15 mars... Aty ku nuk duken. Aty ku ka turma të mëdha qytetarësh janë dhe ata, të organizuar në tufa djemsh të rinj që vijnë vërdallë të etur për të parë femra, për të parë çifte, për të pirë e bërë sherre kaposhësh, për të sulmuar qendrën si një tufë karkalecash të pangrënë.

Ata janë njeriu i ri i tranzicionit.

Ata ngjajnë të egjër në qendër të Tiranës. Imagjinojini si do ngjanin në mes të Parisit!

Azapët

Faji, sigurisht që nuk është i tyri, është i sistemit.

Herë pas here, egërsirat e xhunglës sonë vijnë deri te dera e sistemit tonë. Ngrenë pankarta. Bërtasin, e më të rrallë gjuajnë dhe me gurë. Në ndonjë rast përfitojnë për të marrë edhe ndonjë lek nga organizatorët. Bërtasin, por, asnjëherë për veten e tyre. Bërtasin për kauzat e të tjerëve. Identifikojnë armikun tek një individ i vetëm dhe çirren me fjalorin e tyre vulgar e të dhunshëm për 20 vjet rresht kundër tij.

Të trajtuar e të rritur si qytetarë të dorës së dytë, pjesëmarrja e tyre në shoqëri është vetëm në rast betejash. Pjesëmarrja e tyre në politikë, vetëm tribale.

Ata, janë azapët e politikës.

Janë trupa e çrregullt që përdorej në ushtrinë otomane për punët më të rëndomta dhe në orën e luftës si mish për top.

Azapët janë kapitali më i vyer i çdo pushteti. Ata nuk kërkojnë të drejta, kërkojnë vetëm hakmarrje për gjendjen e tyre. Dhe, bariu i zgjuar mund ta orientojë hakmarrjen e tyre të verbër siç do ai e ku do ai.

Të rritur në xhungël, por xhungla e tyre është burg. Një burg prej nga dalin vetëm 2-3 herë në vit për festë, dhe çdo ditë në mëngjes për në punë. Një burg, ku kthehen çdo pasdite. 

Projektet serioze për ta zhdukur njeriun e xhunglës e për të nxjerrë nga ai një qytetar mungojnë. Fundja, kujt i intereson?

Pse xhungla e Amazonës zhduket, e jona jo?

Për fatkeqësinë e tyre dhe fajin tonë, ata janë viktimat e një sistemi të padrejtë që kemi ngritur në këta 20 vjet. Një sistem që i diskriminon në arsim, mundësi punësimi, argëtim, banim, gjuhë, akses në çdo të mirë shpirtërore. Ata janë anës dritës, të paparë.

Edhe ata do të donin të kishin një perde për të mos parë, por puna i detyron të shohin jetën që bëjnë disa të tjerë. Makinat e tyre, gratë e tyre.

Çdo gjë që nuk kanë, e shajnë me fjalë të ndyra. Nxjerrin mllef verbal ndaj çdo gjëje që nuk është e ngjitur pas trupit të tyre, sepse e tyrja është vetëm ajo që kanë në trup. Çdo gjë jashtë tyre, është sistem. Sistem, domethënë armik.

Zhdukja e njeriut të xhunglës së tranzicionit kërkon projekte shumë serioze, dhe kohë. Por politika jonë është jo-serioze, e mbi të gjitha, e përkohshme. Kërkon një sistem arsimor tjetër, mundësi ekonomike të tjera, rivitalizim të periferive, futje të shpirtërores atje ku ka vetëm çimento, ngritje qendrash arti atje ku ka vetëm TV, saç mbi tarracë e Channel X.

Ata mund të asimiloheshin pak nga pak në qytetërim, por lëngu i qytetërimit tonë po thahet. Sistemi është jo-miqësor me krijesat qytetare. Duhet çdo ditë pak instinkt xhungle për të mbijetuar. Egërsia e xhunglës ka kapur ekonominë, administratën, deri edhe artin. Për mbijetesë, duhet të tregosh dhëmbët, të shqyesh e të shash. Protestoni me vezë mbi një ndërtesë partie, po jua mbajti. Ka shkrimtarë që zihen me grushte për punë botimi.

Më të qytetëruarit, të shkolluarit, të ndjeshmit, po ikin. Prandaj rrugët tona janë 2: ose të ikim, ose të vemë një perde mes nesh e jo-qytetërimit.

Kthimi tek qeni

Ka një qen të lidhur, tek një lavazh në qendër të Tiranës. Një qen, pranë ujit i papirë. Herë pas here, nga një makinë me targa CD dikush i çon për të ngrënë.

Tendenca e qytetarit të sotëm të Tiranës - atij që ka një shkollë dhe një punë të mirë, ose të paktën njërën prej tyre – është që të krijojë një perde. Më saktë, një perde mes vetes dhe qytetarit tjetër të Tiranës, atij që nuk ka as shkollë e as ndonjë punë të mirë. Atij që vetëm shan.

Kjo perde nuk e zhduk njeriun e egër të qendrës. Më e pakta, perdja jonë do bëjë që qeni të ngordhë nga etja.

Revista Klan

126 Komente

Me i' llaf gjithe ky mllef per keto t'shkretet qe qisin buken tu la makina ishte vetem pse ketyne nuk i vinte keq per qenin e etur dhe zbriti kroatka e i dha uje per te pi?? 

He pisome!! 

Shkrim i stilit "na duhet nje popull tjeter, ku ta marrim borxh".

Vari lesht! 

Pjesa ku keta duken te egjer ne Tirane imagjinoni si do duken ne Paris (merr vesht ... ) ishte yll. 

Kush e shikon autorin e shkrimit te etur dhe i jep uje eshte armiku jem!! smiley

Se paske kuptu, keta jane zagare, po se kane fajin keta e ka sistemi, po keta prap se prape zagare jane sipas koloretos.. 

Ka plot zagare mes tyre si mes pjeses tjeter te popullsise. Une personalisht njof plot, nga brenda kufijve te shkrimit te koloretos, dhe ne shumice, jane njerez duar arte, shume here me te mire e shume here me puntore e te kualifkuar se cmeritojne bizneset e zagareve per te cilat ata punojne, duke perfshi ketu edhe ca shpatull ferkues te pronareve te mediumit ku shkru koloretoja.

me pelqeu ky shkrim. Bravo Koloreto

...tani vrazhdesine apo egersine ne shqiptaret e kemi si pjese te karakterit po me teper e forcon edhe gjendja ne te cilen ndodhet shoqeria shqiptare, me dy fjale ekzistojne vetem dy shtresa shoqerore: o te varfer shume dhe o te pasur shume...shtresa e mesme nuk ekziston fare dhe kjo distance nese mund te quhet keshtu sa e vjen e zgjerohet me teper..e pastaj lind indiferenca, urrejtja e keshtu me radhe.

Edhe une dakort me mrrokllen per ate pyetjen e Parisit.

Para dy vjetesh mbaj mend te zbrisja ne fund te atyre qindra shkalleve nga Sacre Coeur ne Montmartre. Ne fund te ketyre shkalleve hapej nje shesh i vogel i uzurpuar nga nje grup njeresh te eger qe perdornin lloj lloj menyrash per tju marre leke turistave. I bertita njerit se u afrua shume kur mu versulen nje tufe e tere qe nuk i kisha vene re. Qeshe tu u rraf nga nje grup adoleshentesh per pak...

Nejse, artikull per cfryrje dufi. Nje here thote politika duhet ti ndryshoje, kur keta jan pjelle e politikes, te perdorur nga politika...

Pastaj, thote te ikim nje ore e me pare... shumica e peshqve kane me dekada te ikur....

Artikulli me pelqeu, paçka se disa komentatore ketu nuk bien dakort me autorin. Ne fakt per sjelljen pa edukate te shum te rinjve, per fjalet e pista qe perdorin, per tangallikun artificial qe perdorin etj, duhet folur jo vetem me shume por duhen marre edhe masa. Te rinj qe nuk kane respekt per me te madhin ne moshe, ne fakt nuk eshte per ti inkurajuar si disa komentator, por per ti ndeshkuar. 

Me sa shof shume pak e ndjejne kte shkrim.

Une kujtova se e kishte fjalen per ket tipin

Pjese e pare, pa lexuar pjesen e dyte, ma ndiu t'ja shaj nenen Koloretos, dhe me vinte gjynah t'ja shaja me aq sa e njoh, pastaj pjese e dyte e kunderpeshoi... I rumpallis mire artikujt Koloretoja, i kthen gjerat nga bishti koka, per te kuptuar drejt se çfare vendi zene realisht. Sidoqofte nuk i shpeton asnjehere "thagmes" (sistemi - egersira), klishese, mbase per faj te formatit te shkurter, dhe te vjen keq sepse ndjeshmerine e ka te bukur : ironike e vajtuese, qyqare e grupore, pa modesti fallco, pa "mizerabilizem", e mbi te gjitha vezhgon drejt... por pak.

Ata mund të asimiloheshin pak nga pak në qytetërim, por lëngu i qytetërimit tonë po thahet.

Krisem pushkatimi!

Problemet e tyre fillojnë që në bark. Kujdesi e kultura shëndetësore ndaj nënës së tyre mungon. Që në bark kanë dëgjuar britmat e ulërimat nëpër shtëpi. të babait, të vëllezërve apo të televizorit.

 

...mos u merzit o daku se me kete racizem krahinor  qe "te ka pushtuar" shume shpejte do  perpjekesh  edhe ti me ndonje hundelesh ...

Kjo ka te beje pak a shume me fenomenin 'bidon ville". Dmth. keto jane pasojat shoqerore te nje qyteti (Qytet ne thonjeza. Eshte me teper nje aglomerat mase cementoje dhe njerezish) qe eshte rritur jo per shkak te mundesive serioze qe mund te ofronte per permiresimin e jetes te atyre qe kane migruar, por si rrjedhoje e te qenit streha e fundit per mbijetesen.

" Tendenca e qytetarit të sotëm të Tiranës - atij që ka një shkollë dhe një punë të mirë, ose të paktën njërën prej tyre – është që të krijojë një perde. Më saktë, një perde mes vetes dhe qytetarit tjetër të Tiranës, atij që nuk ka as shkollë e as ndonjë punë të mirë. Atij që vetëm shan."
Ore ne fund sikur jane mesazhet ....thone te koncentruara
Barbaria eshte ftuar nga Babsqapi i mbyllur be 'Kulle " te sulmoje Qendren . Me pas do trokase ne dyert e Blimduara e dritaret e Perdhosura me tyl te rende dhe jam i bindur qe do perfundoje si meseleja e G.Krujes " Nera me Ner Lahet. Ti me fute ne shtepi une po te marr vajzen per nuse "

Barbaria eshte ftuar nga Babsqapi i mbyllur be 'Kulle " te sulmoje Qendren . Me pas do trokase ne dyert e Blimduara e dritaret e Perdhosura me tyl te rende dhe jam i bindur qe do perfundoje si meseleja e G.Krujes " Nera me Ner Lahet. Ti me fute ne shtepi une po te marr vajzen per nuse "

hahahahah.

une se majsha men per vete ket te gzim krujs lol

Shikoni se Koloreto po trajton një fenomen. Që për nga rëndësia, nuk është i shpërfillshëm. E keqja është që ky po e trajton në mënyrë "koloretizuese". 

Oranje, ky eshte nje fenomen qe dalengadale, po pushton edhe administraten tone, si ate qendrore po ashtu edhe ate lokale. Teoria e me "te forteve", e me "te pasurve", e atyre "qe kane dike larte", eshte nje teori mbisunduese, ne tere qelizat e shoqerise sone, dhe keto simptoma te mbarojne pune ashtu ........çefesht......

Këta tregues, shfaqin se sa të huaj, realisht të huaj jemi ne për njëri tjetrin. Thuhesh si me shaka në fillimvitet 90', se "në Evropë, të lënë të vdesësh rrugëve, nuk pyet njeri". Më në fund ia arritëm dhe kësaj dite. 

Shiko dhe se çfarë thotë një burrë i mençur, që para 40 vitesh, për vendin e vet:

 

129 Të ashtuquajturit “grekë aristokratë”, janë në të vërtetë përfaqësues të klasës tonë qytetare të paktë – njerëzit e oxhakut. Të ardhurit rishtas qytetarë, janë në thelb neo-pasunarë dhe katnarë të trullosur. Dhe të paktët fshatarë të mbetur nëpër zonat rurale, janë grekët safi. 131 Katundari i ardhur rishtas dhe dhunshëm në qytet, është kafsha më e mjerë në Greqi. Jeta e tij, ka degjeneruar komplet. Ka humbur gjithë traditën patriarkale – pa e zëvendësuar atë me diçka tjetër. Nuk kishte as klasa qytetare greke diçka t’i ofronte, por edhe të kish, do të ishte e pamundur që disa mijëra qytetarë, të mundeshin të absorbonin disa milionë syresh njerëz të ardhur prej katundeve, gjatë një brezi të vetëm.132

 

Nikos Dimou "Fatkeqësia e të qenit grek". I kam përkthyer unë disa pjesë, po e mban mend. Ja nga blogu

Nje forme e botimit te ketyre ne shqip mund te jete edhe pjese pjese ne ndonje gazete shqiptare. e ke menduar kete version?

Gjithë libri, i përbërë prej aforizmash të tilla, të shkruara në mënyrë shumë elegante dhe me humor të hollë, është fantastik! Manual i vërtetë. Sa e lexova, i kërkova leje vetë autorit t'ia botoj në shqip të gjithin. Po kohë s'kam pas shumë + duhet gjet një shtëpi botuese. Për botimin në gazetë, duhet t'i marr përsëri leje. Po kam dëshirë të gjendet i plotë, sepse është një pasqyrë e huaj si e tillë dhe tepër objektive, për të parë veten. 

Në bisedë me të, me email, më thotë se kudo ku është botuar libri, personalitete ballkanase (bullgarë, turq), i kishin thënë: Po ti, për ne e ke shkruar? 

Këto situata të përshkruara aty, duhet të ishin subjekt diskutimi real i përditshëm në Shqipëri, Emo. Ka plot e plot aforizma të tilla thumbuese, tepër i latuar stili, tepër fin. 

Dua ta përkthej e të botohet i gjithi.

do me pelqente shume te botohej ne cilendo forme. eshte forme e njohur botimi fillestar ne gazete e me pas si liber me vete. Kur gjeja ngjit, ajo pune e gazetes eshte marketingu me i mire.

Një diçka interesante për këtë punën e botimit, autori vetë e ka botuar librin në vitin 1974. Deomos që e kishte përgatitur më parë. Po është interesante "timing" që kishte zgjedhur, fill pas rënies së Juntës, atëherë kur populli grek e kishte shpëlarë prej vetes atë duhmën që i dha diktatura dhe ishte i hapur për kritikë, apo dhe autokritikë. Kështu kapi përmasa të papara popullariteti, libri vetë. 

Është e rëndësishme dhe kjo. Duhet një kohë e caktuar që të mbijë fara. 

 

Ke te drejte.

per te qene konkret, ne kushtet e tanishme 1000 lexues do ishin nje sukses madheshtor.

 

kjo qe thote koloreto eshte e vertete.

Une e ndjej per dite kete lloj egersie, dmth e shoh perdite menyren sesi sillen njerezit, si debatojne me njeri-tjetrin kur perplasen per dicka , si ngasin makinat, si flasin me njoni tjetrin ne rruge e bare, ca thojne, si ishohin te tjeret vecanerisht femrat, dhe e pergjithshmja hyn tek banaliteti , agresiviteti, etj. me sakte, tek jo-qytetaria , kafsheria.

sidomos e vene re me shume eshte ne tirane dhe ne pjesen "me te kulturuar te saj" bllok, tirane, e re, komuna e parisit, qender, bulevard, zona lokalesh, kafesh, ministrish, parlament, e ne zona tjera.

me sakte me thone, jane si ishuj zonat ne tirane ku mund te ecesh i qete si njeri ne punen tate, se gjithanej eshte sikur te skanojne nga koka te komet ose te pergjojne nga mjesi n'darke e dun me morr vesh gjithcka, ca makine ka, ca ka vesh, ca ka morr me pi, ca ka ble, ku puno, ka biznes ,  ca rroge merr? e ka burrin simpatik, e ka burrin pareli, e ka grun derr llape, e ka rrospi,  ka nje vajze e nje djale, ka binjake, e con ne cerdhe shteterore, te sos-i , cuni mer drog, ka von vath nvesh, goca e urte, po he se aty i ka te vetat etj traplliqe si keto qe si hyjne ne pune kurkujt vec te zotit te punes.

 

pavaresisht stilit, apo ngjyres se shkrimit, thelbi i tij eshte i sakte. Per fat te keq situata eshte e tille, shume njerez "te egjer" shtohen nder rruget e tiranes. E s'ka si te jete ndryshe, kur vete qeveria eshte e mbushur me njerez te egjer, kriminele dhe kusare.

trajtohen egersisht,pa behen egersira.
harbuteria eshte moda e fundit ne Shqiperi.nuk ben njeri perpjekje te hyje ne `mood-in` e civilizimit.
po te behet pak me zor ne fillim,jam e sigurt qe do vije dita te kthehet ne norme te sjellet mire.Po si do filloje se?

Po Shqiperia tashme eshte pushtuar nga keta barbare qe ne gjuhen e perditshme i quajme me termin derogator katunare. Qytetaria ka ikur, dorezuar para turmave te barbareve. Tashme kane mbetur vetem xhepa te vegjel qytetarie tek tuk, por qe jane ne asimilim te shpejte, pasi femijet e tyre luajne e rrine me femijet e barbareve dhe marrin mendesine e sjelljet e tyre...

Qytetari a, Edvin ka ik me kohe jashte shtetit, qytetaret e vegjel kane ardh ne qytetet e medha dhe qytetet e vegjel u mushen me katunare, te zbrit nga malet, po keta ishin aq shume sa nuk i nxinin qytetet e vegjel, dhe fillun te mbushin qytetet e medha, kkaq shume ishin sa nuk arriten qe te asimiloheshin dot nga vendasit e mbetur ne minorance....dhe keshtu fitoi egersia......po kjo eshte egersi e mbijeteses, ketu te kuptohemi mire, e jo egersi genetike. Po te jap nje shembull

..ne pergjithesi ne qytetet tona te vogla, me nje fjale autoktone, apo edhe ne fshatra te paster pa jabanxhinj, edukata dhe morali kane qene ne nje shkalle teper te larte, mund te permendesh ketu, Permetin Corovoden, leskovikun dhe Erseken, Gramshin, pa undertuar kombinati ushtarak, e Puka, Peshkopia, Rersheni e keshtu me radhe... dhe qytetet me problematike kane qene Laçi, Mamurrsi, Elbasani, Fieri, Berati, e keshtu me radhe, dmth, qytete qe u populluan nga nje laryshi tipash e karakteresh te ardhur nga vise te ndryshme te vendit, dhe secili prej tyre, kerkonte qe te ishte dikushi, e nuk mund te ishte askushi, qofte edhe nepermjet dhunes......Ka qene nje fshat ne Skrapar, qe quhej Kakrruke, fshat si te gjithe fshatrat e tjere te zakonshem.... Diku ne fshatin Moglice, po te Skraparit, ndodhi nje rreshqitje dheu, masive dhe fshati u be i pabanushem, e si rrjedhoje u vendos, qe Moglica te transferohej ne Kakrruke, pasi kishte dhe hapsira dhe vend per te ndertuar disa pallate per te strehuar te demtuarit. E ç'ndodhi me pas' Kakrruka u be fshati me problematik ne Skrapar, aty ndodhnin 90% te krimeve apo shkeljeve te ndryshme ne tere rrrethin e Skraparit...

E bera tere kete arsyetim, per te thene se kjo egersi , kjo ashpersi, e ka burimin te kerkesa per mbijetese, njesoj si ne boten shtazore......prej nga kemi ardhur.....

derekycur,dritarezene
e papare.
nuk me kish shkuar ndonjehere ne mendje qe mund te behej letersi me fjalen lamashsmiley

Huntingtoni duhet kuptuar ne thelb te vet. perplasja kulturore eshte si nje igrasi qe hyn kudo, nuk jane perandorite e kulturave qe perplasen - ajo eshte ne rang fantashkence. Jane perplasjet e vogla te kulturave ne krahine, komune, fshat, lagje(mehalle), shtepi (kujto Migjenin, ""Studenti ne shtepi" ) e deri brenda nesh qe jane gjeja e vertete dhe percaktuese, sipas mendimit tim.

ps. nje antagonizem mes njerzish te qyteruar me eshte shume me i pranueshem se nje sinergji barbaresh.

Dakord per te gjitha,po sasia Em?ose me sakte proporcioni barbare-te qyteteruar.Kam frike se te ne eshte i larte,prandaj merr ferra uraten.

Pa asnje dyshim qe eshte ceshtje numrash. Se individe te paqyteteruar gjen kudo.

Une nuk di asnje rast ne historine moderne te shqiperise ku qytetaria te kete fituar. Dhe as nuk ka sy per Qabe.

Ka pas qene nje shkrim ktu te ppu "Maloket po rindertojne Tiranen". Aty shikoja keqkuptimin kolosal te gjese. Atebote kishaq nje shprese, te tipit self fulfilling prohecy, qe Tirana do kishte rol "gdhendes". Duket jam gabu. Ishte Tirana qe "u gdhend" per se mbari smiley

e pra si bubi kacurrel qe u ngrit te rregullonte cufon po e hengri vete smiley

po po e kam lexuar kete thagme tenden.....eshte tale quale....( a ka nai munci qe koloja ta kete mor spunton ka ty.)...smiley

Peshtyn ne toke, fshin hundet me duar, hedh paketen e cigareve ne trotuar....te shikon drejt ne sy, dreeeejt, "he ke gje?" etj etj apapapa
eh proces i gjate civilizimi, por sidoqofte kane me teper shanse te civilizohen sot aty ku jane, se sa aty nga erdhen

Qytetari a, Edvin ka ik me kohe jashte shtetit, qytetaret e vegjel kane ardh ne qytetet e medha dhe qytetet e vegjel u mushen me katunare, te zbrit nga malet, po keta ishin aq shume sa nuk i nxinin qytetet e vegjel, dhe fillun te mbushin qytetet e medha, kkaq shume ishin sa nuk arriten qe te asimiloheshin dot nga vendasit e mbetur ne minorance....dhe keshtu fitoi egersia......po kjo eshte egersi e mbijeteses, ketu te kuptohemi mire, e jo egersi genetike.

Dmth. ata para 90-es ishin qytetare?!

Mos na bej me qesh o alidems!

Ne Shqiperia ka pas grimca qytetarie, por nuk ka patur kurre nje qytetari te mirefillte.

Ne vitet 90-e ne Shqiperi ndodhi i njejti fenomen si ne vitet 40-te 50-te, por me ndryshimin qe ishte shume me kaotik dhe i paorganizuar.

Masa te medhaja fshataresh qe zbresin ne qytet per te mbijetuar dhe zbythin ate masen tjeter te ish-fshatareve ku ishte shfaqur ndonje grimce qytetarie.

Gjithsesi, edhe ajo pak qytetari qe u formezua gjate komunizmit ishte nje qytetari teper e cuditshme, pasi i mungonte kapitali.

Nje qytetari pa kapital eshte asgje. Dhe ne fakt ne keto vite tranzicioni shqiptar qofte i ashtequajturi qytetar, qofte fshatari ishin pothuajse te barabarte ne luften per mbijetese, me ndryshimin qe ky i fundit ishte shume me i eger pasi nuk kishte cfare humbte. Dmth. nuk kishte per te humbur qofte eshte ate grimce qytetarie qe ai i pari kishte fitu gjate 45 vjeteve.

 

Mendoj se atentatin me te madh ndaj qytetarise ne Shqiperi e ka bere regjimi i Hoxhes. Fale ideologjise Hoxha eliminoi qytetarine me kapital per ta zevendesuar me te besuarit e tij.

Por pertej kesaj keto jane fenomene qe karakterizojne vendet e varfera dhe ne zhvillim.

Pse italianet e jugut nuk i zbythen milanezet?!

Sepse milanezet kishin asetet! Jugoret emigruan ne veri per te punuar ne aktivitetet prodhuese apo tregetare te zoteruara nga verioret.

Olso, pa mllef shoku, pa mlllefe...

Se pari, katunaret, apo ata,  qe ne e thena shpesh me sarkazem, "qe fitun luften" vertete qe erdhen por erdhen me rregull dhe mase.....ata erdhen ne fillim ne masen aq sa mbante katuni i Tiranes, e me pas u ndalua ardhja e tyre. U ndalua derisa u sistemuan ata qe kishin ardh me pare....dhe dora dores, me zhvillimin ekonomikoshoqeror te qytetit/ve, erdhen dhe te tjere, pasi ndihej edhe nevoja per fuqi puntore, apo mendore dhe keshtu u populluan qytetet tona, por ama nuk mund te vinte kush te donte, sepse ishte ai i shkrete pasaportizim.....qe tani ne kohen e levizjes se lire te njerezve eshte kthyer ne katrahure, ne zenien e tokave apo ndertesave private apo shteterore dha akoma nuk i dihet fundi.....

dhe ai pasazhi qe Enveri eleminoi qytetarine dhe e zevendesoi me te besuarit e vet, nuk qendron. Vertete qe nje pjese e te denuarve nga regjimi ishin qytetare, por ama keta zinin jo me shume se 20% te mases se pergjithshme, dhe persa i perket atyre te besuarve te tij, ai pati nje merite te madhe pasi i shkolloi te gjithe ata meritokratet e tij, u dha shkolle ne BS e ne vende te tjera socialiste, i edukoi, u dha shtepi, dmth i strehoi, i futi ne pune te gjithe dhe nuk pati aksese te ketij lloji qe paraqet Koloja....

...dhe ne fund, 

Ne Shqiperia ka pas grimca qytetarie, por nuk ka patur kurre nje qytetari te mirefillte.

...a mund te ma shpjegosh te pakten kete perifrazim tendin...? dhe me pas po pate mundesi çfare kupton ti me qytetari...apo qytetar?

Olsi ka koncepte shum te gabume ne ket piken e fundit ... kot e pyt... smiley

smiley

 

..,nejse, ne kena detyre qe edhe kur gabon ta kthejme ne rruge te drejte.....ta fusim n'vathe.....loool

ishte n'itali mire e bukur. sa ka ardh ne shqipni esht egersu qe me mir mos me te dal para smiley

lool

Emo, e more pm qe te dergova....paske bo buje..smiley

Enveri denoi te gjithe qytetaret. Burgu nuk eshte e vetmja menyre denimi. Shumica e femijeve te qytetareve nuk lejoheshin te ndiqnin shkollen e larte, qe ne ate kohe vendosej nga komiteti i partise se kush shkonte e kush jo, dhe duke qene se komitetet mbaheshin nga katunaret, ata benin cmos qe qytetaret te mos lejoheshin te merrnin te drejte studimi. Edhe ne rast se qytetaret arrinin te studionin, ata viheshin gjithmone ne poste te rendomta dhe jo menaxheriale.

Te le Emo te shpjegohesh?! Ta dhje ligjeraten qe pa e nis. smiley

Alidemso, ti e con gjuhen ku te dhemb dhembi... dmth. merresh me m'sqaru se sa e organizume ishte ardhja e katnareve ne kohen e Hoxhes, pergatitja e tyre si hoxhiste shembullore dhe shfarosja e asaj pak klase autentike qytetare qe ishte formuar ne ato dekada pavaresi te Shqiperise qe paraprine regjimin.

I kam lexuar keto teorira edhe nga Idrizi e nga shume te tjere.

Jam shume dakord me ju. Ishte egzaktesisht keshtu. Eksodi i katnareve i kryesuar nga krye-katnari fotozhenik Hoxha ishte shume e organizume.

Por, une nuk po merrem me kete, por me ate qe ajo la pas.

 

Nuk di te ta shpjegoj egzaktesisht se ca do te thote qytetari' per mua - ne fakt s'du te ta them se kam frike se tall sumen Emigranti smiley - por ajo ku une doja te meshoja ishte qe nuk ka qytetari' pa asete (dhe sigurisht edhe pa trunin per ta mbajt, per ta shtuar e per ta perdor ne te mire te vetes dhe te komunitetit kete aset).

Eshte kjo qe ti dhe shume te tjere ketu harroni ta merrni ne konsiderate kur hutoheni neper tregimet romantike te renies se Athines, dmth Tiranes te pushtuar nga 'barbaret'.

smiley  smiley

kjo per rreshtin e pare... kusurin do e lexoj tani. smiley

Vathet i ka privatizuar prej kohesh babasqapi per dhite e tij . A shtet Liberal ai or tie dhe nuk lejon dhi jashte parimeve te qytetatrise smiley
Me qytetari ( per kete rast ) kuptohet nje bashkesi njerzish qe pervec interesave vetiake kane edhe interesa te perbashketa nga lidhja me te cilat cfaqin ose Jo kulture , si cfaqja me karakteristike e saj dhe kjo formon gradualisht qytetet deri sot duke pritur e asimiluar cdo ardhes ne sherbim te Qytetarise ne baze te rregullave qe mbajne jetesen ne nivele normale .
Ndersa me barbari kuptohet jetesa e njerezve " nje plumb pushke larg " qe kane interes vetem per kulloten e tyre dhe me nje kulture mjaft te kufizuar , por me "habiti " per te medituar ne fushat e "ekzotizmit" barbar si psh " se kanuni zotrie" ! Dhe kjo sjell anomali deri ne shkatrrimin e Plote te qyteteve e Qytetarise qe po ndodh SOT se dhe na " kena te ndrejte me kene Tiranas"
Ish sistemi per sa mundi nuk krijoi Babiloni , por Qendra te banuara NORMALISHT.
Grupi i Babasqapit krijoi Vathe me dhi qe permjerrin e kakerdhisin "me qytetari " ne cdo cep rruge te ish Qyteteve !
"Kujt do me i tregu ti per qytetarine "...

 

QYTETAR mb.

  • 1. Që banon në qytet; që e ka prejardhjen nga qyteti. Popullsia qytetare. Grua (vajze) qytetare. Familje qytetare.

  • 2. Që ka të bëjë me qytetin; që është karakteristik për qytetin; i qytetit. Ndërtime qytetare. Këngë qytetare. Jeta qytetare.

  • 3. drejt. Civil. Te drejtat qytetare.

  • 4. libr. Që është tipar dallues i njeriut të lirë, i cili është i vetëdijshëm për të drejtat e detyrat që ka në një shoqëri e në një shtet; që përshkohet nga ideja për të mirën dhe dobinë e shoqërisë; civil. Detyrë qytetare. Guxim qytetar. Poezia qytetare.

  • 5. Që ka të bëjë me jetesën sipas rregullave e detyrave shoqërore dhe sipas kërkesave të kulturës e të higjienës. Edukata qytetare. Sjellja qytetare. * Luftë qytetare luftë civile.

 

  • 1. Që banon në qytet; që e ka prejardhjen nga qyteti. Popullsia qytetare. Grua (vajze) qytetare. Familje qytetare.

  • 2. Që ka të bëjë me qytetin; që është karakteristik për qytetin; i qytetit. Ndërtime qytetare. Këngë qytetare. Jeta qytetare.

 

Ne rregull atehere! Duke marr si te mireqene faktin qe Tirana eshte qytet atehere i bie qe te jete e populluar vecse nga qytetare.

 

S'e kuptoj se per ca ankohet Koloreto?!

po ti  mos merr 1 shin 2shin, po merr 4ter 5esen.....loool dhe pastaj flasim....

E ca ka per te fol?! C'lidhje ka kjo me ate qe po them une?!

Pikat 3, 4 dhe 5 nuk jane tipare qe vijne nga qielli. Po flasim pikerisht per procesin qe i ben te mundur ato karakteristika.

Apo ti po me thu qe "Ah shiko nuk flitet kund per asetet."

Epo, nqs. do t'i besonim verberisht ketyre 5 pikave atehere i bie qe te kete qytetari' pa qytet!

Mua me intereson fenomeni i qytetarise brenda qytetit, jo koncepti i pergjithshem i qytetarise.

Olso, njeriu eshte produkt i ambientit dhe kete si une dhe ti e di mire , por ama ka edhe ca skrupuj qe njeriut i ngjizen nga vogelia, nga gjeni. Qytetari nga fshatari ndsryshojne ne ate qe kane me themelore, ne pronen, nese qytetari, presupozohet se eshte me i lire ne raportin e tij me pronen, fshatari eshte e kunderta e saj, ai eshte i lidhur pasgjidhshmerisht me pronen, dhe kur vjen ne qytet, ate proces qe,  aktualisht qytatari, e ka bere para shume kohesh dhe tashme eshte i shpelare prej ti, fshatari e ka akoma, dhe i duhet po aq kohe sa aktual qytetari, per tu shpelare dhe ai, dhe kjo varet nga shume faktore i dashu Ols, varet nga IQ e ti, nga arsimimi i tij, nga mjedisi ku banon, nga momenti i pershtatjes e nga shume faktore te tjere.....Qytetar nuk te ben as pasuria e as pushteti, qytetar te ben mendja dhe raporti qe ti krijon me mjedisin qe te rrethon...ja kjo eshte e tera i dashur Ols......

Me vjen keq alidems, por po e ngaterron shume diskutimin.

Ishte shume e thjeshte ajo cfare pohova une dhe po vetcitohem per ta rikujtuar:

Nje qytetari pa kapital eshte asgje. Dhe ne fakt ne keto vite tranzicioni shqiptar qofte i ashtequajturi qytetar, qofte fshatari ishin pothuajse te barabarte ne luften per mbijetese, me ndryshimin qe ky i fundit ishte shume me i eger pasi nuk kishte cfare humbte. Dmth. nuk kishte per te humbur qofte eshte ate grimce qytetarie qe ai i pari kishte fitu gjate 45 vjeteve

 

Mire mer Alidems mire ...po ti flet me Dokumente Qytetarie pasi eshte formuar Qytetaria .
Koloreto flet me Praktiken se si po "sulmohet " "permirret " e "kardhiset " qytetaria .
Ti flet per nje kohe qe krijoheshin qytete dhe se i futej kultura nder to qofte dhe ne kete dokument
Koloretua flet se si eshte " zbythur " qytetaria se si mundohen ta fusin si misri ne 'kubike ", mentaliteitn e Barbareve me ate te Qytetarise duke i njehsuar ngjarjet e duke perqasur vitet sipas mentalitetit barbar.
Dhe ky mentalitet e ka sjelle mesymjen e BARBARISE Sot ne kete nivel absurd ku ma do mendja edhe Ju shihni qtytetari " te sheshi te sheshi ta shporrim qelbesiren " ...te pakten ne kete artikullin e Koloretos.

ja dhe perkufizimin anglez

 

Noun1.citizenship - the status of a citizen with rights and dutieslawjurisprudence - the collection of rules imposed by authority; "civilization presupposes respect for the law"; "the great problem for jurisprudence to allow freedom while enforcing order" legal status - a status defined by law 2.citizenship - conduct as a citizen; "award for good citizenship"demeanordemeanourdeportmentbehaviourconductbehavior - (behavioral attributes) the way a person behaves toward other people

 

 

ja ku e ke dhe italisht.....

cittadinànza  
s.f.

1 sf
il complesso dei cittadini

2 sf
la condizione di cittadino, in quanto titolare di particolari diritti ed obblighi in relazione allo Stato

 

civiltà  
s.f.inv.
 

1 sf
il livello di cultura e di progresso materiale e spirituale raggiunto dall'umanità intera o da un popolo in particolare

2 sf
cortesia, urbanità

pse ja ul vlerat klipit me ket krahasim o Venus.....

Kur lexon gjithe keto komente per katnaret ,nuk ke si mos te frymezohesh Alidemso.Ma bej hallall kete frymezim te "eger" ,qe me ka kap sot .smiley

Ja nje tjeter http://youtu.be/n5U55lWULyg

PS: Ma ndolli dhe Brad.smiley

Ky eshte problem qe duhej diskutuar para 15 vjetesh, qe kur filloi migrimi. Qe atehere duheshin marre masa. Po thelle thelle, ne nuk kemi pas kurre qytetari ne kuptimin e mirefillte te fjales. Qytatret tane kane qene gjithmone katunare hundperpjete qe e shumta kane arritur deri te snobizmi. Nuk kane pas ndjenje pergjegjshmerie qytetare qe ta ndienin detyrimin per te gdhendur edhe te pagdhendurit. Edhe artikulli qytetarine e kupton si hedhje e plehrave ne kosh, te folurit e te sjellurit me manierizma apo te kujdesurit per qenin. Po nuk thote njeri ndonje fjale qe edhe njerezit e eger duan kujdes qe te zbuten. Me se fundi e kemi kuptu qe nuk eshte faji i tyre, po nuk shohim gram pergjegjesie te vetja.

Qytetari te mirefillte ka pasur o anonim, megjithese ka qene e paket. Shumica e qyteteve kryesore para copetimit te Shqiperise ishin Shkupi, Gjakova, Prizreni, Ulqini, Shkodra, Manastiri, Ohri, Korca, Berati, Gjirokastra, Janina. Keto ishin qytete me mijera apo qindra vite ekzistence, e mjaftueshme per te bere qytetar cdo njeri qe mund te kishte jetuar aty. Por copetimi i shkaterroi keto qytete dhe la pak qytetari brenda Shqiperise Londineze.

Ke te drejte per komunizmin. Thelbi i tij ishte lufta e klasave. Komunizmi asgjesoi qytetarine qe ishte ne ate kohe, dhe ne qytetet e vogla zhduku e burgosi qytetarine, dhe vuri ne pushtet katunare, por kur them katunare, katunare qe la krraben e delet dhe u ul ne zyre te komitetit te partise. Qe nga ajo kohe u zhvillua nje lufte e ashper kundra qytetareve, e cila u ashpersua dhe me teper me ardhjen e "demokracise", sidomos ne qytete te vogla. Qytetet e vogla qe kishin njefare qytetarie, qe megjithese Enveri ua mori pasurine, prape ruajten sjelljet dhe mendesine. Por pas 1990 katunaria mori sulm te plote! grabitje tokash, kercenime, venie dinamiti. Qytetaria kurre nuk mund te konkurronte perballe dinamitit e armes se katunarit. Dhe keshtu shumica filluan te ikin ne ate qe menduan si strehen e fundit te qytetarise, Tirana. Por ishin gabuar. Tirana kishte filluar te pushtohej qe para se qytetaret te mendonin te emigronin nga qytetet e vogla te rretheve. Dhe te zhgenjyer shumica e qytetareve iu drejtua shteteve te BE-se ose amerikes se veriut. Sulmi perfundimtar ndaj qytetarise ne qytetet qendrore te rretheve ishte 1997, kur me arme ndodhi ajo qe nazistet bene ne Kristalnacht. Dyqanet dhe pasuria e qytetareve thyhej, grabitej e digjej nga turmat e katunareve te cilet ishin me qindra dhe ishin te pathyeshem para qytetareve qe numeroheshin me gishta. pas atij viti ka ndodhur dhe largimi perfundimtar i qytetareve te fundit te mbetur neper rrethe. Disa iken jashte, disa ne Tirane. Ndonje qytetar i pafat dhe i paafte te emigronte ra pre e asimilimit ne rrethe.

TE vijme ne Tirane. Me gjithe kete emigrim, katunaria dominonte ne raportin ndoshta 5 katunare per 1 qytetare te emigruar aty. Dihej qe lufta per Tiranen ishte e humbur. Katunaret e kishin rrethuar Tiranen si nje brez sovjetik ne Berlin ne 1945, dhe disa nga to, duke bere leke me droge, prostituta, skafe e vjedhje te buxhetiti, tashme ishin mu ne zemer te Tiranes. Tashme katunaria nuk kishte thjeshte pushke e dinamit, por kishte dhe BMX, pallate luksoze, leke qe i derdhte nga xhepi vetem per te treguar se kishte leke, por prape qyrrat i fshinte me menge, dhe mendonte se e vetmja menyre komunikimi ishte terrori e presioni.

Pas pushtetit ekonomik katunaria tashme ne shumice derrmuese, mori dhe pushtetin politik. Asgje nuk mund ta ndalte ate me. Dhe keshtu Tirana u kthye ne nje megakatund te madh, ku tek tuk kishte xhepa qytetaresh qe rronin nen friken e katunareve dhe kishin mbetur vetem ata qe nuk mund te emigronin jashte Shqiperise....

Po pse ore "shkelqyer " ...Mbase ne te tilla raste vihet perpara " per mua "
Une them se pjesa e dyte e kthimit te Tiranes ne nje Megakatund ka nje perfytyrim te ngjashem me Koloreton se cfare i ka ndodhe Qytetarise ,dhe pervec cilesimit Mega nuk ka sgje interesante .
Me siper me ato belbezimet e kurvave te mendimit ( pervecse ka lene menjane Vloren smiley si qyteti i Pare qe i dha Emrin Shqiperise ) gjithe rrokopuja ne konceptimin e qytetarise perifrazohet ne Injorancn per te , kur jep shembujt smiley e Formimit te Qytetarise Moderne te Shqiperise ne kohen e Ishit .
Realisht asnje dallim nga asnje qytet tjeter e qender europiane , jo si Madhesi e cilesi Ndertimesh, por ne pikpamje te Civilizimit dhe Institucioneve .
A ka patur nderhyrje Politike dhe perfaqesi Politike ne Qytetarine e Tiranes . Thjesht Komitetet e Partise . Por .ketu nuk eshte vendi fare te analizosh me patetizem Politik si ky qe i thua ti "shkelqyer " ketu flitet per nje substance te Qytetarise qe ajo kohe pati nje Synim dhe pa e shitur bythen cdo lloj kurvari si sot per nje grusht dollaresh , nuk ngriti katedrale ne themelet e Ministrise Mbrojtjes dhe nuk tjetersoi zakonet e shqiptarit ne tallava , droge e mish te bardhe per tu shitur .Me sa kishte Jorganin shtriu kembet dhe arriti qe edhe LOPE si Emin Gjana , Sqeper si Berisha , nuk e di kete "delen" qe shkruan se si e ka dhe nuk mund ta cilesoj , pra arriu qe nje Vandak INJORANTESH Shekullore ti Integroje e shndroje ne Normal ne Kushte Normale te Qytetarise ! Dhe ne cfare kohe REKORD !!!!!
Ke i paskan Godit atij nga qytetaria e Shkodres ? Pervecse ca dallkauke nen petkun Fetar qe e mbajten ate Popull gjithe jeten ne Injorance e me genjeshtra dhe as detyren minimale te nje kleriku ,per mbajtjen e te evidencave te Lindje -Vdekjeve nuk krijuan smiley . Pa le me mdonje Institucion shkollor me Peshe te pakten edhe ne perkatesite Fetare nga vareshin . Pa le me ndonje rezistence te lloit "buke kripe e zemer " smiley per ti dhuruar si skllever Qytetarine Shqiptare palo xhuxhit Emanuel !
Dhe boll ca emra nga Fusha e Futbollit Shkodran ( pa i thene B.Sykja nder e ymer paste ) qe i lakmonin dhe Nderkombetare pa hyre ne fusha te tjera per ti thene se , Jo vetem qe Qytetaria nuk u Godit ne asnje QYTET por u Ngrit ne lartesi te tilla qe as mund te Endrrohet e te krahasohet me keto 20 vjet ku i njejti Popul e njejta Shtrese e kulturuar eshte shndruar ne Rob te Jozefperckave per nje Post e nje grusht parash dhe ku kurvat e mendimit mbijne si kerpurdhat ne cdo bythe Plepi.
Verte teshte bere mode e tolerushme "se komunizmi zoterie " sepse pa injorance nuk mund te kete artikull sot , po kur nje Individ merr persiper te Faktoje Injorancen e vet duke e Pergjithesuar them se nuk duhet darovitur aq kollaj per ate Qytetari ku edhe Ju u formuat !
Dhe une mendoj i dashur Emigrant pas disa komenteve tuja them me vlere , per Konceptin e fjales Malok nuk mund te shpejtohesh per te dhene te tilla vleresime "badiava"
Shkelqyer mendoj i duhet thene nje mendimi qe nuk pershkohet nga Kurverite e mendimit te Kohes .
Dhe per aq sa eshte e mundur ketu , sidomos e vecanerisht per krahasimin e Qytetarise ne te dy Kohet me duket se nuk hyn Fare po FARE FARE perkatesia Politke . Aty ne ate "dyndje " barbaresh kemi dhe ne gjak nga fiset tona . Por ata u Trajtuan si Bageti Vathe dhe sado qe trashegojne veti cilesore ne nje pyll me ujqer atyre u duhet te ulerijne te mos i HANE ! Dhe kush nuk e ben kete dallim mbetet nje belbezues !

Ti e ke te kjo:

Ke te drejte per komunizmin. Thelbi i tij ishte lufta e klasave. Komunizmi asgjesoi qytetarine qe ishte ne ate kohe, dhe ne qytetet e vogla zhduku e burgosi qytetarine, dhe vuri ne pushtet katunare, por kur them katunare, katunare qe la krraben e delet dhe u ul ne zyre te komitetit te partise. Qe nga ajo kohe u zhvillua nje lufte e ashper kundra qytetareve, e cila u ashpersua dhe me teper me ardhjen e "demokracise", sidomos ne qytete te vogla. Qytetet e vogla qe kishin njefare qytetarie, qe megjithese Enveri ua mori pasurine, prape ruajten sjelljet dhe mendesine. Por pas 1990 katunaria mori sulm te plote!

Well, le te mendojme partizanin Meke psh smiley

Ose njerez qe i kemi patur mbi krye e siper dhe sot na shpeton ndonje lot... po ke do vinim mo, Vehbi Hoxhen? smiley  Fraksionistin?

"Por pas 1990 katunaria mori sulm te plote!"

pak a shume si http://youtu.be/CGBDWER-wUI

Une e kam te teresia e konceptimit qe shpreh Vijushmeri e Lidhje . Per copeza ka dhe nje te shkruar me vergje nga shkodreqerit fetare smiley
Cic e b...ka dhe shen Mehilli
Po i mungon ajo cope ...
Mekja ne fakt beri nje gjest antiqytetar qe pshurri Helmeten e Duces faqe popllit smiley . Por hajt mo edhe falet se me vone Ja Kopsiten Komcat dhe thane " ta falem per ate rast ta besh ne Publik po jo ne Qytette ku ka shqiptare " ! Dhe te ziut Meke i ra bretku deri sa vdiq me kazem per te ndertuar QYTETE !
Per copezen e dyte qe shpreh ( jo vijushmerine ) une e perkrah si analize por Jo si Lidhje .Eshte kryekeput Kurveri Mendimi ! Dhe po te jene njerzit oMbjektiv le te vleresojne ' Aksidencat " e Kantit ne jeten e Popujve ( Hitleri etj ) dhe nuk do kene me kete vargezim te mundimshem per te thene " jam qe jam pse mos te them dhe une "se komunizmi zotrie "
Eshte nje NDERPRERJE Fatale qenia e ketij Grupimi ne Krye dhe jo vetem ne Qytetari .
Keta te kane firuar Popullin ejjjjjjjj ,qe as Zogu nuk e beri , ai merret seriozisht e krahason qytetatrine me " se diktatura zotrie " smiley

Ndoshta ti po ngaterron termin "katunar" me prejardhjen...Enveri mund te kishte lindur ne qytet, por ishte katunar nga mendesia. Qytetaria zakonisht do shume kohe qe te fitohet. Shume familjeve te ardhura nga katundet ne qytete, u jane dashur 3 a me shume breza per t'u qyteteruar.

Qytetaria u godit ne kohen e Enverit. Eshte cmenduri ta mohosh kete. Goditja e qytetarise nuk u be thjesht me arme, burgosje apo vrasje sic e mendon. Goditja eshte me e sofistikuar. Duke sjelle "katunare" ne poste, Enveri ua beri te pamundur qytetareve te ngrinin krye. Komitetet e partive ishin te mbushur me katunare, dhe komitetet vendosnin se kush shkonte ku. Kam burime te sigurta nga njerez qe kane qene brenda sistemit qe me kane treguar qe kishte direktiva nga Komiteti Qendror per kete pune. 

Une nuk kisha per qellim te te tregoja ty ndonje perfytyrim. Thjesht tregova ate qe kam perjetuar. Dhe Tirana mund te jete me pallate te medha, me rruge me asfalt e makina te shtrenjta, por ka tipare katundi. Njerez qe jetojne neper pallate, hane e hedhin gjithcka jashte dritares drejt e ne rruge, njerez qe po t'i thuash "Miredita" te shohin venger e te thone "Ca ke qe m'flet?", njerez qe sillen me dhune, rrihen, shajne, jane arrogante, thyejne cdo lloj rregulli, ne fakt nuk duan te kete asnje lloj rregulli. 

Ne Shqiperine Londineze ka pasur pak qytete me nje tradite qytetare. Keto ishin Korca, Shkodra si qytete me histori e tradite qytetare, e pastaj vinin qytete me te vogla si Gjirokastra, Permeti, Voskopoja, Berati, Permeti, (Durresi deri diku). Vlora ishte nje qytet i vogel pa ndonje tradite qytetarie te hershme dhe ngritja e flamurit ne te nuk do te thote qe ishte qendra apo qyteti me i madh ne Shqiperi, ishte thjesht nje vendim strategjik e i rastit. LExo burimet e kohes per pershkrime me te qarta e mos u nis nga cfare ka ne ditet e sotme. 

Eshte interesant dhe nje fakt, qe megjithese Shkodra e Korca ishin qytetet me me shume tradite qytetarie ne Shqiperine Londineze, asnjehere nje kryeminister, lider apo drejtues i shtetit shqiptare nuk u lejua te ishte nga qytetaria e tyre. Ketu ke hapur luften e klasave, katunaria kunder qytetarise. Dhe prandaj Enveri e pat te lehte te shtrinte pushtetin e tij, pasi kishte gjithmone katunare qe ishin te etur per te shtypur klasen qytetare te cilen gjithmone e kishin pare me lakmi dhe urrejtje, nje ndjenje e perzier. 

 

Se pari falem nderit qe keni marre mundimin te me pergjigjeni .Asgje personale !
E lexova rikonceptimin tuaj per Qytetarine .Ne pjesen e Pare flisni shqeto per "asgjesim " te qytetarise ne qytete kryesore te saj me BURGOSJE , VRASJE , tritole e dinamite ,etj.
Ne pjesen e dyte ndishta e kini kuptuar qe eshte nje "qorrsokak" kjo menyre te menduari dhe kini bere zbutje ne "zhdukjen me menyra te sofistikuara" . Ne se bie dhe nje shpjegim te trete patjeter qe do kesh qartesi me te madhe per konceptin e qytetarise .
Une e kuptoj qe ty te mundon termi 'Qytetari " ne Teresi Boterore deri sa shprehesh me breza .biles dhe me numra . Per Shqiperine shko kerkoi ne Turqi ! Hitleri i gjeti deri ne shtate dhe formoi Gestapon!
Shiko i nderuar ..Megjithe deshiren e Madhe qe Ju te perfytyroni Qytetari spas Londres ose Parisit , Shqiperia as e ka patur as e ka kete Luks. Ne te gjithe perfytyrimin tuaj Qytetar une kuptoh qe nisesh nga zhurmat e zejtareve dhe Tellalleve neper rruge .Ka mundesi qe te perfytyrosh edhe ndonje Efendem me Mustake e kobure me fildish brezit , qe shetit me kuaj kalldremeve e i shkojne mbrapa per ti bere ndonje Kafe.
Por kur flasim per Qytetarine flasim per nje substance te saj qe shprehet ne BASHKEJETESE me rregulla dhe shenoje mire ne mendje QYTETARE .Edhe fshatrat kane rregulla ....por Fshati .
Kur flitet per qytetarine flitet per nje Siguri maximale te jeteses , per nje perqendrim maximal te kultures e Dijes se Krahines , jo per Familje Grabitesish qe dominojne me dhune e xhandare qendren e banuar .Kur flitet per Qytetarine flitet per nje mundesi shprehjej te gjere te Vetive te Individit ne sherbim te komunitetit jo per forma grabitjeje si veti "Piramidale " apo fajdexhijsh te tegjitha llojeve te trasheguar si Elite Qytetatre .
Qytetet erdhen si pasoje Kryesore e Rrethimit te qendrave brenda te cilave kryheshin veprimtari ekonomike te kontrolluara dhe sundimtari krijonte kushte per kete por mbi te gjitha te VILTE taksa,.Ato paten nje zhvillim te gjithanshem hap pas hapi .Dje ne kete vazhdimesi jane krijuar e respektohen rregullat qytetare te bashkejeteses
Ne te vetmin teritor , ndryshe Absolut nga Ballkani ne teresi , NE nuk patem zhvillim ose e patem ate zejtar e fakdexhijsh si dhe pak kaloresish xhandar e me shumice mercenare .Prej kesaj kaste u formuan dhe Qytetet dhe ajo qe quan zotrote Qytetari . Kafe dhe trokellima xhadeve nga kuajt e efendemve!
Dhe vetem Laci ose Maliqi ne nje fare kuptimi pa perjashtuar Tropojen , u shndruan ne Qytete me banore te "perzier" por te ushqyer me Kulture Qytetarie , ne nje Kohe REKORD nga ish qendra baxhoje e kullota. Dhe .....ishin ku e ku me konceptin e e Qytetarise per Qytetari qe keni Ju ne perfytyrim per "eliten " e vrare e te tritolizuar !
Se cfare pasojash sjellin braktisja e asaj Qytetarie qe po shndrohej ne nje Elite reflektuese tek popullsia e tyre , kete Ju e kini kuptuar dhe ndoshta provuar me Qytetarine tip "vethesh bagetie " qe krijoi Dhjerokracia e Qytetarise Berishiane dhe nuk ka nevoje per tu zgjatur.
Mendimi im personal eshte se eshte nje teme e gjere qe ne menyre ABSOLUTE nuk ka as nje shans te krahasohet me vegjetimin e Qytetarise sot te "zbythur " e fshehur " prapa nr te Llogatise ne Banka .
Por ajo pak Qytetari e Vlere per Shqiperine "isj " , nuk ka shanse dhe eshte cmenduri te krahasohet edhe me kohen e "babaareve te Kombit " nje periudhe anadollake e mefshte dhe pa asnje premise per tu zhvilluar ( pervec kengeve Korcare ) ne se nuk do te krijohej mundesia per tu Cliruar e Vetqeverisur .
Ne se me konceptin e Qytetarise ke idene e Mercenarizmit ne sherbim te te tjereve deri ne qindarkat e fundit dhe pshurrjen e vendit tend me "Kollaret e Plehraxhijve" .patjeter qe je shume here me i Qarte .Biles nje Qytetar thone PRONAR Universiteti ( jo Sqap por Demush ) me ÇIL , pa dhe zhvillimin Industrial te Qytetarise ne riciklimin e Plehrave. Kohe PLEHRASH !
Dhe te me besosh i nderur Edvin se nuk kam asgje personale ! flm edhe njehere qe nuk u preket nga ndonje teprim .Thjesht problemi dhe.... niku qe cfaq mendimin smiley

A last one (bolds are mine):

Civil or Capitalist?

The defining political struggle of the 21st century is not so much between political ideologies as between life values and financial values -- between a civil society and a capitalist society. The differences may be summarized in terms of the relationship between three spheres of collective activity: polity, economy, and culture.

- Polity is the sphere in which a society's rules are formalized and enforced regarding the rights and obligations that govern relationships among its members. Polity holds the threat power inherent in its monopoly over police and military power.
- Economy is the sphere that organizes the production and exchange of valued goods and services. Economy holds the exclusionary power inherent in its ability to control access to both the means of living and material comforts.
- Culture is the sphere in which the society defines the values, symbols, and beliefs that are its sources of meaning and identity. Culture holds the normative power to determine what is valued and to legitimate the institutions and power resources of polity and economy. Though cultural power may seem weak compared to the powers of coercion and exclusion, it is ultimately the decisive power in any society, for it is the foundation on which the legitimacy of all other power resources rests, including those vested in the formal institutions of polity and economy.
 

 

E lexova rikonceptimin tuaj per Qytetarine .Ne pjesen e Pare flisni shqeto per "asgjesim " te qytetarise ne qytete kryesore te saj me BURGOSJE , VRASJE , tritole e dinamite ,etj.
Ne pjesen e dyte ndishta e kini kuptuar qe eshte nje "qorrsokak" kjo menyre te menduari dhe kini bere zbutje ne "zhdukjen me menyra te sofistikuara" . Ne se bie dhe nje shpjegim te trete patjeter qe do kesh qartesi me te madhe per konceptin e qytetarise .

kur flasim per Qytetarine flasim per nje substance te saj qe shprehet ne BASHKEJETESE me rregulla dhe shenoje mire ne mendje QYTETARE .Edhe fshatrat kane rregulla ....por Fshati .

 

 

Kur flitet per qytetarine flitet per nje Siguri maximale te jeteses , per nje perqendrim maximal te kultures e Dijes se Krahines , jo per Familje Grabitesish qe dominojne me dhune e xhandare qendren e banuar .Kur flitet per Qytetarine flitet per nje mundesi shprehjej te gjere te Vetive te Individit ne sherbim te komunitetit jo per forma grabitjeje si veti "Piramidale " apo fajdexhijsh te tegjitha llojeve te trasheguar si Elite Qytetatre  

Po pra, per kete e kam fjalen dhe une. Ne pjesen e pare fola ashtu sepse ashtu e kam perjetuar une asgjesimin e qytetarise, qe nuk do te thote asgjesim fizik, por asgjesim--largim nga ai vend, marrja e arratise. Edhe kjo nje forme asgjesimi eshte, pasi ti nuk je me ne ate vend dhe merr guximin te kthehesh me. Dhe sa per dinamit e arme, ato jane te verteta. Ne 97 kam pare turma katunaresh qe thyenin, digjnin e plackisnin pasurite e qytetareve. Eshte i habitshem fakti qe nuk pashe asnje djale apo burre nga familjet qytetare te beje te njejten gje ndaj prones se tjetrit. Ke ne mes te Tiranes, kur turma katunaresh kane grabitur me forcen e armeve pasuri e toka. Dhe ende i ruajne me arme e shko guxo e afrohu. NE pjesen e dyte te shpjegova se si zhdukja e qytetarise behej dhe me metoda te tjera qe t'i cuditerisht nuk i paske vene re gjate kohes se komunizmit. Dhe zhdukja e qytetarise nuk do te thote zhdukje fizike, vrasje. Edhe nje ish-qytetar, mund te behet katunar, pasi i mbetur vetem, i rrethuar nga mentaliteti katunar, pak nga pak i pershtatet kultures e mendesise qe e rrethon. E kam vene re kete rast ne disa persona te mbetur ne qytete te rretheve, te rrethuar nga nje mendesi katunare.  Sa per perkufizimin ti vete e ke dhene ne postimin tend dhe e kam cituar me lart. Nuk e kuptoj se ku e ke problemin? Mund te kesh lindur ne fshat apo te jetosh ne fshat por ke mendesi qytetare, ke qytetari--megjithese e kunderta mbizoteron ne shumicen e rasteve. 

Voskpoja p.sh. nuk ka pasur ndonje siperfaqe te madhe, por kishte rregulla, kishte grmbullim dijesh, kapitali, kishte kulture, art. Ne nje fshat edhe mund te kesh rregull qe banoret e mbajne me njeri tjetrin, por mungon arti, mungon dija, studimet, mungon vullnetarizmi. Prandaj dhe them qe Tirana tashme eshte kthyer ne nje megakatun, pasi vullnetarizmi dhe dashamiresia per tjetrin mungojne, pervec rasteve te pakta, por te cilat tregohen me gisht nga shumica e tallen. 

 

Ne te gjithe perfytyrimin tuaj Qytetar une kuptoh qe nisesh nga zhurmat e zejtareve dhe Tellalleve neper rruge .Ka mundesi qe te perfytyrosh edhe ndonje Efendem me Mustake e kobure me fildish brezit , qe shetit me kuaj kalldremeve e i shkojne mbrapa per ti bere ndonje Kafe.

 

Une nuk dhashe ndonje perkufizim te qytetarit, une thashe se kishte disa qytete ku kishte nje qytetari per disa breza. Ndoshta ti do ta krahasosh me Parisin apo Berlinin, por ne po flisnim per kushtet shqiptare. Ajo qe ti perfytyron eshte qytetaria turke. Ndersa une u nisa nga ajo qe kam perjetuar vete, duke qene vete nje nga te arratisurit perballe turmave te katunareve te cilet i gjeja ne cdo hap qe beja. Qytetaria ka disa rregulla baze, te cilat urrehen nga katunaria. Po lexoja paperin qe solli emigranti dhe ishte fiks si ato qe pata menduar. Qytetaria ka besim, bese tek njeri tjetri. Ti ke besim te fqinji jot, te ortaku ne biznes, tek ai te cilit po i shet e blen. Ka stimulin arritjes me ane te inovacionit, inisiatives per te arritur nje jete dhe intelekt me te larte, por duke respektuar rregullat e ligjet e shoqerise. Ka respektin per jeten, njeriun dhe bashkeqytetarin tend. Ka respektin per ligjet dhe rregullat edhe kur nuk ka polici apo nje autoritet qe ta imponoje me dhune kete gje.

Katunaria nuk i ka asnje nga keto, i urren dhe mundohet t'i luftoje. Nuk ka bese, nuk ka besim te tjetri dhe mundohet te beje hile edhe kur shet edhe kur blen. Nuk njeh kontrata, nuk njeh bazen e sistemin ekonomik. E vetmja arritje ne katunari matet me sa shume ke vjedhur, bile edhe martesat behen ne kete baze, ndersa ne qytetari ky eshte krim. Katunaria nuk vlereson intelektin, bile e poshteron, e lufton. Katunaria eshte kundra rregullave, i zbaton vetem kur i kercenohet jeta, por me largimin e imponimit, shkel me kembe rregullat. Te gjitha keto i kam perjetuar vete. Kur katunaret me tallnin se pse studioja, lexoja, apo pse doja te beja biznes. Me tallnin se pse nuk vidhja, pse respektoja ligjet dhe qeshnin kur ata vidhnin e une refuzoja. Tani katunaret kane pushtetin si ekonomik, si ate politik. Nuk eshte se e kane me konkurrence apo merite. E mbajne me ane te nje sistemi te kalbur dhune, terrori e grabitjeje. Intelekti e dituria urrehen. Prandaj nje qytetar nuk mund te beje biznes ne Shqiperi, nuk mund te jape nje mendim sepse katunaria e godet dhe ndoshta dhe e vret per mendimin qe ka.

Pra oidriso, me duket po themi te njejten gje por nuk po merremi vesh.

besimi i ndersjellte (trust) eshte zemra dhe thelbi i "kapialit shoqeror" (social capital - koncept baze kulturalist ky)! Social capital eshte mediumi ku percohet (ose shkaterrohet rruges) kultura.

ps. nuk e kam kuptu asnjehere veshtiresine per te tretur komponenten kluturore si faktor vendimtar ne shpjegimin e progressit ketu te peshku pa uje, ku ka plot anetare qe kane lexuar sendyqe te tere me libra e kane bere/bejne shkollat perkatese. e them pa frike qe komentet e tu te deritanishem kane qene ajo qe kam dash me pa, dhe askund s'e shihja; njerezit te turreshin me keqkuptimin feminor demografik te qytetarise (ku e ke shtepine moj vajze, adresen s'ta di). Apo e keqkuptonin diskutimin per kulturen si perbuzje dhe denigrim te fshatarit (ose katundarit - e shkruar me "d" deften vertet se ku e ke shtepine). E pabesueshme.

Shume flm!!!

Prape shume flm ...sepse isha i bindur qe Nje koncept i qarte i Qytetarise i Lidhur e ne vazhdimesi per Shqiptaret nuk mund te ekzistoje. Theksoj i Lidhur e ne Vazhdimesi .
Se pari dhe se fundi mbase mire eshte te mos bejme 'lajka " e "autoqejfe "si shqiptare per te pare Qytetari ne Kulturen Osmane. Ne se ka njerez te ditur eshte tjeter gje per mua dhe nuk ka te beje fare me Qytetarine.
Koloreto flet per "zbythje " te qytetarise dhe une jam Plotesisht si dhe Ju qe ka ndodhur , me pasoja shume me te rrezikshme . Ka dominuar Egersia dhe barbaria ?
Po c ' eshte kjo Qytetari , nga LINDI ?
Ja ketu ndahemi i nderuar Edvin me pjesen e pare te postimit konceptual per Qytetarine si Lidhje e Vazhdimesi ( jo nderhyrjet e pjeseshme ) te cilat behen shkase te thellojme ndonje fakt me shume per te qene me Koherent e me te sinqerte me Veten.
Nga keta mbllacitesit " se diktatura zotrie " jemi ngope deri ne FYT , biles na kane permbytyr me Qytetari , smiley duke i kthyer ne stalla e veth sqeperish cdo qoshe te Lire e hapsire Publike te Qytetarise qe gezuan si Qytetare nga sistemi i ish Shqiperise me Qytetari !
Me mire qe je shkeputur nga Elita e " babaareve te Kombit "... Ishin nje HIC , nje Vere ne Uje , Kryekeput Anadollak dhe cdo forme mendimi e tyre Qytetare permblidhej ne "kush je ti mer Jahu " qe mba panttallona dhe nuk mba shallvare smiley . S 'kane absolutisht asnje veper ne sherbim te Qytetarise pervec vakefeve ku te genjyerit e shpresehumburit hidhnin kacidhe per te " ndryshuar fatin " . Pa meshire duhet pranuar se edhe ajo Pak Qytetari qe pruri I.Qemali ne konceptimin e nje shteti Te Lire e te Mosvarm u shndrua ne nje voter Anadollakesh me kulmin e kultures "Princeshen Sanije si kujdestare e sporteve smiley
Pati nje Zgjim te "Djalerise" rreth viteve '36 te pasqyruar masivisht ne kembim mendimesh midis njeri tjetrit , ne shtypin e Kohes . Por AQ. Biles N.Cika i kthen pergjigje nje "pasunari qytetar " se "nuk ishte e drejte qe ai mos ti Lante e emetonte Fotografite artikullit , sepse nuk i kishte pahuar dy cope me pare smiley "
Pati nje Qytetari te Shitjes te Interesave te Atdheut ne Bleresin e Pare qe u paraqit si Italia...dhe me vone ne shitjen Totale te Shqiperise nen hijen e Qytetarise te Ulkonjes Romake smiley
Nuk timgellon e arsyeshme nderhyrja Juaj qofte episodike ose "shkarazi " me shume se sa eshte MODA me "se diktatura zotrie " Eshte shume e pranueshme nje analize se ku u Pengua nje pjes e saj nga ajo Kohe , se ku mund te kishte hapsira e zhvillim me te madh OBJEKTIVISHT se sa te thuash "U asgjesua " si muuuuuuuuuallitesit . Kjo eshte vazhdimesi Qytetarie pa muuuuuuu e mecerime sqeperish !
Duhen fakte dhe Ju kini then per Politizimin , qe me thene te drejten ndikonte ne zgjedhjen e Kuadrit CILESOR por jo ne zgjedhjen Qytetare . SOT.....sqeper me tere kuptimin e fjales Sqeper Politike qe mecerijne pa asnje AFTESI , si Emin Gjana e Genc Rruli , Nishani e Lope te tjera vetem e vetem sepse muallisin ....."se diktatura zotrie " ose " kam Lice me ....yyyyyyy ....ne fundsmiley
Ju shtjelloni gjeresisht me pas ne perndjekjen e debimin katastrofik qe pesoi Shqiperia pas viteve 91 e qe po vazhdon po aq katastrofikisht nen Udheheqjen e suskseseshme te Sqapit Berisha . Dhe Ai vathen nuk mund ta krijoje e mbaje Ndryshe vecse duke nxitur Egersine e barbarise e zbythur Qytetarine e duke e mbajtur ate vazhdimisht nen presion me "kercenimin " e sqeperve Vandale .
Dhe ketu bashkonemi pa qene te ndare me te njejtat fakte e te argumentueshme e te pakrahasueshme do te thoja dhe me ato "shkendija qytetarie" te kohes se Anadollakeve si tek filmi "Koncert ne vitin ..." te cilat qene te tjere njerez , me te tjera Vizione te qarta qe diten ti mbanin e ti zhvillonin per te formuar nje Kulture Qytetare ! Sot ka rene KOLERA!
Kolera ra dhe ne kohen e dashurise se madhe Qytetare ndoshta me Qytetares "Romeo e Zhulieta"

Prape ne nje pike po rrotulloheni se rrotulloheni. Po ngaterroni konceptin "Qyetarí" me theks te Í-ja, dhe koceptin "Katunarí" po me theks te Í-ja, me konceptet "shqiptar i lindur ne qytet" dhe "shqiptar i lindur ne katund". 

Sepse une po flisja per konceptin e pare dhe jo kete te dytin. Te lindesh ne nje territor qe zyrtarisht shenohet si qytet nuk te jep qytetari, dhe te lindesh ne katund nuk te jep automatikisht katunari. Jane mendesite, botekuptimi, menyra e sjelljes, etj.

Fjalori shqip e shpjegon:

 

QYTETARI f. 1. Të qenët qytetar i një shteti të caktuar me të drejtat dhe detyrat e vendosura me ligj; shtetësi. Qytetaria shqiptare. Fitoi të drejtën e qytetarisë. 2. Vetëdija e njeriut të lirë për të drejtat e detyrat që ka në një shoqëri e në një shtet dhe synimi i tij që të punojë e të luftojë për të mirën e tyre. Ndjenja e qytetarisë. 3. Mënyra e jetesës në një qendër të banuar sipas rregullave e detyrave shoqërore dhe sipas kërkesave të kulturës e të higjienës. Normat e qytetarisë. Mësim i qytetarisë. vjet. edukata qytetare. * I jep të drejtën e qytetarisë libr. e pranon që të jetë si diçka me të drejta të plota në përdorim ose në jetë. Fiton (merr) të drejtën e qytetarisë libr. pranohet haptazi e vihet në jetë nga të gjithë a nga shumica.QYTETËROHEM vetv. 1. Ngrihem në një shkallë më të lartë zhvillimi, duke marrë edukatë, arsim, kulturë etj., bëhem i qytetëruar. 2. Pës. e QYTETËROJ.QYTETËRIM m. sh. 1. Veprimi sipas kuptimeve të foljeve QYTETËROJ, QYTETËROHEM. Në rrugën e qytetërimit. 2. Tërësia e arritjeve në fushën e kulturës materiale e shpirtërore dhe në zhvillimin shoqëror, që karakterizojnë një formacion ekonomiko-shoqëror ose një popull a vend të caktuar; shkallë e lartë e këtij zhvillimi. Qytetërimet e lashta. Qytetërimi shqiptar. Lindja (shuarja, zhdukja) e një qytetërimi. 3. ek. Periudha e tretë e zhvillimit të shoqërisë së lashtë, pas egërsisë e barbarisë, në të cilën njeri e ngre në një shkallë më të lartë prodhimin dhe kulturën. Katunaria qe tashme ka pushtuar gjithe Shqiperine nuk po krijon dhe nuk do te krijoje qyteterim. Sepse katunaria qe tani operon ne ekonomi e ben kete me nje sistem qe po te hiqet mbeshtetja ekonomike dhe dhuna, ky sistem merr fund. Rregullat e ligjet nuk i zbaton dhe ka krijuar ne kaos qe do ta shkaterroje ne te ardhmen Shqiperine. Po ashtu arsimimi dhe kerkimi shkencor nuk kane rendesi ne katunari, dhe kjo do te sjelle dhe renien e Shqiperise. P.sh. te dy palet qeverisese ne Shqiperi gjate ketyre 20 kane qene me shumice katunare, dhe keta kane luftuar zhvillimin e vendit, kane penguar dhe zhdukur shkencen, arsimin, kulturen, artin. Keta kane penguar konkurrence, ekonomine e lire, dhe ate qe eshte me rendesishmja, lirine e individit. Ne katunari nuk ka liri individi, ti thjesht zbaton urdherat qe jep katuni (qe ne te gjitha rastet jane burra se grate nuk ekzistojne si qenie ne mentalitetin katunar).  

" kur flasim per Qytetarine flasim per nje substance te saj qe shprehet ne BASHKEJETESE me rregulla "

Qarte dhe sakte zotni Idriz.  Flm per komentet dhe mundimin per drejtimin e "shenjestrave te gabuara" smileySi thuhej ne ato kohra: trimat na i mori lufta, te miret na i mori Tirana ..dhe pas 90..te qyteteruarit iken ne emigracion smiley

Pas eksodeve te medha 91-92 qytetet rane ne nje fare qetsie nga te fortet, huliganet me floket bishtpellumbi. Por shume shpejt vakumi u mbush .Eshte pak spekulative te thuash se u mbush nga barbaret qe erdhen nga periferite sepse ne Tirane , te pakten, erdhen ata qe kishin vene nje fare kapitali dhe nje pjese erdhen per shkak te shkollimit te femijeve por edhe "per t`u qyteteruar ne metropolin dikur "molle e ndalume".Ketu nuk po flas per bathorizimin e periferive,si shprehje e  lirise kaotike por edhe e stimuluar nga lart si rezervat i mercenarizmit politik.

I nderuar edvin, e lexova kete komentin tend, dhe me duket, te pakten nga shkrimi, sikur paske nje fobi nga katunaret.....Nuk eshte aq zi sa duket....Nese flet per turmat e '97 (te pakten e kkishe mare per referim) mos harro se te tilla kane ndodhur edhe ne boten e qytteteruar dhe nga qytetare. Turma ne vetvete eshte e eger, eshte e verber, dhe nuk pyet per korrniza e per skrupuj.....Ti kete e kupton besoj.....

....Qytetaria ka disa rregulla baze, te cilat urrehen nga katunaria....... thua ti. Une nuk di se nga e nxorre kete perfundim ti, por ama di kete tjetren, qe katunaria vdes per nje çike qytet, per tu bere nje çike qytetar, dhe kjo nuk vjen nga urrrejtja, po nga besimi se qytetaria eshte nje nivel me larte se katunaria dhe katunaret e kuptojne shume mire kete, pra kane nje lloj veneracioni dhe jo urrejtje.....dhe si te mesuar me rregulla te tjera nga ato te qytetit, perpiqen qe ti perafrojne me rregullat e tyre  dhe ketu fillon kontradikta... sepse katunaret duke qene ne maxhorance ndaj qyttettareve, me rregullat e tyre predominojne mbi ata, dhe kjo vjen, per pergjigje ndaj Spiros, se qytetaret ishin te paret qe u larguan me ndryshimin e sistemit dhe katunaret qe e rrethuan qytetarine, ushtruan rregullat e shumices....

Perifrazimi qe ti i bere qytatarise, me duket pak si shume romantik...nuk eshte plotesisht keshtu, me keto nota qe ti e pershkruan... Keshtu siç e pershkruan ti qytetarine, besoj se as Engelsi ne studimet e veta, nuk do te kishte folur me per shoqerine dhe shtetin....

Po jo mer daj, jo, se e kam shkruar edhe ne nje koment me siper, ndryshimi themelor, qe ndodh midis ketyre dy klasave eshte raporti i tyre mbi pronen, qe sjell me pas  dhe qendrimin ndaj menyres se jeteses, dhe qendrimin ndaj komunitetit, etikes dhe rregullave ne mardheniet nderkomunitare...Qytetari, si nje qenie e rritur ne mes te komunitetit ka dhene e marre me mjedisin qe e rrethon, i cili eshte me i madh ne njesine e siperfaqes dhe te kohes, dhe per rrjedhoje arrin ne nje fare barazimi etik dhe kulturor me masen, ndryshe nga katunaret, te cilet ne te kundert me qytetaret, ka pas me pak mardhenie me komunitetin, kjo per shkak te pronave dhe punes se perditshme, te jeteses se mundimshme dhe te kushtezuar, dhe pamundesise per nje arsimim apo nxenije, te admirueshme te ketij arsimimi......Statistikat kane treguar, se nder femijet e katunareve, me mire kane mesuar ata qe ne familjen e tyre, kane pasur me pak prona e si rrjedhoje me pak pune.....(relative kjo).

Dhe e fundit, mos harro se qyteti me pare fshat ka qene dhe qytetaret e pare te tij, po fshatare kane qene.....nuk po flas per kohen e dulles, pasi kemi koncepte diametralisht te kunderta dhe nuk ja vlen barra qerane.......

Natyrisht qe ka fobi nga katnaret. Pse ti, patrioto, nuk ke fobi nga katnaret kshu?

ps. se mos e ngaterro katnarin me robin qe bano ne fshat, e? Se s'jon medoemos katnar ata. Ne fakt shumicen e katnareve them qe e ke ne Tirane. Me aq sa di un. Kryekatnarin i her, ne Tiron e ke! Siguro kjo.

mire mer mire, ene une i kam pak fobi ata, por prape i du fort, se edhe mund te gdhenden, po i more me t'mire.....lol edhe djalli dikur ka qene engjelll mer daj, dhe prape nuk osht kaq i zi......smiley

Normale qe i kam fobi, se perndryshe flamuri im do te dilte me shqipe ne fushe te kuqe. Dhe nuk eshte thjesht fobia, por eshte deshira per te jetuar, qe katunaria nuk ta lejon. Ti po ngaterron qytetarine me te lindurin ne qytet. Nje qytetar nuk mund te plackise pronen e fqinjit e te djege vendin. Ne ate rast ai kthehet ne katunar. 

Kujtoj nje mendim qe me duket se e kam pare tek A. Vehbiu, s'mbaj mend fiks tani, por qe pershkruante goditjen e rende pas vendoses se sundimit turk, ate zbrazje te frikshme qytetesh (exodus ose shfarosje). Ndoshta kjo ishte llahtara me e madhe, po ta mendosh, ikja e fisnikerise qytetse vendase nga syte kembet... Aty i kujtova skenen e Godos tek romani Skenderbeu pas renies se Krujes, se si qyteti u zbraz dhe filloi ngadale te mbushej me te ardhur me sy te mpire... dhe pata ate tick-un e zbulimit te befte qe krutanet e sotem nuk kane asgje te bejne me burrat e garnizonit te Krujes dhe me qytetaret e atehershem. Sado romantike mund te duket kjo, nje kositje te "qytetarise" ka pasur se s'ben. Ishte koha kur Europa fillonte seriozisht kete radhe (pas te ashtuquajtures rilindje te shek. 12) rilindjen e vet, sekularizmin, humanizimin e kristianizmit pas Akuinasit apo Desiderius Erasmusit dhe clirimin gradual nga morsetat e frikshme te Kishes. Ne u privuam nga kjo. C'do kishim bere po te mos privoheshim nuk e di, por qe u privuam, kjo nuk diskutohet.

Dhe me ngjan qe kjo shtypje e qytetarise (ne kuptimin kulturalist te "civilized&quotsmiley eshte nje komponente e perheshme e historise sone qe vazhdon deri ne momentin qe po flasim - eshte thelbesore, ka pak te beje me kahjet politike, dhe ka shume te beje me sundimin e shqiptareve te cdo kohe. Ndaj edhe pickohen gjithe skota regjimdashese dhe borite e partise, kur vjen puna tek kjo gje - kjo shihet qarte fare edhe ketu. Po njesoj pickoheshin edhe ithtaret e regjimit te Enverit. Per me shume shikoni plenumin e tmerrshem te IV per shfaqjet e huaja, qe per mua shenon nje kthese (regressive) pivotale ne historine e pasluftes per Shqiperine.

Katunaret e kishin rrethuar Tiranen si nje brez sovjetik ne Berlin ne 1945, dhe disa nga to, duke bere leke me droge, prostituta, skafe e vjedhje te buxhetiti, tashme ishin mu ne zemer te Tiranes. Tashme katunaria nuk kishte thjeshte pushke e dinamit, por kishte dhe BMX, pallate luksoze, leke qe i derdhte nga xhepi vetem per te treguar se kishte leke, por prape qyrrat i fshinte me menge, dhe mendonte se e vetmja menyre komunikimi ishte terrori e presioni.

smiley.. mire e ke ti por fillimisht, katunaria-konviktore erdhi ne pushtet njehere,  pastaj filluan aventurart  ..me bathoren,smiley me zaptimet, grabitjet e pasurise,etj.. ne emer gjasme te luftes kunder komunizmit 

Nje shkrim idiot qe vetem nje idiot mund ta shkruaje. Cfare kontributi ka ky shkrim pervec atij negativ? Cfare tregon tjeter pervec injorances dhe barbarise se atij qe e ka shkruar? Pse duhet te bastardohet ky ambjent me keto prurje?

Tani edhe dicka tjeter, ne krye na portretizohet njeriu "jo i eger" pikerisht keshtu: njeri zyre, dhe njeri kafeneje.

Per te mos thene qe sipas kesaj idiotesie te pashembullt (por qe nuk mund te garantohet plotesisht qe nuk do te behet e shembullt) , njeriu "jo i eger" e sheh boten nepermjet televizorit ndersa (lexo: po ashtu), njeriu "i eger" e sheh boten nepermjet televizorit.

Thjesht mo vlla eshte acarim te lexosh keto idiotesira, ndaj ju lutem na i kurseni.

vertet po ta marresh holle-holle kete shkrim tingellon pak si " racizem " drejt njeriut te eger apo me mire te ardhurit ne qytet nga malet apo nga fushat...me duket sikur degjoj ato muhabetet qe bejne te huajt kur shikojne emigrantet qe bejne ato punet me te rendomta...ore ne fund te fundit kjo eshte nje ane e realitetit shqiptar ne keto 20 vjete: levizja dhe vendosja e pakontrolluar e fshatareve drejt qyteteve...

Jo pèr gjè..po na u bè ky enveri si burri i nènès thonè andej nga kam lindur unè..unè nuk di sa e kanè jetuar atè kohè ata qè flasin pèr "qytetari" sot(dhe aman more..na sillni ndonjè shembull qytetarie para kohès sè enverit,se u ngopa duke dègjuar kemi patur..kemi patur)..por nè kohèn e enverit, i thoshin EDUKATè kèsaj qytetarie...dhe kjo edukata mèsohej nè shkollè,nè punè,nè familje e nè ç'do vend..me hir e me pahir..se jo pèr gjè..por shpullat apo dackat qè kam ngrènè unè kur isha fèmijè pèr 1 fjalè goje tè thènè gabim njè tè moshuari apo pèr 1 mungesè respekti ndaj mèsuesit apo shokut mendoj se kèta garipat qè lajnè makinat apo hanè fara rrugve sot as nuk i shkojnè nè mèndje,prandaj sillen kèshtu e do tè sillen gjithmon..tani gèrmoni sa tè doni..e kèrkoni tè shpjegoni arsyhet duke e nisur qè nga turku e deri tek enveri..

po mos e degjeneroni muhabetin se na e nxoret dhe kohen e Enverit si mesjete qe i paskan rrahur femijet ne kohen e Enverit per nje fjale goje. ca ste degjojne veshet, kur njerezit duan te hedhin poshte cdo gje.

fèmijèt nuk riheshin si nè mesjetè...por njè pèllèmbè tè mirè e merrje po tè shaje e tè flisje me fjalor rrugaçi nè shtèpi,shkollè apo kudo..ti do tè kesh qenè fèmi i urtè!!

Dy here kam ngrene shpulla ne shkolle ne kohe te monizmit. Heren e pare ma rrasi drejtori me shpulle pasi ai shkoi e beri pis pantallonat tek kemba ime (isha ulur mbi kembe ne stol me shputen lart) ne klase te trete. Heren e dyte ne klase te katert nga mesuesja pasi nuk erdha nje ore ne mesim (mesuesi i fiskultures s'begenisi te vinte ne pune dhe ne s'begenisem te kthehemi ne shkolle). Ai drejtori hengri nje shishe kokes nga nje nga nxenesit e forte ne kohe te demokracise para se ta hiqnin nga puna. PS Une isha me mesatare 10, jam i sigurt se sic binte mesatarja notave, rritej mesatarja shpullave. 

Si mund te kalohet ne problem solving tani , pas gjithe ketyre diskutimeve ? Koloreto na propozon ndonje gje ?? smiley

dhe kjo edukata mèsohej nè shkollè,nè punè,nè familje e nè ç'do vend..me hir e me pahir..se jo pèr gjè

 

A ju jeni ftof fare! Sipas logjikes tende edhe te disa te tjereve ketu, qytetet qenkan qendra banimi ku njerezit mblidhen per te mesuar qe te sillen si qytetare.

sipas meje shoku...qytetari dmth edukatè..dhe nuk tè bèn qyteti njeri me edukatè e as paraja apo rrobat qè ke veshur dhe as puna apo pozicioni qè ke nè njè shoqèri..sinqerisht mendoj se tè gjesh qytetari sot nè shqipèrri duhet tè shkosh pikèrisht nè ato zona tè vendit qè quhen fshat..ku njerzit e quajtur fshatar kanè edukatèn apo mirèsjelljen tè tè thonè mirèmèngjes e mirmbrema..e nuk kanè qytetarinè tè tè shohin nga lart poshtè e tè tè pèrshèndesin me njè zgèrdhitje e njè ciao!!

E vertete , Arbsmiley

Ka njerez qe edhe pse jetojne ne fshat ,te habisin dhe te ngjallin respekt me qytetarin e tyre smiley

Dakord pra dakord. Nuk jam kundra kesaj, pra qe qytetari' do te thote (edhe) edukate, por e thene sic e thua ti eshte si me e kap problemin nga bishti.

Une mendoj se nuk eshte edukata 'mekanizmi' qe mban ne levizje qytetarine. Edukata eshte maksimumi nje nga rrjedhojat e raporteve, interesave, dinamikave midis njerezve... qe karakterizojne jeten ne nje qytet dhe qe formojne qytetin dhe qytetarine.

Nuk besoj se problemet qe shpreh autori i ketij shkrimi kane te bejne me mungesen e shuplakave (madje besoj se shuplakat jane tepruar aty), por besoj se ka dicka ne kete mekanizmin e qyteteve dhe qytetarise tone qe - me ler ta them ne english smiley - has gone horribly wrong!

Rruga Bardhyl, pallatet jeshile (te oficerave) kati i 4. Befas ndegjohen ulerima femijesh qe bertasin "po mos o ma". Sherr dhe shamate, ulerima, zhurme sendesh qe perplasen. 

Nje kat me siper ndigjohet gjithcka. Te gjith jane te qet. Burri fle ne divan, gruaja komenton per komentet e te kunates ne facebook. Dikush ngrihet dhe kerkon numerin e policise. Te gjithe i hidhen ne fyt: Mos na ngaterro me kto gjera... c'te duhet ty... ata jane qeraxhinje.

Qytetaria Tiranase...nje koncept abstrakt. Zoti i ndimofte kta njerez nga apatia e tyre sociale.

filloi dhe sulmi ndaj nje pjese tjeter te nderuar te shoqerise, oficereve. per te ardhur keq

Shume mire, ne mes miqsh e te dashurish.

Kur te duan, ska vend si Shqiperia.

Pa dyshim!

Kalofsh mire, Ron! Keep us posted.

Rono, ja kalofsh mire. Kam 2 vjet pa vajtur dhe ky postimi yt ma dyfishoi mallin.

Shkrimi me pelqeu. Pershkrimet jane reale dhe emocionale. Tashpertash ashtu na duket se jemi mbush me njerez çapraz, sepse, si thote autori "jane edukuar qe ne bark te nenes me zhurma, me sharje ...". Po dhe nena e tyne dhe baba i tyne kane kene "NJERIU I RI I EDUKUAR NGA PARTIA". D.m.th se asht nji trashigimi brezninash. Po kane me kalue disa vite dhe keta njerez, te ardhun nga tribale, ( "S'jam tribu, s'jam tribu",- thone vargjet e kanges se Aurela Gaçe), kane me u qytetnue e me i dhane vlera qytetit. Keshtu asht krijue kjo bote, nga njerez te paqytetnuem te cilet i ka asimilue vendi dhe jane shtrue rregullave te shumices qytetare. Me kene nuk thone se mjedisi lot rol vendimtar ne formimin e njeriut. Arsyet e "huliganizmit" te tyne jane nje trashigimi si thoni Ju autor, kane shkaqe ekonomike, po edhe bastardhe se kane ra dyst n'asfalt me buke gruni, me rroba t'hekurosuna, me femna qe mund t'u flase me fjale te ndyeta se asht çlirue nga Nomet kanunore ku s'guxonte me e pa me sy, pa le me i fole me fjale te pista vajzes,çikes,cuces, goces, kopiles, ... 

Koloretua ka vezhguar .Por kush e kupton e ka dhen dhe zgjidhjem.
Njerez te Kulturura e Qytetare mos u fshihni pas perdeve ...barbaria ka perparuar shesheve !
Dhe ketu ka vend per "Reformat " e atij dallkaikit qe e di se po the Reforme eshte dicka e prekeshme si Bideja qe i financon idete smiley ...dhe Rruli smiley qe vlerson se cdo i vetpunesuar ne Bujqesi ,thirret ne Tufe e vec e vec ..." se fermeret tane zotrie "...sipas kuranit te Mullahut Berisha !

muhabet leshi. Kaq e veshtire eshte me kuptu se nqse ky vend do kish pas edukate e qytetari te mirfillte, nuk do kish "zbarkim malokesh e katunaresh" qe do e kish prish kshu si e ka prish?
Pse? sepse nji qytetari e vertete do i kish bo balle cdo "vale katunarizmi" dhe do i kish "konvertu" katnaret ne qytetare e jo anasjelltas.
Sa per komunizmin e leshit qe edhe kur boni me i thon naj fjale t'keqe, mallkoni veten qe u nxitut dhe e qitet llafin prej goje, i vuni shkelmin asaj edukate qytetare qe ishte ne embrion. Se e shkuli me rrenje ate pak borgjezi qe ekzistonte dhe importoi katnare e lopcare per me kriju te ashtuqujtmin, "njeriun e ri", njeriun e partise qe me kapadaillikun e pushtetit i bonte zbor dhe atij intelektualit e njeriut me 2 pare mend.

"" muhabet leshi. Kaq e veshtire eshte me kuptu se nqse ky vend do kish pas edukate e qytetari te mirfillte, nuk do kish "zbarkim malokesh e katunaresh" qe do e kish prish kshu si e ka prish?
Pse? sepse nji qytetari e vertete do i kish bo balle cdo "vale katunarizmi" dhe do i kish "konvertu" katnaret ne qytetare e jo anasjelltas. ' """ Jo more nuk eshte 100% keshtu sic thua ti. Qytetaret njihen si te BUTE e FRIKAMANE keshtu qe si bejne dot balle zbarkimit.

cuditem qe ky ka pa njerez te eger vecse ke lavazhi ne te dale te tiranes. une kam pare plot njerez te eger kudo ne tirane.
mos e maj me hater tiranen or Koloreto...

"Njeres te eger" nuk ka! Njeres te pa eduku po, ka sa t`dush!

Kjo eshte diferenca! Askush nuk mendo me i eduku keta njerez! Ky eshte problemi! Kush do ta bej kete ?

___________

 

Me ka ba pershtypje gjate veres kur mora mundimin me shku per 10dite ne vlore tek uji i ftohte,e jam betu se as me hap harten e shqipnise ma sta po i hedhi syte drejt jugut t shqiperise....Arsyeja eshte se ishim nje grup i perbere me shqiptar(shkodran),kroat e hollandez e menyra e sherbimit ne restorante atje ishte krejt egersire e pa asnje lloj prezence edukate ndaj klienteve.Kamerieret jo egersira por qen rrugace ishin.e jo ma ne tirane ku banaliteti tejkalon kufijte.Shume te humbur po mbesim ne shqiptaret vertet egersira kudo dhe ne emigrim edhe se kena disa vite atje ke njerez shqipetare qe te rikujtojne kohen e zymte shtazarake enveriane...vertet ne shqiperi kudo mungon shume edukata qytetare!

Asnji shqiptar per s'mari s'paske pa ne emigrim? Vetem egersina? Qe te rikujtojne "kohen e zymte shtazarake enveriane"?

Shume pa fat paske qellu, shkodra.

Kja nuk a pune fati ma zotni emigrant....se fati nuk pritet prej shqiptarit n emigrim,se tan kena dal me gjet nji je t ma t mire por meqi je edhe ti n emigrim ma sban demek se na shqiptart jena n rregull tash......shqiptari me shqiptarin dojn me ja xi jeten njeni tjetrit prej smirres apo inadit qi krijojn kur dikush bahet rehat apo ka fillu nji jet stabile atje....masanej itu ku jetoj une qa di ska shqiptar qi nuk merret me hajni,droge,prostitucion e tj etj....ka ehd eprej atyne qe jan normal por ato jan ba menjemdhej see?pra me nji fjal jena teper materialista e shum egoista egersina si kafshe safarit ne afrike...ky asht opinioni jem se ekam pagu si shtrejt jeten ne emigrim prej shqiptarve qi i kam ndihmu e prit n shpi teme e fundi ndoshta edhe jam sha apo vjedh...e kunderta asht me disa te huaj ku asgja skam t keqe pervec se respekt e mirnjohje.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).