Ky eshte nje problem qe me shqeteson shume sa here vij ne Shqiperi: njerezit ne Tirane (ne pergjithesi flas, jo per dike ne vecanti) sillen pa edukate dhe pa respekt per rregullat minimale te jeteses se perbashket ne qytet.

Nuk e kam fjalen per shkeljen e hapur te ligjit - p.sh. ecja me semafor te kuq, vjedhja apo demtimi i prones publike, si shqyerja e stolave ne park apo zhgarravitja e fasadave te godinave, etj. - po per mungesen e kultures civile ne veprime si:

- mbajtja e rradhes ne nje sportel

- te thenit e "fjaleve magjike", si faleminderit, ju lutem, etj.

- hedhja e mbeturinave ne kosh

- ulja e volumit te radios kur je ne makine te trafik me dritare te hapur

- qortimi i femijeve te vegjel nga ana e prinderve nuk kryejne veprime (pa dashjen e tyre) qe shqetesojne te tjeret

- pritja qe te mbaroje se foluri tjetri para se t'i pergjigjesh

- mbajtja e deres hapur qe te kaloje dikush qe vjen pas teje

e te tjera si keto, qe ne vetvete jane gjera te vogla, por kur mblidhen bashke perbejne nje problem te madh, qe e ben jeten stresuese.

Pse ndodhin keto? Si ka mundesi? Ne jemi vend me tradita te lashta... po ashtu, me sa mbaj mend une kur isha ne shkolle keto gjera na i perserisnin nga 100 here mesueset e edukatoret. Cfare ndodhi? I harruam apo nuk i mesuam kurre? Po sot prinderit a ua mesojne keto gjera femijeve? Apo prinderit nuk i dine keto per vete? 

Jepni mendimin peshq!!  

259 Komente

UPDATE: Kerkoj ndjese se nuk e kam moderuar sa duhet temen qe hapa, pasi isha ne udhetim sot, por shoh qe edhe pa mua diskutimi paska mbetur i gjalle. Ju faleminderit te gjitheve per mendimet qe japin!

Sic e ka thene Spiritus me poshte (10* dhe i lumte goja) :

 

spiritus - 13 Gsh 2010 - 1:21am 

Thesare zbuloi kjo teme, thesare. Krenari butaforike, paragjykime reciproke ndermjet "te jashtemve" me "te brendshmve", ksenofobi, keqkuptime dhe mbi te gjitha, me cfare edukate - exellent - u trajtua tema per edukaten!

Kjo m'u duk shume teme interestante qe ia vlen me shume diskutime po nuk e di se pse komenti im ishte zhdukur????

Te drejte ke Asta. Po pse pyet ti? Po kur  leshohet  qeni nga zinxhiri, e ke parasysh ca ben? Une e di mire sepse jam rrit ne shtepi me oborr smiley

- mbajtja e rradhes ne nje sportel

Kur shikohet ndonjè plak i sèmurè apo ndonjè grua me barrè  thuhet- a ti lèm tè kalojnè njè çik kta ore??- E mirè...hajde o xhaxha,kalo ti motra...shiko mos na futet ndonjè tjetèr

 

- te thenit e "fjaleve magjike", si faleminderit, ju lutem, etj.

Nè vend tè fjalve magjike pèrdoret: ça bèn vèllai mirè je? hajt shèndet!!

 

- hedhja e mbeturinave ne kosh

Nuk ka kosha...mè thuaj ku ka kosha dhe i hedhim,p.sh. askush nuk mban mbeturina brenda nè shtèpi

 

- ulja e volumit te radios kur je ne makine te trafik me dritare te hapur

Nuk dègjojmè mirè nga veshèt,pastaj muzika èshtè e bukur...

 

- qortimi i femijeve te vegjel nga ana e prinderve nuk kryejne veprime (pa dashjen e tyre) qe shqetesojne te tjeret

Kètè nuk e kuptova...fèmijèt i kemi si shpirt!!

 

- pritja qe te mbaroje se foluri tjetri para se t'i pergjigjesh

Po prit tè pèrgjigjem unè njèher,pastaj pyet ti...pse lodhesh...si thosh ai: Atè e di unè!!!

 

- mbajtja e deres hapur qe te kaloje dikush qe vjen pas teje

EHHHHH....nuk tè pash a derzi!!!

Varet si e kupton ti edukatèn...pa pèr tè patur ka smiley

Ha ha ha ha. me ke shkri arb. Po pergjigjja e Spiritus me siper me duket se ishte me realiste.

Asta

ky èshtè realiteti nè shqipèri,njerzit kèshtu flasin...dhe nuk e shoh dhe aq si mungesè edukate(mendimi im modest ky),e kam fjalèn pèr ato fjalèt "magjike" tè cilat nuk i pèrdor mè askush p.sh. as nè tv e as nè media tè ndryshme(biles po tè ndiqej shembulli i tyre sot gjendja do tè ishte mè skandaloze) ...si mund ti pèrdorin njerzit nè jetèn e pèrditshme??èshtè bindja ime qè njerzit jo se nuk i njohin kèto fjalè,apo nuk duan ti pèrdorin por nuk kanè mundèsinè tè shprehen nè mènyrè tè tillè,provo ti drejtohesh njè shitèsi nè shqipèri me fjalèt "magjike" dhe do tè shohèsh se do tè pèrgjigjet me po tè njèjtèn mènyrè...kurse pèr sjelljet apo veprimet qè bien nè sy pèr keq,bashkohem me mendimin e shumicès kètu qè realiteti i zymtè sjell edhe sjellje tè zymtè..ndryshon edukata qè gjen nè qendèr me atè qè gjen nè periferi,nè çdo qytet nè botè tè shkosh......p.s. Nè itali njerzit pèrdorin "grazie" "prego" e tè tjera fjalè magjike me shumicè,po me tè njèjtèn frekuencè qè pèrdorin edhe brenda shtèpisè sè tyre fjalèt "cazzo" "coglioni" "culo" etj...ti mendon se italianèt janè mè shumè apo mè pak tè kulturuar se shqiptarèt???

Pse o Aste, po dole ti para meje nga klubi dhe mban deren hapur qe te kaloj dhe une(pa me njohur), megjithmend po thua se kjo dmth qe ti really give a shit about me? Pse mendon se kjo eshte tregues i edukates apo miresjelljes?Vares se nga cili kendveshtrim e shikon zemra, se po ta shohesh shtruar fare, kur ti nuk do t'ja dish per dike (qe eshte e natyrshme sepse nuk e njeh) dhe do te shtiresh se demek ju giv dhe biggest shit ebaut him/her, kjo eshte nje fare mashtrimi, tamam shtirje, dhe kjo eshte me te vertete mungese edukate pastaj.

Sa per ate qe te presin te mbaroje tjetri pastaj te flasin... vetem shqiptaret i bejne keto gjera? Te gjithe te kulturuar jane andej ne Amerike? Megjithmend e thua? Apo do te gjesh dicka se z'ben? Gabimi eshte te mentaliteti, menyra si apo cfare kane trasheguar shqiptaret ne shkembimin shoqeror, te qenit intuitive, apo ku???

Ah po, dhe ajo tjetra, kush ka thene qe "faleminderit" dhe "te lutem" qenkan fjale magjike?

E para e punes, kujt do t'ja hedhesh ti?

E dyta, a je i sigurte qe nuk po kerkon te perkthesh mentalitetin e nje amerikani(psh) ne shqip dhe po kerkon keto gjera nga shqiptaret? Si i do shqiptaret ti, si amerikane qe flasin shqip? Jo per gje, po pak nga pak, edhe sikur te ishin ashtu, do kerkonim te ishin si amerikane qe NUK FLASIN SHQIP... se do kish mbetur nje gje qe ende nuk e paskan ndryshuar.

E kam fjalen, qe cdo gje varet nga kendveshtrimi Asta, dhe ndoshta eshte me mire te pyesesh personalisht ate qe flet pa mbaruar ti fjalen, ate qe del para teje dhe nuk ta mban deren, ate qe nuk te thote te lutem kur te pyet per oren ne rruge(sepse ne fakt nuk po te lutet por po te pyet - psh???) dhe nuk te thote faleminderit thjesht se i tregove oren... Nuk eshte aq e veshtire apo jo? Te pakten eshte me e lehte sesa te stereotipizosh nje komb te tere; apo jo???

 ... te perkthesh mentalitetin e nje amerikani(psh) ne shqip...

ky me duket vezhgim i sakte!

Asta, mos lexo me tutje, lexo vec kete komentin me siper dhe i ke marre pergjigjet e pyetjeve te tua. Kur robi edhe po te shkoje jashte nuk rregullohet, c'pret nga ata ne Shqiperi? Ti mendon se pse kane zbritur ca ne Tirane, do te thote qe ne Tirane jetojne njerez te kulturuar?

O gjembo, po per sy e faqe ulni dhe breket ne fund te kembeve dhe perkuleni ju mor trim... Juve ju duket pafytyresia miresjellje, shtirja edukate, mashtrimi respekt, etj etj etj ...

me cfare kulture po flet ti??? me ate te te zbriturit apo ate te pazbriturit?

Une mendoj qe Asta e ka fjalen per ato qe quhen "good manners"! Kjo nuk eshte aspak amerikane ose europiano-perendimore ... etj. Zbatimi, po ashtu dhe kuptimi e vleresimi i ketyre normave te edukates elementare varet shume nga origjina e personit (sidomos familja dhe se si eshte rritur)!  Padyshim qe ne shqiptaret kemi shume per te bere ne kete drejtim! Deri sa te mbizoteroje shqipo-mentaliteti famoz "un s'du me dit per gjo n'bot" nuk shikoj ndonje ndryshim te madh se shpejti ne kete drejtim! smiley

Po pikerisht per kete e kam fjalen. Good manners. Jo "dashuri" apo "perkujdesje" e shtirur per tjetrin, as hipokrizi, po thjesht edukate.

Eshte e vertete se ka edhe ketu ne Amerike shume njerez pa edukate, por ata qe jane te arsimuar dhe vijne nga familje "middle class" te themi, ne pergjithesi jane me edukate. Problemi eshte se ne Shqiperi shpesh shikoj sjellje krejt jashte standardit nga njerez qe e konsiderojne veten "intelektuale" dhe "elite". Kjo si shpjegohet!?

Edukate amerikane, o njeri! I kerkon shqipet me edukate amerikane ti apo si?

Pastaj, ke mban si standard edukate ti? - sigurisht, ate amerikanin, apo jo?

Apo eshte me mire dhe me e edukuar te te thote dikush "please, stop knocking on my door, thank you." apo "ca thu mer robo, hyr mer mos e rruj, bujrum!"

Jo Zotrules une kam jetuar ne disa vende ne Evropen Perendimore para se te vija ne Amerike, pa permendur udhetimet qe kam bere kryq e terthor kontinenteve, dhe kam pare disa standarde. 

Ajo qe konsiderohet edukate ne SHBA ne pergjithesi konsiderohet edukate edhe ne Shqiperi. Te dyja shprehjet mire jane, edhe "please come in, welcome" edhe "ca thu mer robo, hyr mer mos e rruj, bujrum!", ne varesi te kultures dhe natyres se popullit. Rendesi ka te thuhet ajo fjala "mireseerdhe" qe cileson edukaten ketu.

Por ti me duket nuk po e kap thelbin e pyetjes time.

Vetem se please stop knocking on my door, dmth keput qafen, e jo mireseerdhe.

Po pra vertet e cuditshme shqipot gjithe jeten neper radhe duhet te ishin mesuar sado pak...por jo .Jo vetem qe nuk e respektojne por dhe shtyjne per te arritur te paret.

Sa per fjalet magjike ...harroji,mjaftueshem eshte te shpetosh pa ngrene ndonje te share apo ironi.

Po pra, edhe une per keto dukuri po e ngre zerin, jo per te ofenduar ata qe me te vertete jane te sjellshem.

Dhe keto jane gjera per te cilat ngrihej zeri qe ne kohen e komunizmit me sa mbaj mend une, nuk eshte kerkesa per t'u sjelle me edukate ne shoqeri nje kerkese qe u imponua pas vitit 1990? Apo e kam gabim? 

Pastaj, sic e thashe me lart, nuk e ngre kete problem per "tangerllik" por sepse vertet mungesa e edukates e miresjelljes e ben jeten me stresuese, komunikimet me njerzit me te veshtira.

Pse mendoni se kane evoluar "good manners"? Ne menyre qe njerzit te jene te kujdesshem ndaj komfortit dhe ndjenjave te tjetrit, te mos mendojne vetem per vete, te mos ua peshtirosin te tjereve, dhe te mos u hyjne te tjereve ne pjese.

Nuk eshte e vertete qe shqiptaret sillen pa edukate. Duke konsideruar gjendjen e rende ekonomike dhe sociale ne te cilen gjendet vendi yne, duhet thene se shqiptaret sillen me shume edukate.

Edukata nuk eshte nje sjellje e lindur e as nuk sherben per mbijetesen e njeriut. Rrjedhimisht, duke konsideruar faktin qe ne kemi vite qe mbijetojme, niveli yne i edukates eshte goxha i larte.

Se fundi duhet konsideruar edhe faktori "regjim komunist". Me renien e tij u hodhen poshte qofte vlerat negative, qofte ato pozitive. Nje pjese te edukates qe kishim fituar ne ato vite iku se bashku me ate regjim.

Natyrisht sot mund te punohet akoma me shume neper shkolla, insitucione te tjera e familje qe femijet te mesojne normat elementare te miresjelljes, por per aq kohe sa Shqiperia s'do te kete nje zhvillim ekonomik te konsiderueshem dhe per aq kohe sa pjesa me e madhe e popullesise do te jete ne nje gjendje varferie ekstreme, edukata dhe miresjellja eshte gjeja e fundit qe do te na nevojitet.

Menjefjale, thelbi i argumentit tend eshte "jemi relativisht me edukate". Nuk jemi tamam aty ku duhet, por na lejohen disa leshime meqe kemi patur histori te veshtire e te mundimshme. OK, dakort jam me kete.

Sa per kete fjaline permbyllese: "edukata dhe miresjellja eshte gjeja e fundit qe do te na nevojitet", i propozoj administratoreve ta vendosin te kutia e thenies se dites (rrotullim sysh me ironi ketu).

S'ka pse te futet fare ironia aty.  Me vjen keq qe s'e ke kuptuar.

Po risjell nje shembull qe e kam bere tek nje teme mbi trafikun e Tiranes:

Nqs. nje ndertese eshte ne zjarr dhe te gjithe banoret e saj jane duke u perpjekur te tmerruar per te dale, ti do te pretendoje prej tyre qe ndersa zbresin shkallet me vrull e jashte vetes t'i thone tjetrit "Me fal, te lutem, a mund te me hapesh nje cik rrugen?"

Ne na duhet zhvillimi ekonomik tani. Na duhet nje shtet qe administron. Na duhet qe te futet ne pune motori "zhvillim ekonomik - zhvillim social".

Edukata do te vij. Kur shkollat te kryejne misionin e tyre te vertete. Kur familjet te jene me te qeta persa i perket mbijeteses. Kur te mos ta shohim tjetrin si armik, por si nje mundesi. Etj, etj...

Jo nuk me duket se eshte ashtu. Miresjellja eshte e nevojshme ne cdo stad zhvillimi. Cdo gje eshte me e thjeshte kur njerzin sillen mire.

Merr psh. Meksiken. Per nga zhvillimi ekonomik eshte pak a shume e ngjashme me Shqiperine. Per disa gjera jemi ne me mire, per disa gjera jane ata (ne drejtim te ekonomise gjithmone). Por ama meksikanet jane shume me te sjellshem e me me kulture ne komunikim. Nuk e kam fjalen per meksikanet e Amerikes qe mund te jene nga shtresa te varfra e te paarsimuara mire dhe po ashtu te keqtrajtuara ne SHBA, por per vendasit e Meksikes. Pse?

Sipas mendimit tim, kjo vjen pasi Meksika ka popullsi shume me te larte te urbanizuar se ne (ne Shqiperi gjysma ende jetojne ne fshat, dhe shume njerez kane ardhur tani vone ne qytete). Po ashtu ka dhe te kaluaren e lavdishme deri diku koloniale. Thuhet se mbase dhe vendasit indigjene para epokes koloniale ishin vete te bute nga natyra (jo te ashper si shqiptaret), respektonin grate, dhe jetonin ne paqe. Keto me intuite dhe me sa kam pare me syte e mi, por mund ta kem edhe gabim.

Te keto argumenta historike e sociologjike desha te dilja me kete pyetje, por dolem te sharjet e ofendimet si gjithmone.

Jo nuk me duket se eshte ashtu. Miresjellja eshte e nevojshme ne cdo stad zhvillimi. Cdo gje eshte me e thjeshte kur njerzin sillen mire.

Shume dakord me kete, por kam pershtypjen se ende s'po me kupton. Po e ekstremizoj shembullin: ti nuk mund t'i kerkosh njeriut primitiv qe jeton ne xhungel qe te jete i edukuar.

Tjeter. Cdo eshte me e thjeshte kur njerezit sillen mire. Por a nuk u sollem ne mire pergjate regjimit?! Dhe cfare shperblimi morem?! Pra, ketu rikthehem tek "me renien e regjimit rane edhe vlerat pozitive edhe ato negative.

Emigranti, me poshte thote qe eshte ceshtje kulture. Une mendoj se ne duhet te kerkojme se cfare e ben kulturen tone te tille. Sepse "kjo gjeja" eshte shkaku i vertete.

Shqiperia shtrihet ne nje kryqezim gjeografik teper te paqendrueshem. Asnjehere ne keto pozita gjeografike ne nuk kemi patur stabilitet. Pa stabilitet, nuk ka zhvillim ekonomik. Pa zhvillim ekonomik nuk ka zhvillim social. Pa zhvillim social nuk ka miresjellje.

Ne situaten gjeopolitike ne te cilen ne gjendemi sot, me se fundi kemi te gjitha shanset per te patur stabilitet. I vetmi element qe mungon per te vene ne jete kete reaksion "kimik" eshte pjekuria e klases tone politike.

Tek kjo e fundit duhet te ushtrojme presionin.

Ne nuk mund te kerkojme miresjellje ne nje vend ku kryeministri eshte nje ish-doktor komunist, ku ministri i jashtem eshte nje ish-peshengrites dhe ku kryetari i opozites eshte nje ish-piktor. Mund ta imagjinosh vete se si eshte pjesa tjeter...

Ne kete kontekst, te pretendosh miresjellje do te ishte te kerkoje nje luks teper te madh.

Olsi - varferia ka ndikim ne kete drejtim por nuk eshte justifikim absolut! E ke degjuar ti shprehjen e vjeter te popullit fukara "Buke e kripe dhe doren ne zemer!". Po te kesh vizituar ndonje familje fshatare te varfer atehere duhet tja dish mire kuptimin kesaj!

Pervec kesaj, po mosmiresjella (bile ne shume raste kafsheria) e te ashtuquajtures "elite" si shpjegohet?

Perpara regjimit te tille ishin shqiptaret. Regjimi i dha goditjen finale sepse ai abuzoi me ne deri ne kocke.

Kjo s'do te thote se edhe sot ti te mos gjesh njerez te tille ne Shqiperi. I gjen kryesisht neper zona te thella apo edhe thjesht bujqesore. Ne Malesite e Veriut e te Jugut edhe sot e kesaj dite te tille jane: "Buke e kripe dhe doren ne zemer!"

Fshataret kryesisht (ata qe kane qendruar ne fshatra dhe qe s'kane emigruar) jane te gjithashtu mikprites e te sjellshem. Problemi eshte kur vijne ne qytet, ku ish-fshataret qe kane ardhur perpara tyre nuk kane aftesine qe t'i inglobojne keta te porsaardhurit.

Fakti qe mos-miresjellja e shqiptareve eshte produkt i "regjimit" s'eshte fare e vertete. Ne qe jemi pak me te vjeter (tip 30 vjecare e lart) ne shkollen fillore na mesonin me detyrim ate qe njihej si lenda e "Edukates morale". Si te themi faleminderit e te lutem, si te mos peshtyjme ne rruge, si te nderojme e te ndihmojme me te medhenjte, si te flasim me kujdes e bukur, si te krihemi e lahemi sa me shpesh, si te presim thonjte, e si te hame me kulture.

Per mendimin tim, kjo kafsheri e theksuar dhe moskokecarje (sic eshte me e drejte te quhet ne vend se ta quajme mosmiresjellje), vjen nga ideja gjeniale per te bere delete, cancel, gjithcka qe origjinon nga koha e "regjimit". Eshte lufta kunder "komunizmit" justifikimi pse shume shqiptare e leshojne veten te sillen si te ishin ne banjon e shtepise. Eshte qejfi i te leshuarit nga zinxhiri, sic thoshte jo pa te drejte dikush me siper. Eshte nje terbim kolektiv, nje vetekenaqje psikopatike, nje dembelizem vetepermbajtjeje qe sponsorizohet nga nje sistem i tere politik-kulturor-ekonomik dhe social qe kemi ndertuar.

Nqs. nje ndertese eshte ne zjarr dhe te gjithe banoret e saj jane duke u perpjekur te tmerruar per te dale, ti do te pretendoje prej tyre qe ndersa zbresin shkallet me vrull e jashte vetes t'i thone tjetrit "Me fal, te lutem, a mund te me hapesh nje cik rrugen?"

ti po permend ekstremizma vec qe te provosh argumentin tend pa vlere tani? Shume bukur.

Edukata do te vij. Kur shkollat te kryejne misionin e tyre te vertete.

Cfare shkolle ore? Po pse, per brezin tone qe jemi me ne moshe se ju 20 vjecaret e qe kemi bere edukaten si lende ne shkolle para 90-es - por prape sillemi pa edukate, shkolla e ka fajin? Po familja s'ka pergjegjesi fare, vec shkolla duhet te edukoje femijet? Une per vete ne familje jo "te ngritur" jam rritur, por edhe pse merrnin borxh para qe te na blinin ushqime, e pse jemi rritur me placka te kaluara dore pas dore, prape edukaten s'na e lane mangut prinderit. Vetem "excuses" dime te gjejme, pa marre asnje pergjegjesi vete.

Ju brezi i "Juaj" mos keni gje probleme edhe me shikimin apo thjesht keni prekoncepte ne tru qe ju detyrojne te lexoni ne menyre selektive?!

Edukata do te vij. Kur shkollat te kryejne misionin e tyre te vertete. Kur familjet te jene me te qeta persa i perket mbijeteses. Kur te mos ta shohim tjetrin si armik, por si nje mundesi. Etj, etj...

Per te mos thene qe kur permend zhvillimin social kam parasysh pikerisht ate qe ndodh edhe brenda familjeve.

Varet. Cilen pjese nga ajo qe shkruajta me siper per nivelin e ulet ekonomik (te pakten te familjes time) nuk arrite te lexosh apo kuptosh?

Or Zoteri. Ke pi ndonje gje ti, apo cfare?!

A i kerkoje pergjegjesite edhe tek familja dhe me "akuzove" se nuk e kisha konsideruar ate? Urdhero, te solla citimin ku e kam permendur.

Jeni shume te cuditshem... Fenomenal...

S'e kam ne edukate te pi ndonje gje nga ato qe aludon ti.

Ke te drejte qe e permende familjen, por po thoje qe familja s'edukon se jane te varfer (ne vija te trasha) - apo e kam keqkuptuar edhe kete?

Faleminderit per mirekuptimin tuaj.

Asta, eshte ceshtje kulture.

Perkufizimet dhene nder te tjera nga Lawrence Harrison, Samuel Huntington, Francis Fukuyama, David Landes, Ronald Inglehart ose Richard Schweder.

Qenia komb i vjeter nuk con peshe. Nje komb mund te jete i vjeter dhe prape me mungesa serioze ne pune te kultures <<== gjithnje sipas perkufizimeve te ketyre burrave me lart (ndaj i permenda emrat, perndryshe e kam zet name dropping).

Nje histori e treguar heret, ne kohet moniste, dhe degjuar nga vete dora. Dikush kishte shkuar ne Rome, ne ambasaden tone atje, dhe nuk di e me c'rast kishte dale neper rezidencat e disa diplomateve te huaj. Kudo pritur sic duhet, femijet me respekt, etj etj. Mbaruam diten e vizitave, tha tjetri, dhe u kthyem ne rezidencen tone. Nja dy-tre kalamaj tanet qe po loznin aty, sa u futem, na thane duke nxjerre gjuhen si me perqeshje: "xhaxhi, lla lla lla".

Por s'eshte per tu merzitur aq shume. Selanik e tatepjete, si ka qene do te jete. Dmth mesohet me ca gjera njeriu, i merr si jane.

 

 

Po thua qe ne nuk e kemi pasur edukaten asnjehere si pjese e kultures tone?

na sill kundershembuj

kur , ku , si , pse e kemi patur atehere ?

Para se te sjelle une kundershembuj, ai qe duhet ti dali zot deklarates se tij me shembuj eshte emigranti.  Te thuash qe asnjehere ne kulturen tone edukata s'ka qene pjese e saj, eshte dicka goxha e madhe per te mbajtur mbi shpatulla...

Mua per per vete me duket se dikur bile ka patur me shume edukate. Me sa di une nje here e nje kohe sjelljet e individit ne shoqeri ishin te gjitha te koduara. Si duhet te sillesh me te moshuarit, si duhet te sillesh me anetaret e tjere te familjes, me fqinjet, me mikun, bile dhe me armikun. Ka frike se keto vlera jane "shqyer ne katersh" kohet e fundit...

Po, njehere e ne nje kohe kur cdo njeri ne shoqeri kishte vendin qe meritonte. smiley

Qenia komb i vjeter nuk con peshe. Nje komb mund te jete i vjeter dhe prape me mungesa serioze ne pune te kultures <<== gjithnje sipas perkufizimeve te ketyre burrave me lart (ndaj i permenda emrat, perndryshe e kam zet name dropping).

Ja pra rreth kesaj desha te behej analiza a diskutimi, si ka mundesi qe nje komb kaq i vjeter te kete tradite kaq te dobet ne kete drejtim? Apo behet fjale per humbjen e tradites se dikurshme? 

Kurse Olsi me lart e nxjerr biseden te rasti ekstrem i situates se emergjences (shtepise qe digjet) qe nuk mendoj se perputhet me me realitetin shqiptar. Qe mos zeme me goje ate tipin tjeter me lart qe e coi deri te "pastrimi i haleve" muhabetin.  

Kurse Olsi me lart e nxjerr biseden te rasti ekstrem i situates se emergjences (shtepise qe digjet) qe nuk mendoj se perputhet me me realitetin shqiptar.

Une te keshilloj qe te besh nje vizite ne Shqiperi dhe te prekesh emergjencen dhe varferine ekstreme me duart e tua. Ne kete pike, me duket e pamundur per te ta shpjeguar me fjale.

Ja e zeme se i falet mosmiresjellja atyre ne varferi ekstreme. Por sic e thashe me lart, problemi eshte se ne Shqiperi shpesh shikoj sjellje krejt jashte standardit nga njerez qe e konsiderojne veten "intelektuale" dhe "elite". Kjo si shpjegohet!?

uff aman

po dhe ata te varfer kane qene more.

varferia nuk zhduket me magji, do breza qe te dale nga gjaku mre smiley

 

Menjefjale ti thua eshte harbutlleku i zengjinit te ri? 

Ehe, sakte.

Pastaj po te flasim per Shqiptaret e Republikes, eshte dhe ai fakti qe per 50 vjete u detyruan ti drejtoheshin njeri tjetrit me "shok" e "shoqe". smiley

!!!

Nje version i tille do te ishte edhe pergjigja ime Asta, per pyetjen qe shtron.

 problemi eshte se ne Shqiperi shpesh shikoj sjellje krejt jashte standardit nga njerez qe e konsiderojne veten "intelektuale" dhe "elite". Kjo si shpjegohet!?

keta po t'i vesh re jane nga ata qe sic thote Tushja e kane koken me cepa. smiley

i shkulen deget e mira, me kohe. e sic e thote populli "fisi ne fis, s'behet dot rigoni lis".

persa i perket edukates ne mardheniet e perditshme para viteve '90, them se ka qene me teper ceshtje frike se sa kulture. me rastin me te pare, kush gjeti shesh, beri pershesh.

aha emigrant, me zhgenjeve me autoret qe solle per reference...s'ka logjike pas tyre.

Gjuha e folur, gjestet qe bejme, shijet qe kemi, madje dhe menyra se si komentojme etj etj reflektojne origjinen tone (klasore)... s'ka te beje ketu me orientalizma, me qyteterime  (me natyre) etj etj...

nejse, po pate kohe hidhi nje sy ketij kapitullit qe kam vene se fundmi te saktivista, eshte interesant dhe trajton pikerisht kete teme (jo se eshte i pari xhanem).

Trotsky ka nje ese shume te bukur psh ku argumenton se perse klasa punetore ne emancipim e siper dhe nderkohe qe ngrihet kulturalisht nen ndikimin e intelektualeve, duhet te filloje te mos shaje me, sepse sharjet s'jane vecse nje reflektim i skllaverise... etj etj, se po i bie shume shkurt.

nejse, gezuar mujin e madhnushem te antikonsumit

"sharjet s'jane vecse nje reflektim i skllaverise..."

interesante kjo.. por edhe kjo menyra e te shprehurit "x fenomen s'eshte vecse indikator i y fenomen" eshte shpesh vecse nje klishe, dhe sic ndodh shpesh me nje pjese te shprehuri kur kthehet ne klishe, atehere nese eshte nje pohim, ky pohim pushon se qenuri valid.

Cfare argumentesh shtron Trotsky per kete pohim? Sepse efektivisht, ai po thot se nese nje skenar hipotetik ku skllaveria nuk ekziston mund te imagjinohet, atehere ne kete skenar nuk ekziston as sharja. Por ky eshte nje pohim teper abstrakt dhe i veshtire per tu besuar.

Pastaj si perkufizohet sharja? Cfare dmth sharje? Cfare dmth te shash? Te perdoresh fjalor banal, apo te fyesh? Nese fyen dike me fjalor jo-banal, a eshte me e pranueshme se kur e fyen me gjuhe te sofistikuar? A nuk do te ishte kjo vecse nje forme hipokrizie? Dhe nese te shash dmth te perdoresh fjalor banal, cdmth banal? Si mund te besh kete fare pohimi, por edhe gjykimi moral mbi sharjen? A nuk eshte kjo nje forme diktature mbi mendimin dhe format e te shprehurit?

OK, flitet me logjiken e mesatareve te peshuara (ponderuara); thene kshu trashe, "fisnike" dhe "harbute" ka cdo komb, pa perjashtim. Ajo cka ben dallimin eshte perpjestimi mes tyre. Kjo ndodh nepermjet procesit te perceptimit me baze raportin e gjasave (odds ratio). Nqse dikush ndesh 10 shqiptare, nder te cilet 2 sillen keq (odds ratio = 2:8 = 1/4) dhe 50 sllovene, nder te cilet 5 sillen keq (odds ratio = 5:45 = 1/9). Ne kete shembullin hipotetik, perceptimi eshte qe shqiptaret jane me pa kulture se sllovenet  ngaqe 1/4 > 1/9.

Po pra dhe une ne baze te kesaj po flas, nuk eshte se po akuzoj ndonje peshk personalisht per mungese edukate. Megjithese disa edhe e meritojne...

smiley

e ne fakt  dhe ktu ne peshk na mbyti edukata madhe smiley

Nuk ka qene dhe aq kot sa dukej ajo shprehja bajate :

Kush e humbi edukaten qe ta gjesh ti smiley

Nejse, parashikoj qe tema te behet telef dhe te pasohet nga tema te reja te llojit

: cfare eshte edukata

Une nderkohe po ja fus gjumit.

smiley

Me kujtohet ajo shoqja jote o Ruzhdie , ajo qe ishte zysh ne shkolle . E shqetsume sa nuk mate mo , lajmeroi te jatin te vinte ne shkolle para klases.

Erdhi vllaj jone i vesh e i krekos , hyni mrene ne klase dhe i foli cunit :

Çou ne kom . Ça ka ba vaki e zjushe ?

Po ja ai gjithmone cdo fjali e mbaron me fjale te pista .

Ju kthy baba , e pa me inat dhe para klases i tha

Po ti merr ka....derr kujt i ke ngja ?

keshtu eshte dhe kjo puna e edukates.

Ne 92 nje kolegu jone shoqeronte nje ameriqen te nivelit te larte . Flinte tek Hotel DAJTI .Nje pasdite amerikani e pyti shoqnusin e vet per ate kornizen qe kishte te shkrujtmen aty , para H.Dajtit.

Ore kam ca dite qe e shikoj kete te shkruaren ketu .Cfare thenie permban ?

Dhe ky shoku yne ja lexoi " Lutemi .Mos Peshtyni per Toke "

Jo ....filloi te fliste . Jo , nuk eshte e mundur te keni patur kaq kulture ?

Mbase dhe eshte akoma ajo e shkruara smiley

 Sa per krahasim ne Tirane ne ate kohe , dmth vitin 92 , pa ekzagjerim fare po fare po them , rreth te gjithe institucioneve ne qender mbante era SHURRE !!!!!

Mendimi im personal eshte se ......Çdo kohe ka nje periudhe qe çfaqet si antikohe  qe eshte prezent me te tanishmen ku edhe kultura , edukata e mirsjellja perfaqsohen si anti . Shembuj te pambarimte nga jeta e te gjithe Popujve .

Me nje gje bashkohem me Ju asta. Me nje cilesi qe kush ka jetuar shume ne mes popullit ose masave ka ndigjuar jo rralle ne shqip nje Sinteze qe i permbledh keto

Ai/Ajo  ..... e ka ose vuan nga mungesa e NJERZILLIKUT

 Lutemi .Mos Peshtyni per Toke

 Jo ....filloi te fliste . Jo , nuk eshte e mundur te keni patur kaq kulture ?"

Faleminderit per historine (nqs vertet ka ndodhur) z. idris. Me fal po pse e ke "harruar" faktin qe pikerisht ajo pllaka ka qene vendi me i peshtyre ne gjithe bulevardin - para 92-shit qe permend? Sigurisht nese e di, nese ke qene ne Tirane para 90-es. Shikoja djemte e rinj adoleshente qe peshtynin kastile mbi ate pllake - dhe ne te tjeret e evitonim te shkelnim aty prane. Apo thjesht per te treguar sesi para 90-es ishim shume me edukate, por me pas vinte era urine.

Në kushtet e shqiptarëve, amerikanët do të shndërroheshin në barbarë, o Asta.

A duron amerikoni të mos ketë ujë e drita edhe atehere kur paguan për to?

A duron amerikoni vjedhje votash?

A duron amerikoni zyrtarë analfabetë, e të korruptuar?

A duron amerikoni muzikën deri në qiell të fqinjëve egërsira?

 

Shumë do të dëshiroja që ne shqiptarët të mos ishim kaq të edukuar e të kulturuar siç jemi.

Më gjej një popull tjetër të botës që i bëhet padrejtësi 24/7 dhe që ruan paqen sociale!!!???

Më gjej një popull tjetër të botës që i bëhet padrejtësi 24/7 dhe që ruan paqen sociale!!!???"

Edhe pse me pelqejne notat tuaja optimiste kjo nuk vjen nga kultura e larte i/e nderuar!  Kjo vjen nga dicka tjeter qe ka nje nje emer aq te keq sa une nuk po e them se peshqit (ose kombi!!) do te ndihej i ofenduar! smiley

Edhe une keshtu them. Kjo vjen nga pasiviteti dhe plogeshtia, durimi prej gomari, nenshtrimi, por edhe mosbesimi (i bazuar ne realitet) se mund te gjenden zgjidhje te problemeve sociale me rruge zyrtare. Kjo nuk do te thote miresjellje.

o eshte popull "bagti" ky amerikoni, o nuk ka komb n'bote...nuk mbaj mend kur kam degju per greve megjithe ato interesa qe u jane prek; po si kope bagtish i xhiroi Bushi dhe duket se po i xhiron Bami. Ke permend edhe ate punen e votave qe nuk guxo njeri me i prek; kur Bushi fitoi mbi Kerryn, ne ca vende, Kerry kish mor vota "minus" kurse drejtusit e asaj kompanise qe kish bo software-n qe numronte votat, ishin antare te republikanes dhe kishin kontribu me donacione...zyrtare analfabete pastaj; s'eshte se kam njoft naj numer t'konsiderushem zyrtaresh per me dal n'perfundime po edhe naj kulture t'modhe nuk kam pa te ato qe m'ka ron rasti. Sa per muziken deri n'qiell pastaj, duhet t'kisha prezantu me naj ish-komshi latin ose white trash qe e zinte gjumi dru n'hall te pallatit po nejse...zeje se nuk t'i thashe asnji prej ktyne mo lart

Lere "amerikonin", sic e quan, se ai popull eshte si eshte eshte ne rregull me te veten.

Po diskutojme per "tironcin" e ri e te vjeter ketu.

qe shqiptaret jane prepotente kjo nuk ka dyshim. e ve ne dukje cdo i huaj qe viziton vendin..argumentat jane te shumte, por me kryesorja me duket prejardhja rurale e popullsise se vendit, bashke me prapambejtjen dhe izolimin kulturor historik me gjithe rrjedhojat e ketij fakti..niveli i ulet i arsimit ne fshat..

se harrova edhe qenia e ende e theksuar maskiliste e shkoqerise tone  ka rol..ketu dhe femrat kane filluar te sillen si meshkuj me musteqe..

 

 

por me kryesorja me duket prejardhja rurale e popullsise se vendit

bingo! - kisha me thon

... Plus shpirti mesdhetar. Djell + Alkool + Pasion = ...

na sill kundershembuj

kur , ku , si , pse e kemi patur atehere ?

Shkodranet dhe Korcaret. Me falni per klishete, por keshtu eshte. Edhe sot e kesaj dite nje shkodran dhe nje korcar i vertete jane shume te sjellshem,

Ka nje "pattern" qe i lidh keto dy popullesi shqiptare te largeta, por nuk do te doja ta hidhja muhabetin tim ne kete dege pasi komplikohet akoma edhe me shume.

Pastaj... ne pergjithesi... tani qe po e mendoj... shqiptaret jane shume te sjellshem. Perjashto qendrat e medhaja urbane.

hmm korcaret, hajt mo po ta pranoj.

Po shkodrant ???

shyqyr ka fjet gjumi Ceni thuj se do me merrte me dru.

ik mer pirdhu tina me gjithe dukaten e shkodrenjve smiley

Qe ku e ke njanen ne krye te sedrit.

Zanfina Topalli e ka emrin , mos shko ma larg.

smiley

P.S. Edhe mos me thirr mo, se do fle gjume tani. Bohu i qik me edukate smiley

Ok, Ruzhdije, naten. E vazhdojme neser. smiley

Nuk besoj se ka ndonje lidhje te forte vendbanimi i personit me kulturen e tij.

E ndryshova ne "popullesi" fjalen "vendbanim".

Megjithate, meqenese e hape kete, une mendoj se nderveprimi njeri - kontekst gjeografik (vendbanim) eshte absolutisht i rendesishem ne formimin e kultures se popullates nga njera ane, dhe ne formimin e territorit nga ana tjeter.

Eshte i rendesishem, por jo aq sa e ben ti dhe jo ne kontekstin ne te cilin po debatojme.

Me ke keqkuptuar. Ishte nje muhabet krejt tjeter nga cfare po diskutojme ketu. E vazhdova mqs. ti more shkas nga fjala "vendbanim" qe une kisha perdorur me siper.

 "fisi ne fis, s'behet dot rigoni lis"

 

Ku ka rrjedhur do pikoje, do vere soji ne soj.

Edukata qe kerkohet e qe mungon tek shqiptaret eshte nje qe buron prej nje shoqerie individet e te ciles jetojne ne proksimitet me individe te tjere te panjohur. Mendoj, se kjo edukate nuk eshte krijuar ENDE tek shqiptaret, fale konfiguracionit demografik te ktij populli gjate shekujsh. Pjesa dermuese e popullit tone nder shekuj ka jetuar ne fshat, ose me mire ne katund. Kshtu qe kemi nje kulture tjeter, ajo e respektit per tjetrin fale njohjes qe kemi per kete person. Njohim fisin dhe familjen te ciles i perket dhe nepermjet ktij modeli ose standarti i kemi relatat me te tjeret. Perendimi dhe shtete te tjera kane jetuar nder shekuj ne qytet, ku individeve u duhet te perplasen me individe te tjere te panjohur ne baza te perditshme. Kjo ben qe nje kulture dhe edukate tjeter te krijohet, pikerisht per te reduktuar stresin e jetes ne nje qytet ku njerezia nuk e njohin nj-tj. Kjo kulture eshte nje respekt mutual (reciprok), midis individeve te ndryshem. Eshte nje fare kulture qe me shume se te tjera respekton hapesiren personale te individit ne nje zone te ngjeshur. Shkurt, kemi ende mentalitet katundi, mendoj une nje here.

Kjo pergjigje me duket se i ka rene ne te me tamam deri tani. Ne fshat vertet qe njerzit mund te sillen, "buke e kripe e zemer", po kemi te bejme me komunitete te vogla te lidhura me gjak apo krushqi. Kurse "edukata" qe kam parasysh une u drejtohet pikerisht njerzve te panjohur qe te rrethojne kudo ne hapesira te dendura qytetare.

Kjo edukate, apo buone maniere apo good manners sic e thashe dhe me lart eshte "shpikur" pikerisht per te lehtesuar jetesen ne qytete.

Deri te gjeja me e thjeshte si te perdorurit e thikes dhe pirunit ne tavoline. Pse ekziston kjo? Per tangerllek? Jo, qe te mos ua pershtirosesh te ngrenen te tjereve ne nje restorant apo kafeteri pune, apo te ftuarve per darke qe mund te kesh me te cilet te lidh me shume puna sesa miqesia (situata keto qe hasen me shpesh ne qytet).

Avash more avash se ju turret fshatit te gjith. Njerezit me me edukate dhe me mirsjellje ne marredheniet me njerez te panjohur ne Shqiperi jan fshataret, madje sa me thelle ne fshatrat e Shqiperise aq me te matur dhe me te respektueshem njerezit. Ne qytetet e Shqiperise gjen shume dhi te zgjebosura qe e mbajn bishtin perpjete, dhe shume syresh qytetare te vetkenaqur ka edhe ketu ne kete blog, biles edhe qe kan shkruajtur ne kete teme, mjafton te shohesh se c'kan shkruajtur ne tema te tjera dhe ne cfare feje e kan perdhosur fjalorin e shqipes, dhe vijne e na shesin gazra te papermbajtur ketu per rregulla te miresjelljes.

Nuk e kuptoj perse e ndjen kaq te nevojshme te perdoresh fjale te huaja per mirsjelljen ( good manners dhe buone maniere).

Nuk e kuptoj perse e ndjen kaq te nevojshme te perdoresh fjale te huaja per mirsjelljen ( good manners dhe buone maniere).

Qe ta sqaroj ku e kam fjalen, se po ngaterrojne mileti "edukaten" e "miresjellen", me "kulturen", "traditen", "natyren", "karakterin popullor", etj.  

Avash more avash se ju turret fshatit te gjith. Njerezit me me edukate dhe me mirsjellje ne marredheniet me njerez te panjohur ne Shqiperi jan fshataret, madje sa me thelle ne fshatrat e Shqiperise aq me te matur dhe me te respektueshem njerezit.

Atehere e ka fajin urbanizimi i shpejte sipas teje? Sic e theksova disa here, kete teme e hapa per te bere nje diskutim socio-historik, jo per t'i'u turrur njeri-tjetrit me fjale tip "hale", "pordhe", "gazra", e te tjera nenprodukte te m...

Hasta la pasta Asta...moret suburbane amerikano-veriore nuk kane vend ne ate vend(madje as ne Evrope)

si ka mundesi qe nje komb kaq i vjeter te kete tradite kaq te dobet ne kete drejtim?

Kombi mund te jete i vjeter, po komb-i-nacioni eshte i ri.smiley

Me duket se Asta e ka pozuar mire problemin dmth fjala eshte per edukaten e cila edhe pse e ndervarur duhet dalluar nga kultura

njerezit ne Tirane (ne pergjithesi flas, jo per dike ne vecanti) sillen pa edukate dhe pa respekt per rregullat minimale te jeteses se perbashket ne qytet.

Pra fjala eshte per komunikimin nderpersonal, per rregullat e bashkejeteses, etiken dhe normat morale.Kurse kultura ka te beje me dijet, njohurite, shkollimin, eksperiencen  dhe ,ne kuptimin me te gjere, kultura i adresohet menyres se jeteses, shkalles se qyteterimit etj.Edukata lidhet me kodet e sjelljes, normat morale te shoqerise dhe standartet personale qe zgjedh cdo njeri ne komunikimin me te tjeret.

Edukata thote Russoi (Emili ose mbi edukaten ) (duhen disa referenca ) nuk eshte vecse nje shprehi.Shprehite e edukates i marrim ne familje, i kultivojme ne shkolle, i modifikojme (zhvillojme ose hollojme ) ne kontekstet sociale.

Me duket pak spekulative te mbrish ne nje konkluzion pergjithsues per edukaten e nje populli dhe ta krahasosh ate me te popujve te tjere ,sa kohe qe na mungojne te dhenat empirike.

Por disa gjera mund ti evidentoj cdo vezhgues sado pak i vemendshem.Aq me teper qe sot njerzia jane te gjesdisur dhe mund te bejne krahasimet. Ne shoqerine tone ka doza te forta (po evitoj-fjalen shume) harbutlleku, vrazhdesi, mosrespektim te rregullave te miresjelljes dhe ketu nuk eshte fjala vetem per mosperdorimin e fjaleve magjike.

Edukata reflekton kulturen dhe traditen. Psh ne fshat tradiconalisht po komunikove me etike, me fjale magjike, me ton te permbajtur, te zene me gure mer, te varin qillot, sic i thone. Po nuk trashi zerin mashkulli, po nuk diti te perdori zhargon dhe gerthasi , te shikojne si spitullaq dhe palluqe.

Nje nga arsyet e mungesave  ne edukates eshte se shoqeria eshte shoqeri rurale dhe fryma e katundarizmit eshte e forte me gjithe ndryshimet demografike dhe gjysemurbanizimin.(mos te merziten fshataret se jam vete djale fshati )Kjo s`duhet marre ne kuptimin negativizues. Tradicionalisht fshatarsia ka qene me nivel te ulet arsimor (analfabete po thuaj) por njerzit zbatonin kodet e sjelljes, zakonet, rregullat e pranuara shoqerisht. Industrializimi dhe urbanizimi, si procese historike te shoqeruar me shkollimin, kane kultivuar rregull, disipline, kulture komunikimi, njerzillek, respekt ndaj tjetrit. Qyteterimet e vendeve te zhvilluara jane qyteterime te heshtjes dhe ftohtesise sociale. Ne jemi te zhurmshem, shamatore, rrumpallaxhinj, kemi nje lloj sensi anarkist  dhe  sfidues ndaj rregullit.Ketu ndoshta hyn edhe temperamenti ballkanik dhe mesdhetar, gjaknxehtesia jone e mirenjohur. Ne vendet e civilizuara i largohen sherrit, ne e kerkojme ate me kembe. Ketu mund te vritesh me sebepin "pse me shikon ti mue" kurse ne vendet me qyteterim me te larte, shikimi me shume se tre sekonda eshte sinjal per t`ju larguar personit qe duket jonormal.

Ka shume gjera te mpleksura: gjuha, roli medias dhe modeleve te ofrara nga kinematografia/portokallia, politika, shkolla , edukimi etj. etj.

Asta meqense i ke ngritur keto shqetesime atehere besoj se sigurisht ti vete i aplikon ne jeten e perditshme ato good manners te pakten.

Ja ku u permbys edhe stereotipi shqiptar se jemi te paedukate. Nje person si ty nga ana statistikore mjafton per te thene se jo te gjithe shqiptaret jane ashtu. Ja, psh. shikoni Asten qe ka banuar neper Europe, Amerike dhe i ka rene botes kryq e terthor sesa bukur i aplikon metodat e miresjelljes. Kaq!

Tani lerini keto se 1000 halle te tjera ka ai popull.

Ahu Baker, lexo pergjigjen e Emigrantit me siper se ta sqaruar shume mire cdo te thote statistike.

emigrant - 12 Gsh 2010 - 12:06am 

OK, flitet me logjiken e mesatareve te peshuara (ponderuara); thene kshu trashe, "fisnike" dhe "harbute" ka cdo komb, pa perjashtim. Ajo cka ben dallimin eshte perpjestimi mes tyre. Kjo ndodh nepermjet procesit te perceptimit me baze raportin e gjasave (odds ratio). Nqse dikush ndesh 10 shqiptare, nder te cilet 2 sillen keq (odds ratio = 2:8 = 1/4) dhe 50 sllovene, nder te cilet 5 sillen keq (odds ratio = 5:45 = 1/9). Ne kete shembullin hipotetik, perceptimi eshte qe shqiptaret jane me pa kulture se sllovenet  ngaqe 1/4 > 1/9.

Sa per mua: Po, une gjithmone sillem me edukate me sa kam mundesi, ne cdo vend qe shkoj.

Sa per argumentin: "1000 halle te tjera ka ai popull", ketij i ka dale boja se po perdoret si justifikim per cdo difekt te Shqiperise qe hidhet ne diskutim. Problemi i mungeses se edukates nuk eshte thjesht shqetesimi im, po eshte ne fakt nje nga ato 1000 halle qe ka ai popull.

Astaaa - kjo eshte teme kot. Ky nuk eshte nje nga 1000 hallet por ndoshta i 1001-te. Kane prioritet hallet.

Cdo vit shkoj ne Shqiperi, rregullisht gjate 10 vjeteve te fundit, dhe edukata ka qene gjithmone e ne rritje.

Ka hapesire per tu permisuar sidomos ne sherbimet shteterore po dhe ajo eshte e kuptueshme. Persa i perket sherbimeve private, si restorante, bare, pube, dyqane ja ku po te them se ja u kalojne 100 here ketyre ne US.

Edhe kudo ne vende publike qe kam shkuar sme ka mbetur hale ne sy ndonje sjellje kafsherore e shqiptareve. Mund te them se sjellja ne te ngaren e makines eshte me te vertete harbute, por ne vetvete e marre ne pergjithesi kjo sperben nje teme shqetesuese e alarmuese per Shqiperine.

Nuk mund te anashkaloj se sa mire sillet e gjithe lagjia me familjen time e anasjelltas, duke ditur qe familja ime eshte e ardhur ne Tirane. Dhe jo mbajtjet e deres por bejne shume gjera per njeri tjetrin.

Duhet te dish se sjellja jone  si e mira dhe e keqja jane si me thene "raw". Nuk ta kan me hile njerezit. Kur ta ben ta ben se ja thote zemra, perndryshe s'can koke dhe vazhdon ne pune te vet me hallet e veta.

Astaaa - kjo eshte teme kot. Ky nuk eshte nje nga 1000 hallet por ndoshta i 1001-te. Kane prioritet hallet.

Ti mbase ke te drejte Baker, po une kur arrij ne kete perfundim nuk e kam vetem nga eksperienca personale, por edhe nga ato qe me thone miqte e familjaret. Shume prej tyre shprehen se: "ketu ne Shqiperi eshte shume e veshtire te merresh me njerzit!". E me kete nenkuptojne edukaten. Nuk them se edukata eshte ne krye te listes, por perben problem shqetesues.

Opaaa ja ku doli perfundimi i bazuar te ato fjalite klishe qe thone te gjithe te afermit atje:

...shqiperia ashtu

...shqiperia keshtu

...shqiperia s'behet

dhe domosdo, shkojme ne nga amerika dhe mundohemi te aplikojme nje me nje ato budalliqet qe shikojme ketej dhe harrojme te mbajme ate, si i thone, "open mind" ndaj vendit dhe njerezve tane.

Pastaj o Asta, ne kemi te tjera halle tani. Ne duhet te rregullojme kete miresjelljen ne keto qendrat urbane ketu ne US se jane bere njerezit harbut fare. Shko andej nga jugu dhe midwesti te kenaqin robt sa te mire e te sjellshem jane.

dhe domosdo, shkojme ne nga amerika dhe mundohemi te aplikojme nje me nje ato budalliqet qe shikojme ketej dhe harrojme te mbajme ate, si i thone, "open mind" ndaj vendit dhe njerezve tane.

Open mind e mbaj me gjithe qejf, dhe i vleresoj shqiptaret per ato veti qe i kane te mira, i humori e babaxhanlleku, po kjo nuk do me thene se nuk do  i ve ne dukje te metat!

Sa per Ameriken, nuk e di ku je ti po une per vete jam ne rreth te kulturuar, nuk kam cfare t'i ndryshoj.

Duhet te ma kishte marre mendja qe je ne rreth te kultuar (eye roll ketu, degjon ti?) por megjithate duhet ta kesh degjuar per harbutllekun e njerezve neper qendra te medha urbane.

Po Baker, kam degjuar, po nuk mund te mbulojme te ligat tona me te ligat e te tjereve.

Sa per eye roll, me vjen shume keq ne s'te ka ecur ty ne Amerike, ke hyre ne pune ne pastrim banjash publike sic e the me lart, dhe je bere cinik, po ja qe disa si puna ime kane qene me te zote dhe me me fat. Nuk ke c'i ben!

Spo them te mbulosh te ligat tona me ato te te tjereve. Po jane pikerisht ato te ligat e atyre qe ti mundohesh te na i shesesh per vlera.

Mbi te gjitha perceptimi dhe shprehja e miresjelljes dhe konsiderates ne pergjithesi ndryshon shume ne popuj dhe kultura te ndryshme. Edhe njehere po te them se ti ben nje krahasim te drejtperdrejte madje dhe ne perkthimin e frazave midis shqiptareve dhe amerikaneve.

Nuk mundohesh fare te kuptosh traditen dhe fermentimin e normave shqiptare nder shekuj dhe se si kane arritur aty ku jane sot.

Sa per cinik e kam nje cike si natyre e jo nga Amerika, se ketu me ka ecur mire dhe i falem zotit 1000 here. Pastaj, dhe une ate punen me zotesi e mora ca kujtove ti? smiley

jo mo vlla, pastroj halete e amerikaneve qe buzeqeshin e sillen mire se besojne kjo hipokrizi sjell energji pozitive ne jete.

Jam nje partizan i "energjise pozitive", por sinqerisht shoh se dita dites po kthehet ne nje klishe, ne nje droge, ne nje opium, ne nje "nuk e di se cfare" me qellim per t'u bere dru dhe per t'u larguar nga realiteti.

Energjia pozitive duhet te jete ne funskion te rezultateve pozitive.

thenk ju veri mac! ate them edhe une

Sic e thashe dhe me lart, per te matur nivelin e edukates ne marrdhenie me te tjeret, ja nje mini-test:

Numeroni se sa here eshte pergjigjur dikush ne kete teme duke perdorur fjale tip "hale", "pordhe", "gazra", e te tjera nenprodukte te m...  pa asnje qellim e arsye, por vetem per t'ju hakerryer tjetrit.

Edhe thoni pastaj qe nuk jemi pa edukate.

Me fal po ti qenke me vertet me komplekse.

Aman mor zot i ke pare forumet amerikane se cfare fjalesh nuk thone. Mos i nxirr ato fjalet qe ke futur ne thonjeza jashte kontekstit. Jane perdorur per te demostruar dicka dhe jo per ty hakerryer ty. Psh: Ti po e con suren shume perpjet tani! Kupton?

Aman mor zot i ke pare forumet amerikane se cfare fjalesh nuk thone.

Po ti nga forumet e turmave pa edukate e kulture e merr modelin e jeteses Baker? 

Ja shiko ca flet! 

Ideja eshte qe mos na ver vecan ne dhe te na cilesosh te gjitheve si te paedukate bazuar ne budalliqe!!!!!

Per here te fundit Baker: referoju postimit te Emigrantit per te kuptuar cdo te thote statistike!

O po lere emigrantin dhe statistiken.

Boll u mundove te ngresh nje ceshtje anesore si mangesi kombetare. Shko bej ca studime, dhe jepja shifrat emigrantit qe te na japi nje pergjigje te sakte.

Kesaj rradhe shko me tej se c'ka te thote rrethi i ngushte familjar! 

Jo vetem.  Shiko sa here ju pergjigjen nje sere njerezish postimeve qe nuk ju pelqejne me gjera te tipit "ah ti i Berishe!" "Ta ka thene Berisha kete?" etj etj.  Ose "ti ke probleme psikologjike" "ti je i cmendur" "ti ke komplekse" etj etj.  Mungese totale e edukates se debatit, por dhe leshkollek mendor.

Po kur  leshohet  qeni nga zinxhiri, e ke parasysh ca ben?

Pse kur ishi, te palidhur me zinxhir kemi qene me mire ne edukate?

Apo i bie qe tere kohen shqiptaret kane qene te lidhir me zinxhir.

Se nuk besoj se edhe per kete na e ka fajin komunizmi. Ne fakt ne komunizem per shkak te frikes se edukates morale kemi qene me mire

Shikoni ne bote cila vende te tjera jane keshtu si ne?

Tani mos ja fusni kot. Ju a ka thene edhe zotrules me lart, por ketu eshte si i thone si kembet e dhise, nuk merr vesh i pari te dytin.

Asta, ty te shqeteson mos-amerikanizmi absolut i shqiptareve apo vertete ke konstatuar qe shqiparet nuk kane miresjellje? Ohhuuu i ka rregulluar shqipja rregullat e miresjelljes aq bukur sa nuk e ke idene, dhe nuk ka nevoje per amerikanizim te shqipes se jo per gje, por do te na conte nja njemije vjet mbrapa ne kohe.

Vetem se ti perkthen thenk ju ne faleminderit, nuk do te thote qe shqiptaret te thone faleminderit sa here amerikanet thone thenk ju. Shqipja ka disa fjale qe zevendesojne thenk ju. Njaca pleq te vjeter shume ne moshe, thone pac uraten psh. Nejse rregullat e mirsjelljes i kan shqiptaret shume te qarta dhe shume te sofistikuara, por si cdo popull edhe populli shqiptar ka pjesen e vet te atyre qe nuk sillen mire. Sa per ne shqip fjala faleminderit dhe te lutem nuk jan fjale magjike, por jane fjale konkrete me kuptim shume konkret. Faleminderit do te thote  falem nderit qe me ben. Te lutem do te thot te vesh ne pozicion mbinjerezor personin te cilit i kerkon nje nder. Une nuk di te kete shqiptar qe nuk thote faleminderit dhe faleminderit shume madje, kur vertet i ben nje nder, apo qe nuk thote te lutem kur vertet kerkon nje nder. Pastaj ka edhe po deshe, o vllai, o shoku, o motra, o neno, rrofsh, shendet, te paca, tung, shkelje syri, levizje koke etj.

Nqs ti deshiron pastaj ti kthesh shqiptaret ne lodra plasteline qe tu japesh forem sipas deshires tende, psh ti besh te duken si amerikane kete rradhe, eshte tjeter pune.

Ti Ora me duket se e ke lexuar se prapthi postimin tim me siper. Pikerisht kete thashe edhe une ne pergjigjen per zotrules (shqipja dhe artikulimi te cilit le per te desheruar kam frike).

Nuk ka rendesi cili sinonim i fjales faleminderit perdoret, boll qe te thuet. Kjo nuk ndodh gjithmone!!

Vec te ashtuquajturave fjale magjike, kam konstatuar shpesh ne Tirane edhe ato mungesat e tjera qe lisova ne postimin fillestar. Po per ato c'mund te na thuash?

Gjuha e folur, gjestet qe bejme, shijet qe kemi, madje dhe menyra se si komentojme etj etj reflektojne origjinen tone (klasore)...

 

Sakte, por jo vetem klasore...

Ne fakt ne komunizem per shkak te frikes se edukates morale kemi qene me mire.

Ja pra ti vete po e pohon ate qe une e kam thene ndryshe. Clrimi nga rregullat shternguese, keqkuptimi lirise si kaos dhe vete kaosi i ofruar si liri-ja ku u krijua nje premise per degradimin e ca gjerave qe funksiononin. Deri ketu hyn ne loje komunizmi, restua eshte ceshtje kulture, tradite, perplasje tradites me modernen dhe deformim i saj etj.

Forca e opinionit ka rene per toke , Toko. Nuk frenohet me njeri kur vepron ne kundershtim me rregullat e bashkejeteses dhe ec e foli ti po deshe. Vetem po deshe sherr.

Ahahah Ora! Aq fallco eshte kultura amerikane e miresjelljes sa qe edhe po t'i thuash nje amerikani "fuck you", ai do te te thote: "Wow, it's so beautiful! Great! That's fantastic. Oh my gosch. What a great idea. You are a genious! Wow, wow, wow! Thank you! Thank you so much! Very, very much!".

Nganjehere irritohem se tepermi me ate optimizmin idjot te amerikaneve. Aq steril. Formula te mesuara neper libra "Si te sillemi dhe te mos tradhetojme emocionet tona - for dummies".

Te lutem... amerikanet jane ekstremi tjeter. Kur edukata instrumentalizohet dhe kthehet nga nje mjet ne nje qellim ne vetvete.

Jo, por pothuajse te gjithe amerikanet qe kam takuar ketu ne Europe dhe vecanerisht ne Shqiperi, sillen ne kete menyre. Eshte me te vertete irrituese. Nganjehere me vjen me te vertete qe t'ju pergjigjem ne menyre te paedukate, thjesht qe te shoh reagimin e tyre.

Mbase e ka fajin jet lag-u?! smiley

Olsi perceptimi jot mbi amerikanet qe ke pare eshte me i sakte se ai i Astas mbi shqiptaret.

Po duket qe nuk ka qene o i Pakapshem, c'e pyet kot! Nuk e shikon cfare komenti i ceket?

Kete dua te them qe edukata shqiptare eshte si eshte dhe ka mangesite e saja por mbi te gjitha ka shume me shume sinqeritet.

Sa vjen njeriu ne pune te hene ne saba pyesin keta te miresjellurit amerikane si e kalove weekendin, me nje shikim te thate ne sy (me fjale te tjera kot po te pyes se s'me rru ...) edhe kur i kam thene te premte se skam ndonje plan. C'do te hene ky muhabet, me vjen tja plas ndonje shpulle ne mes te gjitheve po nga halli i buzeqesh dhe une dhe i tregoj budalliqet e rradhes. Edukata 101 qe thoni juve...ja keshtu.

Kesaj i thone te ndjehesh i vetem ne mes te njerezve.

Sjellje fallco. Njerez qe imitojne cfare shohin neper filma e neper show.

Mallra konsumi.

Para kesaj preferoj shume me teper "katnarizmin" dhe "jo-edukaten" shqiptare.

Te pakten ka pak gjak.

Amerikaneve me duket sikur ju qarkullon Coca-cola neper vena.

 

Vetem nje rezerve kam me menyren e te sjellurit shqiptare: persa kohe qe "intimiteti"i tepert behet pengese per te arritur rezultate ne pune dhe eshte thjesht lepirje per te kriju intimitete qe justifikojne deshtimet apo per te kerkuar favore te pamerituara, atehere kjo eshte shume e demshme.

Me ne fund the nje gje me vend o Olsib:

Vetem nje rezerve kam me menyren e te sjellurit shqiptare: persa kohe qe "intimiteti"i tepert behet pengese per te arritur rezultate ne pune dhe eshte thjesht lepirje per te kriju intimitete qe justifikojne deshtimet apo per te kerkuar favore te pamerituara, atehere kjo eshte shume e demshme.

 

Njerzit si Baker, qe kane rene ndoshta ne pune "blue collar" ne SHBA, pa interes dhe me njerez pa nivel, kane nostalgji per tia shtruar muhabetit alla-shqiptarce ne pune. Une per vete preferoj shume me teper distancen (dhe edukaten) reciproke ne marrdhenie pune, sesa te berit "bythe e breke" me koleget, derisa (po alla-shqiptarce) i fut nje te zene pastaj!  

...dhe une shume dakort jam me ate citatin.

Ska rendesi ku punoj une. Duhet te dish se kam patur marredheni me shtresa nga me te ndryshmet. Ideja eshte qe falsfiteti ketu te asfikson. Ato budalliqet e percipta te "kultures" amerikane qe mundohesh tja ngjitesh shqiptareve, harroji dhe leri menjane se ste shkojne hic. Sa per muhabet i kam nja 10-15 cope keshtu shqiptare te trashe fare (alla-shqiptarce si thu ti) e i shof nje here ne dy-tre dite per qef te zotit.

gjeja qe urrej me shume eshte menyra e te folurit ne telefon.

nje pjese e mire te acaron aq shume sa te vjen te marresh ate aparatin e t'ua fusesh ne bire te b...

- aaaaaaaaaloooo

 

Mè shumè se njerzit me 1 mij halle,tè cilèt pèr 1 mij motive tè ndryshme nuk e kanè mendjen tek edukata, do tè quaja fare pa edukatè (dhe "LAMASH&quotsmiley njerzit qè e kanè pèr detyrè tè kenè nè fjalorin e tyre minimumim e edukatès dhe etikès...POLITIKANèT,ADMINISTRATèN e shtetit shqiptar,GAZETARèT AKTORèT dhe PERSONAZHET e TV tè cilèt kanè mangèsi tè theksuara nè kètè drejtim..dhe kètu bashkohem me ASTA, dhe nuk arij tè kuptoj pèrse???ky èshtè edhe ndryshimi qè shoh unè me tè kaluarèn,ndaç frika ndaç turpi i detyronte kèta njerèz dikur tè ishin mè me edukatè,tè paktèn nè paraqitje...!!!

nga edukata jemi vk na falni për shprehjen. Shqiptarët akoma edhe mtin e biletave në autobuz i gjejnë "me mik".

Të mundeshim ne, edhe ligjet e Njutonin do i thynim, po ta dinim që sdo na thyhej koka.

Me ne fund the nje gje me vend o Olsib:

Asta, ti qe ben pyetjet per edukaten, meso te jesh pak me i edukuar. smiley

Ti nuk je Zoti qe te gjykosh se cfare kam thene me vend apo pa vend une, ne ato mijra shtypje tastjere qe kam harxhuar ketu.

Liroje veten dhe ler qe flukset e mendimeve te te tjereve te pershkruajne trurin tend. Merr spunto nga ato. Provo t'i kundershtosh, pa i ofenduar. Merru me ato qe te interesojne. Injoroji te tjerat qe tani per tani nuk te thone asgje. Hiqe pelerinen e gjykatesit.

M'u krijuar pershtypja se hape kete teme per te bere nje pyetje, por ne fakt duket sikur ke nje prekoncept ne tru dhe kerkon te sajosh prova per ta vertetuar. Por nqs. kishe pergjigjen gati, atehere perse e bere pyetjen?!

 

Persa i perket pjeses se te sjellurit pergjate orarit te punes, jam shume dakord me ty dhe mos ki frike se ne shume zyra serioze te Tiranes punohet me seriozitet. Dhe dita dites po permiresohen gjithmone e me shume.

Nuk jam aspak dakord me profilizimin paragjykues dhe te pjesshem qe i ben Baker-it. smiley

Liroje veten dhe ler qe flukset e mendimeve te te tjereve te pershkruajne trurin tend. Merr spunto nga ato. Provo t'i kundershtosh, pa i ofenduar. Merru me ato qe te interesojne. Injoroji te tjerat qe tani per tani nuk te thone asgje. Hiqe pelerinen e gjykatesit.

Te faleminderit Olsib per kete leksion ne pop psych!

M'u krijuar pershtypja se hape kete teme per te bere nje pyetje, por ne fakt duket sikur ke nje prekoncept ne tru dhe kerkon te sajosh prova per ta vertetuar. Por nqs. kishe pergjigjen gati, atehere perse e bere pyetjen?!

Jo nuk e kam perjigjen gati, por po mundohem te stimuloj te tjeret te japin pergjigje me mend (si ajo qe dhe ti qepare, jo si kjo e tanishmja), jo te kacafyten. Sa per Bakerin, une nuk mund te merrem me dike qe nuk ka as konceptin minimal te statistikes, kur diskuton. Une po te isha i ty, do te mbroja ata ketu ne Peshk qe duket se e kane koken plot, jo ata si Bakeri. Se niveli i gjithsecilit duket edhe ne varesi te atyre me te cilet asociohet!

Jo nuk e kam perjigjen gati, por po mundohem te stimuloj te tjeret te japin pergjigje me mend

Je shume qesharak Asta. Ti je shembulli real qe problemi i shqiptareve nuk eshte aspak edukata, por fodullizmi dhe mos-hapja ndaj mendimit te tjetrit.

Ti edhe kur kerkon "te stimulosh" kerkon qe te tjeret te jepkan "pergjigje me mend".

Te lutem... mjaft me keto budallalleqe!!!

Edukaten "for dummies" shpresoj ta kesh mesuar ne Amerike. Tani provo te mesosh edhe "Te dialoguarin me tjetrin - for dummies".

 

Ti je totalisht nje produkt i regjimit. As me shume e as me pak. Mund te rrish edhe nje shekull ne Amerike. Ke mjaftueshem anti-trupa.

Po Olsi po pergjigje me mend dua, jo budallalleqe prej adoleshenti te llastuar!

Varet nga kendveshtrimet Asta.

Mua pershembull, "adoleshente" me duket kur dikush ka kurajon te pergjithesoj sjelljen e nje populli te tere si te paedukate.

Edhe nje here... ceshtje kendveshtrimesh...

Fshati digjet ........ krihet i thone kesaj pune

Megjithate, na ku na doli tema me e suksesshme per sot apo jo? Edhe ti vete dhe goxha kontribute Baker, bravo!

Hmm dmth ti je institucioni perfundimtar qe percakton kush e ka koken plot e kush jo?

Sigurisht nqs do tu kisha dhene ndonje shkelm vlerave dhe virtuteve shqiptare gjithmon duke i krahasuar keto te fundit me vlerat e rrethit tend amerikan edhe familjar, me siguri do isha ketej nga kampi jot i kokeploteve.

Sa per dijeni tema nuk ishte aspak e suksesshme, pasi i gjith mundimi shkoj per te te treguar ty se pyetja qe ti ngre eshte invalid. Per mua do ishte e suksesshme kur nje ceshtje pranohet gjeresisht dhe me pas jepen ide mbi zgjidhjen apo te pakten shpjegime perse eshte keshtu.

Here tjeter kur te shkosh ne Shqiperi dil pak nga shtepia dhe mos rri vetem me kusherinjte qe vetem ankohen.

Hmm dmth ti je institucioni perfundimtar qe percakton kush e ka koken plot e kush jo?

 

Jo kete e tregon ti vete me nivelin e pergjigjeve qe jep!

Nese ti je nga ata qe nuk e kane problem mungesen e edukates ne Shqiperi, do te thote qe e ke lekuren sholle, pra! nuk ka shpjegim tjeter.

Dmth, te zhvillojme njehere ekonomine duke share e duke shtyre e duke peshtyre njeri-tjetrin, pastaj te perpiqemi te zhvillojme edukaten e qytetareve, eee? Hajde mendim me vlera hajde! 

Asta, une per vete psh, mundohem te sillem me edukate me aq sa me kane edukuar prinderit e mi, mesuesit dhe rrethi shoqeror gjer tani. Gjithashtu mundohem te edukoj dhe ata qe me rrethojne me aq sa kam mundesi.  Me pak fjale, fillohet nga vetja, pastaj sikur te gjithe ne qe po shkruajme ketu te sillemi ne menyre te edukuar eshte nje hap goxha i madh, pastaj duke pare e duke bere, te mundohemi sadopak tu japim dhe te marrim (edukate) edhe shoqerise qe na rrethon, ne kete menyre te ndihmojme edhe mesuesit qe e kane si profesion kete detyre. Duke shpresuar qe kjo pune te shkoje zingjir dhe te jape frytet e veta ne te ardhmen. Me shume nuk duhet pretenduar pasi humbet qe ne nisje.

Ke shume te drejte Eklips!

Por fatkeqesisht, disa si Olsi dhe Bakeri kembengulin se miresjellja nuk perben as problem as prioritet. Dhe kam frike se kete mentalitet kane edhe shume njerez ne Shqiperi, prandaj gjera jane ashtu si jane... mjerisht...

 Pa merak Asta, se te gjithe ketu jane koshient se cfare eshte e drejte dhe cfare eshte e gabuar, thjesht secili ka "menyren e tij" per te arritur qellimin perfundimtar, i cili eshte qe sadopak te edukoje (rrethin shoqeror qe e rrethon) duke e zgjeruar ate dita dites apo duke transferuar ato pak (shume) njohuri qe ka tek te tjeret. 

O liza ne boten e cudirave

Shume lezecem (conveniently) ke fut veten (by default), familjen, rrethin shoqeror dhe ndoshta ata postues qe jane dakord me ty, ne kultin e njerezve me edukate.

Injoranca jote me brire del ne pah ne faktin se ti deshton te kuptosh mentalitetin shqiptar dhe ciltersine e tij, me te mirat dhe te keqiat e tij. Ti je thjesht nje viktime e ksenomanise dhe ne menyre te pafajshme pyet pse jemi "ne" (zemergjersisht fut edhe veten) shqiptaret kaq te paedukate?

Lere fare kete muhabet dhe mbaj ato paragjykimet qe i ke fut thelle ne tru.

Injoranca jote me brire del ne pah ne faktin se ti deshton te kuptosh mentalitetin shqiptar dhe ciltersine e tij, me te mirat dhe te keqiat e tij.

Ti Baker, me fal qe po ta them, po ose je me IQ te ulet, ose je nga ata qe sapo kane emigruar ne SHBA dhe nga malli e shohin Shqiperine me syze roze. Po qe kjo e dyta, do te te kaloje, mos ki merak, sic na ka kaluar ne te tjereve dhe jemi bere me realiste me kalimin e kohes. Po qe e para, ajo semundje nuk sherohet fatkeqsisht! 

allall o njerez se ja keni dhene edhe ca materiale per te studiuar sol-nocturnus-it qe te kete tema deri nga prilli qe vjen. smiley

 

une pres ky soli te vij te na sqaroj nje cike ne lidhje me etiken e debatit se jemi shume rremuje.. jemi si ata qe s'i njohin regullat e futbollit por e dine se ky eshte top edhe gjuhet me shkelm edhe o burra me vrap te gjithe kush ti gjuaj topit.. bjei ti biem. ky ehste i vetmi regull qe dim. s'ka fare etike debati edhe kjo eshte njesoj si te mos kete debat hic.

meqe jemi te edukata dhe meqe nuk ra llafi fare, a eshte me ne mode hedhja e plehrave nga dritaret apo ballkonet?

jo se pres naj arsyetim racional per me e justifiku si veprim po nuk arrij me e kuptu. Dmth, nji bisht cigareje nuk e kom te veshtire ta konceptoj po nji qese komplet? shifja komshinj te mi ta hudhnin ne mbremje perpara ballkonit te vet a thu se nji dore magjike do e hiqte qe aty ne mengjes...shpresoja qe te ishte nji prej ndryshimeve qe perfolen aq shume po qenka me kerku pak si shume

Bredharak, mendoj se kjo lidhet me kujdesin per hapesiren e perbashket qe pergjithesisht nuk eshte nen pergjegjesine e banoreve, por te pushtetit lokal dhe te ndertuesit.

Nqs. hapesira publike eshte cilesore dhe me transmeton idene se dikush kujdeset per te, atehere une do te mendohem dy here perpara se te vendos per te hedhur nje qese me plehra nga dritarja (apo edhe nje shishe plastike, etj...).

A e ke parasysh se si ndertohej me perpara (por edhe tani, tek e tuk) ne Shqiperi? Ndertohej pallati dhe pastaj "harrohej" gjithmone qe te sistemohej hapesira boshe rrethuese. Rjedhimisht kjo ka qene pergjithesisht e degraduar e ne kontrast te plote me cilesine qe kishin ambjentet e perkujdesura te brendshme te shtepive.

Pra... brenda eshte paster, bukur. Jashte eshte shemtuar e pis.

Brenda, vazhdoj ta mbaj paster. Jashte, po hedh plehrat... se fundja prape shemtuar do te jete.

Kjo eshte vecse nje nga arsyet...

Ke shume te drejte Eklips!

Por fatkeqesisht, disa si Olsi dhe Bakeri kembengulin se miresjellja nuk perben as problem as prioritet. Dhe kam frike se kete mentalitet kane edhe shume njerez ne Shqiperi, prandaj gjera jane ashtu si jane... mjerisht...

Kur e paskam thene une kete?!

Me fal, por jemi duke diskutuar midis te rriturish apo midis njerezish me aftesi te kufizuara qe nuk arrijne te kuptojne se cfare shkruan tjetri?!

E ke thene gje ti, apo e shpika une:

 

olsib - 11 Gsh 2010 - 11:06pm 

Nuk eshte e vertete qe shqiptaret sillen pa edukate. Duke konsideruar gjendjen e rende ekonomike dhe sociale ne te cilen gjendet vendi yne, duhet thene se shqiptaret sillen me shume edukate.

Ne kete kontekst, te pretendosh miresjellje do te ishte te kerkoje nje luks teper te madh.

...per aq kohe sa pjesa me e madhe e popullesise do te jete ne nje gjendje varferie ekstreme, edukata dhe miresjellja eshte gjeja e fundit qe do te na nevojitet.

 

Cdo njeri me dy fije tru me kete nenkupton se ti as qe nuk e ke vene re mungesen e edukates ne Shqiperi, nuk te paska rene ne sy, dhe nuk perben prioritet ne kontekstin shqiptar. Nese deshe te thoshe dicka tjeter me kete, mendohu para se te shkruash lumin e ndergjegjjes.

Te lutem, ma shpjego nje cike (qe te mos vdes injorant), se si arrite te kuptosh ne pjesen me siper, kete:

Por fatkeqesisht, disa si Olsi dhe Bakeri kembengulin se miresjellja nuk perben as problem as prioritet.

Kur them une qe ti ke prekoncepte...

Edhe Amerika nuk mund te ndryshoje dot mentalitetin enverist te disave!

Mentaliteti enverist duket te sharja "enverist" kur nuk bie dakort me tjetrin, apo kur kapesh me fjalet e tua... [zevendeso "enverist" me "ballist", "diversant", etj]

Ne te Amerikes, ne mos gje tjeter dime te argumentojme.

smiley)

Je shume qesharak!

Po Olsi po pergjigje me mend dua, jo budallalleqe prej adoleshenti te llastuar!

"adoleshent i llastuar" imagjinoj se eshte jo-Enveriste, apo jo?!

Per te mos permend cilesimet e tjera qe iu ke bere, (vecse ne kete teme), te gjithe atyre qe s'jane dakord me prekonceptet e tua... more Enverist!

smiley)

He olsi po vazhdon. Njehere fillove te shash Ameriken qe te na prekesh ne tela ne qe jetojme ketej, pastaj nuk te eci kjo, e zxorre qe Amerika nuk me beka dot njeri mua.

E di cke ti, sill ndonje foto tjeter varrimi sic na soll dje, qe tia vesh kapakun monstruozitetit tend.

Njehere fillove te shash Ameriken qe te na prekesh ne tela ne qe jetojme ketej, pastaj nuk te eci kjo, e zxorre qe Amerika nuk me beka dot njeri mua.

Cfare paranoje!!! Po shaja Ameriken qe te prekja ne tela ty, eh?! Po ti nuk je ne vete mo plak. smiley)

pastaj nuk te eci kjo

Eh... ku ja dalim dot ne armiqte e jashtem e te brendshem qe te mposhtim juve o burr. Jeni kocke e forte ju! smiley)

e zxorre qe Amerika nuk me beka dot njeri mua.

Nuk e di se cfare paragjykimesh ke ti per veten, por te garantoj se une pergjate te gjithe diskutimit me ty, kisha parasysh se po bisedoja me nje njeri.

Pastaj, persa i perket skalitjes qe ka bere regjimi mbi botekuptimin tend, Amerikes nuk i intereson fort, persa kohe qe ti ke vendos te jetosh atje e persa kohe qe ti punon e konsumon. Amerika eshte toka e lirise... se konsumimit. smiley)

Asta ajo qe quan good manners ose edukate ketej eshte ne te vertete "customer service" e futur ne jeten private dhe ne marredheniet me te panjohurit, me njerezit ne rruge etj etj. Mungesen e kesaj qe ti quan "edukate" nuk e kane vetem shqiptaret po te gjithe ata te evropes jugore, me greke e me turq e me italiane e me serbe e me bosnjake etj etj. Andej nga ajo ane e botes ajo qe quan ti edukate ka nje domethenie pak me te thelle se "customer service". Prandaj andej nga ajo ane e botes dalin amerikanet si hipokrite, qe te trajtojne gjithe buzeqeshje e me edukate sic trajtohet vellai motra apo baba, po pastaj nje cope garanci nuk ta bejne. Si ishte ajo shprehja "lost in translation"? Ca veta e quajne cultural relativism me duket. 

Asta, sikur me dukesh pak "i njeanshem" ne qendrimin tend.  Sepse argumentin "blue color" vs "white color" ia aplikon US, por jo Shqiperise.   E nqs kjo ndarje ekonomike, klasash ne nje fare menyre formon miresjelljen atehere dalim te argumentat e olsib.  

Personalisht, per aq rregulla, kode personale qe kam mire a keq, i mora me vete, nuk m'i dhane ketu.  

Dicka mbi fshatrat, se eshte permendur disa here.  Se c'ka mbetur neper zonat rurale tani, tjeter gje.  Por ne ka pas miresjellje atje, nuk ka pas gjekundi.  Pershendetej dhe begenisej dhe femija e vogel.  

Jam dakort me katallanin qe permend gjithashtu faktorin "customer service".  Ne nje shoqeri konsumuese, (pa gjykuar se kjo eshte per tema te tjera) ku qeniet humane ne media e kudo tjeter adresohen si "konsumatore" atehere "customer service" eshte kyce ne fermentimin e ketij realiteti.  

Po ashtu, individualismi dhe atomizimi i shoqerise eshte realitet.  Shume normale brenda ketij realiteti qe ti te preferosh "distancen me edukate e reciprocitet" me koleget sesa berjen "ashtu me breke" me ta.  E kuptueshme ne bizneset e medha dhe pak me e "veshtire" ne bizneset e vogla.    

Por e marre thjesht nga relativizmi kulturor, disa shoqeri mund te preferojne me shume nderlidhjet humane, sesa distancen me reciprocitet.  

 Po mua me lejoni ta them nje llaf?-Po !- do me thoni Ju.Mire por asnjeri te mos marri per kapital.Mendime  themi jo se ato qe thote seicili jane themeli.Ca thone ashtu ca keshtu.Mua nuk me vjen mire kur disa sikur pickohen   dhe fap e hidhen perpjete.More te jeshe safi nxenes i demokritit, komunist e shkuar komunistit te bejne.Kjo  per mua eshte... nje stacion  i ndermjetem edukate.Tani te vime tek  hauret tona:

 Sipas meje, popujt  me qyteterim te formuar prej prurjeve fashatare, per nje kohe shume te gjate mbeten me formim moral  dhe edukate te cunguar. Per pasoje edhe me liri dhe ligje shume te cunguara.Pse ? Sepse kur vjen ne pyetje cilin parim te  mbeshtesin, te ruajne, ta perqafojne;  interesin apo ligjin, gjithmone... zgjedhin  INTERESIN dhe shkelin LIGJIN. Popujt e qyteteruar dhe me moral te qendrushem, kane formimin e  Zgjedhjes  per te mbeshtetur mbi Ligjiin,  para interesit vetiak. Gjithenje, sipas sa kam vrare une mendjen, nisur nga keto zhvillimet tona, gati  100 vjeçare, kjo eshte e keqja jone me e madhe, e cila do te na ndjeke pas edhe disa dhjetevjeçare te tjere.Pra se qyteterimi yne eshte "qyeterim fshatar", i bazuar kreykeput mbi interesin e ngushte.

 Po nuk eshte vetem tek neve.Napoleoni, edhe pse vuinte vete  me mentalitet provincial, e nuhati, ndaj dhe beri ligje te jashtezakonshme, per ta thyer kete nyje.

 Se per ta zgjatur pake, duke menduar se do kem  edhe  interpretime me fine, prej djemve e vajzave  te PPU, kush e ndjekl situaten politike tek neve, mesiguri e ka nxjerre konkluzionin se  qe te gjitha aty e kane burimin.Ne   mos zbatimet e ligjeve.Nuk mund te formohet edukate qytetare kollaj, me mos  zbatim te  ligjeve.Qe nga Kryeministri e deri tek  ai i "bisnesit te voge", qe mbledh kanaçe, nuk e kane per qejf fare, te zbatojne ligjin, te drejten.Se ligji eshte e drejta..E drejta eshte :"Nje vullnet shumice i shprehur ne ligj( keshtu e pati shprehur dhe Lenini. Por, ne demokraci, pakica, ka leva te tjera qe i mbrojne te drejten nga nje ligj, me te cilin shumica e kartonave i mohon asaj te drejten.Gjykata Kushtetuese , e Strazburgut etj.ndoshta. Nuk po zgjetem ...

 

I hyre shume thelle ti grava. Po flasim vetem mbi edukaten, mbi marredheniet me njeri tjetrin dhe rregullat e miresjelljes. Besoj se i kemi me teprice per te thene te pakten, biles aq shume kemi sa eshte problem. Dhe habitem qe ti se paku akuzon fshatin per mosmiresjellje, ate fshat qe jetonte me rregulla absolut te miresjelljes nga mometi qe hapte syte ne momentin qe i mbyllte. Po ate fshat qe ka ditur c'eshte ligji  kohe para Napoleonit apo Frances. Problemi yne i ketyre 100 vjeteve nuk eshte se na mungonte ndonje vlere, se i kemi pas me shumice si popull, por qe nuk ja kemi ditur vlerat vetes, dhe jemi perpjekur te jemi bashkekohore duke kopjuar vlerat e  te huajve. Gjuha qe flasim eshte nje thesar i jashtezakonshem dhe deshmi e jashtezakonshme e qyteterimit fshatar shqiptar.

Sipas meje, popujt  me qyteterim te formuar prej prurjeve fashatare, per nje kohe shume te gjate mbeten me formim moral  dhe edukate te cunguar. Per pasoje edhe me liri dhe ligje shume te cunguara.Pse ? Sepse kur vjen ne pyetje cilin parim te  mbeshtesin, te ruajne, ta perqafojne;  interesin apo ligjin, gjithmone... zgjedhin  INTERESIN dhe shkelin LIGJIN.

Kjo eshte e sakte por me nje shtese te vogel! Te gjitha qyteterimet historikisht jane formuar nga prurjet fshatare dhe jo anasjelltas! Kthesa behet kur arrihet nje pike e caktuar dmth kur shumica e popullsise eshte me origjine qytetare! Kjo do edhe ca kohe tek ne duke menduar qe 70% e popullsise jetonte ne fshat para 90-tes. Gjera qe duan breza te ndryshohen! Ne anen tjeter diferenca midis mentalitetit fshatar dhe qytetar ne Shqiperi nuk eshte aq e madhe sa mendohet ketu! Jane shume shume afer! Shpesh here ngaterrohet me mentalitetin e te shkolluarit (qe i vihet emri mentalitet  qytetar) dhe me mentalitetin e te pashkolluarit (qe i vihet emri mentalitet fshatar/katundar)!!!  Voltaire ka thene pak a shume dicka te tille "Ndryshe mendojne nder kasolle dhe ndryshe mendojne nder pallate!"!  Me siguri Voltaire nuk e kishte fjalen per pallate me fabrikate! smiley

Ja nje grimce ketu: Une kur isha per vizite shkova me nje shok tek nje nga ata dyqanet e qoshkave dmth si "klub shoferash!" Porositem nje kafe turke dhe nje raki! Nje burre rreth te 50-va na solli kafen dhe rakine! I thashe "Faleminderit!" Ai u pergjigj - "Po c'me thua faleminderit o derebardhe! Pije pije te boft mire!"

Cdo vend, rreth shoqeror, grup shoqeror etj ka kuvendin e llojit te vet ne brendesi! Fjalet magjike mund te tingellojne me vend ose pa vend ne rrethana te caktuara! Por me siguri kane rendesi per kontaktet dhe raportet me njerez ne jeten e perditshme ne mjedise te ndryshme e kjo na con tek fjala "Kur je ne Rome bej si romaket!" pavaresisht se nga vjen perndyshe del fiasco!!! smiley

PS. grava - si ke qene me shiatikun! A i ke futur gjunjet ne ndonje rere te nxehte kete vere? smiley

Gjithenje, sipas sa kam vrare une mendjen, nisur nga keto zhvillimet tona, gati  100 vjeçare, kjo eshte e keqja jone me e madhe, e cila do te na ndjeke pas edhe disa dhjetevjeçare te tjere.Pra se qyteterimi yne eshte "qyeterim fshatar", i bazuar kreykeput mbi interesin e ngushte.

ke te drejte grava. edhe une e kam vrare mendjen. jo vetem keto 100 vjetet e fundit, por me thelle. nder te tjera,une do te vecoja dy ngjarje, te cilat sipas meje, kane lene gjurme te thella ne formimin dhe ndergjegjen e popullit tone.

mua me duket se problemi kryesor ka qene dhe eshte ndryshimi i pa pritur i principeve dhe zakoneve qe i jane imponuar popullit tone.

1).  kemi qene dikur  nje popull  kristian.  papritur pushtohemi nga otomanet,  te cilet natyrisht sollen dhe imponuan me dhune zakonet dhe principet e tyre per nje kohe shume te gjate.

2) diktatura komuniste. gjithashtu vendosi dhe imponoi me dhune principe dhe zakone te reja. komlet te kunderta nga ato qe shqiptaret dinin me pare.

kjo mpleksje, ky ngaterrim principesh, ka krijuar probleme te renda ne identitein tone, e deri ne sjelljen tone.  probleme pothuajse te pariparueshme, ose me mire te them do te duhet kohe shume e gjate,(gjenerata),per tu riparuar.

 

nuk e di se nga jetojme, nese flet me kulture te pergjigjen me kulture. kam vene re se sikur shqiptareve u vjen turp te jene me good manners. nese ti hyn ne nje dyqn dhe perdor good manners, shitesi te sheh njehere me dyshim dhe pastaj te kthehet me po ato good manners. dmth nese hyn dhe thua, te lutem, keni kunguj? pergjigjen: jo, me vjen keq nuk mbajme.   

por nese hyn e thua: si ia kalove, ecen? a mos keni kunguj per ti skuqe? te pergjigjet babaxhani: jo, nuk blejne njerzit ktu, vec domate, kastraveca. provo te dyqani afer gjimnazit se ato mbajne. 

dmth eshte edhe ajo fakti qe une se kisha menduar kaq thelle, po very good manners te perjashton nga shoqeria dhe te ben me te ftohte. ose then me ndryshe jane te huaja. 

para tre ditesh isha ne furgon (ne furgon te pakten tre veta flisnin ne telefon anglisht dhe ankoheshin per gropat te ura diku nga librazhdi, mbi 6 veta me shkolle te larte) per pogradec e ne prrenjas, diku ku ndan rruga per moker zbret ai xhaxhai qe pat hypur ne elbasan. thote robi "naten e mire" dhe askush si pergjigjet. as une. secili in his own good manners. jam ndjere shume i ulet, njerezisht jam ndjere shume i ulet. 

dhe preferoj my manners, te mira apo te keqija qofshin. dhe te them se jetohet ne shqiperi, mjafton te mos besh si i habitur para pusetave pa kapak, se atehere behesh qesharak. te mos habitesh pse kepucet te behen me pluhur, edhe pse te mundohesh te mos i besh eshte figure e mire. jane ca gjera qe mesohen. 

dhe aste, besoj se ngaterrohesh shume kur fut blue e white collar, nuk ka te beje. secila shoqeri dhe klase ka kodet e veta, te cilat para se te perpiqesh ti ndryshosh duhet te perpiqesh ti njohesh. 

E ka thene shume bukur katallani me lart. Miresjellja ne dyqane ne kulturen anglosaksone eshte costumer service dhe jo miresjellje. Kush jeton ne boten anglosaksone dhe  nuk ka kuptuar kete akoma patjeter qe e ha sapunin per djathe. Besoj se rralle ka person qe nuk eshte i ndikuar nga costumer service ne vendin e tij te punes, duke filluar qe nga ai qe shet hot dogs ne rruge deri tek presidenti Obama. Nuk ka kompani apo vend pune ku buzeqeshja e sinqerte e detyrueshme nuk eshte detyre primare e vendit te punes. Nqs pastaj do fillojme me filozofira te kota se si shqiptaret jan pa edukate e anglosaksonet jan me edukate, e te fillojme te hapim google per te gjetur citime nga njerez te famshem eshte tjeter pune, s'mbarojme kurre ashtu, muhabet koti pastaj.

Vetem nje shembull mund te jap per edukaten shqiptare dhe si qendron shume me lart se ne te gjitha vendet e qyteteruara. Nuk ka shqiptar te vogel e te madh, te varfer a te pasur qe te mos ngrihet e ti jap doren mikut e ta uroje. Nga eksperienca personale them se anglosaksonet ne pergjithesi lene shume per te deshiruar ne kete aspekt, dhe prandaj besoj se kopanite e medha dhe shtetet e tyre e kan ndjere te nevojshme ta bejne te detyrueshme te pakten ne pune miresjelljen.

 Koran i dashur! (Me shume dhe si pune pervoje, per ata qe nuk e kane provuar....) Nuk ka semundje  te mire. Por, e keqja nuk ka fund ! As hasmit, nuk do t`ja "uroja",  t`i shfaqej  "Herrnia Diskale".

   Une u operova tek Spitali Amerikan ( ngjitur me Ushtarakun) pasi ma mbushi mendjen miku im,  T.Shehu.U operova per tre çerek ore dhe  si me kishte dale  narkoza zbrita nga krevati dhe nisa te provoja te ecja.Nuk ndjeja asgje.Sikur nuk isha operuar fare.Serbes serbes u vesha dhe thirra shoferin dhe ika, drejt e ke S."S.Stermasi", ku  zakonisht me miq kaloj ore te tera. Mu duk se me mungonin, kur une isha aqe mire! Bera dy xhiro ne kembe deri ke Porta e Stadiumit dhe  pastaj  humba ndjenjat dhe isha plasur ne toke.Nuk u dashkej shume lodhje,  per tu bere.... i marre! Doktorri qe me pati operuar, po ate pas dite, kishte fluturuar per ne Turqi, me nje oferte pushimi 7 diteshe.Me vejen keq se  ndoshta, u bera dhe une sebep, qe ate mjek shume te mire, sa ishte kthyer e hoqen si shef. Nje mjek tjeter qe me pa, sapo me kishin permendur dhe une ia tregova,  sa kisha vepruar, me  nguli syte , por thelle ama! Jo ke vendi i operimit, por çuditerisht spse dreqin me  shifte gjithe habi,... nga qafa e larte.! Nuk denjoi  te ma shikonte vendin e operimit.

  Me dha vetem gjilpara(kater ne dite dhe  kokrra, per gjume).Kater dite e net, une nuk  arrita  te kisha vetdijen. Kjo me beri, qe plot 25 dite, te mi bejne, sindozot, ato qe çoku  u kane thene tule,  te kujtoj se jane te botes..Dmth, sot e ndjej veheten  mire se mundem te eci.... duke kopjuar nje per nje,  Malo Çalin."Zanatin" ja vodha,  duke paguar plot 1500 Euro.(te paperfshira ne kete shume ilaçet, inferimeret dhe ca te tjera  qe nuk kam arritur ti perfshij.) 

  Duhen  keto pervoja duhen se ne te shumtat e hereve, nuk hezitojme te thomi ..mjeket ashtu e mjeket keshtu...E shikon o mik, qe ka dhe si  UNE?

    Nuk eshte  valle kjo pjese EDUKATE?

 Por, gjene ajo semundja, ajo Herrnia  Diskale, as hasmit mos ju afrofte...!

Miqesisht  Grava

 Ora, me duket se e thjeshton dhe une kujtoj se nuk arrin te marresh thelbin e asaj qe une them.Ose,  duket une nuk e kam thene mire.Sidoqofte, nje edukate e konsoliduar mbeshtete mbi vleren baze te  nje shoqerie te organizuar: Mbi zbatimin e kodeve morale, para interesave vetiake.Ne diktature i pame, mbi friken.Po ne demokraci ? Mbi mos zbatimin total te ligjeve .ASNJE LIGJ NUK ZBATOHET NE KETE VEND! Ku jane "fshehur" gjithe ato vlera qe i paskemi me teperi dhe une nuk i paskam pare? Une jam fshatar vete.Te siguroj, qe e njoh fshatin mjaft mire! fashatri di ta ndaje token ne qindra copa te barabarta, por kur vjen puna  per ta ndare, me te vellain e vet , "NUK DI FARE"!Njef ndonje fshatar qe me zemergjeresi i flet  qete e embel  te vellait, pa le me komshiut, tek sa shikon se po ja shtyn gardhin, duke i rrembyer nje copeze toke? Ke marre gje vesh qe vellai, vrau vellain, pse i kishte dale nga gardhi nje degeze domate dhe kishte kaluar tek gardhi i po te vellait, me vetem dy kokrra jeshile!?Per dy kokrra domate jeshile, vrau vellain.Dhe jo se ishte i çmendur, jo!Po ai djali qe vrau nenen, ne Kruje dhe  ja dha vrapit...se mos e kapte  policia!Po ai qe vrau  tebijen, po ky tjetri qe vrau edhe gruan edhe vajzen, po, po...................?.Sa shume "po"ne kete vendin tim e tendin, te vlerave te medha!

   Mos mendon se e bej fajtor  fshatarin si njeri?Jo si mentalitet duhet te themi ate qe eshte. Kodi moral dhe i miresjelljes  tek ne eshte  i forte thua? Ku e bazon?Ne ate "kodin moral"  qe  nje  80 vjeçar,  vret  nje 46 vjeçar, per nje hasmeri te ndodhur.... dhe te shlyer para 70 viteve..?.Apo ne kete, ... qe denoncohen misnistra e qeverritare e politikane, per krime e vjedhje dhe "kapercejne ligjin",  per INTERESA? Ne se keto jane jashte edukates  qytetare, te kerkoj ndjese.Per mua "edukata", qe shkelet  ligji si pa gje te keq, eshte problemi themelor.

Besoj se po ti futemi ashtu na del muhabet shume i gjate. Nuk jam kondra me ato qe thua mbi zbatimin e ligjit dhe respektimin e shtetit. Mendoj megjithate qe edukata tek shqiptaret nuk mungon ne ate fare feje qe portretizohet. Sic kam thene edhe me lart nuk kam pare ndonje rast kur nje shqiptari i ben nje nder e nuk te thote faleminderit, apo ta paca borxh, apo ndonje rast kur te kerkon nje nder e nuk te drejtohet me miresjellje. Ne dyqan pastaj eshte tjeter pune, dhe ka lidhje me costumer service, e kemi shpjeguar me lart. Nga c'kam njohur e vizituar vete mund te them qe ky problem eshte me i madh ne vende te tjera te lindjes. Pra aty ku mungon kultura e konsumerizmit. Sa per ato qe the ne lidhje me fshataret jan te verteta por mos harro qe jane njerez hallexhinj te pikur, qe c'do dite mbijetojne, dhe sic thone  varferia dhe maskaralleku ulen bashke ne nje sofer. Nejse se i ngaterruam shume gjerat, mua nuk me rezulton qe shqiptaret te jene me pa edukate se te tjere popuj te vendeve te zhvilluara, ndohta ne pergjithes nuk jemi edhe aq te stervitur ne keto aftesiste komunikuese, por sipas mentalitetit dhe kultures tone jemi po aq me edukate sa gjith te tjeret.

 

Ne nje metro ne Londer ngrihet nje fshatar shqiptar e i thote nje plake aty shqipce  sit down if you want, kurse nje qytetar londinez qe nuk i luajti vithjet kur plaka rrinte ne kembe, sapo ndaloi treni e u hapen dyert u ngrit e i tha plakes duke buzeqeshur after you madam.

Nè itali njerzit pèrdorin "grazie" "prego" e tè tjera fjalè magjike me shumicè,po me tè njèjtèn frekuencè qè pèrdorin edhe brenda shtèpisè sè tyre fjalèt "cazzo" "coglioni" "culo" etj...ti mendon se italianèt janè mè shumè apo mè pak tè kulturuar se shqiptarèt???

E vertete kjo gje. Jane te tipit: Ma la prego, non faccia insinuazioni simili: io non bevo, non fumo, non dico parolacce. Cazzo, m'è caduta la sigaretta nell'whisky"

Ka qene barsalete kjo, por ben per rastin besoj.

Pse o Aste, po dole ti para meje nga klubi dhe mban deren hapur qe te kaloj dhe une(pa me njohur), megjithmend po thua se kjo dmth qe ti really give a shit about me? Pse mendon se kjo eshte tregues i edukates apo miresjelljes?Vares se nga cili kendveshtrim e shikon zemra, se po ta shohesh shtruar fare, kur ti nuk do t'ja dish per dike (qe eshte e natyrshme sepse nuk e njeh) dhe do te shtiresh se demek ju giv dhe biggest shit ebaut him/her, kjo eshte nje fare mashtrimi, tamam shtirje, dhe kjo eshte me te vertete mungese edukate pastaj.

 

Nuk do te thote qe meqense tregohesh i edukate duhet te te plasi vertet per ate personin. Ne shqiptaret i ngaterrojme pak keto te dyja.

Edukata eshte formalitet, respekti eshte diçka me i thelle qe vjen nga admirimi, nga pelqimi, nga sjellja e atij tjetrit etj etj. Edukaten duhet ta kesh ndaj te gjitheve dhe gjithmone, pasi tregon nivelin tend dhe rritjen tende shpirterore dhe intelektuale. Ndersa respektin duhet ta kesh ndaj atyre qe e kane fituar kete. Me duket se ketu po mundohemi te nxjerrim faktin qe ne shqiptaret jemi te pa edukate si nje "pasuri kulturore e jona" dhe se s'duhet te jemi amerikan, apo anglez. S'ka te beje fare kjo. ka te beje fakti qe shqiperia duhet te nxjerri persona me nivel me te larte seç na kane dale keto te viteve post-komuniste. Duhet te ndreqemi nga kjo ane (ose me mire, edhe nga kjo ane.)

Me kujtohet nje here kam derguar nje mesazh per te  pershendetur nje person, thjesht per kenaqesine e miresjelljes (jo se me interesonte veçanerisht per ate) dhe ma mori per ters. Nese tregohemi formale dhe te edukuar nuk ka asgje te gabuar. Nuk eshte nje ndjenje e sinqerte por e domosdoshme qe nje popull te ngreje profilin e tij. Por formaliteti per definicion nuk eshte nje ndjenje e sinqerte, por thjesht nje konvencion i rastit. Megjithate, kjo s'i ul vleren atij dhe domosdoshmerine ne shume raste.

nuk e di se nga jetojme, nese flet me kulture te pergjigjen me kulture. kam vene re se sikur shqiptareve u vjen turp te jene me good manners.

Ne kete kontekst perdorimi i fjales "nje cike" ose "pak" behet per te evituar fjalen "te lutem". Madje edhe ata qe kane mesuar te perdorin "te lutem" perdorin gjithashtu edhe "pak"-un ose "nje cik"-un.

"Me kalo nje cike ate"

"Ndaloje pak ketu"

"A mund te kem nje cike leket?"

"Hapu pak (te lutem)"

Etj, etj... "Pak" dhe "nje cike" jane shume te perhapura.

Une besoj se perdoren per "te zvogeluar" nderin apo veprimin qe kerkohet qe tjetri te kryej, ne menyre qe te evitohet perdorimi i thjeshte i fjales "te lutem". Pra per te mos "u ulur" perpara tjetrit. Mqs. nderi eshte i vogel, atehere s'ka pse te te them "te lutem".

 Me kalo nje cike ate

 

Nuk besoj se bohet per t'evitu fjalen "te lutem"! Eshte i njejti koncept, por thene me llafe te tjera. Sinjali eshte i njejte si ne fjalen "te lutem".

Plaku im, kur kerkon dicka thote "zahmet"!

Zahmet, ma jep nje cike telekomanden, psh!

Ose, zahmet e ke, ma sill pak aksh gje!

Do doja me shtu edhe dicka tjeter qe gjithmone m'ka bo pershtypje-e folmja ne vete te pare shumes, edhe kur nuk eshte gramatikisht e rregullt, si shenje modestie e bashkebiseduesit.

U beme vone!

Ose, "nga anet tona"!

Cdo popull ka menyrat e veta per te sinjalizu edukate, distance me bashkebiseduesin, ose cdo nuance tjeter ne jeten e perbashket.

Mjaft i rate t'jujit me kopace.

Dujeni i' cike! smiley  

Mjaft i rate t'jujit me kopace.

Dujeni i' cike!

Kush te rref, te do mor mroklla. smiley

 

Pertej shakave, eshte e bukur kjo periudha qe po jetojme ne shqiptaret, kjo venia ne diskutim e gjithckaje e te gjithkujt. Kam pershtypjen se persa kohe qe ruajme nje lloj etike ne kete lloj kritike, rezultati ka per te qene pozitiv ne nje periudhe afatgjate.

Perderisa i veme ne diskutim do te thote se ka dicka qe s'na pelqen ose qe ka nevoje per t'u kuptuar me mire.

Vecse na duhet nje cike zhvillim ekonomik prej verteti dreqi e mori se persa kohe qe do te vazhdojme te hajme veten mbase edhe ky lloj diskutimi mbi edukaten, sjelljen e traditat tona mund te kete rezultate sterile ose akoma me keq, te demshme.

asnjehere driten s'e le hapur diten

cezmen hapur une nuk e le pa pune

ne vend te ketyre vargjeve ne lenden e edukates morale te dikurshme, sot vizatohet neper fasada pallatesh:

miredita, falminderit, urdhero!!

dmth. regres i pa-pare

nese socializmi na mesonte te mos linim hapur cezmen apo driten, tani

dhimokracia na meson si te pershendesim

 

 

Ne Vlore, para nje kioske gazetash.Zotria  ishte ulur jashte mbi nje stol dhe thithte cigaren ne qef te vet.I afrohem dhe e pyes:

Ju jeni ketu?

Ktheu koken mbrapa ,nuk pa njeri dhe pas dy sekondash hutimi, u cua dhe bleva gazeten. smiley

Mrokll zahmet e ke , mos u fut nga brezi yne qe trasheguam "perla" nga te paret  dhe lame .....

Lexo vetem prurjet ( kryesisht) dhe jo debatet pasoje e ...etj etj , dhe do te shohesh se askush nuk fillon me nje element fillestar si psh

Gjykoj se , Eshte e veshtire te argumentosh etj etj.

Ta japin TULLE sidomos trushpelaret e kesaj kohe , te paragjykuar deri ne gene , qe pa droje kalojne ne etiketime e menyren deftore .

Eshte nje brez tek 20-40 vjecaret qe kane nje fizionomi te papecaktuar sepse morali ,edukata , nderi etj .....te dala ne treg japin nje vlere monetare te shumefishuar.

Me ngjajne me krakavitje korbi vajtimtare kerkesat per edukate e miresjellje ne nje bashkejetese ku eshte mbjelle antiqytetaria , ku kane mbire filiza kapadaijsh qe dine cdo gje e deri ne ameshim.

Te gjitha perpjekjet teorike per ti mbartur tek fshataresia etj , mendoj jane te pa qendrueshme sepse normat , doket , zakonet e te tjera norma te pashkruara qe mbajne gjalle bashkejetesen jane me prejardhje dhe rrenje "fshatare" dmth qendra te banuara. Shtesa e popullsise zhvillimi i qendrave te banuara dhe mpleksja e "Normave e zakoneve" solli domosdoshmerisht edhe perdorimin e fjaleve te tjera qe u vleresuan si magjike sepse ishin amortizatorë te mrekullueshem ne  bashkelidhje dhe masa te shkelqyera qe evitonin grindje e zenka me pasoja ne rast keqkuptimesh.

Kjo kohe sot qe e ka shtyre Asten per kete teme eshte ANTIKOHE dhe me siguri do te kaloje shume shpejt !

Them se nuk duhen vecuar shqiptaret sepse ashtu si e gjithe Bota Krzefjalen  magjike ne mardhenie me te parin te panjohur ( Even )  e ka njesoj ....Te Dua! smiley

Them se nuk duhen vecuar shqiptaret sepse ashtu si e gjithe Bota Kryefjalen  magjike ne mardhenie me te parin te panjohur ( Even )  e ka njesoj ....Te Dua!

Nuk e the te plote zotni Idris: Te Dua...moj QEN(I )E smiley

Edukta shartohet me TRADITEN dhe udheton ne kohe.Antikoha ka gerryer kodet etike dhe cartallosur miletin.

E po thame ti "shkrijme" ose ti " tresim " krahinalizmat sepse helbete po ryjme ne Europe smiley .

Me qeshet se me pyeti dikush nga fshati im kur isha me leje ne skipetari.

Ke degjuar gje a i vrare ? E kur do ryjme ne ate qenen Evrope ? smiley

Ja , tek dashuria e tij per Europen u cfaq edhe QENIA

Shqiptaret sillen pa edukate se jemi teper origjinal, nuk dime te shtiremi ....smiley

o yeah

naked truth !

shqeto fare smiley

Aste, fajin e ke ti,

1; o se ben pyetje o te formuluara keq, ose pyetje budallai ose

2; u turrem te gjithe si idjote t'u japim pergjigje pyetjeve te mesiperme.

Persa kohe te percmosh kombin tend, thjesht se e krahasove per nje moment me shoqerine ku kerpudhon ti sot, nuk mund te nxjerresh ndonje pyetje te mire, dhe as nuk besoj se do te mund te te dale ndonjehere ndonje pikepyetje e hajrit.

PS: lexo vetem komentet e tua te mesiperme... edhe pordha me e plakur do te ta kishte zili kete sjelljen-neper-breke qe ke bere ketu.

Si gjithmone shume dakort me ty zoto,pyetje prej budallai,ose me sakte pyetje alla Klodiana per te qene me i sakte. 

Vazhdo ai varianti "burat vec grate vec ne radhe", se rradhat ne shqiperi jane kuture me vete, me gjithse kane qene te gjata ne kohen e socializmit po ashtu vazhdon te jene edhe sot, te merzitshme, me ndehyrje miku, paradhe,me kapercim radhe dhe me shume fjale dhe sherr.

Ne fakt nuk ka ndonje gje te re per shpikje, qe ky fenomen te rregullohet dhe njerzeve tu sherbehet tamam si njerez, per kete faji nuk eshte i njerzeve. Populli sillet nga halli i pakulture dhe i pa edukate,(kjo simbas Astes), sepse nuk manaxhohet me edukate dhe me kulture.

Pa kulture dhe pa edukate, dhe maskarenje qe nuk duan edukate dhe kulture per popullin e vet, jane ata qe drejtojne radhet, ose ata qe manaxhojne sherbimet, NDAJ POPULLIT!

Thjesht edukata ose kultura JANE ceshtje manaxhimi dhe jo ceshtje e popullit!

Pyetjet qe ka ngritur Asta jane shume te drejta. Komentet, me falni, po s'i lexoj dot te gjitha. Them se miresjelljen e gjen me pikatore. Nuk ka lidhje fare as me kombin, as me vendin ku jeton. Cdo gje edukohet qe ne vegjeli nga familja, mendoj une. Eshte ai respekti qe te mesojne qe te vogel per te tjeret, ( " kur hyn nje me i madh, duhet te ngrihesh ne kembe",) per mjedisin ku jeton apo qe ndan me te tjeret.

Me cudisin plot tipa ketu ne pune, punon ne nje kat, qellon te hash dreken ne nje tavoline, e s'dine te te thone miremengjes. Qe mua me duket kulmi i mosmiresjelljes. E te mendosh qe jane "intelektuale"!

Megjithate, miresjellja dhe imponohet. Te jesh ti i pari qe t'i perdoresh me te tjeret, ndoshta heren e pare do te te shohin me dyshim, por ama heren e dyte do te te pergjigjen ne ate menyre. Tani, ka dhe raste qe "s'hane pyke" hic... po me keta, nje sy qorr e nje vesh shurdh!

Po ta gjykojme "miresjelljen" sipas perkufizimit shqiptar, mund te flasim per nje "dekadence" ne vitet e fundit.  Eshte tjeter gje. 

Ama, ketu po behen krahasimet me nje vend tjeter.  Shembulli qe solle ti Anush, ngritja ne kembe kur hyn me i madhi, diskutohet ne Shqiperi.  Ne US nuk hyn ne "edukaten-miresjelljen" e pergjithshme. 

E dashur, une u perpoqa te mos beja krahasime me vende te tjera.  U nisa nga ajo "baza" qe kemi mesuar, e me pas njeriu zhvillohet, merr drejtime te ndryshme, qofte jashte, qofte brenda vendit.  Te vjetrit kane pas nje shprehje te bukur " te miren, kudo qe ta gjesh, perpiqu ta besh pjese tenden". Them se keto sjellje dhe qendrime te mira qe kane te huajt nuk ka arsye te mos i marrim dhe t'i bejme tonat. Nuk shoh asgje te keqe nese kaloj ne nje dere dhe dikush tjeter vjen pas meje, thjesht per miresjellje apo "njerezillek" t'i mbaj deren. Nuk behet fjale per "xhentilese te tepruar" ndaj femrave, te kuptohemi, thjesht nje veprim etik, per te cilin maksimumi qe pret eshte nje "falemnderit a nje rrofsh".

Minimumi i miresjelljes ndaj tjetrit eshte dhe etika ne komunikim, qe ketu eshte zero nga i pari tek i fundit. Te qenit kapadai vend e pa vend, "rri aty ti, mbyll gojen se s'di gje", mua per vete me bezdis shume tek njerezit. Dhe kjo s'eshte se ka lindur ne Amerike, e kemi pas gjithmone ketu. Ceshtja eshte se cdo gje eshte shthurur gjer ne ate pike, sa do te duhet kohe e gjate,  per te qene "te sjellshem" qofte edhe per "m'ka cu nana me la gojen".

Ika tani, se ngela ne zyre. Flasim, honeysmiley

Eshte hera e dyte qe me keqkupton, dhe e shkreta ti c'do heqesh vetem po s'te zura smiley.  (Pa edukate e pa dorashka fare.)

Kur thashe "ketu" e kisha fjalen te tema si eshte trajtuar qe ne fillim e jo te postimi yt.

Dil, merr pak ajer te fresket edhe ndonje pije te fresket e flasim me vone smiley.

PS: S'me duket se eshte zero nga i madhi tek i fundit.  Se une njoh shume shume perjashtime, you included, honey smiley.

ke harru veten qe je shqiptarja me e rrespektushme qi kam njoft qe nga brezi i gjyshes time

smiley

o ta bon rrespektin shqipua o vdes

smiley

Tushe, me bere gje relike smiley.

Nami vs syckat qenka gjo e mire smiley.

 Atje ne shtepi ty te edukon maja, baja, por atje jashte kush duhet ta luaj rolin e majes dhe bajes? smiley

 Asta, nese familja jote qe ke lene ketu, apo shoket e te afermit qe ke lene ketu, kur i ke takuar pasi ke ardhur te jane dukur pa edukate, atehere pyetja duhej te ishte: "Pse eshte familja ime pa edukate?" dhe jo shqiptaret.

Sepse une, per shembull, shqiptar jam, por flas me edukate, them faleminderit, mbaj radhen e s'i futem njeriu ne hak. Po ashtu edhe familja ime. Po ashtu edhe shume te tjere qe njoh. Ka shume ama, qe sillen pa edukate, sepse jane pa edukate. Cdo vend ka njerez pa edukate, perndryshe nga do te dalloheshin ata me edukate?

Nese Shqiperia ka me shume te paedukuar se ai vendi ku je ti, do te thote qe edukimi kushton. Mesa di une, te varfrit atje ne Amerike vriten e priten dhe ne youtube ka qindra video me grupe adoleshentesh qe masakrojne adoleshente te tjere me shqelma ne koke (stomping) per vdekje, burra me femije per dore qe lene pa ndjenja nje adoleshente te McDonalds per pune radhe, video me banda qe qellohen me arme ne mes te lokaleve dhe as e qethin fare se mos u vjen policia apo jo. Qellojne me arme ne mes te lokaleve dhe zene dhe pozicion, madje, derisa ta vrasin kundershtarin... video te rinjsh qe bejne paturpesite me te medha qe mund te kete kjo bote e qe vetem edukate nuk tregon, si dhe ngjarje si ky lajmi i fundit, me killing spree qe ndodh pak si shpesh ne Amerike.

Ose, eshte si te hap une nje teme me pyetjen: "Pse krenohen refugjatet me makinat luksoze qe i kane blere me parate e te motrave prostituta neper trotuaret e botes?"

Por une nuk jam aq i ceket, siperfaqesor dhe injorant sa t'i fus te gjithe ne nje thes, sic ke bere ti. Dhe problemi nuk eshte se ti po tregon qe je i ceket, por sepse i bie ne qafe atyre emigranteve ne Amerike qe jane njerez per se mbari, sepse dalengadale po ju del nami i keq ketu ne Shqiperi, prej tipave si ti.
Per shembull, gjeja e pare qe mendova une kur lexova titullin, pa e pare flamurin e atij qe e kishte hapur temen, ishte: "Me siguri ndonje spurdhjak amerike." Dhe nuk u gabova.
 

Ke shkruar me siper qe s'ke lare ndonjehere hale ne Amerike, as ti e as familja jote. Por cfaredo te kesh bere ne Amerike, nivelin e ke te njejte me ata qe lajne hale e bejne pordhe ne internet.
 

Keto me siper po t'i them me edukate, se pa edukate do te te thosha: "Uroj qe kur te vish ne Al, ne aeroport te te presin ata te checkinit me nje buzqeshje dhe nje gelbaze ne surrat, nga ato te qelburat, me njolla duhani, sepse e meriton. Dhe kur te ktheheshe ne Amerike te te percillnin me nje shqelm bytheve, nga ato me maje, qe ta majivosin mishin per ca dite, e ta shoqeronin me nje "Ike?! Qafen thefsh!"

 Jo per solidaritet,por asnje presje nuk i heq komentit tend shoku.

5* Kenti!

Te lumte per komentin!

Mendoj se shume shqiptare te ceket,kur shkojne ne sportelet e huaja dhe nepunesit e aeroporteve i poshterojne vetem se jane shqiptare,na thone se ata jane me edukate dhe po bejne punen.

Ndersa kur vijne ne Shqiperi dhe kane ndonje avari apo keqkuptim,thone qe shqiptaret jane pa edukate duke futur tere popullaten ne kete kategori dhe jo  nepunesin qe paten rastin te takonin.

Kesaj i thone te perdoresh dy standarte.

Mos ngaterro krimin me edukaten e popullit, je gabim komplet kur permend gangesteret, tek keta nuk hyne edukata, dhe nje popull natyrisht nuk eshte i gjithi gangster! smiley

 Krimi eshte ekstremi i mungeses se edukates. Prandaj dhe per "te burgosurit" qe s'jane ne moshe per ne burgun e te rriturve, vendi quhet "riedukim."

dhe nje popull natyrisht nuk eshte i gjithi gangster

 

Pikerisht. As dhe i gjithi pa edukate. Ti psh, me edukate je, apo si thote Asta? 

 Une mendoj qe jam me edukate! Asta ka te drejte, eshte fjala per edukaten ne sherbimet publike, dhe qe edukata te rritet duhet qe ajo te manaxhohet, ndryshimi yne me boten eshte se atje edukata manaxhohet nga ai qe te sherben,dhe ne shqiperi i lihet popullit, ose meshires se fatit sipas "hani koken tuj po deshet".

... Por ama meksikanet jane shume me te sjellshem e me me kulture ne komunikim(se ne shqiptaret)....

Kjo eshte genjshtra me e madhe qe kam pare deri me sot.Vazhdo o vajze dhe na genje edhe pak se nuk jam ngopur akoma.

Prandaj jane shtresa me e fundit ne SHBA,se jane me kulture?Cfare idiotesirash po shoh ne kete blog.

Si jemi ne dhe ata ketu ne SHBA,se mua me dalin llogarite qe ne jemi 20-30 here me mire se ata.Atehere si ka mundesi qe ata te jene me te kulturuar se ne kur duhet qe kane nje nivel me te larte anafalbetizmi dhe varferie?

Ore vajze,kam vene re qe ketu ne SHBA kur hyn ne shtepine e tjetrin nje me i madh nuk ngrihen ne kembe thone nje Hi dhe e mbyllin. Ndersa ne Shqiperi kur hyn nje i moshuar ne shtepi i ngrihen te gjithe ne kembe dhe e takojne dhe e vendosnin ne krye te kendit.tani kush jane me te edukuar ne apo amerikanet?Se mua me del qe ne jemi me te miresjellshem me miqte.

Mund te thuash sorry, gjithe diten sic bejne keta ketu,por sa % e tyre jane vertet sorry?ta them une 0%.Nje komentuese me lart e tha tamam,ne jemi te pa edukuar se nuk dime te shtiremi.

Qendrova me nje te huaj ne Tirane, per disa dite rresht, per arsye pune. Ajo vinte per here te pare ne Shqiperi e ne Tirane, dhe e merrte burri ne telefon ore e minute. Kishte bere lufte me burrin para se te vinte ketu, sepse ai nuk donte. Kishte frike se mos e rrembenin, mos e vidhnin, mos e copetonin, mos e shqyenin a ku di une cfare tjeter. Ju betohem per kete. Ndenji tete dite dhe pati fatin qe kompania i pagoi dhomen ne Sheraton, ku i kishin sherbyer mire dhe kishte shijuar pishinen a ku di une cfare tjeter ka Sheratoni. Neper TR e shoqerova neper lokale e restorante te mira e me sherbim te kulturuar, ku e habiti cmimi per cilesine e gatimit dhe te sherbimit. Pershtypja e saj ishte krejt ndryshe nga c'kishte degjuar te flitej per Shqiperine. E vetmja gje me te cilen nuk rehatohej dot ishte trafiku.
Kur erdhi perseri pas nje jave per te vazhduar punen, i kishte treguar burrit per situaten ketu dhe kishin rene dakord qe heren tjeter te vinte dhe ai.

Tani pse dreqin duhet te degjojne te huajt nga emigrantet tane atje nje realitet kaq te ekzagjeruar?

Shqiptaret kane vite qe kane nisur nje mani per te share Shqiperine me shume se c'meriton te shahet dhe kur e lavderojne (kosovaret, kryesisht) e lavderojne me shume se c'meriton te lavderohet. Ka shume gjera per ta qortuar kete vend, per ta kritikuar apo edhe per ta share, por ekzagjerimi i kesaj sharjeje ka marre masa te ekzagjeruara. Ne fillim ekzagjerohej sepse ishim totalisht te izoluar e te shkaterruar ekonomikisht e shoqerisht, dhe bota e zhvilluar na dukej 1 milion here me e mire se c'eshte ne te vertete... nderkohe qe mund te jete vetem 10 here me e mire ose 100 here me e mire. 

E kam thene nje here per ju qe shani dhe qe jeni shume patriote.
Nese doni te kontribuoni per atdheun e te jeni patriote te vertete, thjesht qepeni gojen per Shqiperine. As mos e permendni fare. Thoni qe jeni meksikane, greke, italiane... cfare te doni. Vetem shqiptare mos thoni qe jeni dhe mos flisni per Shqiperine. Vetem keshtu beni dicka per kete vend.

Shih ketu se me duket e ke marre pak me nxitim.. ( por edhe te drejte ke qe nxehesh)

Une them jam shqiptar ( varet nga muhabeti here Albanian dhe here Albanian born) kur me pyesin dhe kaq! Une nuk hyj tek ata qe e shajne shqiperine por edhe tek ata qe e lavderojne pa mase jo e jo.

Eshte teper e thjeshte arsyeja - Kurre mos harro nga ke ardh, nese do te besh para ne jete. Edhe me kete fraze ne koke ( disa here ja kujtoj vetes kur nuk me ecin gjerat) une jo vetem qe jam i qete me veten, por nuk ndihem aspak inferior ndaj nje te huaji ( bile me keta western-s e kam  personale).

Ne te gjithe jemi njerez, ca te mire e ca te keqe.. ajo qe na dallon eshte percetimi qe i bejme rrethanave ne jete. Ketu gabohet paksa dhe autori i pyetjes.  P.sh ne amerike i kendojne / vallzojne dhe pijne alkol ne varrimin e babait/nenes/femijes.. per disa kjo eshte mungese edukate dhe kafsheri e gjalle, mungese totale respekti ndersa per amerikanet tradite e vjeter  dhe celebrim e jetes te dikujt qe na la para kohe. Nderkaq jeta vazhdon, si per amerikanin edhe per shqiptarin.

S'ka te beje edukata, por ka shume te beje varferia qe te poshteron, te ben nevroz dhe brutal. Ndersa per disa ( nje pakice e vogel) thjesht kane lindur dhe do vdesin te tille - mizerabel.

Pyetja eshte e formuluar gabim, ku nuk eshte cudi qe disa "shqiptare" te ndihen te ofenduar. Por, qe njerezit jane te pa edukate ne shqiperi eshte fakt dhe mungese edukate ta mohosh. smiley

Ameriken shaheni dhe beni krahasime me lufte bandash e video youtube, por une s'kam degjuar kurre nje president amerikan qe s'di te flase gjuhen e vete ne menyre korrekte apo nje qeveritare te shaje nga motra e nena ne kongres. smiley

por une s'kam degjuar kurre nje president amerikan qe s'di te flase gjuhen e vete ne menyre korrekte

Bushi smiley

apo nje qeveritare te shaje nga motra e nena ne kongres. Smile

Cheney.

Plus, skandale me "congressional pages" me vepra se c'i do llafet.

Bush eshte nga Texas apo jo? Vertet dialekti pak i trashe, por te gjithe e kuptonin.. Ketij qyllos tone s'ja merr veshe fjalet as gruaja e vete.

Per skandalet e Cheney tjeter gje, hyn debati diku tjeter.. Pastaj, c'pret edukate nga dikush me emrin Dick?  smiley

Nuk po flasim per dialekte.  Clinton ka nje "hint" te dialektit te jugut, Carter me shume.

Po themi per anglishte korrekte. Ne e kemi "vujt" ne televizor dhe englendisur ne Saturday Night Live.  Por besoj se ka guglli nje dynja me linqe per gafat e Bushit. 

Cheney ka share ne Kongress (emri shkurt menjane.)  Ndersa skandalet e tjera behet fjale per Foley e gjera te ketij lloji. 

Nuk po jystifikoj harbuterine e gjuhes se politikaneve tane, apo shfaqjet e shemtuara ne parlament qe shohim.  Thjesht desha te thosha qe as keta nuk jane qelibar, pavaresisht se jane te nje natyre tjetre.

I'm absolutely appalled by your behaviour. Not once you wrote down please or thank you.

Tipical American rudeness! All Americans are rude, obnoxious, self centered, spoiled, soft and weak.  smiley   smiley

even worse - ti je dhe nga vlora.

Typical British humor smiley.

even worse - ti je dhe nga vlora.

Akoma akoma me keq.  Faleminderit shume smiley

smiley.

 

E di si i thone nganjehere Monde?

Sikur ta flisje sa gjysma e Bushit...  know whatta mean?

Obnoxious thote ai me siper, po harron qe po flet nga ai vend qe ka shpikur vende pune qe nuk duhet te kishin egzistuar kurre!

Kenti edhe mua me pelqen deri ne nje fare mase pergjigja qe i jep atij lart.

Edukata vjen si norme familiare e pastaj merr forme sociale ne mardhenie midis qytetareve.

Pamevaresisht shtressimit, edukata ne familje ka te beje edhe me investimin e prinderve dhe trashegimise prej nga vjen familja, dhmth cfare shtrese,

Thenia ose ideja qe ka ai me lart, qe do te vendosi mos edukacionin ne shtresen e inteligjences shqiptare eshte nje kerkim prej emigranti qe mendon se duke lene vendin  e duke mohuar gjithshka mund te absorbohet/integrohet me shpejt.

Disa here trgon qe vjen nga familje me edukate te mire e nuk ka bere pune te rendomta. Kjo eshte nje mendjelehtesi qe nuk e ka te tijen por i eshte ushqyer bashke me edukaten e familjes qe ka patur per qellim ta kryelartesoje. Familje te tera emigrantesh kane lare e punuar ne cdo lloj pune e kane treguar qytetarine( qe permbledh edukaten, miresjelljen dhe krenarine).

Dikur perpara diktatures, shoqeria shqiptare ishe e shtresuar dhe familjet fisnike i edukonin femijet me traditen por edhe kulturen lindore ose perendimore sipas epokave. Shtresat e varfra mundoheshin te mbanin tradicionin dhe kodet e familjes dhe fisit si forma te edukacionit.

Ne epoken e Hoxhes njehesimi i shtresave dhe kerkimi per ti integruar ne qytete (si bashkesi te medha) fshatare me tradita dha doke te ndryshme, iu desh te ushtronte nje dhune ne edukacionin kolektiv/masiv qe e shkepuste edukaten themeltare prej familjes. Kjo pati nje edukim siperfaqesor me deme te medha, por familja arriti ta rauaje nuklin ( prinder- femije). Demet ishin ne revolten e individit, dyfytyresine dhe edukaten kolektive ne ate qe dhuna ishte vlere. Pra individi i ri i aksioneve dhe punes se pa paguar drogohej me deshiren per te shtypur tjetrin jo nepermjet vleres por nepermjet fizikut.

Internimi, pushkatimi, deportimi ishin terma te futura ne shkolla. Familja frikohej e kerkonte te mbijetonte ne masivitetin e qelbur te dhunes.

Sot ka nje edukate dhe miresjellje, e nja ndryshim radikal po shikohet. Brezat qe po vijne duken njelloj me dukate, sjellje te mire e te keqe si ne cdo qytet te Europes.

Amerika eshte e madhe dhe heterogjene e nuk e merr askush per shembull per kesi gjerash. Nuk eshte futur ai kopuku qe ka bere pyetjen as ne Bronz, e as ne China Town, as ne lagjet italiane ose ne getot indiane. Kalifornia flet e ka deri ne 17 gjuhe e kombesi kryesore bazike. Per cilen edukate duhet te kemi si modul. Shtresat jane ato qe bejne diferencen.

O Kento, avash daku! Mos kalo nga ekstremi tjeter.

Edhe mu po m`duket sikur i mori superxhiro motorri.

good

temen e theket, e poqet dhe e dogjet.

une akoma sjam e qarte ca eshte edukata smiley

na bote me fol me vete, se ne kshu si me edukate e njohim veten smiley

sa per shqiptarin, une se kuptoj si mund te kete respekt per te tjeret, kur ka aq pak respekt per veten. Po dhe sikur te kete xhanem respekt edhe sjellje me edukate me te tjeret, cer vlere ka kur se ka me veten e vet.

smiley

Me ne fund edhe ky muhabet perfundoi tek "Ose me ne, ose me ata! Rruge te mesme s'ka"!!!  #-o

Ku eshte edukata/kultura e negocijimit? Zgjuarsia eshte te fillosh debatin me pikat ku bashkohen dy opinione dhe jo me pikat qe ndahen! Ketu po behet lufte per ndasite per jete a vdekje! Sa me fat qe nuk kemi arritur akoma te mundim te rrahim njeri-tjetrin ne Internet se do te kishte plasur dajaku!!!!

Edukata dhe kultura askund nuk eshte perfekte si brenda dhe jashte kufijve! Njeriu ka rehat ne nje mjedis me edukate dhe kulture te caktuar dhe mbi kete baze nderton edhe stilin/menyren e jeteses se vet! Psh. dikujt i pelqen te perdori fjalor banal, le ta perdori ne rrethin/familjen e vet por jo ne publik me mua, me ty etj. Ketu behet fjale per respektimin e hapesires se tjetrit duke zbatuar rregullat e edukates elementare qe konsiderohen te pranueshme nga shumica,  Kaq!!!!

Une personalisht do te preferoja qe askush te mos me ngrihej ne kembe kur shkoj per vizite diku por te mos me bertase neper rruge, peshtyje ne autobuz, te mos me dale perpara ne radhe kur une kam ore te tera qe pres, te mos me hedhe mbeturinat ne koke kur eci rruges ... etj, ... ndersa per deren nuk e kam problem fare nese ma mban ose nuk ma mban!!! smiley

Njeriu adapton nje edukate qe pershtatet me mjedisin qe jeton dhe i bejne pershtypje mjediset e tjera! As nuk mund te behet fjale per adaptimin e tyre me force tek nje mjedis tjeter!  Por nuk eshte gabim te sugjerosh cfare ti mendon se eshte drejt ose gabim! Pranimi i sugjerimit eshte vullnetar dhe nuk ka nevoje per t'i treguar dhembet njeri-tjetrit!!!!!!

Me duket se eshte si ajo historia a zogut qe i bie  nje bajge lope siper edhe kur nxorri koken nga bajga e hengren

en pervete do preferoja me shume njerzillikun se sa edukaten

njerzillikun ne kuptimin e ndjeshmerise mos me i bo tjetrit keq sepse ke sa te duash njerez te edukuar  qe ta zhysin sa krahu

edukata jane ca norma sic a tha dikush me lart qe ndryshojne nga vendi ne vend,kurse njerzilliku eshte dicka tjeter

si ti ti sillesh dikurjt me edukate nderkohe qe i ke shtri kabllin ncncnc

Paska shkuar gjatè kètu...arrita tè lexoj tè gjitha komentet..dhe me qè shoh qè shumè kètu e paskan problem pastrimin e haleve,dhe jo vetèm tek kjo temè,por edhe nè tè tjera...Unè qè thoni ju kèto punè bèj, kam pastruar deri sa mè kanè rènè thonjtè shumè hale kètu nè Itali e jo vetèm...kam larè edhe shumè pjata e dysheme...po ashtu kam pastruar pleq dhe njerèz tè tjerè qè nuk mund ta bènin vetè...kam fjetur rrugve bashkè me "barbonèt" dhe kam konsumuar ushqim tek "Caritas"...kam ardh nè shqipèri me lek borxh e jam larguar me mè shumè borxhe akoma... vishem me rrobat e blera nè dyqanet e kinezit dhe TV ma kanè falur komshinjtè, e vetmja gjè qè mè mungon èshtè ajo historia me makina..por betohem qè sa mè shpejt tè jetè e mundur,do tè marr njè makinè nga ato tè mirat(tip fuoristrade,se pèr ato vdesin shqipot) e do tè vij tè shes mend nè shqipèri.... KENI NDONJè KOMENT??? BUJRUM.....

Perfundimisht Asta nuk ke te drejte (ose e ke keqkuptuar miresjelljen shqiptare) dhe ankesa jote eshte e ekzagjeruar.

Lexova disa komente neper te, dhe me duket se i keni rene me qafe shume me teper nga c'i takon  Astes. Nga komentet qe me beri pershtypje (jo per mire fatkeqesisht) ishte ai i Kentit. Nuk e kuptoj se perse kur dikush shtron nje pyetje, jep apo kerkon mendim per nje teme qe mund te identifikoje nje problem social te shoqerise shqiptare, kjo merret si kercenim apo ofendim ndaj shpirtit "patriotik" shqiptar. Ne se ekziston nje problem ne nje komunitet, nuk ka asgje te keqe te flitet e diskutohet per te - kjo vec do ndihmonte komunitetin. Aq me teper qe ne jemi mes veti ne kete lloj forumi - nuk na bie reputacioni i larte qe kemi. smiley Ne se nje problem i tille nuk ekziston, atehere jep argumente per te kunderten. Por te sulmosh tjetrin personalisht sepse nuk te pelqen se c'thote eshte "colpo baso", dhe me e keqja, ky lloj sulmi s'ben gje tjeter vec shton argumentet per te kunderten e asaj qe do te provosh: se shqiptaret s'kane probleme me edukaten. Mungesa e tolerances ndaj nje mendimi apo ideje qe s'te vjen pershtat eshte shume a pak tregues i nje edukate te cunguar.

Sigurisht, shanset jane me te medha per dike qe ka jetuar per nje kohe relativisht te gjate jashte Shqiperise qe t'i bjere ne sy kjo "mungese edukate" se sa dikujt qe eshte mesuar me "normen" ne Shqiperi. S'ka te beje fare fakti qe ai qe e ngriti kete problem eshte "spurdhjak prej amerike" apo prej "europe". E rendesishme eshte te diskutohet qendron apo jo nje problem i tille, pra a kane shqiptaret probleme "edukate",  komunikimi "te kulturuar" mes veti njehere, pastaj dhe me te tjeret? 

P.sh. cfare me ka bere mua pershtypje sa here vij ne Shqiperi per vizite?

1. Te sharat, ofendimet, sidomos nga ana e adoleshenteve ne vende publike si plazh, bar, restorant, autobuz, etj, etj. Je me familje ne vende te tilla dhe mendon me vete a ia vlen apo jo te besh sherr per kesi gjerash? Vertet, nga njera ane eshte ai reagimi, e c'me duhet mua, ata e kane me njeri-tjetrin, ama nga ana tjeter me acaron fakti qe keto njerez, qofshin edhe adoleshente, nuk e rr..jne fare se kush i degjon apo kush eshte rreth e rrotull tyre. Mos me thoni se ky eshte fenomen i izoluar ne Shqiperi - mund te varioje frekuenca nga nje qytet ne tjetrin, por eshte kudo i pranishem.

2. Me kujtohet nje skene ne rruget e Permetit, kur nje gjysem sakat po mundohej te kalonte rrugen. Sa ne siklet u vu i shkreti, sa ne mundim vetem sepse nje shofer benzi nuk donte te ngadalesonte makinen. Per mendimin tim, ekziston jo mungese respekti, por nje harbuteri e shofereve shqiptare ndaj kalimtareve ne rruge. E di qe ndonjeri mund te thote se edhe kalimtaret kane faj, por nje nga rregullat e qarkullimit qe mesova ketu sapo morra patenten ishte: kalimtari ka gjithmone te drejte. Dhe mendoj se eshte rregull me vend.

3. Banaliteti qe degjoj neper kanalet televizive, ne oret me te shikueshme te TV-se, nga drejtues emisionesh apo edhe te ftuar. Me kujtohet njehere kur ne emisionin e Muc Nanos, i ftuari i tij, drejtuesi i nje emisioni tjeter TV-je, Cani, duke i bere qejfin Muc-it i thoshte: Muc, ve bast se shume femra kur te shohin ty ne TV lagen..." etj, etj, gomarlleqe te tjera qe duket sikur juve qe jetoni aty nuk u bejne pershtypje, ose qe fatkeqesisht u duket se pikerisht ky lloj vulgariteti eshte "cool" apo i huajtur nga jashte. Nuk mund te jeni me te gabuar se kaq.

Ka dhe shembuj te tjere qe mund te rendisja ketu, por po e le radhen te tjereve te flasin (ne fakt, shkruajne).

 Obobobo. kush flet per fjale te pista adoleshentesh e banalitete ne TV!
Hapu dhe!

Ne MTV awards ku mblidhen vetem adoleshente, ne 2009-en Bruno i shkoi eminemit me prapanice ne fytyre dhe cdo fjali ne gjithe shfaqjen ishte me "fuck" brenda ndersa ne 2010 Tom Cruise doli ne skene e kur publiku po i thoshte dicka Tom Cruis-it, cameron diaz (apo jeniffer lopez, s'e mbaj mend, tha: " "I thought they said 'show us your dick.'"

S'kam pare nje gje amerikane pa "fuck" brenda, dhe fuck ishte gjeja me e paster qe kane thene.

Menyra e njeanshme se si shpreheni eshte e neveritshme. Mund te mahnisesh xhajet e permetit duke luajtur domino neper parqe, me pastertine e adoleshenteve amerikane, por s'jemi te gjithe si ata. Jemi rritur me tjeter lloj informacioni ne te brezit tim.

Po pse c'pune kan bere shqiptaret te gjith pothuajse, me shume pak perjashtime kur kan emigruar? Mos valle i kane pritur me krahe hapur duke ju dene pune profesionale? Ne mcdonalds, ndertim, restorante e pastrime kan punuar te gjith, dhe puna nuk eshte turp, turp eshte per ata qe nuk kan punuar. Edhe ata qe kan qene ekonomist, inxhiniere e mesues ne Shqiperi pune krahu kan bere kur kan emigruar.

Kurse sa per disa nga ju qe jeni ne Shqiperi, boll na keni car trapin duke stigmatizuar nje pjese te popullit shqiptar qe ka emigruar, se nuk jeni as me shume shqiptare nga ne dhe as nuk ju takon Shqiperia me shume juve se neve qe s'jemi aty. Edhe nqs s'keni ikur eshte se s'keni pas mundesi tja mbathni. Shumica e popullsise shqiptare rron me remitancat e emigranteve qe bejne pune krahu ne emigrim, dhe nje pjese alabakesh del e fyen ata qe punojne me pune te ndershme. Hajde le te dale ndonjeri qe na paska bere para ndershmerisht ne Shqiperi dhe na mban vehten per shtrese te larte. Dhi te zgjebosura. Gjith populli e di qe edhe ata pak qe kan bere ndonje para ne Shqiperi ndershmerisht nuk do te kishin mundesi pa te ardhurat qe sigurohen nga remitancat pasi ato jan pjesa derrmuese e te ardhurave te ndershme ne ate vend, kurse pjesa tjeter ose i ka bere parate nepermjet korrupsionit, ose ne lidhje me politikanet dhe me pune te tjera te pista, por sidoqofte vetem se kan vene dy lek nuk eshte se u bene njerez persembari. I shohim perdite se c'surreter jane, c'do gje mund te kene, edhe lekun, edhe vetekenaqesine e te vetquajturit shtrese e larte, por vetem edukate nuk kan, dhe njerez persembari nuk jane.

Nuk hyn me temen, ishte thjesht nje pergjigje ndaj disa opinioneve qe po behen irrituese tashme. Del njeri nga Shqiperia dhe nuk ka cte akuzoje dike qe nuk e njeh, dhe shikon flamurin e huaj aty dhe fillon ta godase padrejtesisht me budalleqe te tipit pastrues halesh etj. Nqs dikush me nje flamur te huaj aty eshte pastrues halesh ai me flamur shqipetar i bie te jete ai qe jeton me lemoshen e pastruesit te haleve. Per kete qe pergjigjia ime, jo ne lidhje me temen fatkeqesisht por me disa komente qe po na merzisin ne shume tema ashtu si tek kjo ketu.

I lexova te gjitha komentet (nga i pari deri tek i fundit) dhe me duhet te them qe jam teresisht dakort me ate ç'fare ka shkruar Asta, dhe nuk mendoj se nuk eshte pozitive hapja e nje teme te tille, apo se nje teme e tille eshte pergjithesuese dhe si pasoje ofenduese deri ne vdekje per shqiptaret.

Me vjen per te qeshur kur shoh ankesat per menyrat e sjellshme amerikane, pasi shihen si hipokrite dhe irrituese. Perkundrazi une mendoj se menyrat e sjellshme jane irrituese vetem per njerezit qe nuk e vleresojne mjaftueshem te paturit nje edukate dhe nje etike ne folje, dhe ne menyrat e te folurit apo e te sjellurit, edhe me gjestet me te perditshme. Me kujtohet nje here para shume vitesh kur u ktheva ne shqiperi gjate pushimve dhe isha tek nje dreke. Fillova te haja dhe kerkova edhe nje thike se s'kisha si haja berxollat ndryshe (me thonj si hyja dot) dhe me thane "uuu, shi kjo, bon si italjonet". Me erdhi turp se isha dhe e vogel, dhe se hengra fare berxollen.

Ashtu me duket se eshte munduar te behet edhe ne kete teme. Njerezit qe kane mbrojtur rendesine e edukates jane munduar ti vene ne seder duke i thene "uuu, shi keto...bojne si amerikonet, evropsit etj etj", dhe ç'eshte me paradoksale akoma thuhet qe "mos-edukata eshte pjese e "kultures" tone". Ne shqiptaret per shume çeshtje po mundohemi te hecim perpara dhe te kapim disa vlera perendimore, atehere perse te mos behet edhe kjo?

Shqiptaret me siguri nuk jane te vetmit qe nuk kane nje fare kulture. Me kujtohet nje profesor i imi i liceut (italjan) na quante "capre" kur ne te njejten kohe na drejtoheshe me "lei, mi dica periodo ipotetico del 2 periodo", nderkohe qe kam patur dhe profesore anglez te cilet s'ja kane lejuar kurre vehtes te quajne klasen bageti, apo dhi. C'fare domethene kjo? Anglezet njihen si njerez me te kulturuar se italianet, dhe kjo tregohet edhe ne menyrat e perditshme.

Prandaj vlera e nje populli, dhe nami qe do i hapet atij, do varet edhe nga menyrat e sjelljes se komponenteve te tij. Ne shqiperi s'eshte kuptuar ende kjo.

Vetem se ka disa qe kan mesuar c'eshte edukata ne itali e gjetke nuk do te thote qe ne Shqiperi s'ka edukate. Pse i pergjithesoni gjerat, vtem se je vete shqiptar/e nuk dmth qe te gjith shqiptaret jan si ty.

ps. Une me sa di berxolla ne privatesi mund edhe te hidhet ne shesh e te haet si qente, por ne nje darke me njerez te tjere une di qe me thike haet edhe ne Shqiperi, s'kam pare njeri ta coptoj me thonj.

Une nuk mendoj se Asta eshte munduar me kete teme te thote se te gjithe shqiptaret jane kafshe pa minimumin edukates, dhe as une nuk jam munduar ta them kete.

Sa i perket berxolles, ai epizod ka goxha vite qe ka ndodhur, tani nuk tallet me njeri (as ne shqiperi) nese perdor thiken kur ha por dikur po. Po marr spunto nga kjo gje per te dhene nje note optimizmi: ashtu siç nuk tallesh me tani se perdor thiken kur ha (gje qe dikur beheshe) sepse kemi evoluar nga kjo pikepamje besoj se do evolojme edhe ne te tjera pikepamje dhe ne te ardhmen (me kohen) do i afrohemi atyre vlerave per te cilat flet Asta (dhe qe i ndaj edhe une). Megjithate, edhe pse thuhet dhe duhet pranuar qe jemi permiresuar, nuk do te thote qe jemi ok dhe se serish nje pjese e shqipetareve le shume per te deshiruar ende.

Vetem se ka disa qe kan mesuar c'eshte edukata ne itali e gjetke nuk do te thote qe ne Shqiperi s'ka edukate. Pse i pergjithesoni gjerat, vtem se je vete shqiptar/e nuk dmth qe te gjith shqiptaret jan si ty.

Me fal por nuk ta kuptoj kete. Asnjehere nuk kam pretenduar qe te tjeret te jene te gjithe si une, por duhet te egzistojne disa rregulla te perbashketa per mbarevajtjen e relatave te pergjithshme, qe do te thote mua s'me peqlen qe nje person tjeter te marri konfidenca qe une si kam dhene (shqiptaret e bejne kete per shembull) apo te me drejtohen me "na, ti moj goce" apo pa minimumin e miresjelljes kur kerkon diçka por e kerkon sikur t'ja kisha per borxh etj etj. Me mua njerez te tille nuk shkojne dakort, ndoshta sepse jam e ndjeshme nga kjo pikepamje dhe vet mundohem t'i zbatoj disa gjera siç jane mbajtja e distances formale, apo thjesht miresjellja ne formulim te mendimit dhe shprehjes se tij.

Vetem se ka disa qe kan mesuar c'eshte edukata ne itali e gjetke nuk do te thote qe ne Shqiperi s'ka edukate. Pse i pergjithesoni gjerat, vtem se je vete shqiptar/e nuk dmth qe te gjith shqiptaret jan si ty.

Me fal por nuk ta kuptoj kete.

Ta kan shpjeguar Kenti dhe komentuesit e tjere shume qarte nqs nuk e ke kuptuar nga ai komenti im.

 Familje qe ha me duar paske ti? Me origjine, nga cili mal je?

Pershendetje Kenti. smiley

Perdoreshe piruni dhe luga, por jo thika ne vitet e para te post-komunizmit. Nuk ishte bere akoma mesim te perdoreshe thika, te pakten ne drekat familjare. Mendoj se nje 95% e shqiptareve e di mire kete, dhe do e pranonte me pak ndershmeri.

Pershendetje.

 Une pranoj me ndershmeri qe berxolla ne familjen time perdorej me thike ne kohe te Enverit. S'di si mund te hahet ndryshe, sepse po ta kafshoje berxollen  pa e prere me thike thike, duhej te lije dhembet ne te.

Gjej ndonje ushqim tjeter per te treguar qe ke te drejte. Qoften, mbase?

Aspak, nuk po mundohem te tregoj qe kam te drejte. Verejtjet e mija jane personale, s'mundohem t'i imponoj ato. Berxolle ishte, e mbaj mend ndonese kane kaluar ca vite, e hanin me pirun. Por jane vocerrima keto, jane kapje te pakuptimta faktikisht Kenti. S'besoj se niveli i debatit tone eshte mire te behet rrush e kumbulla...hem...berxolla e qofte!

 OK, pra me nje ngjarje femijerie ti pergjitheson gjithe shqiptaret? Vetem se familja jote paska ngrene berxollen me dore, duhet ta kete ngrene patjeter me dore edhe familja ime?

Nuk te kane mesuar qe pergjithesimi eshte gje e keqe?

Une psh kam pare disa here ne lajme qe italia ka shume vajza shqiptare prostituta. Shkon po te bej nje pergjithesim une "Pse vajzat shqiptare ne Itali jane kaq prostituta?"

Do te te pelqente? Do te te digjte? Do te doja ta kisha vecuar te foluren?

 

Mospranimi i ekzistences se problemit eshte me i rrezikshem se vete problemi! (Copyright @ une 2010)   smiley

Tjeter gje eshte te pranosh problemin, te cilin une e pranoj, tjeter gje eshte zmadhimi i problemit per te treguar qe je tip i vecante nga tufa, nje "nje lule e rritur ne asfalt e ne cimento" do te thoshte Giovanotti.

 

Normale, edhe une s'jam dakort qe te kritikohet atdheu vend e pa vend, edhe aty ku se meriton, por realisht me duhet te pranoj se ne kete rast me ç'kam vene re une le pak per te deshiruar edukata shqiptare. Nuk e them kete sepse mbivleresoj vehten time, gjeja e fundit qe me vjen ne mendje kur shkruaj ne te tilla tema (madje une deshiroj te shkruaj te blogosferen shqiptare pikersisht per te bashkebiseduar dhe per te marre opinionet e shqiptareve, nje menyre me shume per te mbetur ne kontakt me origjinen kjo) eshte te mundohem te dukem superiore, apo me fjalet e Giovanottit, nje lule e rritur ne asfalt e ne cimento, apo me fjalet e Gianni Morandit, nje lule e rritur ne malet shkembore! smiley

Realisht, gjeja e fundit eshte demostrimi i kesaj gjeje. Autostima ime nuk varet nga kjo.

p.s t'u pergjigja gjate pasi jam pjese ne kete teme ne baze te qendrimit tim e atyre qe mund t'i kapte komenti jot, jo sepse e marr per teper personale.

Italianet na shajne shume ne shqiptareve. Mbase te duket e nevojshme t'u tregosh qe je ndryshe, prandaj te vjen natyrshem te shash Shqiperine, ti dhe shume te tjere. E kuptoj nese te duhet ta besh per kete, kur je ne pranine e italianeve. I vleresoj gjerat qe behen per mbijetese ne nje vend ku shume shqiptare trajtohen si qenie inferiore. Por kete duhet ta besh me italianet, ne ndonje forum italian. Jo me shqiptaret.

Lol, te me njihje do qeshje bashke me mua per kete qe the.

Kur isha ne fillore dhe tetvjeçare jam zene me femijet apo vajzat/djem qe shanin shqiperine. Nuk e duroja te shajne shqiperine ne syte e mi. Aktualisht nuk zihem me si femije por vazhdoj te mos e duroj dhe te pergjigjem (brenda rregullave te edukates), dhe aktualisht vendit tim kur e shajne te tjeret mundohem t'i nxjerr gjithmone ne pah te mirat e tij, pasi mendoj se ne Shqiperia ka nevoje per persona qe i ngrene imazhin (jo vetem me fjale por edhe me akte). Permend Nene Terezen, Jusuf Vrionin, Kadarene, ç'do mik apo mike e imja ka marre si dhurate te pakten nje liber te Kadarese nga ana ime me nje mesazh  ku shpjegoja arsyen e dhurates "nje njohje me e mire e vendit tim te origjines" (kadareja shkruan shume per historine shqiptare).

Prandaj, kritikat zakonisht i bej ku i mendoj te nevojshme. Ne rastin konkret jame mes shqiptaresh dhe besoj se e imja eshte nje kritike konstruktive (kurrsesi denigruese). Te shaj shqiperine ne mes te italianeve nuk ka asnje vlere (dhe prandaj se bej, ta perseris se respektin e rrethit shoqeror e kam fituar ndryshe dhe s'ka nevoje per keto lojra te uleta). Une kritiken time ne kete teme e shoh si nje kritike qe i ben nena femijes, apo shoku-shokut: e ben per t'a permiresuar ate, dhe shpreson vertet ne nje permiresim te tij. Nuk eshte asesi nje kritike me qellim denigrues per vendlindjen time, por me shpresen se bisedime dhe leximet e kendveshtrimeve te ndryshme mund te ndihmojne ne nje ndregjegjesim em te madh. Shpresoj te ta kem sqaruar si duhet ndryshimin kesaj rradhe dhe ti ta kesh kuptuar, se nuk kam deshire te perseritem.

 Mund te kete qene keshtu, por menyra si tingelloi nuk ishte aspak ashtu dhe mbi te gjitha, hapesi i temes e shume te tjere nga pas nuk e kane fare keshtu si thua ti, por thjesht duan te duken ndryshe nga tufa, per arsye se jane te ceket.

Degjo Kenti, une te kuptoj dhe kuptoj edhe shume te tjere ketu, ndonese po ju kundershtoj. Per disa pika me pelqen qe ka ende shqiptare qe e duan shqiperine dhe se po mundohen ta mbrojne ate. Nga ana tjeter ama me vjen per te qeshur se po mundohen ta mbrojne nga nje person qe eshte i pari qe ben kete, dhe qe mbas masterit ka nder mend te kthehet me pune ne Shqiperi dhe te veje ne funksion te vendit te saj energjite e saj, dhe kjo mbasi ka kaluar femijerine, adoleshencen dhe nje pjese te rinise ne nje vend te huaj. Duhen mesuar te njihen njerezit perpara se te besh ç'fare do lloje aludimi mbi ta, apo perpara se ti trajtosh ne menyra te pahijshme. Ky eshte nje ilustrim me shume qe tregon perse duhet njeriu te jete i edukate gjithnje, dhe qe tregon edhe se ne shqiptaret nuk po tregohemi te tille. Nuk po e tregojme kete nivel ne kete debat, dhe me dhemb shume kjo gje.

 Atehere, problemi qendron qe ti s'e ke kuptuar qe t'i thuash nje grupi njerezish qe s'dine te perdorin thiken, eshte fyerje. Po te mos kishe marre ate shembull aq banal, pasi edukata e te ngrenit eshte ceshtje familjare, nuk do te kishte perfunduar debati ashtu.

Une nuk mbroj Shqiperine sepse e dua Shqiperine cmendurisht e do te vdes per te, apo sepse do te marr pushken e do te dal te bej namin po erdhi armiku. Jo, mbase do te kacavirrem dhe une si majmun neper mure ambasadash e neper litare anijesh, po e pashe punen keq.

Por une mbroj punen e shume shqiptareve qe jane perpjekur jashtezakonisht shume qe te jene te edukuar mes kushteve te veshtira, dhe kjo perpjekje hidhet poshte me pergjithesime te tilla si kjo teme apo si shembulli yt.

Shembullin tend e quaj fyerje per ata shqiptare qe perpiqen te jene te edukuar, dhe nuk jam tip qe i pergjigjem fyerjes me edukate, si tendes, ashtu edhe te hapesit te temes apo te te tjereve qe e kane mbeshtetur.

E perseris, shembulli u interpretua jashtezakonisht shume cekesisht. Nuk eshte fyrje, por ka qene realitet deri para ca kohesh. Dhe asnjehere nuk kam thene qe shqiptari s'di te perrdori thiken, keto jane ekstremizime per te u munduar te tregosh drejtesine e qendrimit tend, por kjo eshte nje sjellje dhe nje taktike qe funksionon ne boten e politikes 8ajo e te ekstremizuarit c'fare do lloje pohimi), dhe jo me mua.

Pershendetje.

 Nuk eshte fyrje, por ka qene realitet deri para ca kohesh.

 

E perseris! Realitet mund te kete qene te disa, te shume... jo tek te gjithe. 

Po vazhdon te pergjithesosh.
Nuk e di kush te ka thene qe ka qene realitet te gjithe shqiptaret, por te siguroj qe te dasmat ku kam qene une, berxolla vinte me thike. Neper restorantet e shtetit, berxolla vinte me thike. Neper festa ne shtepi, berxolla vinte me thike dhe behej nami po te mos e perdorje. Te pakten te familja ime. Prandaj te them qe eshte ceshtje familjeje dhe jo realitet i pergjithshem.

Ekstremizem eshte qe vazhdon te kembengulesh me kete pergjithesim.

Dhe ne ç'fare momenti e kam bere une kete pergjithesim? Aspak. Ketu po flitet per shumicen, jo per teresine. Te lutem mos me thuaj qe nuk e kishe kuptuar kete pasi nuk do te te besoja. Ti mendon se kur thuhet qe anglezen kane nje kulture te mire po thuhet se TE GJITHE anglezet kane nje kulture te mire, apo flitet pergjithesisht duke marre ne konsiderate disa parametra gjykimi?! Te lutem, mendoj se eshte e dyta. Te thuash qe italianet hane shume makarona (pasta) do te thote qe te gjithe italianet hane makarona (dy miq te mi s'dune ti shohin me sy per shembull). He tani, mos bejme keto lojra femijesh tani duke u kapur pas gjerash feminore e duke bere gjojash sikur nuk i kuptojme te tjeret.

S'te hecen akuzat per "qellimet e mija te keqija", apo ato ku gjojash "e beja per t'u bere qefin italianeve"(te cilat mund te kishin qene serioze po te kishin patu ndonje baze), dhe tani u kape ketu. Nuk po bejme nje debat ndertues ketu, dhe nuk po kuptojme ku eshte nevoja te kapesh dhe ku realisht ja vlen te diskutosh, por kapemi pas berxollave. kjo e fundit doli vetem tani mbrapa, se nuk u hodh njeri perpjete kur e shkrova ne fillim. Doli vetem tani, se s'po dini me ku te kapeni. Me vjen keq per ju qe po e beni kete. Eshte vertet femijerore.

Me vjen per te qeshur kur shoh ankesat per menyrat e sjellshme amerikane, pasi shihen si hipokrite dhe irrituese. (...) Me kujtohet nje here para shume vitesh kur u ktheva ne shqiperi gjate pushimve dhe isha tek nje dreke. Fillova te haja dhe kerkova edhe nje thike se s'kisha si haja berxollat ndryshe (me thonj si hyja dot) dhe me thane "uuu, shi kjo, bon si italjonet". Me erdhi turp se isha dhe e vogel, dhe se hengra fare berxollen.

Shume konfuz ky paragraf. Se c'lidhje ka pjesa e pare me pjesen e dyte, vecse ti mund ta dish.

Mbase do te ishte mire qe perpara se te merreshim me problemet e edukates, te provonim te merreshim me problemet e riorganizimit te mendimeve.

Te lutem. smiley

Olsib, ke te drejte. Ne shkrime zakonisht ndarja ne paragrafe sherben pikerisht per kete. Kur ne te njejtin shkrim deshiron te trajtosh disa çeshtje (qe gjithsesi lidhen me magmen qendrore) atehere ate e ndan ne paragrafe. Dhe ke te drejte, ngaterrova ndarjen ne paragrafe. Mea culpa.

 

p.s e korigjova. Shpresoj te jte pak me i qarte tani! smiley

Nuk eshte se mezi po prisja te te kapja ne gabim, por sinqerisht kjo teme eshte bere shume konfuze.

Po krahasojme gjera qe s'kane lidhje me njera-tjetren: domatet me celikun, fasulet me cementon...

Mea Culpa edhe nga ana ime, persa i perket kesaj.

Eshte kaq e veshtire qe ta mbajme biseden vece ne nje dege, pa u hedhur ne dhjetra dege te tjera. Mbase eshte edhe faji i internetit.

Megjithate mendoj se pergjegjesine kryesore e ka Asta, qe si autor i temes nuk i beri nje moderim te mire asaj.

Olsib, nuk e ve ne dyshim qe nuk ishte per te me kapur mua ne gabim. Jam e ndergjegjshme per faktin qe vertete ai koment nuk eshte maksimumi i kristalizimit te mendimit tim, pasi kisha nder mend shume gjera duke lexuar komentet te hapura ne shume degezime (mendoj interesante, gjithsesi), dhe ne momentin qe shkrova nuk i menaxhova mire ato mendime.

Per temen, vazhdoj te mendoj se eshte interesante. Ka degjeneruar pak aty nga mesi  me disa kunja "ad hominem" por pergjithesisht lexohen pikepamje interesante. Ky eshte mendimi im sa i perket kesaj.

Qe te flasim drejte pyetja e ngritur nga asta la vista qendron..sigurisht duhet te ishte me komplekse si pyetje dhe pergjigja ndaj saj gjithashtu..Edukata qytetare duhet te perfshihej me nje sere sjelljesh te tjera qe na shfaqin me arrogante ne syte e te huajve

Eshte e hidhur kur nuk degjon fjale te mira per veten (nivelin e sjelljes te popullit tat ne kete rast), por ja qe sensi kritik duhet te na i celi syte..Niveli i edukates po vjen ne progresion matematik zbrites nga brezi ne brez..Mu duk e drejte qasja statistikore qe ju be fenomenit me siper... Te tilla vezhgime duhen bere...

Perdoreshe piruni dhe luga, por jo thika ne vitet e para te post-komunizmit. Nuk ishte bere akoma mesim te perdoreshe thika, te pakten ne drekat familjare. Mendoj se nje 95% e shqiptareve e di mire kete, dhe do e pranonte me pak ndershmeri.

nje mbiperdorim i luges ne vend te pirunit, edhe ndoshta. po kjo e thikes hera e pare qe e degjoj. deri dhe miq nga fshati kemi patur, po s'kam asnjelloj kujtimi te komunizmit e as me vone ku mishi te copetohej ndryshe nga c'perdoret dhe sot. as neper dasma, tani qe e mendoj. sinqerisht, te me vinte nje italian e te me thosh "ju shqiptaret s'dinit c'ish thika" do zgurdulloja syte. per sh gjera te tjera do i jepja te drejte e do beja dhe ironi, se kane historira te lezetcme mbijetese mangesirat e asaj kohe, po ne kete pike s'do dija c'te thosha.

 

Perdorimi i thikes qe i behet aktualisht. Mos i interpretojme fjalet e te tjereve: sigurisht e dinin se ç'ish thika, por jo ç'do kush e kishte ne tavoline ne vendin e tij te uljes dhe e perdorte ate per te copetuar berxollen, byftekun apo ku ta di une (gjithmone nese i kishin keto ne tavoline gjate komunizmit).

nese ti i tregon nje italiani apo kujtdo tjeter episodin e meparshem nuk e di se si mund te interpretohej ndryshe, duke futur shifra te tipit 95%.

dhe per te dale nga korniza familjare, se vetem te zotet e shtepive e dine se c'behej brenda mureve te shtepive, ne dasmat shqiptare mishi s'mungonte kurre dhe as perdorimi i thikes.

Nje dasem ishte nje here ne vit, apo dy here ne vit. Une fola per perdorjen ne perditshmeri, dhe fola edhe se si perqesheshin njerezit nese e perdornin brenda familjes.

s'e di, po sh interesante kjo familja. perdorimin e nje thike s'e lidhte as me ndonje dasem e as me vitin e ri, po si nje shfaqje te huaj.

for sure, 95% nuk do benin kete lloj lidhje.

Com'on, seriozisht e ke kete kapjen ti, edhe kete interpretim te asaj qe thashe une?

nuk e di, po komenti yt serioz mu duk.

seriozisht i kishe ato qe tregove?

kur flet per realitetin tend, s'ke pse ben pergjithesime, se kalon pikerisht ne ate qe po denojme aq sh ketu e gjetke, ne provincializem: bota shtrihet deri tek gardhi im.

Jo, realisht ti nuk ke kuptuar shembullin. Ne asnje moment nuk kam thene qe shqiptaret s'kane ditur ç'eshte thika. Aspak, ketu lind edhe keqkuptimi.

Dhe po ta them edhe ty ate qe i thashe Kent, realisht do kisha deshire nese une do kritikohesha per gjera te cilat kane nje vlere dhe mund te jene te dobishme per debatin e pergjithshem, dhe jo per gjera te cilat jane vocerrima, vocerrima te cilat ne i marrim, i perpunojme dhe nxjerrim versionin ton te fakteve qe eshte plot ndryshe nga ai fillestari dhe i verteti. Mediat dhe politikanet e bejne kete, ne si popull duhet te jemi pak me te sinqerte nga kjo pikepamje (ne teori).

 Pas debatit e komenteve te kesaj teme, natyrshem me lindin  dy pyetje... dhe e bej me sinqeritet te plote.

1)
Cfare nenkuptoni me "shqiptaret" kur "kritikoni" shqiptaret per edukaten.
Te gjithe ata qe banojne ne Shqiperi, pervec nenes\babait\motres\vellait?
Te gjitha pervec burrit\gruas se djalit\vajzes\motres\vellait tuaj?

2)
Pse kur hapet nje bisede per cfaredo lloj vendi te botes perendimore ku jetoni, nese shahet ai vend vini me vrap te thoni qe "jo te gjithe jane gangstere ne nje vend" dhe "jo te gjithe jane te keqij ne nje vend" por kur vjen puna per shqiptaret nxitoni me vrap te pergjithesoni?

Me e rendesishme eshte pyetja e pare. C'nenkuptoni me "shqiptaret"?

Besoj se ka te beje me ndjenjen e inferioritetit. Kur them kete, nuk i referohem kritikes ne vetvete, por menyres se si kritikohet.

Une mendoj se ndjenja e inferioritetit eshte e kunderta. Ndjenja e inferioritetit nuk eshte kur ti je mjaft e sigurte dhe krenare per origjinen tende sa te jesh ne gjendje te pranosh apo anashkalosh nje kritike qe e bejne te tjeret. Nje ndjenje inferioriteti eshte ajo qe kam patur une dhe qe e shpjegova pak me larte duke ju referuar Kentit kur zihesha me femijet e tjere ne shkolle se shanin vendin tim, se me dukeshe sikur vetem keshtu mund ta mbroja dhe se nuk mund ta pranoja nje sharje apo ta injoroja pasi nuk isha e sigurte ne veten time dhe ne origjinen time. Kjo eshte te kesh ndjenja inferioriteti, dhe jo te besh nje kritike apo te pranosh nje kritike. Kjo e fundit eshte komplet e kunderta. Te besh nje "mea culpa" kur ben muu 3 km larg qe gabove apo qe gabojne eshte shenje maturie, dhe jo kompleksi inferioriteti.

A.C.Petriti,

Jam ne favor te kritikes. Jam i pari qe kritikoj vendin tim, veten time.

Ajo cfare une po perpiqem te mbroj ne kete pjese te fundit te debatit mbi edukaten e shqiptareve eshte se kritika duhet te beje shume kujdes per mbrojtjen e egzistences se subjektit qe kritikon.

Me duket se qasja JONE kur kritikojme vendin TONE (e rrjedhimisht edhe veten tone) eshte vete-anulluese dhe vete-asgjesuese.

S'mund te jete gjithcka e keqe. Ka gjithmone edhe dicka te mire. Kudo.

Qasje ekstreme, sjellin reagime ekstreme.

Nje qasje me racionale do te ishte me e dobishme.

 nuk i referohem kritikes ne vetvete, por menyres se si kritikohet.

 

Kjo eshte pikerisht ajo qe kam une bezdi ketu. Menyra se si kritikohet. 

Qe te kritikohet, duhet te kritikohet. 

Por kur kritikohet ne kete menyre, nuk mund te rrish duarkryq e t'i vish pas avazit, pa u dhene ate qe meritojne... dmth, t'i kritikosh po ne te njejten menyre, me te njejten monedhe.

Nje njeriu te eger nga menyra e te kritikuarit, sado me fjale te buta qe ta kete shprehur ai kete egersi, nuk mund t'i japesh ate qe meriton nese e kritikon me butesi, pasi nuk e kupton ate gjuhe. E vetmja menyre qe ai ta kuptoje qe e ka gabim, eshte ta provoje ate egersi ne lekuren e vet, pra, t'ia thuash ne gjuhen qe ai kupton... me gjuhen e eger. Mbase kur e provon egersine ne kurriz, do te zbutet ne te ardhmen dhe s'do t'u beje te tjereve ate qe s'do te donte t'ia benin vetes.
Kjo per te treguar qe superxhiroja ime eshte ceshtje e drejte. 

Mmm... nuk jam shume i sigurt per suksesin e kesaj metode.

Kur ne ushtrojme nje force te caktuar mbi nje objekt, ai objekt do te ushtroje te njejten force, por me kah te kundert mbi ne. smiley

Eshte fizike. Eshte shkencore.

Nganjehere duhet provuar qe te lejme forcen e "objektit" qe te shkoje huq dhe te thyeje koken ne ndonje cep te hapesires (nqs. nuk e ka te thyer qe tani). smiley

 Them se jane te nevojshme te dyja metodat.

Good cop, bad cop. 

Jo, egersia duket sepse kryefjala eshte shqiperia, dhe kjo per nje atdhetar, kur kritikohet subjekti i dashurise se tij, tingellon e egert. Por nese menyra ka qene e bute, dhe mbi te gjitha nese qellimet jane konstruktive, atehere ç'do gje bie. Por ato mbi qellimet e personave, mbi te gjitha nese ato persona e argumentojne qendrimin e tyre gjeresisht, jane thjesht spekullime. Qellimet jane te veshtira per t'u vene pah, sidomos kur je ne nje stad pasioni. Mendja e njeriut eshte si deti: kur deti eshte i turbullt nga dallget imazhin e henes do ta pasqyroje ne menyre te shtrembur. Ashtu edhe mendja e njeriut, kur eshte e turbulluar nga sentimentalizmat do pasqyroje ne menyre te shtrembur realitetin, prandaj si gjithmone une i ftoj personat te reflektojne pak me shume dhe te kene me kujdes ne gjykimin si te situatave, si te personave, dhe mbi te gjitha me racionalizem dhe jo me pasion e sentimentalizem.

Thesare zbuloi kjo teme, thesare. Krenari butaforike, paragjykime reciproke ndermjet "te jashtemve" me "te brendshmve", ksenofobi, keqkuptime dhe mbi te gjitha , me cfare edukate -exellent -u trajtua tema per edukaten!

Te rrepte bijt e shqipes,

virtytet nuk u mungojne

vec ti kishin c ame te arrira.

 

Faik Konica

Ai që është i qytetëruar

E njihni të gjithë atë që “ka parë botë”, që është i qytetëruar. Çdo qytet i Shqipërisë e çdo katund sadomos i madh ka të tijën. “Njeriu që është i qytetëruar” i lag përditë me vaj leshrat, vishet me “të ngushta” (ca pak të idikura), mban një stap të lehtë në dorë - e shikon sipër-poshtë gjithë botën. Vajzat çuditen, pleqtë shkëndallëzohen, djelmtë i bien prapa, duke thirrur e duke vërshëllyer a duke i hedhur gurë, - mjeshtri i shkollës i qaset të lidhë fjalë. Mendjet e larta merren vesh aq udobisht njëra me tjatrën! – “Si vete sot? – Si vini?, - thonë në Evropë! Vërtet, ju kërkoni ndjesë! – Si vini, si shkoni? Si kurdoherë, më pëlcet zemra. Ku rrohet në këtë vend, me këta njerëz që s’dinë të vishen, të hanë, të flasin! Ah, Evropa e shkretë! Kur isha në Evropë...” Kur ish në Evropë, ish si peshku në ujë. Gjithë shijen, gjithë hollësinë e shoqërisë së qytetëruar i ka thëthitur. I ka parë të gjitha sa janë për të parë e ca të tjera, i njeh të gjithë. Ka folur, ka lidhur miqësi me fytyrat e njohura të Evropës së tërë.
Po ku ka lindur, në pyeç, ky njeri aq i hollë e aq i çuditshëm? Pa dyshim, do të jetë rritur në “Rue de la Paix” të Parisit, në “Strand” të Londonit a në “Grahen, të Vjenës”. Mos kërko aqë larg...Ka parë ditën në Dardhë, në Mollë, a në breg të Pulës. Eshtë rritur në mes të bajgave të gomarit a të kakardhisë së deles.

 

Mbani mend nga gjithe kjo tirade llafesh e dhenie mendsh nga llafolloge te te  gjitha kategorive... Populli i thote : Njerzillek .

Ne se kemi kuptuar mire kete do te veme  re se te gjithe "detajet " e "vecimet " "fraksionimet" e "integralet " e sjelljes njerezore si taktike ashtu dhe te vijes , jane te perziera sipas problemit qe do krijojne mardhenie ose  qe do zgjidhin  mbi bazen e interesave vetiake ose reciproke . Nuk ka as me edukate as pa edukate . Keto jane sajesa  e mbeturina termash qe nga mesjeta . Ne jete ka  njerez konkrete qe sillen konkretisht me te tjeret sipas situates konkrete . 

Ato axhamilleqet e thikeve dhe piruneve i lini per oren e mesimit te klases se katert  fillore . Nuk hahet mishi vetem ne restorante , hahet edhe ne Dajt ose ne Kurvelesh ose ne ... ku te doni .

Ja psh nje nga perfaqesuesit e nje vendi me "edukate " , sipas termit te prurjes ,rahmetlliu Shtraus , kritikoi njeriun qe po piqte qengjin ne hell si qenie e prapambetur qe mishin e hani akoma me dore , dhe pas kesaj lepini gishtat smiley

Muhabeti rrodhi dhe rahmetlliu ne nje cast i paduruar nderhyri me "edukate " per te mbuluar padurimin 

Si e provoni Ju qe mishi eshte i pjekur ? 

Po ja  - u pergjigj " cobani " - gishtin e madh , e fusim tek kofsha duke e cpuar mishin dhe shikojme se sa leng do rrjedhe. Ne se nuk rrjedh , tregon se eshte pjekur mire.

Dhe rahmetlliu Shtraus ashtu beri ...POR ...por ...gishti i percelloi dhe nga instikti e futi ne goje me shpejtesi .

Ja i nderuar Shtraus - i thote "cobani " - sa po treguat  nje gjest antiedukate.

Dhe keshtu qeshen te gjithe ! smiley

Mos harroni NJERZILLEK e quan shqipua !

 

Me pelqeu ky koment i Idris. Por ne te njejten kohe bej bis rendesine e formalizmit, kete se ndryshoj dot. Eshte i domosdoshem. Mund te jesh i njerezishem dhe i edukuar ne te njejten kohe, veç. smiley

I nderuar AC Petriti.

ne patjeter qe mirkuptohemi por doja te thoja se ne pergjithesi disa nga normat te shprehura ne terma si psh edukata etj , kane nje prapavije ne origjine qe rrjedh nga Mesjeta ose baza e shoqerise Patriarkale ne zhvillimin e shoqerise njerezore . Keshtu mendoj dhe e vertetoj kete me shume gjera te avancuara ne sjellje e fjalor ketej nga duam te vemi smiley  As qe behet fjale per nje standart "edukate" sic e permban termi i huazuar nga Mesjeta ose shoqeria me babazotin .

Shtesa e popullsise zhvillimi i qendrave te banuara dhe mpleksja e "Normave e zakoneve" solli domosdoshmerisht edhe perdorimin e fjaleve te tjera qe u vleresuan si magjike sepse ishin amortizatorë te mrekullueshem ne  bashkelidhje dhe masa te shkelqyera qe evitonin grindje e zenka me pasoja ne rast keqkuptimesh.

Keshtu jam shprehur me lart dhe mendoj se eshte karakterizimi NR 1 i te gjitha rasteve te ... me ose pa edukate ! ........ Numerimi patjeter vazhdon , biles sipas Emigrantit ne infinit !

Po si ka thene Lenini ...nga libri del Libri ose nga fjala del fjala smileydhe keshtu se kane per gje te molloisisn keiender e Pyjetar Carshove si filologe te MbeDheNj qe i dine rrenjet nga Komunizmi e deri sot smiley

Po perse eshte Blogu ne fund te fundit ...ja per tu shprehur por jo per te mbajtur pergjegjesi ne se e the mire apo keq .

Pershenetje a i vrare ( megjithse mund te jesh verior ) smiley

Idriz, mire qe kishim Leninin e Stalinin qe na mesuan edukaten e fjalet e arta te miresjelljes. E pastaj me mesimet e tyre ne dore ecem perpara, u edukuam, ndertuam mireqenien kolektive. Mire qe na vune tallonin e shpetuam nga hyrjet paradhe e na ngeli vetem shishja e qumeshtin 24h perpara. Dikur ishim te eger, nuk kishim thike tavoline por vetem thike per te therur, mishin dhe buken e hanim dhe e shkyenim me dore e pirunin na i mesoi Enveri. Ky i fundit per pak i zevendesoi edhe me shkopinjte kineze, por nuk i doli koha se mberdhifi. Megjithate idrizo, nuk paske gjet ilac per krymin.

Ne 91, kur shkoja ne Greqi mu desh te ndaloja rruges ( rastesisht ) e te haja ne restorant popullor me nje bankier grek qerqeriotas ( nga Korfuzi) qe kishte mbaruar Kembrixh. Pamevaresisht se kush paguante tavolinen, ai porositi pule te pjekur me sallate greke. Une qe dilja per here te pare e doja te tregoja qe edhe shqipetaret dinin te silleshin ne tavoline, mora thiken e fillova te ndaj mishin, megjithe qe "me qante syri" per ta lepire pak kocken e kofshes e te krahut qe i kishin thekur " paq". Pas dy tre minutash ngrenie, ku edhe ai po hante me thike e pirun, ne siklet te madh me kthehet e me thote;  Ne greket kemi nje fjale te urte " mishi i pules, i peshkut dhe i femres nuk shijohen pos u preken me dore", keshtu qe lere pirunin e thiken e hajde ta shijojme se edhe e paskan pjekur mire". Pas disa vjetesh e mesova thenien ne greqisht, e kur vinte puna ne tavolina ia rikujtoja une grekeve ndodhine e thenien. Ata shpesh ma kthenin qe kete ua kemi mesuar ne edhe francezeve e ata na kane mesuar qe t`i hame makaronat me pirun por duke i rrotulluar mbi luge, se i ngrinim siper.

Kjo ishte sa per berxollen e asaj goces. Te tjerat le ti rilexoje edhe nje here me siper, se jane relative e nuk flitet per edukim masiv ncional a ballkanik.

Pyetja eshte tendencioze. Shqiptaret nuk jane pa edukate. Te them te drejten, 6 dite ndenjta ne Shqiperi kete vere, vetem ne Tirane, dhe me la pershtypje shume pozitive. Mbase duke u pjek une, piqet dhe tjetri. Sa here jam perplas ne rruge ato 6 dite, kam thene me fal dhe me eshte thene me fal. Fjalet magjike i degjoje kudo, sidomos ne dyqan, ku nuk te linte robi te ikshe pa te thene dy here falemnderit. Por mbi te gjitha, ajo qe vura re eshte se njeriu rron edhe si njeri edhe si derr. Ke lagja ime ishin shtruar rruget, ishin vene kosha plerash, ishin mbjellur peme, pleqte e lagjes loznin domino neper stola ne sheshin mes pallatit, aty ku dikur ishin ndertesat ad hoc per mirembajtjen e veglave te ndertimit te pallatit te cilat ishin zaptuar nga familje hallexhinjsh prej Lezhe, dhe te njejtet njerez qe deri para kater vjetesh i hidhnin plehrat nga ballkoni, i pashe te tregonin kujdes per ambjentin e perbashket. Broken windows theory duket se aty ku po aplikohet eshte duke funksionuar. Shkurt, per tre kater vjet, te pakten ne Tirane, kam pershtypjen se e vetmja mungese edukate do mbese vetem kur vje puna per te parkuar makinen. Epo tashti, perpara gjobes, tha, te dhjefsha edukaten. Pastaj jane edhe ca gjona te tjera qe jane pertej edukates, ku dhe edukata nuk ka kuptim. Nejse, sidoqofte, duke ditur edukaten e shqiptarit ne 97-98en dhe me pershtypjet qe morra kesaj rradhe, pyetja qe do beja une do ishte: Si ka mundesi qe shqiptaret paskan edukate?

Po, statistikisht nje pjese shume e madhe shqiposh (pa dallim shtrese shoqerore) nuk respektojne normat e miresjelljes dhe respektit per tjetrin -jo per kusheririn, shokun, filanin qe te beri nje nder por per te panjohurin, kamarierin ne restorant, gruan e pastrimit ne zyre, dike me te cilin perplasesh ne rruge se ishe pa mendje, me te cilin nuk te lidhin fije interesash, krushqish, shoqerish, etj.

Miresjellja vetem ne nivel klanor nuk eshte edukate qytetare, eshte oportunizem.

Miresjellja ne klan eshte norme e klanit. Te dalesh jashte kesaj norme ose jo varet prej individit dhe edukates qe i ka dhene nukli i klanit, familja. Te sjellurit mire ne publik, ne mardhenie me te panjohur eshte kulture e marre si edukim i familjes edhe shkolles por edhe i ambientit ku jeton.

Sot ekonomia e hapur ka detyruar qe te shtohen mardhenit e shkembimit te mallrave dhe ideve, e keshtu interesi, ose perfitimi kerkon nje fare etikete siperfaqesore ose norma etiketuese, ashtu sic jane dhe reklamimi i mallit, qe shkembimi te jete me i lehte psikologjikisht ne perplasjen e pare.

Ne ambiente ku nuk ka interes perfitimi ose mardhenie, shpesh normat behen instiktive e nuk kane me sforco llogjike per ti ushtruar.

Nga pervoja ime ne Shqiperi dhe jashte mendoj se shqiptaret jane me edukate.

Autorja me edukate nenkupton shtirje.Ne SHBA cdo dite degjoj te pakten 30 here ne dite fjalen "I'm sorry" dhe 40 here ne dite fjalen "thank you".Por sa % e personave qe thone sorry and thank you jane vertet sorry dhe te falenderojne vertet.Une them nga 0-5% dhe 95% e thone sa per te kaluar rradhen.Tani nese kjo quhet edukate me fal por nuk e dua.

Une them sorry dhe thank you vetem kur ndihem sorry dhe dua ta falenderoj tjetrin.Sa per te kaluar rradhen kam filluar te bej qe kur erdha ne SHBA,se ashtu e do vendi.Por ndoshta jam me me edukate ne SHBA me shume se c'isha ne Shqiperi,vetem se po i perdor keto fjale vend e pa vend si vendasit?.JO!Bile mendoj se kam qene me me edukate atje,sepse ketu po mesohem te shtirem te them sorry dhe thank you vend e pa vend sic thone vendasit.Kete quan edukate ti?Me fal por nuk e dua dhe nuk me hyn ne pune.

Tani nese fllitet per fjale banale me vjen keq por cdo film dhe program apo djale dhe vajze qe 10 vjec ketu ne SHBA perdorin fjalet fuck,dick .... cdo dite pa dogane.Vetem shikoni cdo dite tv dhe do te shihni qe keto fjale perdoren qe nga femijet e moshave 10 vjec dhe deri tek presidenti i SHBA-ve.

Shikoni intervistat e stareve te Hollivudit dhe kujdes largoni femijet nga ekrani se kushedi sa here do te  degjohet fjala fuck apo te tjera fjale banale.

Une nuk mbaj mend qe ne shqiptaret te perdorim fjale banale ne tv,ne vende publike ne prani te femrave apo prinderi te shaje femijen me fjale banale.Ne fjalet banale i perdorim ne rastet ekstreme,kur duam te zihemi me dike.Shiko ketu ne SHBA ne tv kur prinderit para femijes thote fuck,100 here ne dite dhe ne jeten e perditshme kete fjale e kane si ne vend te bukes.Edukate eshte kjo?

Nese shqiptaret quhen pa edukate se nuk dite ne shtiren,bravo ju qofte,uroj te vazhdojne keshtu.Nese kjo quhet edukate sic na tha autorja e pyetjes,me fal por nuk e dua.Me mjafton edukata shqiptare.

Hipokrizia eshte shenje qyteterimi. Sa me hipokrite te jene njerezit aq me te qyteteruar jane. Dhe si duket shqiptaret nuk jane aq sa duhet hipokrite ndaj nuk kane edhe "edukate". Ketu mbase rreh tema.

Por mos u shqetesoni, ne "hipokizim" e siper jemi edhe ne. Vecse po fitojme dicka por po humbim dicka tjeter. Ky eshte cmimi i progresit.

Une mendoj qe Asten e ka kthyer mbrapsht nje kokorrosh shqiptar, - kjo nuk ka dashur te ike dhe ai ka shpalosur fjalorin. Jo per gje, po bashke me skuadren e vet, keta po bejne si ata qe thone nganjehere "albanians are fucking rude"... dhe imagjinoje nga goja e kujt del pastaj, e bej llogarite vete.

Eshte thjesht e ceket qe te marresh per baze disa mendime, thjesht per te dale me cdo kusht ne perfundimin me te cilin edhe je nisur ne rradhe te pare...

Sic me duket edhe mua mungese sjelljeje apo "menyrash" apo edukate qe kjo fare teme te thithe me shume komente sesa nje urim qe mund t'i behej Blendit kur theu kemben. Nuk m'u duk se Asta jone mori pjese aty, as edhe me nje koment te vetem!!! Pak si kellirllek eshte, apo jo?

120 komente me shume kjo fare teme sesa ajo? najs kæç Asta!

... ja si nxirret tema eshte e pavlefshme! smiley

Po kush sillet pa edukate mor tqrr! smiley

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).