Zëra femërorë

“...Pra, mallkue njai bir Shqyptari,/që këtë gjuhë të Perëndis’,/trashigim, që na la i pari,/trashigim s’ia len ai fmis.” Këto vargje të Fishtës të shkruara para gati njëqind vjetësh, kur Shqipëria ende luftonte kundër mësymjeve të shteteve të huaja, duket se edhe sot janë kaq aktuale, madje në mos më tepër. Përveç faktorit Himarë, ku popullsia atje është verbuar dhe e shikon veten si pjesë të Greqisë e me këdo shqiptar tjetër flet në gjuhën greke, Shqipëria e ditëve të sotme, e sidomos e stinës së nxehtë të verës, përballet edhe me një dukuri tjetër shqetësuese: “Fëmijët e emigrantëve dhe gjuha e vendit ku ata punojnë”. Në plazhet shqiptare dhe në vendet ku shëtisin e argëtohen shpesh e më shpesh kemi dëgjuar fjalë si: “Mamma mi puoi comprare un gelato.” Apo “Oh mam’ please, can we stay a little more.” Fillimisht të duken si fëmijë të ndonjë çifti italian, apo amerikan dhe me gëzim mendon se vërtet Shqipëria është bërë një vend turistik tërheqës për syrin e gjithë botës. Por, kur më pas dëgjon nënën e fëmijëve të komunikojë gjysmë italisht e gjysmë në ndonjë dialekt të Shqipërisë së Mesme, apo të jugut, atëherë me vështirësi e frenon veten për t’i kërkuar të flasë në gjuhën shqipe, çka është një kërkesë sa e drejtë nga pikëpamja atdhetare, por aq edhe e padrejtë në lëmin e fuqishëm të të drejtave të njeriut, ku kushdo flet çfarë gjuhe të dëshirojë. Por e shtytur nga pikëpyetjet dhe nga habia pyeta një njeriun tim të afërt që jeton në Amerikë, pasi pashë se fëmijët e saj tetëmbëdhjetë dhe pesëmbëdhjetë vjeç nuk flisnin më në gjuhën shqipe: “Moj në shtëpi, në çfarë gjuhe flisni ju?” Dhe ajo m’u përgjigj: “Shqip, shqip, most of the time”.

Të kërkosh nga emigrantët dhe fëmijët e tyre të mos harrojnë gjuhën tonë, tanimë është bërë një kërkesë e vështirë, sepse menjëherë ata do të mbrohen duke nxjerrë argumentet e njëjta: “Fëmijët janë të detyruar, shkojnë në shkolla të huaja; atje ku jemi nuk kemi shqiptarë të tjerë”. Argumente që padyshim janë të vlefshme, por në asnjë rast nuk mund të justifikojnë mungesën e plotë të dëshirës dhe vullnetit për të luftuar për gjuhën dhe identitetin e tyre. Duket sikur këtyre shqiptarëve u vjen turp për origjinën dhe mundohen ta fshijnë atë duke veshur petkun e një gjuhe të huaj.
Përballë këtij fenomeni tërësisht shqiptaro–modern qëndron ai i arbëreshëve të Italisë, të cilët edhe pas shekujsh flasin, këndojnë dhe vallëzojnë me valle me motive shqiptare. A thua atyre nuk u është dashur të punojnë e të jetojnë në dhe të huaj? Po kështu kemi një model krejtësisht botëror, i cili duhet të na bëjë të mendojmë e madje të turpërohemi. Italianët kur shkuan në Amerikë, edhe pse diskriminoheshin prej vendasve si hallka e fundit e zinxhirit social, asnjëherë nuk e humbën gjuhën e tyre, por me punë dhe me vullnet krijuan zona të tëra me ambiente, shkolla, bare e restorante, ku gjuha e tyre gëlonte e gjallë për të mos u harruar në breza. E po kështu kanë bërë grekët që kanë emigruar në Amerikë, po kështu arabët. Por jo vetëm kaq, ne shohim të huaj të shumtë që kanë vendosur të vijnë e të jetojnë në Shqipëri si sipërmarrës apo të dërguar përfaqësish të huaja, por askush nga fëmijët e tyre nuk shihet të flasë në gjuhën shqipe. Duket se ata janë krenarë për origjinën që kanë. Të vetmit gjakprishur që janë dorëzuar dhe me dëshirë e kanë flakuar tutje veshjen kombëtare janë shqiptarët, të cilët duket se nuk guxojnë të tregojnë origjinën e vërtetë të tyre, mes vendit ku jetojnë dhe fshehtazi edhe nga vetvetja shmangin kombësinë e tyre, duke harruar se në këtë mënyrë ata do të kthehen në individë pa identitet.

Dikur në Shqipëri ka ekzistuar një fjalë që thoshte: “Fëmija merr gjuhën e nënës.” Kjo ndoshta sepse nëna ishte ajo që i këndonte që në djep; ndoshta ngaqë nëna e ushqente dhe nëna i qëndronte më pranë gjatë fazave të rritjes. Fatmirësisht kjo sjellje nuk ka ndryshuar, çka më bën të besoj se pikërisht nënave u mbetet ky rol i rëndësishëm i përcjelljes së gjuhës te fëmijët. Besoj se janë nënat që duhet të kuptojnë se nëse fëmijët humbasin gjuhën, atëherë humbasin vetveten, identitetin dhe kështu do të kthehen në qenie pa drejtim. Nëse dikush nuk e di nga vjen, as nuk e di ku do të shkojë. Nëse dikush harron gjuhën e nënës, çfarëdo drejtimi të marrë në jetë, do të jetë i pasigurt, gjithmonë do të jetë i çalë, sepse gjithmonë e kudo vjen një kohë që njeriu rritet dhe kthen kokën pas ku kërkon të shohë rrënjët, në mënyrë që të dijë çfarë drejtimi të marrë në jetë. Fëmijët e vegjël nuk e dinë këtë. Ndaj është detyra e prindërve, të jenë më të kujdesshëm dhe më të fuqishëm në ruajtjen e gjuhës, si elementi më kryesor që përçon krenarinë dhe përkatësinë kombëtare.

Në fund dua ta mbyll me një rast që na ndihmon të gjithëve ne: Një prind në Amerikë i mësonte fëmijës së tij pesëvjeçar të lindur atje, si të këndonte këngën labe që kujton luftën e Drashovicës në vitin 1943:

Moj Mavrovë e Drashovicë. Çfarë na bëre atë ditë...
Drashovicë e ura mbanë,
Ç’bëre moj paç belanë,
krisi batare e parë,
mben’ sheshit ata asllanë,
tok e zunë istikamnë,
edhe gjakun tok e dhanë!..”.

202 Komente

 Moj Mavrovë e Drashovicë. Çfarë na bëre atë ditë... 
Drashovicë e ura mbanë, 
Ç’bëre moj paç belanë, 
krisi batare e parë, 
mben’ sheshit ata asllanë, 
tok e zunë istikamnë, 
edhe gjakun tok e dhanë!..”.

 

Une mendoj qe kete prindin t'a dekorojme me urdherin nene tereza klasi i pare per syleshllek dhe ndikim prej propagandes deri ne fund te vetvetes, kurse Joniden me nene tereza klasi i trete jo per faktin se eshte aq e trashe sa i shkruan keto patetizma, por na kujton aq te trashe sa te ndikohemi prej ketij hartimi dhe te prekemi.

Kjo autore shquhet per hartime patetike qe kane aftesine qe edhe nqs mbrojne te njejtin mendim me ty, te bejne te ndryshosh mendim. 

dakort me parafolesin/sen: t, dhe gjithashtu uroj shume qe ky/kjo i/e fundit te mos ndryshoje opinion per kete fakt smiley

Duket sikur këtyre shqiptarëve u vjen turp për origjinën dhe mundohen ta fshijnë atë duke veshur petkun e një gjuhe të huaj.

A c'je ftof ti mi goce. Emigranteve ju bie bretku ne pune, e kur kthehen ne darke me u marre vesht me kalamajt e tyre, ka me shume rendesi te merren vesh sesa te kujdesen per leksikun.

pastaj me se shumti kalamajt kuptojne shqipen, por per ta folur e kane e veshtire, prandaj ty te duket se nuk e flasin fare.

rasti me i bukur ishte sivjet. duke u lare ne det dy kalamaj te shkathet luanin me njeri tjetrin dhe flsinin gjermanisht. kur vinte gjyshja ti qortonte i pergjigjeshin me shqipe te paster qe te dy.

Gjuha shqipe eshte pasuri shtese per ata femije, por qe ta krijojne kte pasuri dhe ta mbajne, duhen kushte, duhet pune, dhe shume vullnet. Dhe qe te jemi te sinqerte, gjuha shqipe nuk lidhet me asgje qe atyre te mund tju hyje ne pune, nuk eshte gjuhe e perdorur nga ndonje numer i konsiderueshem njerezish, as ka lidhje me historine boterore, me ndonje gje qe ti terheqi , nuk ka literature qe tjua beje interesante , apo qe ti shohin vleren.

As qe krahasohet me rastin e Italise dhe Greqise.

Para se ti ushqesh femijes gjuhen, duhet ti kesh bashkengjitur dhe vlerat e popullit te cilit i perket ajo gjuhe. Dhe kalamajt e sotem nuk impresionohen me prralla me kreshnike, apo me skenderbe. Kalamjt shofin prindet she gjysherit e vet te rrozbitur qe jua ka marre erzin shqiperia dhe kur qellon qe te vijne ketu shofin nje shqiperi qe mezi mbahet ne kembe.

 Mua më duket shumë më shqetësues fakti se nëpër gazetat shqiptare shkruajnë më së shumti njerëz që nuk e njohin shqipen. 

 Gazetat shqiptare ne vend te botojne elegjira per shqipen qe po vdes, bejne mire te rregullojne pak nivelin e shqipes qe perdorin.

po mire gazetat, po juve ke peshku si nuk vini filter per ksi shkrimesh o aman

Ndoshta kjo eshte nder te paktat fusha ku shteti mund te beje me te vertete dicka konkrete, dmth: institute kulture me kurse te gjuhes shqipe, publicitet per kulturen shqiptare, propagande me nje fjale...

Por pos kesaj s'mund te behet me te vertete asgje, sepse gjuhet jane organizma te gjalle, japin e marrin me njera-tjetren. S'kane fare vend ku te rrijne krahasimet mes shqiptareve te shperngulur ne Itali, apo italianeve ne SHBA me emigracionin ne bote ne keto njezet vjetet e fundit. Dinamikat - edhe ato gjuhesore - jane shume te ndryshme.

Pastaj, ne fund fare, s'na mbetet vecse te deshperohemi me logjiken e tregut te lire qe ben te shiten e te blihen gazeta me te tilla vezhgime.

"Të vetmit gjakprishur që janë dorëzuar dhe me dëshirë e kanë flakuar tutje veshjen kombëtare janë shqiptarët, të cilët duket se nuk guxojnë të tregojnë origjinën e vërtetë të tyre, mes vendit ku jetojnë dhe fshehtazi edhe nga vetvetja shmangin kombësinë e tyre, duke harruar se në këtë mënyrë ata do të kthehen në individë pa identitet."

!!!!!....seriozisht e ka kjo?

Kam nje mbese ne Toronto, tashme adoleshente, qe mgjs ka ikur nga Tirana 6 vjece e flet shqipen sikur te mos kete qene larguar nje dite te vetme prej saj. Jane prinderit, gjyshrit, nenat, e te dashurit e tjere qe ja kane mbajtur ndezur dashurine per vendin. Soji i vet me nje llaf. Tingellon cuditshem ndoshta, po ajo fillon countdown kur largohet nga Shq. ne fundshtatori, deri ne 0-n e veres se ardhshme.

Ketu them qendron dhe sekreti i kesaj pune, te familja. Stima, dashuria dhe respekti per te vetet e ben robin te mos humbasi lidhjet. S'ka lidhje fare kjo me politikra, historira apo ekonomira.

Pastaj sojsez ke sa te duash. Njesoj si autorja me ka rastisur dhe mua te degjoj lloj lloj "evgjitesh" tu drejohen femijeve ne publik joevgjiterisht si per te treguar nje tjeter status social. Ne keto raste kam qeshur dhe ndryshe nga autorja qe eshte e shqetesuar per pakesimin e rradheve, kam menduar sikterr...me mire pa ta...

ore e paskem zili mbesen tende seriozisht.

por, mendo i cike me gjate per ato kalamaj qe si kane gjysherit me vete atje, por qe i kane prindet ne pune gjer ne darke, dhe qe bileten per shqiperi se paguajne dot cdo vit. E di ti sa ben vet i katert psh te udhetosh nga toronto ne  shqiperi. po dhe prindet e shkrete 2 jave leje kane ne vere , dhe smund ti lene kalamajt me muaj te rrine ne shqiperi. Po mbase dhe jua ka qejfi ti cojne neper shkolla te mira, te cilat sma ha mendja se gjinden perhere lagjeve me komunitet shqiptar.

nje mikja ime ne toronto flet shqip ne shtepi, ka dado shqiptare per cunin e vogel, e ka sjelle cdo vit me periudha te gjata ketu e kur vjen puna ai prape fliste shume anglisht. E pyes si ka mundesi, kaq i vogel, ne kopesht nuk shkon, pse anglisht ?

Prej filmave tha, toronto qytet i ftohte, shumicen e kohes brenda, shef filma. thats it.

mendiojeni i cike me gjate kete pune para se ti vini vulen

Po pse kap keta pertej oqeanit ti o Dije qe jane dhe me pak problematiket. Halli i vertet eshte me keta te Greqise e Italise qe me zor presin me ardh pushimet qe te vijne e te shesin pordhe ketej se dine talojnce e grekce. Keta jane rracem.tet qe i kane gjithe mundesite e prap nuk bejen asje perpjekje qe femijet te flasin shqip

po sepse nuk desha me diskutu per kategorine e barinjve dhe analfabeteve pranej

se te tille jane ata qe permend ti

besoj se diskutimi ja vlen per nje shtrese tjeter, si ne eu si ne north america

Shtreesa tjeter, minimalisht abonohet ne tv shqiptare dhe e ma ndez aty gjithe diten. Mos te flasim pastaj qe mund t'i vejn me lexu edhe nanji liber shqip diten e diele. Nuk po thote njeri qe eshte gje e lehte, po sojlliu te keto gjera dallohet

me pa ato televizionet plehra shqiptare thua ti, dhe mendon se do ti privosh kalamajte nga gjithe kartonat, filmat, emsionionet, lajmet dhe gjithe gjerat qe i bejne up to dated me boten ku jetojne ?

As e diskutoj qe kjo shtrese perpiqet, dhe rrofte interneti dhe youtubi sot. Nipat dhe mbesat e mi qe rrojne jashte, kendojne kenge shqipe, shofin kartona shqip, (ato te paket qe ja vlejne tek kategoria e klasikeve te kinostudios), por ato jane thjesht sa per ti hedhur pak ereza jetes se tyre, dhe nuk eshte se ngre shume peshe.

Ti ke pasur ndonjehere te besh me nje femije 2-6 vjec te cilin do ta edukosh qe te jete komod me jeten ne vendin ku jeton, dhe njekohesisht ta bindesh te marri kulture shqiptare (libra, televizion) ? Sepse sot kalamajt jane te zhvilluar dhe thithin njohuri qe shkojne patjeter pertej gjuhes qe ne moshe te hershme, dhe gjuhen smund tjua serviresh thate. Ne e kemi patur tmerresisht te varfer oferten kulturore edukative per femije, gjer para 3-4 vjetesh librat ishin te tmerrshem, te paperdorshem. Sot nje cike me ndryshe, ka libra (te perkthyer) dhe digitabli ka bere ca pune te mira.

Por jane shume te varfera ne krahasim me ate qe ato marrin ne vendet ku jetojne

...Nipat dhe mbesat e mi qe rrojne jashte, kendojne kenge shqipe, shofin kartona shqip...

E shef pra....e si mund te ndodhte ndryshe me nipat dhe mbesat e tua ?. Familja flori familja, ose si the ti ne nje postim te djeshem; shpia smiley

 

 

por nuk flasin shqip

flasin sh pak plako

Do ti beja disa pyetje kesaj Jonides:

Ke jetuar ndonjehere jashte Shqiperise? Jo ke shkuar per turizem nje apo dy javor. Ke femije ti Jonida dhe ne qofte se ke ku i shkollon ata jashte Shqiperise apo brenda? Sa kohe kalon ti me ata nese je jashte Shqiperise apo edhe brenda? E di kjo cupka menyren dhe stilin e jeteses se emigranteve Shqiptare ne bote?

Keto nuk jane pyetje per te bere justifikime por edhe qe te rrime duarkryq dhe te degjojme kete cironken te jape mendje nuk rrime dot. Pateriotizem me gazete nuk ben dot shkruaj sa te duash.

Te mos u mesosh shqipen femijve apo edhe ta justifikosh kete mosmesim, tregon vetem nje gje, qe personi eshte katnar dhe fare e fis i degjeneruar. Jo me kot arbereshet flasin sot e ksaj dite shqip. Ishin fisniket ata qe u larguan atehere ndersa tani iku dhe shume katnari, qe s'kane asnje kulture prandaj dhe s'kane nje identitet njerzor. Jane thjesht si kafshet, kur eshte ftohte, levizin per ne vende me te ngrohta e anasjelltas. Muhabet leverdie. Sikur thote njeri mos mesoni gjuhet e tjera apo mos kini sukses ne jete, kini vetem nje identitet nje perkatesi dhe kaq mjafton.

Me vjen mire qe shqiptaret pasi i zgjidhin problemet e edukimit dhe shkollimit te kalamaqerve te tyre (ne kete drejtim, nje pune te mire padyshim ka bere edhe Universiteti "UFO" dhe ufot e tjera te kalibrit te tij) e tani po shqetesohen per hallet e kalamaqerve tane qe po hyjne ne rruge te shtrember duke e folur anglishten si gjuhen e nenes, kur dihet se nenat i kane nga Shqiperia.

Gjithashtu shoh se ne Shqiperi paska dale moda e krahasimit me shekuj e mijevjecare, duke e cuar edhe me tej traditen e Dulles qe na krahasonte me vitin 1938. Se te marresh si model krahasues ne ruajtjen e gjuhes nje komunitet qe ka emigruar ne 1460 me nje komunitet qe emigron ne 1990 duhet te kesh bere goxha studim, me te madh bile edhe se Saliu qe deklaronte qe viti 2010 eshte me i miri ne historine 3000 vjecare te qytetit te Durresit.

Nejse, sa per muhabet, komuniteti arberesh qe emigroi 500 vjt me pare ishte nje komunitet i mbyllur qe emigroi ne nje vend te mbyllur dhe mbijetoi ne ato kohe mesjetare si i mbyllur. Ato ishin popullsi bujq e blegtore qe zbriten ne nje fushe, ndertuan atje shtepite dhe filluan te punonin token. Kontaktet me boten qe i rrethonte = 0. Shkolla jo, zyra jo, avokate jo, polici jo, tv jo, internet jo. Posta behej me femije qe con porosi gojore ose me gomere qe conin letra. Jutubi nuk kishte lindur akoma ndaj dhe femijet nuk mund te degjonin Lady Gagagane apo Bitellsat ndaj te vetmet kenge qe dinin ishin "Ra Faja prej fikut" dhe "Dy dele 300 pare" qe i kendonin prinderit e tyre neper dasma dhe tek tuk ndonje ninulle apo kenge femijesh te tipit "Raqe-raqe kikiko", gjithmone ne shqip.

Pas 500 vjetesh, situata e emigracionit ka ndryshuar goxha. Tani kryesorja nuk eshte te mbijetosh ne izolim, por ne integrim. Ne nuk ikem nga Shqiperia qe te futeshim neper muzeume ekzemplaresh pellazge, por qe te ingranohemi ne jeten e ketushme dhe me ane te ketij integrimi te arrijme nje standart sa me te larte jetese. Kjo cupka mbase do te habitej kur te shikonte fytyrat e lumtura te prinderve qe nganjehere edhe cuditen kur i shohin femijet qe e flasin aq mire gjihen e vendit dhe qe nuk do heqin kalvarin e tyre te komunikimit dhe ndjenjen e pashmangshme te inferioritetit kur e flet gjuhen e vent shatra-patra apo ne rastin me te mire me aksent. Kjo goca nuk e di qe pjesa me e madhe e emigranteve perpiqen te perfitojne nga fjalori i paur i femijeve te tyre, dhe shpesh i vene ato te korrigjojne letrat apo e-mailet qe bejne me institucionet apo personat vendas.

Dhe se fundi, ka nje pervoje qe vjen qe nga koha e Skenderbeut me emigracionin. Dihet qe brezi i pare ruan traditeen e te folurit te gjuhes amtare, megjithese pas 20 a 30 vjetesh merr theks te huaj dhe fillon te zevendesoje ca nga fjalet e perdorimit te perditshem me gjuhen e re. (Shihni filmat me Mafien italiane dhe aksentin e tyre) Brezi i dyte, pra femijet tane e kuptojne gjuhen mire, por e flasin me veshtiresi dhe me kalimin e moshes dhe sidomos pas martese nuk e flasin pothuajse fare, pervec ndonje komunikin te rastesishem me pleqte, ndersa brezi i trete nuk thith fare, as ne marrje as ne dhenie, pervec ndnje rasti ekzotik te dikujt qe ja ve vetes qellim t'u mesoje femijeve shqipen, investim ky qe eshte i njejte me ate te mesimit te nje gjuhe te huaj ne ate rast.

 

“Moj në shtëpi, në çfarë gjuhe flisni ju?” Dhe ajo m’u përgjigj: “Shqip, shqip, most of the time”.

Ose kur flasin shqip, thone: "Lerme ne paqe" qe domethene " lasciami in pace" kur vijne nga Italia.

Ose: "Mire, te marr une mbrapsht" kur duan te thone "I'll call you back." kur vijne nga vende anglishtfolese.

Ka qyfyre, sepse mendojne ne gjuhen e merguar dhe perpiqen te bejne nje perkthim te castit ne shqip, fjale per fjale.

Keta te amerikes jane njisha fare.

A ke nji kore (quarter)?

S'paska ardh porja (porter)?

hidhi gabiqat

billding muti

dil te eksiti (exit)

mor lek nga roferi (welfare)

me ka maru inshuranca

s'kam lajsense

  

 

Kete inshurencen e kam degjuar dhe une shume shpesh. lol

Ske degjuar ata shqipot qe flasin Anglisht ketu ti...... jane njesha e kaluar njeshave.....

...

isha me një taksixhi një herë kur po vija nga këtej në Tiranë... smiley edhe duke u përpjek të mos e llaqos gjuhën me greqisht, fillova me fol si nga Vlora. Lab je ti më thotë shofëri? smiley Kishte të forta për zotin.

Italianët kur shkuan në Amerikë, edhe pse diskriminoheshin prej vendasve si hallka e fundit e zinxhirit social, asnjëherë nuk e humbën gjuhën e tyre, por me punë dhe me vullnet krijuan zona të tëra me ambiente, shkolla, bare e restorante, ku gjuha e tyre gëlonte e gjallë për të mos u harruar në breza. E po kështu kanë bërë grekët që kanë emigruar në Amerikë, po kështu arabët.

Shiko moj shoqe, mos u nxeh se nuk i di mire disa gjera.. I ke me te degjuara!!  Megjithate aq di ti, aq dine edhe peshqit me flamuj shqiptare qe shkruajne..

Shqiptaret emigruan me dhjetra mijra ne Amerike apo Kanada (apo edhe Angli), shumica te shperndare dhe kane shume pak ose aspak komunikim me njeri-tjetrin. Ndersa italianet ne vecanti se bashku me greket apo Indianet, pakistaneze ( pa i permned fare meksikanet) me qindra mijera apo edhe miliona.. E kupton dot ti kete? E di se c'do te thote te jesh nje qytet si Tirana ne mes te Amerikes apo Kanadas plot me Italiane apo Greke? Sigurisht qe gjuhen do e mbajne gjalle, por edhe zakonet se e kane mundesine.. Dyqanet i kane ne gjuhen e tyre, supermarketet, parukerite, kopshtet, cerdhet, gazetat, librarite, bashkia, komunat e deri tek policat ne rruge!! Si pandeh ti se do bejne? Sot 2 breza me vone, jane shume pak femije me prejarrdhje italiane dhe greke qe flasin gjuhen e te pareve te tyre. E di pse? Sepse eshte Amerika, Kanadaja apo Anglia atdheu i tyre..

E keputet ju ne fakt ne Shqiperi duke dhene fonde per gjuhen shqipe jashte shqiperise, duke organizuar shoqata dhe shkolla ne gjuhen shqipe. Lere qe as nuk jua kerkon kush, askush nuk ankohet. Ajo qe emigranteve s'ju pelqen dhe ju vjen ne maje te hundes jane pyetjet debile dhe teper personale qe bejne ne Shqiperi : Sa pare merr? Pse femijet s'flasin shqip etj. A thua se duhet tu jepet llogari robeve ne shqiperi per kalamaqte e tu.

Mesoni te flisni shqip njehere ju ne shqiperi si duhet, ruani foklorin dhe traditen,vendosuni kalamqve emra shqiptare se late koqen e namit pastaj jepni leksione!!

 

 

 meqe ti banon ne Angli, ti duhet te kesh pare fare mire se femijet e Grekeve ne Angli flasin SHUME mire greqisht me njeri-tjetrin kudo qe ndodhen, ne pune, shkolle, trena, autobusa dhe neper klube. keto femije greke (se angleze sic mund ti quajsh ti) kane babagjyshet me origjine greke.

Tani krahasoji me Shqiptaret qe kane ardhe ne Angli jo me larg se 10-12 vjet me pare dhe femijet  e tyre me emra  anglez nuk ia kane idene shqipes. Shife kur te shkosh per ndonje BBQ kur ti shikosh se femija e shqiptarit me polake, lituanese, hungareze etj etj, nuk flet shqip por flet/di gjuhen e nenes se tij.

por kam pare dhe me ekstrem, qe nena (Ceke kjo) i fliste djalit vetem cekisht, dhe baba qe ishte Shqiptar i fliste ITALISHT, shqip nuk dinte fare, kur e pyeta ajo me tha se keshtu e kishte lene kolegi lavapjates Shqiptar.

disa ketu mundohen te gjejne  gjera te mbrojne dickaqe nuk mbrohet vetem qe te mos e njohin e fajin e tyre, se i djeg tema.

disa ketu mundohen te gjejne  gjera te mbrojne dickaqe nuk mbrohet vetem qe te mos e njohin e fajin e tyre, se i djeg tema.

 

 5*

someone,

Sorry, per pergjigjen e vonuar.. Me fal qe perdora fjalen "sorry" ..!!

Edhe ti me te degjuar e ke kete punen e grekerve ne Angli. Tani, meqe ju peshqit me flamure shqiptare i keni pak si qejf komentet mbi jeten personale te dikujt, madje shume here edhe shume te shpejte te jepni keshilla dhe sugjerime. Kjo edhe kur askush nuk te pyet!

Une ne punen e perditshme kam te bej me njerez te nacionaliteve te ndryshme, por edhe Anglia si vende shume multi-kulturor te detyron vete jeta te krijosh shoqeri dhe miqesi me shume kultura te ndryshme. 

Te marrim greket meqe i permende si fillim, pastaj edhe lindoret. Nuk ka qytez apo fshat te madh ne Angli mos te kete nje restorant Grek apo fast-food grek. Kjo ne nje shtet me 63 milion banore! Ndersa ne qytetet e medha jo vetem qe jane me qindra, por edhe kane kishat dhe shkollat e tyre. Kete e di ti? Eshte e lehte tani te marresh grekun apo pakistanezin ne Londer e te thuash shiko si flasin keta gjuhen e tyre, ndersa shqiptaret jo. Te rregjistuar ne Londer jane rreth 500 mije ( shto edhe 500 mije ne te zeze) pakistaneze dhe rreth 400mije greke. Ndersa Shqiptare jane apo nuk jane 30-40mije.  Tani, te te them une ty qe njoh shume me prejardhje greke qe jo vetem nuk dine nje fjale greqisht, por kurre nuk kane shkel ne Greqi do me besosh ti? Se besoj, sepse ti mendjen e ke mbledhur, te gjithe femijet qe jane jashte dhe s'dine shqip kane prinder shkerdhata!! Sepse, sado fjale moderne te mundohesh te gjesh te justifikosh perbuzjen tende, mua kshu me duket.

Une nuk e di sesi dikush del dhe shkruan ne kete menyre dhe jep sugjerime nga me te ndryshme ne nje gazete publike. Se kuptoj llogjiken ketu, aspak. Me e dhjera eshte se te japin leksione robe qe jane te shthurur, shume nen efektin e alkoli dhe kame vene re se jane shume te dobet nga ana ekonomike. Sigurisht, femijet e tyre i kane ne shkolle qe mesojne shqip, por rezultatet i kane skandaloze dhe i pret i njejti fat.

p.s. nuk mendoj se autori i perket kesa kategorie, ky thjesht e ka shkruar se aq di, apo aq ja dha truri nje dite. Por, harroi te shkruante per nipin , mbesat apo femijet e miqve te tij jashte Shqiperise. Ti shkruante me emer dhe mbiemer e ti shante, do te ishte me e ndershme. Apo mos e digjte ashtu?

 

Kesaj i thone: Nese do te dish se ca behet ne Amerike pyet njerezit ne Shqiperi se ata i dine te gjitha. Cfare tha Obama dhe pse e tha, pse u kalua health care bill ne senatin Amerikan, cfare programesh bejne femijet ne shkolle, si duhet ti edukojne shqiptaret femijet e tyre, si duhet tju mesojne atyre Shqip, si duhet mbajtur larte fryma e pateriotizmit ne bote... etj..... etj.....

Po rrini o njerez se ju as e dini ca behet ne bote (flas per ata qe shkruajne nga Shqipja) as ju pyet njeri..... perse grini sallate kot ne tym....

 

Artikullshkruesja ka hamendesuar disi me Italianet ne US.  Asimilimi i tyre ndodhi me hapa shume te shpejta.  Bile ne shume raste me vetedije te plote nga prinderit qe insistonin qe femijet te mos mesonin italisht.  Krahasimi gjithashtu nuk eshte me vend duke pasur parasysh ato kohe dhe presionin qe kishin ata breza per t'u asimiluar si pasoje e diskriminimit.    

Dhe qe te jemi te sinqerte, gjuha shqipe nuk lidhet me asgje qe atyre te mund tju hyje ne pune

 

Nqftse identiteti i tyre etnik nuk ju hyn ne pune, athere as Shqipja s'iu hyn ne pune...Mbas gjakut, gjuha eshte mjeti me i rendesishem i lidhur me identitetin tone...

Duket sikur këtyre shqiptarëve u vjen turp për origjinën dhe mundohen ta fshijnë atë duke veshur petkun e një gjuhe të huaj.

 

Jo duket, po ashtu eshte per shume injorante.    Ai qe s'njeh rrenjet e tija, nuk ka si ti rrespektoj, e kur s'i rrepekton normalisht qe nuk i ruan.  Keshtu shperbehet kombi pak nga pak...

 

Para ca kohesh degjova nga njera qe kishte ardhur ketu ne moshen 12 vjecare qe mendonte se Saranda ishte diku afer Tiranes...

Kam nje shokun tim une. Me te jemen flet hollandisht, me te jatin flet italisht, me te vellain flet po italisht, kurse me te motren flet gjermanisht. Tani e jema u flet femijeve hollandisht, burrit te vet gjysem gjermanisht dhe gjysem italisht, i jati i ketij shokut tim u flet femijeve italisht, te shoqes i flet gjysem gjermanisht dhe gjysem italisht, i fut edhe ndonje "te share" ndonjehere ne hollandisht. Une jam goxha shpesh tek keta dhe kenaqem me kete poutpouri gjuhesh dhe komunikimi dhe nuk me ka lindur ndonjehere ndonjelloj paragjykimi per keta, por edhe keta vete as nuk e rruajne fare se cfare mendojne te tjeret, sepse vete nuk e kane problem.

Ku dua te dal une?

As nuk ia kam idene fare!

Kjo per arsyen e vetme, sepse ky lloj "problemi" i ngritur nga keta te vetequajturit patriote eshte nje budallallek me brire, qe as nuk ja vlen te merresh fare me te.

Keshtuqe une humba ca sekonda kohe qe e shkruajta kete postim, ju humbet po aq sekonda qe e lexuat kete postim, as nuk u beme me te mire, por as edhe me te keqinj.

Ngelem vendnumero!

Turpi per "origjinen" ne vetvete, nuk ka te bajne me gjuhen, por gjuha e peson sepse asht shprehja e jashtme e origjines si kriter identitetit : kur flitni gjuhen tuej ne vend te huej, ajo tingellon e pakuptueshme, dhe domosdoshmerisht dikush do t'ju pyes : nga vini ?

Kur pergjigjeni se jeni "shqiptar", 9 here mbi 10, te tjeret ju kthejne shpinen.

Atehere, si i pafajshem, ju i bani pyetjen vetes : çka bana, çka thashe qe iken ? dhe gjindeni perballe nji pikepyetje te madhe! sepse atje, e doni vendin tuej, ju ka marre malli dhe nuk doni asgja ma shume se ate : pra jeni ne sferen emocionale, gja mase normale.

Kur ktheheni ne vendin tuej te "bukur", pasi te jeni çlodh, diten e dyte apo te trete, thoni : kur po vjen dita me ike (besoj se i merni me mend arsyet) ! Atehere e kuptoni se pse asnje i huej nuk ka deshire me ndej me shqiptaret nqse ata personifikojne Shqipnine (gjuhe, mendime, sjellje, etj.).

Pra, asht pak kollaj me i vu shqiptaret qe jetojne jasht shtetit para pergjegjesise se po harrojne gjuhen, kur harrohet shpesh se ata njerezit e tjere qe jetojne n'ato tokat e tjera (sepse nuk asht veç Shqipnia pikelishe ne kete planet) nuk kane asnji arsye me pase respekt apo konsiderate per shqiptaret apo Shqipnine.  Aaa, nqse doni me e dite se pse nuk kane respekt apo konsiderate bota per ne, atehere, na bani nji artikull tjeter me te dhana historike qe t'a marrim pak vesh kete pune, se ndoshta nuk dina gja.

Persa i perket Arberesheve, ata i njeh dhe i respekton gjithe bota, dhe e dini pse ? Sepse ata pranuen me lan toka, shpi e katandi, per me ruejte fene e tyne dhe mos me ra ne dore te Turkut.

Aaa, nqse doni me e dite se pse nuk kane respekt apo konsiderate bota per ne, atehere, na bani nji artikull tjeter me te dhana historike qe t'a marrim pak vesh kete pune, se ndoshta nuk dina gja.

smiley

nuk kane asnji arsye me pase respekt apo konsiderate per shqiptaret apo Shqipnine.

 

Pra nuk respektojne as veten po thua ti?

Lexojeni mire fjaline : thashe "ata njerezit e tjere qe jetojne n'ato tokat e tjera", dmth : te huejte. 

 Kam pershtypjen se arbereshet e ruajten gjuhen deri diç pas  luftes se dyte boterore, sepse qysh kur filloi televizioni, edhe ata e kane humbur pakez gjuhen, kane filluar dhe ata ta perziejne. Keshtu qe nuk eshte se shum shqiptare i fshihen identitetit, por 16 ore ne dite jane ne kontakt me gjuhen e vendit ku jetojne. Sateliti, tv, top-chaneli etj tv mund ta zbusin kete sindrom te keq. Librat shqip gjithashtu jane nje ndihme per femijet.

Ja ti bjere shkurt xhaxhi per kete temen:

E para - Ata femije rrjedhin nga familje qe e dine shqipen mire nuk ka shume rendesi se cfare flasin ne shtepi atje ku jane sot! Keta femije do te edukohen mjaft mire ne gjuhen e vendit dhe ne te njejten kohe do te mesojne shqip shume mire.

E dyta - Ata femije qe vijne nga familje qe nuk dine as shqipen mire ose kane mundesi te kufizuara nuk kane per te mesuar shqipen sic duhet qofshin brenda qofshin jashte!

E treta - globalizmi i sotem, i cili sa vjen dhe do te thellohet eshte nje loje "jep dhe merr" (give & take). Te gjitha kombet (jo vetem shqiptaret po humbasin dhe do te humbasin pjese nga kultura, tradita, edhe njerez nga perzirja dhe hibridizimi (seksi nuk njeh kufij kombetare)!

E fundit - nuk ka kuptim dhe nuk eshte zgjidhje te besh patriotizmin menyren tende te jeteses ....! 

Koran, athere etiketimi i vetes si Shqiptar nuk ka kuptim gjithashtu apo jo?

Bukur.  Vari leshte patriotizmit dhe vari lesht te qenit Shqiptar.  Thuaj qe jam banor i botes...

banor i botes = globalizem!  psh "do te shkojme ne Europe" dhe "patriotizmi" e kane shume te veshtire te jetojne se bashku! smiley

Po po, do shkojme ne Europe kur Europa duket drejt shperberjes se saj smiley

Interesant reagimi nihilist i disave ketu mbi gjuhen dhe indentitetin Shqiptar, kur marrin pjese ne nje blog Shqiptar, duke diskutuar ne Shqip me Shqiptare te tjere, mbi tema qe lidhen me Shqiperine dhe Shqiptaret ...

 Varert si e shef. Besoj se asnjeri nuk e shikon ardhjen ne kete blog si qellim apo menyre jetese, por si hobby. Per ne qe kemi ikur nga Shqiperia, edhe shqiptarlliku eshte nje hobby dhe jo domosdoshmeri. D.m.th qe edhe sikur qe sot e tutje une te pushoj se ardhuri ne kete blog e te pushoj se foluri shqip, kjo nuk ndikon as edhe nje gram ne mireqenien, punen apo jetesen time te perditeshme ketu ku jam. Le ti leme pordhet patriotike tani. Ne ikem nga ai vend se nuk donim t'ia shihnim me bojen atij vendi e asaj shoqerie. Ikja ishte vendim i lire dhe po na u nderrua mendja edhe kthimi eshte vendim i lire. Por sa kohe qe bejme jeten ketej dhe sa me shume na merr rrjedha e jetes ketej, aq me pak na behet vone per budallalleqet ne Shqiperi. 

Sa per kalamajte tane, jane te lire te bejne cfare te duan e te flasin si t'u doje locka e zemres. Po ti lexonin ato keto qe shkruan kjo gazetarja, do kishin rrotulluar njehere syte e pastaj do te vazhdonin punen e tyre pa bere asnje koment, so they don't hurt her feelings. Se keshtu i kane mesuar kendej. Ne anglisht.

 Nuk mund te rri pa qeshur me ate qe the PF smileysmiley Sa per ti hedhur pak benzine bisedes, per mua, sikur Shqiperia te mos kishte bregdet e bregliqen veshtire se do kthehesha ndonjehere. Nje keshille per Joniden nqs lexon internetin. Ti coje femijet e saj, te komshinjve, te kolegeve ne teatro, kinema e komplekse sportive e ti mesoje cdo te thote te jesh qytetar. Mbase atehere do fillojne te mesojne shqipen dhe ata qe jane jashte Shqiperise.

nqs shqiptar dmth pasardhes i pellazgeve, ilireve, arberesheve, qe kane care rrugen e historise me palle ne dore, duke kundershtuar c'do lloj civilizimi te sjelle nga pushtuesit romake, bizantine dhe osmane, qe per kohen kane qene maja e civilizimit, atehere jam skeptik ne qenien time shqiptar. Nqs behet regjistrimi me vetdeklarim, jam i lekundur ne do te zgjedh vietnamnez se jane trima apo nigerian bask ( kot per p...). Ndaj te njejtin shqetesim me ty per mungesen e identitetit, por rizgjimi i tij nuk behet më me plagjate patetike te Naim Frasherit dhe P. Vases

Ajo çka asht teper interesante, asht nihilizmi i autores dhe pjeserisht i jueji, qe bani sikur nuk kuptoni se pse shqiptaret nuk guxojne t'i thone kuj se jane "shqiptare". Mu personalisht nuk me ndodh ky fenomen, por flas per masen. Sepse masa, zotni I Pakapshem, qe lufton ne vend te huej per buke goje, nuk ka deshire qe femijte t'i persekutohen te gjithe jeten prej imazhit te rendomte qe ka Shqipnia : kete e kuptoni mire besoj, dhe per ma teper ne se keni femij vet.

Masa, Zotni, qe punon fort ne pune te veshtira dhe çohet heret, qe nuk ka kompjuter me fol neper forume, nuk don qe t'ia diskriminojne femijte, se kafshaten e fiton me vuejtje.

Pra Zotni I Pakapshem, duke u nise prej thanies se "Elitat udheheqin masat", masat presin qe Elitat shqiptare, dhe pse jo, Ju, nese konsideroni se bani pjese ne Elite, une, apo ai, te shquhen per diçka qe i sherben kombit dhe pse jo, njerezimit mbare, se boll me keto ndjenja boshe te ushqueme prej fallsiteteve dhe heronjve fallso. 

I hueji ju vjen ne Shqipni Zotni, dhe nuk e hap nji administrate sportelin pa marre leke, nuk jepet nji vendim gjykatet pa marre leke, nuk zbatohet nji ligj pa marre leke. Gange, rrjete, korrupsion. Ne Shqipni gjithçka shitet dhe blehet, ashtu siç asht shit dhe ble nen Turkun. Ashtu si ne kohe te Turkut, ka qytetaret "me te drejta" dhe qytetaret "pa te drejta". Ne fakt "e drejta" asht parja. Thoni ma mire, mos paste kush pune me shtetin shqiptar dhe administraten e tij, se mbetet ne uje te pafund. E pra flasim per Shqipnine, ne forum shqiptar. Ne nuk kena nevoje me fluturu ne emen te dashnise per gjuhen, por me pa realitetin.  

Masat (por jo vetem) si fillim duhet te mesojne origjinen e tyre gjenealogjike (te mesojne se nga c'sua vine i themi ne nga anet tona), se bash shume as qe ja kane idene.  Pastaj duhet te fillojne e te mesojne mbi fisin e tyre, fshatin, mehallen, krahinen etj etj.  Pastaj duhet te kene ca njohuri baze mbi ligjin fisnor shqiptar, mi historine, gjeografine, etnologjine e Shqiptarise.    Qe si rrjedhoje te kuptojne qe te qenit Shqiptar nuk lidhet me RSH-ne e qeverisur nga mbeturina komuniste, as me RK-ne eksperiment te OKB-BEse, as me qeverine e Berishes, Nanos, Metes, Majkos, Thacit apo Haradinajt por se pari lidhet me gjakun e pastaj gjuhen, trollin, botekuptimin, vlerat, sjelljet, doket, ritet, e organizmin Shqiptar.  (Vi re qe gjuhen nuk e vura rastesisht mbas gjakut, por per nga rendesia ne identitetin Shqiptar ajo eshte e dyta vetem mbas gjakut).

te bejme analizat e gjakut per te gjithe shtetasit kerkon ti mer daj dhe pastaj te gjejme rrenjet tona? Po ne ballkan o qyq popujt kane ndervepruar me nj-tj dhe ka nje perzierje te gjerave. Kombi eshte konstrukt politik, qe potencon gjuhen, kulturen e zakonet e perbashkta, historine etj. Po te hyjme me gjete racen e njerezve athere duhet me i perjashtu nga shqiptaria shume njerez qe kane origjine tjeter, sic bene gjermanet me cifutet. He te pshurrsha mendjen te pshurrsha...

Erdhe ti prap o derdimen? Nuk ka nevoje ti besh ti analizat se ti kane bere te tjeret dhe fatekeqesisht per ty ka dale qe popullsia Shqiptare (bashke me Basket) eshte popullsia me homogjene ne Europe, ku shumica e popullsise ka prejardhje nga dy parardhes meshkuj.  Po dy dy, vetem dy.  Pra ajo teoria jote qe ne qekemi perzier me lloj lloj rracash nuk vlen hic.  Hajde tani, shko be shurren...dhe mbasi ta besh shko meso mbi ligjin fisnor shqiptar e pastaj kupto qe per Shqiptaret kombi nuk eshte konstruk politik.  Meso pse fjale te tipit "gjakprishur" egzsitojne ne leksikun shqiptar...

sipas analizmit te njefare kromozomi qe e ke sjelle ketu ti bile, dilte se ai kromozom kishte perqendrim te forte ne Shqiperi padiskutim dhe ne vendet e tjera komshi me ne, pastaj vinte duke u rralluar. Po duke analizuar keshtu kormozomesh, dilte qe Bosnja e ku di une ca vende te tjera kishin te pakten nga 30-40% te popullsise me prejardhje ilire. Si kudo edhe tek shqiptaret kombi eshte konstrukt politik qe fillon ne gjysmen e dyte te shekullit 19. Para kesaj shqiptaret si identitet kryesor kishin ate fetar apo krahinor. Po cte te them ty nazistit te vogel qe kerkon te pastrosh racen tone superiore?!

E mo loqe e! Po kupton pak nga pak.  Po kupton qe shume shqiptare biologjike u asimiluan nga sllavet e nga greket per hir te ideologjive perverse semite si kristianizmi dhe myslimanizmi, prandaj dhe E-V13 gjendet dhe ne vendet komshi me ne. 

A recent study suggests a low admixture between Albanians and other populations

 

Nga nje studim i fundit gjenetik.

 

Sa per identitetin tone, te thashe shko meso per ligjin fisnor Shqiptar qe e ka origjinen ne epoken e bronxit ose per kaunin sic njihet popullorce.  Shko meso per Kanunin e Vjeter, Kanunin e Arberise, Kanunin e Laberise, Kanunin Papa Zhulit, Kanunin e Cermenikes, Kanunin e Skenderbeut e ate famozin te Leke Dukagjinit.  Shko meso se nje nga pikat kryesore te kanunit eshte fisi (bashke me mikepritjen, nderin dhe sjelljen), e pastaj hajde ketu dhe gjithe gezim e hare e me thuaj mua nazist.

 

p.s. Kur vjen nga nje mbeshtetes i nje plehre mbeturine komuniste si Berisha, etiketimin si nazist vallahi e marr per nder. smiley

o nazisti i vogel, po akoma nuk e kupton se jemi te perzier pra. Nuk ka rendesi te asimiluar apo jo (gje qe ka ndodhur me ardhjen e sllaveve), rendesi ka qe nese ecim sipas kromozomeve ne jemi te ngjashem me njerez te tjere nga vendet fqinje, te cilet nuk identifikohen me me etnine shqiptare. Dhe po sipas ketij studimi ne Shqiperine e sotme 30-40% jane me origjine ilire, nderkohe qe kemi 20% me origjine sllave, 18% helene etj. Cfare te bejme me keta pasi te zbulojme nepermjet kromozomeve se ata jane sllave apo helene? Ti perzeme per ne vendet sllave e Greqi megjithese kane breza qe jetojne e jane shqiptare? Kombi sigurisht qe ndertohet edhe mbi origjinen e perbashket (qofte kjo edhe e genjeshtert, sic po bejne sllavet ne Maqedoni tani), por si element kryesor ka gjuhen dhe historine, traditat e kulturen, se po te ngelim te bejme analizat e gjakut pale se ku dalim.

Përballë këtij fenomeni tërësisht shqiptaro–modern qëndron ai i arbëreshëve të Italisë, të cilët edhe pas shekujsh flasin, këndojnë dhe vallëzojnë me valle me motive shqiptare.

Krahasim infantil.

Arbereshet shkuan ne tokat qe i kishte rezervuar mbreti i Napolit (ne mos gabohem) si rrjedhoje e ndihmes qe Skenderbeu i ofroi atyre.

Pothuajse te gjithe shqiptaret qe emigruan ne ate kohe shkuan ne vende qe ishin rezervuar per ta nga miqte e Arberise.

Nje fakt tjeter i rendesishem eshte se ata shkuan ne grup dhe qendruan ne grup, nderkohe qe shqiptaret qe kane emigruar vitet e fundit jane shperndare dhe bere pjese e popullesise vendase.

 

Shkrim i dobet qe ndjek nje trend te koheve te fundit qe eshte armiqesor ndaj emigranteve.

Autorja duhet te kujtoje qe po ha buke fale emigranteve.

Mbi te gjitha leksionet per shqipen nuk i presim te na vijne nga gazetat dhe gazetaret qe jane te paret qe e kane perdhunuar shqipen.

Nje dicka qe me vret veshin shume jane nenat shqiptare me femije te vegjel qe jetojne jashte.

Femija eshte femije dhe natyrisht do ta mesoje gjuhen e huaj te vendit ku jeton dhe shqipen ndoshta jo aq mire. Vete kam pare ketu ne US, shqiptare te lindur ketu me prinder te ikur para 30-40 vjetesh qe prape flasin shqip dhe merren vesh shqip lehtesisht, ndoshta jo perfekt.

Por keto nenat e reja sidomos te ikur nga '90-tat dhe '00-at kur mundohen te qortojne e ti shajne femijet me nje anglishte apo italishte te cale te bejne te vjellesh. Dhe kur i has neper aeroporte mua per vete me vene ne nje siklet te papare.

Shaje shqip!!!!! Rrahe shqip!!!! Do te marri vesh edhe femija oj lop!!!

Jane produkte te regjimit Baker. Regjimi ne menyre indirekte u futi shqiptareve ate kompleksin e inferioritetit per veten dhe te vleresimit te gjithckaje qe ishte "e jashtme". Plus qe shume shqiptare qe kane emigruar sidomos pas 97-es i kane vene vizen Shqiperise dhe kane vendosur te stabilizohen ne vendet ku kane shkuar.

Megjithate me duhet te them se sa here qe shkoj ne Selanik degjoj zera nenash apo baballaresh qe qortojne femijet e tyre pikerisht ne shqip... Meqe ra fjala.

Nje here isha ne nje rruge tregtare te Selanikut dhe po degjoja disa femije shqiptare qe perserisnin batutat e Agron Llakaj tek Portokalli.

olsib, tash ia fute krejt kot... cili rregjim u ushqeu shqiptareve ndjenje inferioritetit ? Po rregjimi tha se nuk ka si Shqipnia ne bote, se jena kaq te mire, trima, dhe te bukur sa te gjithe na kane lakmi.. madje dhe Amerika don te na pushtojne, e gjithe bota ... aman ! Inferioriteti erdhi kur u hapen kufijte, dhe u pa haptas se ne ç'mjerim te pafund ishim ne te fortit e gjithe botes, qe e mernim buken me racion.

E atehere u perballuem me te tjeret : inferioriteti vjen vetvetiu kur sheh ne drite te Zotit se ku je. Pra kete brezin qe ka dal ne '90 te mos t'a ngarkojme pak si teper, se ka per t'i ba balle punes, shkolles se femijve, jeteses ne toke te huej, edhe... imazhit te Shqipnise kto 20 vjetet e fundit : kriminalitet, prostitucion, mafie, droge, korrupsion ! Ne Shqipni keshtu, e ne Shqipni ashtu : cilit imazh me i ba ball ma par ? Nuk e kam pa nji here te vetme nji emision pozitiv mbi Shqipnine, nji here (perveç disa te paktave qe mundohet me ba Italia). A dona me u krahasu me boten e qytetnume apo me Afganistanin ?!! Pra, ngadal pak kjo autoria ! Dhe te gjithe keta te shkrete shqiptare i kursejne ato 2 leke qe fitojne me ua çu njerezve ne Shqipni ! Shumica derrmuese, ashtu siç asht Shqipnia.. vine me kalu pushimet ne Shqipni dhe e harxhojne lekun e tyne ne Shqipni. E ketu, terr terr terr, ne tym! ç'a t'u thush femijve ? vend heroik ? trima me flete ? vend i drejte ? vend si ? ç'histori t'u diftosh : flet gjyshja shqip ? mire. sa here dhe sa dite e shohin gjyshen apo gjyshin ? me ke i ndajne emocionet e jetes kur gjithe diten e kalojne ne shkolle ?! Si te bajne prindet, integrim apo izolim ? skllever te shqiptareve ne Shqipni ? Kush ua jep buken e gojes, rregullin, pastertine, drejtesine, pencionin, shkollen e femijve, mundesine me qene dikushi ne jete, kush ?! Shqipnia ?! Pak e rande, apo jo!

... cili rregjim u ushqeu shqiptareve ndjenje inferioritetit ? Po rregjimi tha se nuk ka si Shqipnia ne bote, se jena kaq te mire, trima, dhe te bukur sa te gjithe na kane lakmi.. madje dhe Amerika don te na pushtojne, e gjithe bota ... aman ! Inferioriteti erdhi kur u hapen kufijte, dhe u pa haptas se ne ç'mjerim te pafund ishim ne te fortit e gjithe botes, qe e mernim buken me racion.

Kete kisha parasysh kur thashe "ne menyre indirekte".

me pa ato televizionet plehra shqiptare thua ti, dhe mendon se do ti privosh kalamajte nga gjithe kartonat, filmat, emsionionet, lajmet dhe gjithe gjerat qe i bejne up to dated me boten ku jetojne ?

Verejtje me vend. Do te mesojne shqipen, por me cfare cmimi?

Do te marri vesh edhe femija oj lop!!!

Kjo me kujto nje barsalete me nje bos shqiptar jashte shtetit. Po hante mengjesin ne nje restorant me 5 yje dhe degjon njerin tek tavolina perpara qe i thote se shoqes "May i have some sugar , sugar?" Mbas dy minutash dikush tjeter i drejtohet gruas 'Honey! May i have some honey, please?". Edhe qe te duket edhe ky me kukture i frejtihet se shoqes "A ma mush i gote qumesht ori lope?.

 Skene e vertete ne plazh.

Armando!

He, che vuoi?

Armando, vieni qua me ba kaken!

smiley

e cte keqe ka

gjyshet tona fusnin turli llafesh turke, mamat e sotme fusin italisht smiley

Krahasim i gabuar.

Gjyshet tona nuk benin ndonje mundim specifikisht per te gjetur ato llafet turke, pasi kishin shekuj qe vinin verdalle ato fjale.

Keto, ksenomaniaket, bejne sforcim dhe sidomos kur se flasin dhe gjuhen si vendallijte, duket shume shume keq. Peshtire me vjen edhe kur shkruaj keto pershkrimet.

 Ore bake, se je edhe jashte shtetit. Me kalimin e kohes, gjuha e huaj fillon te zevendesoje fjalet shqipe te perdorimit te perditshem. Te parat qe e pesojne jane foljet. Ne fakt, te dytat. Te paret e pesojne numrat. Sa here te eshte dashur ta perkthesh me mend numurin tend te telefonit per t'ia dhene dikujt ne Shqiperi? E ku qendron snobizmi ketu? Pastaj snobizem ndaj kujt, ndaj plakes dhe robve te familjes, shokeve te ngushte te lagjes me te cilet je rrit, apo katunarit Dode qe punon ne ministrine X dhe qe i vjen zyra era thí kur i shkon brenda per ndonje hall.

Ska fare snobizem. Me ndodh mu tere kohen dhe eshte me se normale. Po mua me vret sedra sa here ma vene re ket punen e llafeve te huaja ne te folur.

Heren e fundit ma ka bo polici i kufirit.

"Ore ti pse e ke harru shqipen ti he ?". Une i mesu me policet ngrita supet. "Se kam fajin une" i thashe. "Une mundohem".

Le tani, jo zevendson numrat apo foljet. Keto jane justifikime. Ore mund te te shpetoje ndonje fjale aty ketu por qe te rrish dhe te sforcohesh ti flasesh femijes ne gjuhe te huaj, kjo behet me koshience te plote!!!

 

 Nuk eshte fare snobizem. Puna eshte se sa aftesi ka truri per te bere shume gjera njeheresh. Ka plot qe i bejne te dyja gjuhet pa problem. Nese aq ke, s'eshte faji yt. Mund te provosh te luash shah, se thone qe stervit trurin, ose ato lojerat japoneze me kujtese figurash, dhe nese s'ia del as me keto, mund te stervitesh me tabelen e shumezimit. Seriozisht... funksionon. Kam punuar vullnetar te nje shkolle per femije me probleme mendore, dhe funksiononte.

Ka pastaj nga ata qe rropaten ne llac e beton nga mengjesi deri ne darke per te paguar qirane e s'kane me fuqi per gje tjeter kur vijne ne shtepi, mezi u shohin fytyrat femijeve, e jo me t'u mesojne shqip.

Ndersa ata qe jane intelektuale prej verteti, jo ata me miq qe nga Shqiperia, dhe qe atje bejne po jete intelektuali, atje i fusin femijet neper dhjetera kurse arti e sporti, dhe ua mesojne shqipen shume paster.

S'eshte e thene te jene te gjithe keshtu. Do te kete gjithnje edhe nga ata qe mezi flasin shqipen vete ne telefon, kur flasin me familjen, e jo me t'ua mesojne femijeve. Eshte ceshtje neuronesh, shkurt muhabeti.

Tani qe u ul muhabeti ne nivel "punetoresh llaci" atehere une po sillem si "intelektual i vertete dhjetra kursor" dhe po e mbyll diskutimin e metejshem me ty.

Nje histori e vertete ketu: Duke pritur ne aeroport per ne Tirane para dy muajsh! Kishte plot shqiptare te tjere aty rrotull. Aty prane ishte nje familje me nje cun te vogel rreth 4 vjec! Une degjova kete dialog:

I jati i cunit per te shitur pak mend: "O Ramiz, ku e ke makinen ti babi?

Ramizi - shikonte si i shushatur!

E ema e Ramizit: O Ramiz, Where is your BMW mami?

Ramizi - Ohh shit car! It doesn't start in the morning! smiley

I jati i cunit i egersuar - Ramiz mbylle gojen!

Ramizi duke vrapur i thote te jatit - You shut up! Your car is old and shit!!! smiley

I jati e ndoqi me vrap cunin, pasi e kapi i futi nje shpulle cunit! Ramizi po qante dhe bertiste me sa fuqi qe kishte - You go! I don't want to come to Albania!  Cfare skene - c'te them me ....

Ore nuk eshte puna te gjuha, po te pasja e nje identiteti, e berjes pjese e nje grupi. Dhe kjo eshte veti vetem e shoqerive me te zhvilluara. Edhe vete ne europe ka filluar shume vone, thone si rrjedhoje e drejteperdrejte e predikimit te krishter qe beri te mundur shekullarizimin e shoqerise dhe çlirimin e njeriut prej lartesive hyjnore qe e skllaveronte dhe qe si baze kishte lidhjen njeri – hyjni (çdo lidhje tjeter ishte dytesore, njeriu ishte si te thuash komplet i vetem si nje kafshe) ndersa me vone njeriu zgjidhet nga zinxhiret behet vete zot (gjysem tani per tani) dhe gjeja me e rendesishme per te behen lidhjet me te tjeret. Per kete them une mesojuni gjuhen per tu dhene nje identitet femijeve se ne shqiptaret s’kemi krijuar nje fe p.sh. si çifutet qe “Mallkojne” si fishta, ate qe e nderon ate fe. Dhe s’u ka ecur keq çifuteve qe dymije vjet s’harruan kush ishin, madje kjo i beri te paret ne çdo gje. Ne te shkretet vetem ate gjuhe kemi qe na ndan nga te tjeret e na bashkon. Dhe po s’moren identitetin tuaj ata femije s’kane per te pasur asnje identitet tjeter se s’mund te duan diçka me shume se familjen ku u rriten. Do jene si gjysmake dhe s'do kene sukses plus do jen si te humbur ne nje bote ku njerezit te gjithe e dine nga vine.

 Ore Genc. hiqeni nga mendja ju ti Shqiperise se te pyet njeri se nga vjen. Te pakten ne Amerike. Mor po nuk do t'ia dije njeri fare, fare, fare d.m.th. Ktu po qe i bardhe je "dora jone" po qe me brun dhe mjekerr si lesh je mysliman, po qe sybajame je kinez, po qe i zi je i zi. Kaq. Me shume nuk ka kohe njeri qe ta e rruje per ty. E vetmja pyteje me te kaluaren tende eshte cfare shkolle ke dhe cfare eksperience pune. 

Shanset qe te mburresh se je pellazg me prejardhje te paster ariane jane 0. Ndaj dhe gjeja me e fundit nga e cila do vuajne femijet tane eshte kriza e identitetit se nuk e dikan qe Tirana qeka shume larg me Saranden. Nese nuk gaboj eshte nja 120 km. Nje vajtje ardhje nga molli.

Nese nuk gaboj eshte nja 120 km. Nje vajtje ardhje nga molli.

 

 i modh, i modh smiley

Si me ta thene me fjale te tjera. Per mua patriotizmi s'eshte veçse nje ndjenje perkatesie, nje ndjenje komuniteti. Ne fillim ndaj familjes, qe pastaj zgjerohet, deri sa arrin te futesh ne te sa te mbash. Ka njerez qe ndalojne te familja e te tjere qe s'shtrihen me shume se katundi apo krahina e tyre e origjines dhe te tjere qe e zgjerojne akoma me shume. Sipas kapacitetit. Dhe kjo mendoj se eshte gje e mire per njeriun se (si thote Baker me poshte) te forcon karakterin, besimin ne vetevete etj. Pikerisht per kete e kisha fjalen une. Se mendoj qe do jete me mire per te gjithe ata femije shqiptare qe rriten jashte te kene kete ndjenje qe jane pjese e diçkaje me te madhe se thjesht vetja e tyre apo thjesht familja dhe fisi. Te dish se je pjestar i diçkaje te madhe si mund te jete nje komb a krahine (te thuash jam lab a shkodran) te jep siguri qe te ndihmon ne jete dhe jo te pengon si mendoni ju. Me mire do jene jo vetem nga ana ekonomike por edhe nga ajo njerezore. Kur them se ata ku jetoni e dine nga vine e kam fjalen qe jane aq te kulturuar sa te kene ndjenjen e komunitetit.

Dhe s'ka lidhje fare me shqiperine keto qe thashe, si mund te mendoje nje njeri medioker, se u duhet rrenjosur kjo ndjenje perkatesie qe neser tej te mund te ndihmojne ekonomikisht shqiperine etj. te vine me pushime e kshu me rradhe. Jo. Ju, po akoma me shume femijet tuaj do jeni gjithnje e me shume te paperfillshem ekonomikisht per fatet e ktij vendi. Nuk keni per te dhene asgje po vetem do merni. Do merni ate siguri dhe identitet qe do ju bej njerez te sukses'shem e te qete me veteveten aty ku jeni. E imja s'ishte shtrirje dore per lemoshe por dhenie altruiste. Megjithse e shoh se shume nga ju mendojne se po t'ia shkeputesh komplet lidhjet femijes me shqiperine do i ndihmoje. Une thjesht mendoj te kunderten. Po nejse, varja ktij muhabeti se perfundoi te pellazget te cilet s'me kane interesuar kurre qofte edhe si subjekt humori siç kam vene re te ty. Gjithe te mirat.

me duket i mire arsyetimi yt, po jam mjaftueshem e keputur per te mos komentuar dot me gjate, psh per kerkatesite e shumefishta, per dominancen ndoshta te tepruar te perkatesise familjare apo etnike, per kujtesen (llojet e kujteses).

problemi eshte qe qe ta duash shqiperine, te duash veten si shqiptar/e, duhet ta njohesh njefaresoj ate, te pakten prinderit ta njohin kur ia prezantojne femijeve. perndryshe perfundojne te gjithe ne muzeun e krujes - ne rastin jo me ekstrem - dhe vajmedet gjuha, zakonet, siguria identitare.

e kane thene shume veta te ky kuvend, qe gjuha eshte ajo qe na terheq me fort ketu. prandaj dhe ju po e diskutoni kaq shume, me vjen mire per qendrueshmerine. kaq se u keputa mbi kompjuter si gjethe rrapi.

Po ti paske qen metalare e terbume. Dhe une qe mendoja se mund te te pelqenin kenget e liz phair apo kta karagjozet e butthole surfers

 Genc, te gjitha keto qe thua ti jane te verteta, por te verteta individuale ama dhe jo universale, pra gjera qe varen nga shume faktore, personalitete, dhe situata jetesore. Per mua patriotizmi eshte disi me ndryshe. Ai eshte nje grumbull pervojash jetesore dhe kujtimesh te mira e te keqia bashke, qe perbejne shpirtin e njeriut. Pra me me shume fjale, atdheu per mua jane eksperiencat feminore, shkolla ku shkova, mesuesja e klases se pare, shoqeria, dashurite, aventurat dhe fatkeqesite, nje perendim ne det i pare nga Vila e Zogut ne Durres, nje zog i ngordhur ne Elbasan, renia e bustit te Enverit, cigarja e pare qe kam pire poshte ures se Tiranes se Re etj. Pra jane gjera shume subjektive dhe personale. Fizikisht shume prej tyre nuk ekzistojne me  ose jane ndryshuar ne menyre drastike, emocionalisht jane te paperseriteshme, pra praktikisht atdheu per mua eshte nje state of mind. Kuptohet qe pervec kesaj ai ekziston edhe fizikisht me koordinata gjeografike, por ai eshte atdheu i te gjitheve pjese e te cilit eshte dhe atdheu im.

Tani une nga natyra jam pak individualist. Une interesohem vetem per atdheun tim dhe nuk me behet vone per atdheun e Matit te ri apo ku di une se kujt, qe jam i sigurte se eshte krejt i ndryshem nga ai i imi. Pavaresisht se flasim per te njejtin vend. Nuk di nese me kupton. Dhe qari i gjithe ketij muhabeti eshte se une kete atdheun tim mund ta palos me katersh e ta marr kudo me vehte, dhe ta ruaj gjithmone te pandryshuar si nje fotografi ne trurin tim. Kjo me heq edhe ate barren idiote te njeriut qe depresohet sepse gjerat rreth tij po ndryhojne ne nje mase aq te madhe sa ai nuk mund te identifikohet dot me to. Pra ky atdheu im eshte i llojit qe rritet brenda teje, dhe pastaj ti identifikohesh me te.

Tani vajza ime e vogel ka lindur ketu. Qe ne klasen e pare te kopshtit e kane mesuar te ndaloje ne vend dhe te qendroje si e ngrire sapo te degjoje noten e pare te hymnit "O Canada", gje qe ajo e ben edhe si loje por edhe me pasion. Shoket e shoqet e saj jane te te gjitha ngjyrave, besimeve e kontinenteve (Toronto eshte nje nga qytetet me multinacionale ne bote) por ama i bashkon anglishtja dhe backgroundi i perbashket i eksperiencave. Sipas te gjitha gjasave, ajo do ta kaloje feminine e rinine, kohen kur krijohen kujtimet baze per atdheun personal, ketu ne Kanada. Tani ma shpjego ti se cfare dreqin do t'i mungoje asaj Shqiperia, pervecse si nje vend ku ndodhin historite e prinderve te saj. Dakort qe mund te jete nje vend kurioziteti, por ta zeme se une e marr perdore dhe e coj sot ne Shqiperi, si mund t'ia tregoj une asaj atdheun tim qe realisht nuk ekziston me, ose ekziston shume i fragmentuar? Si mund ta bej une ate ta doje kete atdhe me shume se te sajin? Dhe vertet. Pse duhet une patjeter ta bej kete?!

Sa me shume te flitet aq me shume qetesohen njerzit dhe sinqerisht tani pendohem qe kam perdorur ato fjale te renda ne postimin e pare. Por edhe ti mbase duhet te kesh parasysh qe shume nga keta qe shkruajne ndjejne diçka te ngjashme me ate qe ndjejne gjyshet e femijve te cilet s'flasin shqip qe u duket sikur s'do i gezojne ato niper e mbesa. Kush shikon ne rruge apo plazh femije qe s'flasin shqip (jo me ate intesitet si te gjysherve) besoj se provon po ate ndjenje humbjeje prej nga buron them ky gjak i nxehur qe ke hasur ketu.

Sa per vete, pasi lexova me ne fund dhe artikullin qe se kisha lexuar me pare, vura re si kisha perdorur fjale e shembuj te njejte me ate te gazetares, po nuk e di ne shprehim te njejtin mendim apo jo. Ka mundesi qe te jete shprehur ne artikull thjesht pa takt e pa dashuri frustrimi qe lind kur nuk komunikon dot me njerezi e tu te afert. Ndersa une flas per rastin tim personal qe kurre deri nja 3 a 4 vite me pare s'me kishte interesuar ndonjehere kjo puna e identitetit (perkatesise ndjenjes kombtare si e quajne me i fjale) Kam pershtypjen se per çdo njeri pasi kalon ate fazen rinore kur rend drejt lartesive qiellore, perfeksionit, utopikes, endrave te parealizueshme etj. vjen nje cast qe perplaset me limitet e tij dhe fillon renien e lire. Dhe kjo renie perfundon pertoke i coptuar 100 copesh po s'tu gjenden ca amortizator qe ti kane ndertuar qe ne femijri pa dijenin tende prinderit a edukatoret kush eshte mare me ty me nje fjale. Per kete thosha qe u duhet krijuar besimi qe s'jane vetem ne kete bote po kane plot njerez te tjere ku mund te mbeshteten etj. Per mua kjo puna patriotizmit ishte nje nder keta dyshek ajri qe s'me la te crash si cronenberg.

Po ky ishte thjesht synimi, deshira e mire. po si arrihet as qe e kam idene se jo vetem s'kam femije po asqe me shkon ne mendje. Kshu ne pergjithsi mendoj se femijet shqiptare do e kene problem (jo tani po kur te vije ajo koha e ndergjegjsimit aty te 20-22 vjeçet) dhe do konfondohen. Gjithsesi uroj qe ne ato vende si kanadaja apo amerika te jene mjeshtra dhe t'ua japin ate gjene qe ti e palos ne katersh dhe e mer gjithmone me vete dhe qe te ndihmon kur ndodhesh ne veshtirsi. Te njejten gje qe kam dhe une, po qe s'e dija se e kisha. Pikerisht keshtu mbase percillet ajo gjeja. Pa e ditur se po e krijon e transmeton. Ose mund te jete edhe thjesht nje magji qe e thith me ajrin. S'di ça te them se u trash shume muhabeti dhe kam frike se mos bab kothi me fut te ajo lista e tmershme. Do doja te mos i isha futur fare ktij diskutimi.

 Genc, ti bere shume mire qe iu fute ketij diskutimi se ky blog per kete pune eshte. Dhe me pelqen stili i qete dhe reflektues qe mban, gje qe e kthen kete muhabet ne nje muhabet te kendeshem tavoline mes njerezish te rritur.

Tani dhe nja dy verejtje te vogla, pa dashur te behem i bezdisur, po per kenaqesine e muhabetit.

E para e punes, gjyshet nuk nxehen. Gjysheve u mjafton te shikojne niperit e mbesat qe u vijne verdalle te qeshur e te pasemure, mjafton t'u marrin ere djersen e kokes dhe jane te lumtur. Eshte nje lloj lumturie nga gjera fare te vogla, qe une kam vene re qe vetem pleqte dine ta gjejne. Me sa duket vjen me moshe dhe urtesi. Shume, shume psheretijne ndonjehere ne heshtje per kete bote jallane qe u ngaterrua kaq shume ne pleqeri, po pastaj e fshijne fshehtas nje pike lot e prape urojne "Eh jete e shendet te kene se rriten ne dhe te huaj, pa te tjerat vene e vine".

Tjetra pastaj qe shoh une ketu nga ca tipa, eshte nje dicka qe edhe shume emigrante te kthyer ne Shqiperi, vecanerisht ne Tirane e kane ndjere kohet e fundit. Nje armiqesi ne publik ndaj te ardhurve. Flas publike, pra nga njerez te panjohur, se njerezit e familjes e miqte jane po ato, bile me kalimin e moshes gjithnje e me te permallur e me respekt te dyanshem. Gjithashtu kjo situate nuk ndjehet pothuajse fare ne qytete e vogla apo fshatrat, ku njerezit e njohin njeri-tjetrin me emer.

Pra kjo me ben te mendohem qe ky eshte muhabeti i "rajase se ri", pra njerezit qe kane zbritur rishtazi, d.m.th. pas 90-tes ne Tirane. Pasi kaluan fazen e pare te "refugjatit" ne qytetin tone te lindjes, tani po perpiqen te krijojne nje identitet te ri, ate te vendaliut. Por duke e pare qe nuk kane mundesi te gjejne dike me poshte tyre nga ana sociale, perpiqen ta vene kete identitet kunder emigranteve duke i quajtur ato "te c'rrenjosur" pra pa te drejte "pronesie" ne atdheun e ri. 

Ja njeri ketu ne peshk qe eshte edhe perfaqesues tipik i ketyre muhabeteve, perpiqej te me mbushte mendjen se meqe une nuk jetoja ne Shqiperi, une e njihja Shqiperine vetem me te degjuar, ashtu si edhe ai e njihte Kanadane me te degjuar. Pra aq sa kishte ai te drejte te jepte gjykime mbi punet e Kanadase, aq kisha te drejte edhe une te gjykoja punet e Shqiperise. Tani ajo qe ai harronte ishte qe une ne ate vend kam kaluar thuajse 40 vjet te jetes sime. Qe mua atje me njeh cdo gur rrugice apo bulevardi qe ka mbetur akoma. Qe une ne Shqiperi kam akoma ndoca qindra vete qe i njoh e me njohin, shkembejme informacion etj, Kurse ai mbase ne Kanada njeh vete Celine Dion qe e ka pare duke kenduar tek Top Chanel.

Ndersa tek muhabeti i femijeve nuk ka asnje parashikim. Aq sa ishin ne gjendje prinderit tane ne kohe te Enverit te parashikonin qe nuk do arrinin te merreshin vesh me nipat e mbesat e tyre qe flasin angilsht, gjermanisht e italisht e nje shqipe qe eshte me shume cucurime se gjuhe e vertete, aq mund ta parashikojme edhe ne se c'mund te behet pas njezet vjetesh te tjere me nipat apo mbesat tona qe s'kane lindur akoma.

Anyway. Po e mbyll me kaq ne kete teme, per te ruajtur kenaqesine e bisedes.

Shendet.

shendet edhe ti. Shifena me noi teme tjeter.

Dhe vetem nje gje qe e kam fiksim. Ne keto lloj temash sociale a ku di une, zakonisht (por mendoj se eshte keshtu edhe per te tjeret) nuk perpiqem tu jap mend te tjereve si thot koth po vetem te them ate qe mendoj. POR persa i perket politikes, aty vertet s'duroj dot dhe kthehem ne nje qe dua te gjithe te kene ment e mia. Keshtuqe te qete per pune politike s'me ke. me vjen keq.

 Tani vajza ime e vogel ka lindur ketu. Qe ne klasen e pare te kopshtit e kane mesuar te ndaloje ne vend dhe te qendroje si e ngrire sapo te degjoje noten e pare te hymnit "O Canada", gje qe ajo e ben edhe si loje por edhe me pasion. Shoket e shoqet e saj jane te te gjitha ngjyrave, besimeve e kontinenteve (Toronto eshte nje nga qytetet me multinacionale ne bote) por ama i bashkon anglishtja dhe backgroundi i perbashket i eksperiencave. Sipas te gjitha gjasave, ajo do ta kaloje feminine e rinine, kohen kur krijohen kujtimet baze per atdheun personal, ketu ne Kanada. Tani ma shpjego ti se cfare dreqin do t'i mungoje asaj Shqiperia, pervecse si nje vend ku ndodhin historite e prinderve te saj. Dakort qe mund te jete nje vend kurioziteti, por ta zeme se une e marr perdore dhe e coj sot ne Shqiperi, si mund t'ia tregoj une asaj atdheun tim qe realisht nuk ekziston me, ose ekziston shume i fragmentuar? Si mund ta bej une ate ta doje kete atdhe me shume se te sajin? Dhe vertet. Pse duhet une patjeter ta bej kete?!

Shume bukur e ke thene. S'ka gje me te bukur se femija, cdo prind do te bente gjithcka per te, do te sakrifikonte gjithcka. Te kuptoj shume mire, dhe s'ke absolutisht pse ta detyrosh vajzen te duaje nje vend me te cilen ate do ta lidhe vetem kureshtja.

Por pse dreqin duhet te vish e te shash vendin ku une po rris vajzen time? C'kusur ka vajza ime te degjoje gjithe ndyresite e mundshme nga goja jote per vendin ku ajo do te mesoje te kendoje himnin dhe qe une do ta mesoj ta doje?

Tani une nga natyra jam pak individualist. Une interesohem vetem per atdheun tim dhe nuk me behet vone per atdheun e Matit te ri apo ku di une se kujt, qe jam i sigurte se eshte krejt i ndryshem nga ai i imi. Pavaresisht se flasim per te njejtin vend. Nuk di nese me kupton. Dhe qari i gjithe ketij muhabeti eshte se une kete atdheun tim mund ta palos me katersh e ta marr kudo me vehte, dhe ta ruaj gjithmone te pandryshuar si nje fotografi ne trurin tim. 

Fantastike kjo qe ke shkruar. Jam shume dakord. Zgjidhja me e mire eshte qe secili te merret me vendin e vet e te mos ngaterrohet me vendin e tjetrit, nese s'ka gjera te mira per te nxjerre nga goja. Perndryshe eshte cinizem foshnjarak.

 DV kam idene qe ne po merremi me nje artikull qe na quan ne gjakprishur, dhe pastaj na jep keshilla se c'duhet te bejme per ta ndrequr kete gjak dhe jo e anasjellta.

 OK, merremi me kete artikull.
Por do te merremi dhe me dhjetera artikujt e tjere? Si thua?

 Patjeter! Me ngadale dhe secili ne kohen e vet.

 

Tjetra pastaj qe shoh une ketu nga ca tipa, eshte nje dicka qe edhe shume emigrante te kthyer ne Shqiperi, vecanerisht ne Tirane e kane ndjere kohet e fundit. Nje armiqesi ne publik ndaj te ardhurve. Flas publike, pra nga njerez te panjohur, se njerezit e familjes e miqte jane po ato, bile me kalimin e moshes gjithnje e me te permallur e me respekt te dyanshem. Gjithashtu kjo situate nuk ndjehet pothuajse fare ne qytete e vogla apo fshatrat, ku njerezit e njohin njeri-tjetrin me emer.

 

 

 

Ideja eshte:

Ike, per arsyet e tua? Shume mire.

Qendrova une, per arsyet e mia? Shume mire.

Njeriu e krijon atdheun atje ku jeton e ngre familje. Shume e drejte.

Ne te dy tani, na lidh vetem nje gje bashke. Gjuha dhe origjina.

A do ta ruajme kete lidhje? Lidhjet ruhen vetem me miqesi, duke respektuar miqesisht te vetmen gje qe na bashkon, gjuhen dhe origjinen. 

Nese s'te pelqen ta ruash kete lidhje, te pakten mos ma ofendo lart e poshte.
Dhe nese e ofendon, te thuash "dua te iki e te mos ia shoh me bojen," c'ke qe hidhesh perpjete kur te tjeret ankohen per ofendime te tilla?
Shih vendin tend, nese s'te pelqej une ketu, e mos u merr me mua.

Po t'ia shash vendin nje greku ti atje ne pune, do te te hidhet ne fyt. Keshtu qe ti s'ia shan e ruan miqesine me te. Palose c'ke per te palosur nga atdheu yt personal, por mos e kruaj me vendin tim. Sepse kam ndermend te rris femijet aty, e t'i rris mire. Kjo eshte ideja.

 

edhe dicka meqense shume shembuj ketu sillen si krahasime me ameriken.

Amerika ne vetvete dhe kultura amerikane eshte ne fakt rraciste.

Rracizmi amerikan shfaqet nepermjet mos-interesimit te prejardhjes se te huajve ne kete vend. Dmth, si e permendi dikush, ketu tregohet nje indiferentizem i thelle ndaj perkatesise apo prejardhjes etnike te dikujt duke imponuar ne menyre indirekte te qenurit amerikan.

 Shume e vertete. A nuk eshte kjo menyra me efikase e patriotizmit. Ne nje bythe vend dhe kemi gege, toske, llaci-fac, mysliman, katolik, ortodoks, PD-ista, PS-ista dhe se fundi dhe vendali dhe emigrante. Kurse Amerika thote se nuk me behet vone nga vjen e kush je, por after what flag do you stand. Simple, ain't it?

Prandaj sa kohe qe betohesh me doren mbi Bibel perballe flamurit amerikan, mund te behesh edhe President i USA edhe duke qene nga Kenia, i zi dhe me emrin OBAMA. Tani me thuaj ti ku eshte rracizmi ketu!

Perse perfundon gjithmone biseda ne ceshtje fetare dhe kombi?

Pse te mos t'i thjeshtezojme gjerat?

Une mendoj se tani per tani problemi kryesor eshte zhvillimi ekonomik, politik dhe shoqeror. Te gjitha te tjerat me duken me teper si konsumim te vetvetes ne mungese te ketij zhvillimi. Vete tema ku po disktuojme merr shkas nga faktori emigrim, qe eshte rrjedhoje e kushteve te renda ekonomike.

Ne nuk mund te gjejme nje emerues te perbashket te bazuar mbi fene. Ai i bazuar mbi shqiptarine eshte pakez i konsumuar dhe i abuzuar dhe duhet ripare nen nje drite te re me fisnike. Po fisnikeria nuk mund te egzistoje ne varferi, pasi "fukarallek, maskarallek" (turke, me duket se eshte kjo).

Mbase emeruesi i perbashket duhet gjetur tek zhvillimi ekonomik, politik dhe shoqeror, si nje objektiv i perbashket.

Ne momentin qe ky do te vij, te gjitha keto bisedat vetkonsumuese do te fillojne te qetesohen.

Nje histori e vertete (fatkeqsisht): Ne nje rrethine te Athines nje grua shqiptare ecen me djalin e saj per dore dhe eshte duke i folur ne shqip. Nje burre grek i afrohet duke bertitur dhe i kerkon gruas shqiptare ti flasi djalit te saj ne greqisht sepse ndodhet ne Greqi. E shkreta grua stepet dhe nuk flet asnje fjale. Me pas ky do te ishte shkak i nje debati "te forte" midis nje shokut tim me banim ne Greqi dhe grekut ne fjale. Greku iku me bisht nder shale por as nuk kerkoi falje as shfaqi ndonje shenje pendimi.

Me ane te historive te tilla e shpjegoj tendencen e shume shqiptareve ne Greqi te cilet edhe kur jane ne vende te tjera europiane flasin ne greqisht me njeri-tjetrin. Tani, s'ma merr mendja se ndonje ketu e kundershton faktin qe prinderit duhet te mundohen tu mesojne femijeve shqip. Por edhe te fillosh te japesh mend dhe tu besh moral njerezve mbi kete teme me duket e padurueshme.

Nje pyetje per ata qe jetojne ne vende te huaja:

 

Kur ju bie rasti qe t'iu pyesin per identitetin tuaj etnik, a ju thoni qe jeni Shqiptar apo jo?  Ne se identifikoheni si Shqiptar, a mund te me thoni pse?

Ja te pergjigjem une.

Gjithmone pergjigjem Shqiptar. Ne vitet e para e thoja pak me ndrojtje thjesht se s'dinin ku binte dhe ma zvogelonte imazhin e vendit tim ne nje nivel me te parendesishmit. Mbi te gjitha kush dinte dicka do dinte vetem namin e keq. Une isha 16 vjec kur erdha per here te pare, dhe mund te them se dhe vete nuk dija shume mbi historine e popullit time por dhe identiteti im ishte ne formim e siper. Gjate adoleshences nuk e vrisja shume koken, por jo shume vone e kuptova se po te beja nje mundim per t'iu larguar se vertetes se prejardhjes time do te thoshte te genjeja veten gje e cila do ndikonte negativisht per te ardhmen time dhe ne formimin e karakterit tim. Kjo do ndikonte negativisht ne shume aspekte te tjera qe skan te bejne me perkatesine etnike or rracizmin por me forcen e karakterit.

Duke kaluar kohe u be e qarte se te qenurit Shqiptar ishte pjese e imja, e pa-evitueshme dhe e pamohueshme. Ishte themeli i formimit te familjes time dhe (fatkeqesisht apo fatmiresisht) edhe i imi. Duke lexuar histori, tradita, virtyte normalisht qe mu rrit shume me teper dashuria per njerzit e mi dhe ta rrit edhe besimin tek vetvetja si rrjedhim.

Sot, mund te ul dike ne tavoline dhe me objektivitet mund ti pershkruaj shume histori te hershme te shqiptareve sa te mahnitet.

Nese ndihesh keq se dikush nuk di shume mbi Shqiptaret, nuk eshte faji jot por eshte injoranca e tjetrit.

He si thua ti, pse? Eshte pak pyetje e komplikuar ne fakt, se po ta marresh holle holle, arsyeja se pse nje shqiptar do identifikohej si shqiptar, eshte pak e thelle per t'u shprehur ne nje koment blogu. Kjo ne fakt kerkon nje dizertacion me vete, dhe nuk besoj se nje dizertacion i vetem mjafton. Duhet ngritur madje nje kateder e vecante ne cdo universitet anembane botes, qe t'i perkushtohet pikerisht kesaj pyetje: kur shqiptaret identifikohen si shqiptare, pse e bejne kete? Une do te propozoja ty shef katedre, me gjithe zemer, por me pare, qe mos harroj, me lejo te te them se c'me ka thene njehere nje italiane e mencur kur flitej per naften e gjendur nen token shqiptare. Toka, ashtu si koka e shqiptarit, tha, nuk eshte problemi se eshte e thelle, por se eshte e trashe. Po te lexonte kete pyetjen tende, me siguri qe do nderronte mendim.

Per kshu ironirash nje paragrafshe je i papare...kaq ama...

 

Ti njehere a identifikohesh si shqiptar a jo? Apo thua dhe ti qe jam Amerikan por Shqiptarllekun e kam hobby?

Ore c'e ke kete mbrapshtesi? Identiteti eshte hall ekonomik or mik. Ne s'me beson pyet te gjithe ata "kosovare" qe kane kerkuar azil politik neper bote. Identiteti eshte rracizem. Ne s'me beson pyet gjithe ata shqiptare qe bejne sikur nuk jane te tille kur per shqiptarin flitet me terma rraciste. Identiteti eshte barre, vuajtje, cfare do qofte ky identitet (pyet amerikanet qe hiqeshin si kanadeze gjate regjimit te Bushit neper bote e gjetke, ne s'me beson), por qe te hedhesh insinuata e te perqeshesh kete vuajtje, te tallesh si c'ben ti me keto pyetje te mencura, eshte poshtersi, eshte e ulet, eshte sjellje per te cilen gjynah qe shqipja nuk ka nje term aq ndeshkues sa "harram."

Identiteti eshe hall ekonomik? Qe kur kshu more? Po te lidhej identiteti me hallin ekonomik, athere Lulian Kodra s'do egzistonte me kohe e vakt, por as prinderit e Lulianit, as gjyshrit, as stergjyshrit.  Kush tha qe une tallkam me vuajtjet e bashkekombasve te mi? Pse behesh i pandershem ngaqe s'i pergjigjesh dot pyetjes time e shpik gjera qe gjoja une nenkuptoj.  Kam goje vete une mo vlla, dhe e them cdo gje pa problem.  Ti nuk e shikon qe robt ca nuk me etiketojne mua ketu jo Berishist, jo Nazist e tani ti po me ben dhe te mbrapshte e pra s'e rruaj hic, e them ate qe mendoj.  Barre ekonomike per Shqiptaret identiteti ka qene ne shume kohra te tjera, e jo vetem tani por kjo nuk do te thote qe ta moshosh ate ( e ne kete proces te mohosh vetveten) per te lehtesuar kete barre, sepse ashtu nuk fiton rrespekt nga askush.

Or ti i pakapshem, goja jote u ngrit e pyeti se pse shqiptaret identifikohen si shqiptare. Pastaj po goja jote me vuri me shpatulla pas muri, duke me kerkuar llogari se si identifikohem une, ku po goja jote vuri ne dukje se mund te isha nga ata shqiptare qe identifikohem si amerikane. Pyet tjetrin e pergjigjesh vete per te. Poshtersia nuk ka brire, e as budallalleku, e une mbetem i bindur se ti nuk hyn tek te paret, por tek te dytet. E megjithate, mbetesh specie e vecante, pikerisht sepse verteton ate tezen e vjeter qe rrenjet e poshtersise jane tek budallalleku. Une e di qe ti s'e rruan hic e thua ate qe mendon, por problemi eshte qe mendjen ne goje vetem budallenjte e kane. Nejse.

Sa per identitetin, po ta them edhe njehere, njeriu nga halli mohon gjithcka, edhe vetveten, por kjo nuk do te thote se ketij lloj njeriu qe arrin deri ne ate pike i duhet rezervuar respekti. Ne fund te fundit edhe Pjetri e mohoi Krishtin, por kjo nuk do te thote se Pjetri nuk eshte guri themelor i krishterimit.

po kjo eshte pyetje e thjeshte or daj nuk do ndonje shtjellim filozofik alla-kodraluls. Te sjell poezine Memedheu: Mëmëdhe quhetë toka
ku më ka rënurë koka,
ku kam dashur mëm'e atë,
ku më njeh dhe gur' i thatë
ku kam pasurë shtëpinë,
ku kam njohur perëndinë,
stërgjyshët ku kanë qënë
dhe varret q'i kanë vënë,
ku jam rritur me thërrime
ku kam folur gjuhën time,
ku kam fis e ku kam farë,
ku kam qeshur, ku kam qarë,
ku rroj me gas e me shpres,
ku kam dëshirë të vdes.

bulevard, me duhet te them se kur e le menjane iPad-in e Berishes, dukesh nje person shume normal dhe i logjikeshem.

Sot, mund te ul dike ne tavoline dhe me objektivitet mund ti pershkruaj shume histori te hershme te shqiptareve sa te mahnitet.

me fal  por smundem te mos qesh

smiley

Tani ka nje kontradite aty ne ate fjaline time ne fakt por ama s'eshte per te qeshur.

Pse shikoni gjithmone anet negative te vetja??? Pse mos i nxjerr dhe ti zbukuroj pak virtytet tona.

Po nejse mo, une bej punen time, ti vazhdo zgerdhihu. Une bej sa mund te jap nje portret te drejte duke treguar edhe gjerat pozitive.

Gjithmone pergjigjem se jam shqiptar. Jo vetem qe s'ka patur paragjykime, por kjo ka rezultuar ne favorin tim.

Perse e identifikoj veten time si shqiptar? Sepse jam shqiptar. Kam lindur ne Shqiperi. Flas shqip. Kam prinderit, gjysherit e ster, ster gjysherit shqiptar. E dua dhe e vleresoj Shqiperine per anet e saja pozitive. Jam krenar qe megjithe veshtiresite e peripecite kemi arritur te mbijetojme edhe sot e kesaj dite si komb. Me pelqen Shqiperia dhe shqiptaret ne shume aspekte.

Kjo nuk do te thote se nuk jam kritik ndaj Shqiperise.

 

Flas shqip. Kam prinderit, gjysherit e ster, ster gjysherit shqiptar.

 

Lexoni lexoni o ju hobistat shqiptare...

Me kohe po filloj te ndryshoj mendim per ty Ols.

 

p.s. Rrenja e nacionalizmit eshte natio, qe ne latinisht nenkupton aktin e te lindurit. smiley

Faleminderit, por me duket se nuk jemi kuptuar, nqs i referohesh te famshmit diskutim mbi patriotizmin primitiv.

Shiko, menyrat se si formohen kombet jane kaq misterioze dhe interesante. Ne mund te qendrojme ketu e te analizojme per muaj te tere se si kjo ndodh, por kur vjen puna qe dikush te pyet "Cfare je?", normal qe do te kthesh koken pas dhe do te shohesh se nga ke ardhur.

E rendesishme ama, eshte edhe se "ku qendron".

Shume shqiptare jane asimiluar pikerisht fale faktit se kane qendruar diku.

 

Per te mos shkuar shume larg, ti ke sot shqiptaret e Sanxhakut (Serbi) qe kane humbur lidhjen me gjuhen e tyre dhe identifikohen si boshnjake myslymane edhe pse thelle-thelle e dine qe jane shqiptare.

Ehe ehe, por biologjikisht ata Shqiptaret e Sanxhakut akoma Shqiptare ngelen.  Perhapja e E-V13 ne vendet komshi qe na permend zevendsi i Sales me siper smiley

te flasesh shqip ka avantazhe edhe pse keshtu cobance me huazime te huaja. Heren e fundit qe me ka bo nder ka qene ne nje qytet ne veri-perendim te Irlandes. Sapo hyme me ca shoke ne kafen e stacionit te trenit, duke shajt shoferin (ne shqip) qe na e boni sallate ruse stomakun me ndegjon baristi.

"Pse shqiptar je ti?"-ai

"Po mor ti, po ky gobshite qe na boni fertele na boni"- une. "Po ti nga je".

"Nga Puka".

ene keshtu nja 1 ore se na erdhi treni. Kur gjen ne keto vendet e largeta shqipetare jane gjithmone takime te lezetshme.

Me gatiti ene nje dopjo wiski mu ai me mqeras dhe me mbledh stomakun. Edhe nje double expresso nga mbrapa dhe 3 ore rruge me tren shkun pa u ndier.

Bile, bile mu me thoshte gjithmone njona kendej nga evropa lindore qe shqipja qenka shume gjuhe poetike. Ngadonjehere lexoja dhe receta gatimi ne shqip me ze te larte nga libri i famshem i Evgjenise.

 

 

Bile, bile mu me thoshte gjithmone njona kendej nga evropa lindore qe shqipja qenka shume gjuhe poetike. Ngadonjehere lexoja dhe receta gatimi ne shqip me ze te larte nga libri i famshem i Evgjenise.

smiley

http://www.youtube.com/watch?v=d3DX9Ho83...

eshte mitik

i dhishem fare fare

aktore te shkelqyer

ehhh, pak a shume. pak a shume. Ajo kishte dhe pasazhin dhe faqen e preferume. Faqja 222 e atij libri! Por edhe produkti i faqes 222 eshte me nam. Me mire se nga dora jeme nuk kam provuar. Jo per tu lavderuar, por qe te jemi fair.

 

 “Mamma mi puoi comprare un gelato.” Apo “Oh mam’ please, can we stay a little more.

Cudi e madhe!! pse ne gjuhe te huaj femijet perdorin fjalet e miresjelljes po ne shqip, ama ia kepusin:

O ma, dua akullore!  O ma, s'dua te vi n'shpi!!! Dua te rri ketu!

Vec kur degjon mamin pastaj, qe ia kercet: "Hec mer dreq ketu, se t'behen bajamet!

Sepse edukata ne shqip eshte turp ndersa ne italisht eshte thjesht nje formalitet.

Ciao Ana. smiley

'Njatjeta Olsi smiley

Me duket se ne italisht i kane mesuar si pjese te gramatikes e nuk bejne dot ndryshe. Ne shqip i bien shkurt, duke qene se foljet  qe shprehin miresjellje (pergjithesisht format e kushtores) si "do te doja" apo "mundem" e te tilla syresh qe s'me kujtohen tani, deri vone jane shprehur prerazi me "dua". Kam pershtypjen se eshte ceshtje mentaliteti, bazuar tek urdheri qe jepte dikur i pari i familjes, gje qe nuk linte shteg per miresjellje, thjesht te tjeret duhet te zbatonin dhe kaq. Uni i individit eshte me i forte se miresjellja apo mirekuptimin qe duhet te tregohet ndaj te tjereve. E kjo gje eshte e trashegueshme, gjithnje ne zbutje, por e ndjeshme edhe sot ama. Ndoshta sot behet spontanisht, por askush nuk e vret mendjen pse te huajt perdorin "Do te doja te flisja me ty" (qe nenkupton dhe pjesmarrjen tende ne kete vendimarrje) kurse ne i biem shkurt "dua te flas me ty" ( e ti s'ke nga e luan bishtin hic!). Shembulli eshte shume i rendomte, por thjesht nje ilustrim mund te flase shume per ndryshimet ne botkuptime, qe sjell dhe ndryshime gjuhesore e ne sjellje. po e le me kaq se s'dua te dal nga tema.

Edhe ketu, "katunaret" (terronet) shpesh here perdorin "voglio" ne vend te "vorrei". Apo thone "chiudi" ne vend te "spegni". Kjo e fundit s'ka shume lidhje me edukaten, por e solla gjithsesi.

Ana, muajt e pare te gjysem-kthimit ne Shqiperi perdorja pikerisht formen kushtore, por fatkeqesisht vura re se njerezit e merrnin kete si dobesi.

Perdorja edhe "te lutem", por edhe kete e marrin si dobesi.

Gjithcka qe ka te beje me edukaten, konsiderohet si dobesi.

Perdorimi i fjales "mund" mund te jete nje alternative e mire tani per tani.

"Mund te me japesh gazeten?"

Vecse kjo forme ka nevoje per nje pikepyetje ne fund.

olsib, kushtoren ta ziesh e t'i pish lengun smiley, kurse per te lutem e falemnderit, une gjithmone marr vetem reagime pozitive kur i perdor - dhe i perdor shpesh

ps: per eksperiencat e mia ne vl vuaj nga humbja e kujteses smiley

Tropizma, per ty si goce mund te jete ndryshe, po mua me marrin per gay nqs. tregohem shume i edukuar! smiley

Lere pastaj kur e shoqeroj kerkesen edhe me ate buzeqeshjen standard qe ta kerkon rasti...

Shtoi edhe veshjen dhe sjelljen prej metroseksuali...

JO, JO!!! Nuk ka me "te lutem", "faleminderit" dhe "do te doja" prej meje. Keto i lej ne Malpensa dhe i rimarr kur kthehem.

Ne Shqiperi ka vetem...

Me sill nja dy birra plako!!! Urgjent, se ta cava ballin! More vesh apo jo! smiley

hahahha, ols, e dine valle femrat shqiptare qe revolucioni gjuhesor qe premton t'i cliroje si grup do te vije nga cunat metroseksuale me banim ne perendim? smiley

mu kujtua age of innocence nga edith wharton tani, eshte bere edhe film me michelle pfeiffer dhe nje burre terheqes (qenkesh daniel day-lewis, sa turp une), qe emancipimi i femres varej nga buzet e ketij shokut, nevoja e shoqes per liri dilte nga buzet e ketij shokut, etj, etj. duhet me shtrengu radhet e shokeve smiley dhe kete e them vetem me 50% shaka smiley.

na qenke bere pepino si italianet ti

 

ker degjon qe te thone keshtu heq dore direkt fare po fare fare fare nga edukata dhe let the beast go out smiley

"Edhe ketu, "katunaret" (terronet) shpesh here perdorin "voglio" ne vend te "vorrei". Apo thone "chiudi" ne vend te "spegni". Kjo e fundit s'ka shume lidhje me edukaten, por e solla gjithsesi."

Kam nje problem shume te madh kur shqiptaret (me gjithe mend nje nder komunitetet me te keqperforlura dhe me te keqtrajtuara ne Itali) flasin me kete gjuhe. Sidoqofte "terronet" s'jane "katunaret" ...  

Si t'i quaj Finisterre? "Terroni" quhen ketu. E di qe nuk eshte shume politikisht korrekt perdorimi i kesaj fjale, por ishte thjesht sa per t'u shpjeguar.

Kam shume miq qe jane prej jugut te Italise dhe qe jane njerez shume te mire e te edukuar, por keto foljet urdheruese vecse nga njerez me prejardhje nga jugu i kam degjuar. Sidomos per ato pak kohe qe kam qendruar ne kolegj, i cili ishte i populluar nga shume kalabreze, pulieze, lukane e siciliane. Dhe ishin goxha "katnar".

E di qe pergjithesimi nuk eshte i drejte, por sherben per t'u shpjeguar.

Ah, kam ndare shtepine edhe me nje djale nga Roma. Djal flori. Por perdorte "dammi", "mettilo", "passami". Eshte fakt.

Ata dy piemontesi - falsi cortesi smiley me te cilet ndaj shtepine aktualisht, nuk e heqin nga goja fjalen "puoi", "vorrei", "mi daresti", etj...

e de, boll smiley, edhe ti "terron" je se nga jugu i shqiperise smiley

p.s.

jane kaq idiote italianet, si te mos mjaftonte, ata u thone "terrone" edhe jugoreve te vendeve te tjera smiley -dy te keqia njeheresh smiley

 

Po s'mund te katandiset ceshtja e unifikimit te Italise ne muhabete urdheroresh, ti e kupton edhe vete besoj. Nejse, dallimet mes perdorimit te formave gjuhesore jane normale gjithkund, sepse reflektojne mentalitete dhe menyra jetese te ndryshme. Ketu se paku shqiptaret s'jane ndryshe nga te tjeret. Kaq desha me thane.

cudi qe ky nga roma nuk thoshte dammeee smiley

Terroni - te lidhur me token mo olso. Kete se prisja nga ty. Ka shume nga jugu qe jane te trash o zot o zot po ka dhe te tjere qe jane me larte se disa te tjere...

Pastaj ky perkthimi katnar lidhet besoj me rracizmin brenda sh Tirona vs The rest (the katunars)

 

Persa i perket pyetjes me siper Te PF ne mos gaboj (e thu qe je shqipo apo jo), me shume me lodh te them qe jame nga rrethet kur takoj ndonje tirans ketu rrotull se te them qe jam shqiptar (gje qe e bej me shume kenaqsi kohet e fundit se me argetojne ato 2-3 seconda te bashkfolsit qe coroditet me procesin mendor qe i lind ne koke "ku ndodhet?/si duhet te reagoj?/po mundohem te bej ndonje pyetje me te detajuar&quotsmiley

Terroni - te lidhur me token mo olso. Kete se prisja nga ty.

Ndersa une nuk prisja nga ty qe ta merrje si perkthim fjale per fjale. smiley

E kisha me teper ne ngjashmerite ne perdorim qe keto dy fjale kane.

Me vjen keq Olso por edhe kur ju kerkon italianeve te shpjegojne kete fjale ta shpjegojne po ashtu (njerez te lidhur me token)...

Sa per te perkthyer per perdorimin qe i bejne ata nese do ishim te drejte/te pa drejte ateher do perdorej fjala malok...

S'eshte cudi. Thjesht te eshte fiksuar ty qe po qe i huaj shkelqen, ben xixa dhe mbase je ndikuar nga ato vajzat qe turren me vrap te martohen me te huaj e te ikin nga familja qe s'i le te dalin per kafe, e ishalla nuk zhgenjehen pastaj kur i nxjerrin ne ndonje semafor andej.

Ka plot prinder ketu qe i mesojne femijet te thone te lutem e faleminderit. 
S'ke pse ua hedh punen poshte. S'di si te ka mesuar familja ty, por mua me ka rritur me te lutem e faleminderit dhe s'me pelqen kur ma hedhin poshte kete. Ata qe jane te paedukuar eshte mire t'i qortojme me drejtesi. Po ashtu edhe italianet i tallin ata qe s'ua mesojne femijeve edukaten.

 

Nuk para me lebyren syte nga xixellimat e te huajve, m'beso per kete. Dhe as nuk po perpiqesha te hidhja poshte punen e atyre prinderve qe perpiqen t'i edukojne femijet e tyre, as po beja krahasime te tipit une, ti apo familjet tona respektive. Po flasim per nje mase me te gjere se sa rrethi yne familjar apo farefisnor. Po te me kishe lexuar me me vemendje, do ta kishe kuptuar qe u orvata te vija ne dukje nje vecori te mentalitetit shqiptar qe pergjithesisht e ka me per mbare te urdheroje, se sa "te lutet", gje kjo qe shprehet edhe ne kontekstin gjuhesor.

Dhe mos u hidhni pupthi se nuk po e nxjerr si sharje, thjesht nje dukuri qe mua s'me pelqen e s'mund t'i them te bardhes, e zeze.

Mbase... por ate pershtypje te jep nga menyra si flet.

Gjithsesi, s'ka vetem te bardhe e vetem te zeze, as ketu, dhe as ne vendet e tjera. Sic ke degjuar qe thone "te lutem" ka dhe nga ata qe vijne nga jashte me leke krimi e cfare nuk bejne.

Me duket se po ngaterron gjerat, sepse duke qene i bindur ne mendimin tend, nuk i le shteg per kuptim kendveshtrimit tim. Me te bardhe e me te zeze doja te thosha qe dicka te mirepercaktuar, qe ka nje emer te qarte, qe per mua eshte cen, nuk mund t'i ve emer tjeter e ta quaj virtyt.

Pastaj, sa per ceshtjen e lekeve te krimit, ke kaluar krejt ne dege tjeter muhabeti, dhe une s'shoh ndonje zgjatim ku mund te kapem per te vazhduar biseden.

Sepse bima, pamevaresisht llojit te fares, zhvillohet edhe prej llojit te ushqimit qe i hedh ne llojin e tokes ku po rritet.

Une kam pas i debat(noshta mund te jete dhe ktu ai tipi) ne fcb ne murin e nje shoqes time.Ajo vjen ne Tr dhe pershkrun rremujen dhe kaosin e Tr.Ky tipi pasi e porosit per ca gjana i uron "ishalla kthehesh shendosh".I thashe,se kishin tre dite jashte dhe se flisnin per venin e vet si nje danez qe per shqipnine ka nigju permes lajmeve te euronews-it ne 97-en. Me tha se venin e nifte sh mire e me numroi gjith ato te kqija te ktuhes.I thashe se ne vend qe te kete dhimje per kto te meta ai kishte perbuzje dhe per kte ti vinte turp.Me pa do te dhana ku kam shenu se kam bindje socialiste dhe me etiketoi sockomunist i krishtere.I thashe se ne vend te trunit kishte zorre gja qe bante me xerr mut per goje dhe se paska qan hajvan,fjale te cilen dhe sdo ja kisha than po kjo sdo e nihmote me e nryshu gjenjen e vet se aj po prap hajvan do te ishte...smiley

 

... muajt e pare te gjysem-kthimit ne Shqiperi perdorja pikerisht formen kushtore, por fatkeqesisht vura re se njerezit e merrnin kete si dobesi.

Perdorja edhe "te lutem", por edhe kete e marrin si dobesi.

Gjithcka qe ka te beje me edukaten, konsiderohet si dobesi.

 

Kurse unë kam vënë re se shqipja vetë nuk e përdor formën kushtore për të kërkuar ndonjë gjë. Shqipja përdor pyetjen "A ke/ni?" për të kërkuar diçka, ose kohën e ardhshme, prapë në formë pyetje.

P.sh. 

- A keni qiqrra në hell? 

në vend të:

- Do të doja qiqrra në hell.

apo

- Do na bësh ca qiqrra në hell?

në vënd të:

- Do të donim ca qiqrra në hell.

 

Po ashtu, shqipja përdor shpesh fjalën "pak" për të zëvëndësuar "të lutem". P.sh.:

- Mi jep pak qiqrrat në hell?

në vend të:

- Do të doja qiqrrat në hell, të lutem.

Sa për fjalën "falemnderit", nuk kam hasë ndonjëherë rezistencë ndaj saj. 

Them se është më mirë të njihet shqipja sesa të përpiqemi secili ti rrasim format e gjuhëve që kemi mësuar jashtetit dhe të shokohemi nga mungesa e edukatës dhe mirëkuptimit. 

 

Sa për temën, s'di autorja dhe duartrokitësit e saj, por sinqerisht ata që më kanë dhënë sigurinë dhe dashurinë e nevojshme për tu bërë njeri janë  njerëzit e familjes, që dhe kinezçe të kishin folur, prapë njëlloj do ma kishin dhënë. 

 

 

dakort nuk e ka, po pse te mos pasurohet edhe me nje forme te tille, qofshin edhe qiqra keto ? smiley

 

 të pasurohet, pse jo, po nuk mund ti quash robt "të paedukatë" sepse nuk përdorin strukturat gjuhësore të një gjuhe tjetër. gjuhën e përditshme e pasurojnë njerëzit nga brënda me fjalë që ata i ndjejnë të nevojshme dhe jo me fjalë që ua sjellin peshqesh nga jashtë. 

dhe një shembull të jashtëm që të ilustrojmë muhabetin: 

spanjollët e përdorin shumë shumë pak shumësin e mirësjelljes, jo lart e poshtë si francezët, psh. ça do me thënë kjo? që janë rob të paedukatë? jo. 

kaq. 

doja te thosha eshte se gjuhet mund te marrin e japin nga njera-tjetra, gjuha evolon bashke me kohet dhe mendesite, mendoj une

dhe tjeter: I like buke me qiqra smiley

ashtu qoftë! 

dhe if ju lajk buk me qiqrra, thuaji Enit : Eni,  do të doja recetën e bukës me qiqrra, të lutem. Dhe pasi ke shqiptuar gjithë këtë fjali të huaj në shqip, s'ke mo takat ta bësh bukën. smiley

smiley akull smiley dakort ne per kushtoren, por ti me art, une 'shqiptarce' smiley

ne lidhje me kushtoren smiley me ka shkrire nje koment i llukanit ne fb, prit ta gjej: "ceci allo spiedo" smiley

postim topci smiley

Akull, jam dakord me ato qe shkruan, ndersa persa i perket pjeses qe citoj, jam dakord pjeserisht.

Them se është më mirë të njihet shqipja sesa të përpiqemi secili ti rrasim format e gjuhëve që kemi mësuar jashtetit dhe të shokohemi nga mungesa e edukatës dhe mirëkuptimit. 

 

Une mendoj kete gje. Format kushtore dhe formalizmat ne pergjithesi, te lidhura me edukaten, persa i perket Europes perendimore, jane trashgimi e te shkuares se tyre mbreterore, fisnike, borgjeze, etj...

Keto forma, me kalimin e kohes, fale edhe mediave, fale edhe faktit qe klasa drejtuese ishte me origjina borgjeze, i jane kaluar edhe masave.

Ne Shqiperi kjo ka munguar. Madje ne kohen e komunizmit, keto jane luftuar. Nuk e kam fjalen per "te lutem" dhe "faleminderit" sepse keto jane elementare, por e kam fjalen per nje lloj formalizmi miresjelljeje ne pergjithesi.

Sot, ne mund te vazhdojme me ate cfare thua ti mesiper, pra te vleresojme kete komunikim qe kemi aktualisht ose te perpiqemi qe te fusim disa forma te tjera nga menyra e te shprehurit te vendeve perendimore duke kuptuar forcen "zbutese" le te themi, qe keto fjale kane.

Formalizmat, stilet... nuk duhen konsideruar si negative, per mendimin tim, persa kohe qe nuk jane qellim ne vetvete.

 olsib, të kuptoj unë ty, por mua s'më del gjallë në botë nga goja "do të doja një çertifikatë gjendje civile",  megjithëse në jetën e përditshme më shkon gjithë dita në kushtore.  unë do vazhdoj të them "A ka mundësi një çertifikatë gjendje civile?" dhe pa u lutë fare e nuk do më duket vetja e egër. 

ato format e spërdredhura të aristokracisë që i mungojnë shqipes nuk i bëjnë fare njerëzit më të butë apo më të sjellshëm. 

nuk perdorim "do te" perpara, por:- doja nje certifikate - e perdorim apo jo ?

p.s.

ehu u futa ne te thella, c'mu kujtua buka me qiqra tani

fiks! ne përdorim dhe të pakryerën. 

- Desha nje çertifikate, ju lutem! i tha ajo.

Ne krah, edhe nje mashkull metroseksual bente te njejten kerkese, me te njejtin ton zeri. Punonjeset e Bashkise shkembyen nje veshtrim mirekuptues te tipit "paskan ardhur emigrantet" dhe u vune me pertese te pergatitnin dokumentet.

smiley

mi skuzi, do doja te dija cer dmth metroseksual po ka munci? apo ja ka fut the hill behind the coast se ka dash me thone nai gjo tjeter?

mashkulli i ri i metropoleve, heteroseksual tendencialisht smiley dalluar pergjithesisht nga gustoja ne te mbajtur, ndoshta "pak i lepire" do te thuhej ne shqip ... Ia mora Tropit mesiper ne fakt packa qe eshte i njohur si term ...

faleminderit, s'e paskam pas dit smiley

 

 wiki e lidhka dhe me dy fjalë të tjera: konsumerizëm dhe narcizëm. : D

Porosite, porosite kafen se ja erdhem, sa t'marojme pak pune me kta qe kemi ketu - i thane gati ne nje ze punonjeset e Bashkise nje mesogruaja qe rrinte ke dera.

- He, ca deshe ti, i tha njera nga punonjeset vajzes se drojtur tek sporteli.

- Desha nje çertifikate, ju lutem! i tha ajo.

Ne krah, edhe nje mashkull metroseksual bente te njejten kerkese, me te njejtin ton zeri, punonjeses tjeter.

Punonjeset e Bashkise shkembyen nje veshtrim mirekuptues te tipit "paskan ardhur emigrantet" dhe u vune me pertese te pergatitnin dokumentet.

... disi te hutuara nga shqiptimi i fjales: zonje

Jashte nje diell i forte pasditeje digjte deri edhe qellimet me te mira.

Si nuk po bie i cik shi, qe i rafte pika, i rafte! prishi heshtjen punonjesja me e re.

..një zot e di sesi i kishte futur dhjetë gishta në njëzet unaza.

"A ka mundësi një çertifikatë gjendje civile?"

po kjo eshte plotesisht brenda normave te miresjelljes, akllv. Nuk eshte e thene qe njeriu te shprehet se s'ben me "do te doja"... se cdo gjuhe ka menyrat e saj te miresjelljes, s'eshte se duhet ta marresh kallep shembullin qe solla pak me lart. dhe eshte shume ndryshe kur degjon "ma bo i certifikate, o shoqe" smiley

Nejse ato ke gjendja civile s'ta varin shume, sido qe t'u drejtohesh. smiley

top (mendjen) muçua smiley per italianizma me olsin hahet - olsi te pakten me thuaj qe s'i ben duart ashtu si muçua kur thua mirupafshim.

kur po shikoja la straden pata nje ndjesi qe ajo shenja me duar, si shenje grabitjeje (ke lujt ndonjehere hajdutce kur ke qene e vogel? shkonim dhe vidhnim depo imagjinare... bobo 97ça in the making!), ne fakt duhet te kete kuptimin 'hajde prape'?

PS: loja ishte hajduti & polici. e paskeshsherkam harruar policin. vras mendjen perse smiley

akull, ne fakt shqiptaret nuk perdorin "pak" por "içik" ene meqe ra llafi kur qe i kosovar n'restorant pyti kamarierin "ku eshte banjoja?" "Poshte shkalleve - i tha ai - po eshte içik e vogel" Mbas nja nje ore zbret kamarieri ene shef kosovarin tu nejt aty si hu gardhi, ene i thote "Cer je tu bo mer, ala s'ke hy n'banjo?" "Jo mer burre - thote kosovari - s'ka dal akoma ajo çika" smiley

Nje budalla hodhi nje gur ne lume dhe 100 te mencur duan ta nxjerrin! Shkrojti kjo zonja/zonjusha nje shkrim me lart dhe peshqit e marrin si problem te mireqene ose qe ekziston ne menyre te padiskutueshme dhe kjo thjesht e bazuar ne hamendje duke marre si shembuj femije 2-3-4 vjecare qe nuk kane asnje ide se c'jane gjuhet! Natyrshem keta femije do ti perziejne fjalet nga te gjithat gjuhet! Shapi ndahet nga sheqeri kur femija rritet dhe arrin ti dalloje gjuhet e ndryshme kur flet!

A eshte bere ndonje studim mbi kete problem? Sa familje u larguan nga Shqiperia dhe femijet e tyre u rriten e nuk flasin shqip? Pa dyshim nuk ka shifra! Pse duhet ta pranojme me syleshllek dhe mendjelehtesi qe po behet hataja dhe shqipja po harrohet ne diaspore! Une jam rreth 1/5 e nje shekulli jashte Shqiperise dhe nuk kam pare nje familje te vetme me femije qe nuk flasin shqip per bukuri! I mbaj mend fare mire kur keta femije i ngaterronin fjalet me anglisht ne moshen 3/4/5 vjecare por sot e dine anglishten me mire se prinderit e tyre e njelloj si femijet vendalinj angleze/britanike, si dhe shqipen njelloj si prinderit e tyre! Dhe keta femije vijne nga lloj lloj prindrish, te edukuar, nga prinder qe bejne llac gjithe diten, nga ata qe punojne ne restorant gjithe diten ... e me radhe!

Eshte per te ardhur keq kur lexon ketu komente nga bashkeatdhetaret tane ne Shqiperi qe shprehin nje percmim te hapur per emigrantet qe bejne pune krahu (ndertim. guzhina, pastrues .. etj)! Shtresa emigrante eshte njelloj si ne Shqiperi! Bejne pune nga me te ndryshmet ashtu sic bejne njerezit ne Shqiperi! Asgjekundi nuk behet vetem pune shkencore por te gjitha llojet e punes! Dhe s'ka pse te jete turp ose te percmohet tjetri ne baze te punes qe ben! Ai qe duhet te percmohet eshte dembeli dhe llafazani, mashtruesi dhe ryshfetmarresi! Emigrantet (shumica) jane krenare per cfare kane arritur e kane arritur me djersen e ballit. Ata nuk kane paguar ose marre ryshfet por e kane perballuar jetesen dhe integrimin ku kane shkuar balle per balle me sakrifica dhe djerse! Sa nga ju peshqit me flamur te kuq qe na flisni si te kulluar ketu keni marre ose vazhdoni te merrni ryshfete! E them sinqerisht nqse ka ndonje peshk ketu qe ka marre ose vazhdon te marre ryshfete ti vije turp kur diskuton ketu ne PPU per patriotizma e me demek po i qan zemra se femijet e emigranteve po harrojne shqipen!

JO - kush i ka prinderit shqiptare do ta mesoje dhe nuk ka per ta harruar shqipen! Te tjerat jane rrahje uji ne hava dhe alarme te rrema qe me shume tingellojne si fushate kunder emigranteve se sa dhembshuri per gjuhen shqipe! Emigrantet kudo qe jane kane dy objektiva kryesore: integrimin me jeten ne vendin (ndertimin e te ardhmes) ku jetojne dhe mbajtjen kontakt me rrenjet nga vijne. Nga pervoja personale mund te them qe shqiptaret emigrante jane per tu pergezuar ne kete drejtim - integrohen mjaft shpejt dhe mbajne kontakte te vazhduesheme me rrenjet e tyre!

Sa per gjuhen shqipe - flini te qete se ju garantoj une qe te gjthe femijet e emigranteve qe jane larguar qe nga 1990 flasin dhe do te flasin shqip per bukuri!

Perdorimi i fjales "nje cik" ne vend te "te lutem" eshte kaq frikacake dhe e shpifur, pervecse edhe idjote.

Here pas here preferoj te tallem me njerezit qe e perdorin kete fjale.

Pershembull, vjen nje kamarier dhe me thote: "A ka mundesi te me japesh nje cik leket sepse nderrohet turni"

Po, mo, si jo - i pergjigjem.

I jap leket, dhe ne momentin qe ai sapo i prek ja terheq mbrapsht.

Me shikon i habitur.

Cfare ke? - e pyes - A me kerkove qe te te jap leket vetem nje cik?

Qesh!

Qesh edhe une. "Te lutem" eshte fjala e duhur - i them.

finis, per metroseksualin burimi paresor ishte ai dora vete smiley

olsi, shqipot (psh une) thone 'ma kalon pak shishen te lutem' dhe kjo nuk dmth detyrimisht qe shishen dua ta mbaj vetem pak. per me shume, te sqaron ndonje gjermanishtfoles.

koran, 'ne lume hodhi nje gur nje budalla' smiley me fal, por thuaj me mire 'nje budalla hodhi nje gur' se ne shqipot jemi ters milet smiley plus rendi i fjaleve ne shqip e ka gjithsesi nje kuptim.

Flm, e korrigjova! E paskam harruar shqipen edhe une! smiley

ato format e spërdredhura të aristokracisë që i mungojnë shqipes nuk i bëjnë fare njerëzit më të butë apo më të sjellshëm.

"Me te bute", ndoshta jo, por "me te sjelljshem", sigurisht qe po.

Une nuk jam pro a priori importimit te cdo gjeje qe eshte e huaj vetem per faktin se eshte e huaj, por nga ana tjeter duhet te tregohemi te kujdesshem me nje lloj fenomeni qe po perhapet ne Shqiperi keto vitet e fundit qe njerezit e kuptuan se "duam s'duam, nuk mund te jemi me ne tranzicion".

Ky fenomen mund te pershkruhet me: "qente le te lehin, karvani ecen perpara", ose "do t'i cajme vete te gjitha bllokadat", apo "Shqiperia shkemb graniti ne mes te Europes", si edhe... "jam jam i mire, s'jam, s'jam i mire, dhe ne jam i mire, jam per veten time"

Jo gjithcka e huaj eshte patjeter e mire dhe e drejte dhe jo gjithcka shqiptare eshte domosdoshmerisht e mire dhe e drejte.

smiley

 Si perfundim, ta permbledhim. Kush ka intelekt dhe deshire per t'i mesuar shqipen femijeve, e ben.

Kush s'ka nje prej ketyre te dyjave, s'e ben. Le te japin sa justifikime te duan. Koha per femijet gjendet gjithnje. 

 Sa me ka pas pelqy mu ajo perralla me rrobat e reja te mbretit, ku vetem ato qe kishin intelekt e shihnin qe ishte i veshur.

 Si thoshte Enveri:

Jemi popull hem trim, hem punetor e hem liridashes! smiley

Me duket se po flet percart tani.

sa kohe kisha pa e ndeshur kete pjesezen "hem" smiley

 hem artist... aussi (do shtonte ai, dy-tre vjetet e para kur erdhi nga Franca, dhe donte me kee noi pydh t'vogel andej nga Korqa)! smiley 

 O veeemi o s'veeemi

ne mes te pyllit do veeemi

Eh ka serenata te bukura Korca, bre!

 Korqa ka nxjerre edhe serenaten ambigue si thote:

Te ka mbire manushaqja

Tyne moj, ne penxhere'

Te dinja te vogel, ti me qenke 40 vjet,

Leri nazet se s'te kane lezet

 

 

 Se si me gjan ka i here , hiq nja tre-kater kokra dhe te tjeret me duket ci copa mishi me dy sy mu kur u japin mend 1.5 milion veteve qe kane zgjedh me jetu per qef te tyre apo hall te tyre jashte Shqiperie se si duhet te jetojne. Pastaj kur u rekomandojne dhe modelin e tyre te pajetuar per te jetuar nuk ka fjale tjeter vecse kokerr debileje.

Keshilla praktike ne kete rast eshte beni seks ose llafe turpi .  Ata qe e kane racion nje here ne dhjete vjet ( vjet )  nuk kane shpetim, u ka marre ferra uraten. smiley

Dhe jo e para per dhjetevjecarin e pare ne vitin e pare dhe per te dytin ne vitin e fundit se i bie nje here ne 20 vjet pastaj. smiley

Po gjithsesi eshte kenaqesi me lexu peshk ne dite Gushti, gjithsesi. Se mblidhen ne nje sofer keshtu menjehere.

 

 Ke te drejte. Eshte mekat t'u kerkosh shqiptareve jashte qe te ruajne shqipen te femijet. Duhet ta shtojne ne kushtetute, qe te denohet me ligj kush e shkel.

Shqipen eshte mire t'a ruajne KRYESISHT shqiptaret brenda.

Me lart mund te lexosh:

Muhabet (trq)= Bisede

(nje)cik (trq)=pak

asnje cik=aspak

budalla (trq) =i marre...etj, etj

 ta ruajne, jo "t'a ruajne."

Muhabet eshte fjale qe perdoret ne gjuhen jo zyrtare, sic jane komentet ketu.

Po ashtu dhe "budalla." Eshte njesoj si fjala krevat, makine, jorgan.

"Nje cike" s'e dija qe eshte turqisht. Ke ndonje fjalor online qe e thote?

 

Thelbi i komentit tim kishte te bente me rrjeshtin e pare te shkrimit. Dhe me ate qe nuk ka pse te perdorim fjale te huaja, as jo-zyrtarisht, kur egziston fjala shqip.

Budalla= i marre---m'u moren mendte, kam marrje mendsh, J'a mori mendt...

Krevat= Shtrat---shtroj, shtrim ne spital etj

Makine=???

Jorgan=???

per dy te fundit ke te drejte

 

 

  Kam dy pyetje per ata qe nuk kane deshire te ruajne gjuhen e origjinen:

A do te benin himariotet ate qe bene po te mos kishin ruajtur gjuhen greke dhe origjinen e tyre? A do t'i mbeshteste Greqia aq shume?

Nuk mendoni se eshte mire qe po t'i ruani gjuhen dhe origjinen femijeve e niperve tuaj, pas 100 vjetesh nuk i dihet si marrin punet, mund te jene ata qe te kene nevoje nga ndihma e Shqiperise dhe Shqiperia mund te jete e afte t'i ndihmoje? Edhe sikur ndihme nga nje ambasade, nga nje shoqate shqiptare per nje padrejtesi qe mund te hasni?

Pra, ruajtja e gjuhes dhe e origjines, organizimi edhe atje ne vend te huaj dhe mbajtja e lidhjeve me njeri-tjetrin por sidomos me vendin meme, sjell vetem dobi dhe asnje te mete, si per tani, si per te ardhmen.

Vajza qe ka shkruar artikullin mund te jete shprehur keq nga mungesa e pervojes si gazetare apo mbase nga te parit e ceshtjes me me shume emocion se c'duhet, por fakti eshte qe ka jashtezakonisht te drejte.

2. Pyetja tjeter eshte: A ka ne vendet e huaja organizim te shqiptareve, shoqata qe drejtohen nga shqiptaret dhe qe funksionojne vetem ne mbrojtje te shqiptareve? Nese ka, a angazhohen shqiptaret emigrante?
Nese nuk angazhohen e nese nuk ka organizim, por jetojne me mentalitetin e te integruarit totalisht ne vendin ku kane emigruar e t'i shkepusin lidhjet me shqiperine te femijet e tyre, sic sugjeron PF,
mos valle eshte kjo arsyeja qe shqiptaret vuajne shume nga keqtrajtimi i mediave te huaja? Ngaqe nuk ka organizata qe t'ua mbylle gojen mediave kur eshte per t'ia mbyllur?
Sepse pashe nje lajm ne Angli, per shembull, qe me beri pershtypje para ca muajsh. Thoshte: "U kap nje sasi e jashtezakonshme droge. U arrestuan 13 vete. 3 prej tyre ishin shqiptare."

Kaq. Po te tjeret nga dreqin ishin? Pse s'e thone? Pse permendin vetem shqiptaret? 

Ose ne Belgjike. kur iraniani vrau gjykatesin dhe ne fillim u tha qe ishte shqiptar? A reagoi njeri atje ne Belgjike per kete?

Ne sa raste te tjera jane thene neper mediat italiane e greke qe krimet jane kryer nga shqiptare edhe kur s'kane qene vertet shqiptare? Sa e demton turizmin kjo gje, sa e demton joshjen e investuesve te huaj?
Mos valle sepse nuk organizohemi qe te ruajme lidhjen mes nesh e te mbrojme njeri-tjetrin, por mendojme vetem te shajme origjinen tone?

E di qe te gjitha vlerat qe na kane mesuar jane kryesisht budallalleqe. Brezi i gjysherve tane ka bere shume gomarlleqe. Por parimi per te qene te bashkuar e per te ruajtur gjuhen e origjinen, besomeni, s'eshte patriotizem idiot, por sherben per te mbrojtur njeri-tjetrin. Eshte interes, jo ideal. Ngaqe s'e kane bere shqiptaret kete, kam pershtypjen se bene qejf serbet e greket me tokat tona... dhe tokat varja, se s'jane gje... por me jetet tona. Kane vrare njerez me varre masive dhe bejne namin kur u vritet aksidentalisht nje rrugac me motociklete nga studente universitetesh.

Vetem kaq mendoni. Nje nga ata tre djemte vlonjate qe mund te ishin denuar kot per nje aksident, mund te ishin te afermit tuaj. Dhe kjo vetem sepse si popull kemi share veten e jemi shkeputur nga vetja, ne vend qe te mbrojme njeri-tjetrin.

Keshtu qe mire eshte te mos ecni me kete mendje, qe lindi femija juaj atje e s'ka pse ta lidhe me gje femijen tuaj me vendlindjen, dhe mos ia ulni vlerat aq shume ketij vendi, duke e share sa para prapa kot me kot.

Femijet me prinder shqiptar qe lindin jashte apo shkojne ne vende te tjera ne moshe te vogel behen shtetas te ketyre vendeve. Eshte si te thuash pse flet nje amerikan anglisht? Pikerisht se eshte amerikan.

"Nuk mendoni se eshte mire qe po t'i ruani gjuhen dhe origjinen femijeve e niperve tuaj, pas 100 vjetesh nuk i dihet si marrin punet, mund te jene ata qe te kene nevoje nga ndihma e Shqiperise dhe Shqiperia mund te jete e afte t'i ndihmoje? Edhe sikur ndihme nga nje ambasade, nga nje shoqate shqiptare per nje padrejtesi qe mund te hasni?"

Kjo me duket shume e pamundur... Kane me shume shanse ti ndihmoj vendi ku prinderit e tyre kane emigruar. Per femijet flas gjithmone. 

 Greku do t'i mbroje shqiptaret, per shembull?

Besoj se shtetasit e vet i mbron, brenda dhe jashte kufijve. 

Qe i mbron te vetet, e pame ne Himare.

Dmth, te behen greke ata qe shkojne ne Greqi. Ky eshte mentaliteti?

 Jo e kam fjalen per femijet qe nuk mesojne gjuhen e tyre. Diku me lart eshte thene se pas 100 vjetesh shqiptaret mund te kene nevojen per ndihmen e Shqiperise. Une thjesht them se duke qene shtetas te nje vendi tjeter, ka me shume mundesi ti ndihmoj ai shtet para Shqiperise.

 Pra, pas 100 vjetesh, 500 mije shqiptaret qe kane ikur ne Greqi s'do te kene me asgje prej shqiptari? Do te jene greke? Do te kene tokat e trasheguar nga gjysherit ne Shqiperi e po te vijne papritur te jetojne aty do te quhen minoritare? smiley Sepse mbrojtjen do ta gjejne nga shteti grek, sic po ndodh tani me Himaren.

Po nese greqia e shton krizen e s'i mbron dot? lol

E sheh pra si sjell shperberje kjo mungesa e ruajtjes se origjines?

nje dite mbase sqiperise do i bjeri llotaria... ca jane keto budalliqe mo aman?

edhe po i ra hallall ata qe do ta gezojne jo po tani po te kishte halla ashtu do ta quaje xhaxha...

 

une kam nje pyetje per gazeten shqip  :O

c'eshte kjo rubrike me titull zera femerore ? ë ?

mos jemi gje valle ne ndonje sfilate dhe po prezantojme koleksionin vjeshte -dimer 2010 dhe une nuk ditkam gje ?

sikur shtyn me brryla kjo rubrika, sikur bertet: hapuni paaak, me lini vend ne podium, se shkruan nje femer...

prit kur te miratohet ndonje kuote 30 perqindshi dhe per gazetarine tani

jo mor shoke jo, gazetaret ndahen ne te afte e te pa-afte.

boll me keto melodramatizmat gjinore dreqi ta marre

thu ti qe do e lexoj kush rubriken te pa-aftet? smiley

Fenomeni i emigracionit eshte aq i vjeter sa njerezimi vete! Historikisht, emigracioni padyshim ka qene edhe pjese e historise se shqiptareve kryesisht ne perandorine turke! Izolimi 50-vjecar perkrah katastrofave te tjera qe i solli atij vendi (psh krijimi i njeriut te ri ose ndryshe tipi i majmunizuar me sy njeriu!!!) edhe emigracioni eshte trumbetuar si dicka e frikshme, e zeze, e poshter, dicka qe vetem hasmit ja urojme, si fenomen qe shkaterron kombin ... etj duke e propaganduar me kenge te tipit "Mbece more shoke mbece.. pertej ures se Qabese!" ose me perralla te tipit "Qengji qe ndahet nga tufa e ha ujku!"! Pas gjithe ketij helimimi ne funksion te justifikimit te izolimit 50-vjecar nuk eshte aspak cudi te shikosh komente ekstremiste ketu per emigracionin dhe pasojat e tij!  Ekziston nje mentalitet foshnjarak, i frikshem dhe mistik qe kombi do te shkaterrohet, "fara shqiptare" do te zhduket! O bo bo nje Zot e di se cfare do te ndodhe! Do te behet hataja dhe mjer ate qe do ta zere!!!!! Me te frikshme jane permasat e emigracionit dhe jo fenomeni vete! Emigracioni do te vazhadoje ... dhe vazhdoje ... deri sa te dali ndonje E.H. tjeter te izoloje Shqiperine perseri!

Vete fakti qe kur 1/3 e popullsise emigron eshte nje fakt tragjik qe flet vete! Ne menyre qe te zbutet/reduktohet problemi, ne duhet te kapim pikesepari burimin e lumit (shkaqet e emigracioinit) para se te te qajme dhe te ngasherohemi per te keqijat qe sjell emigracioni!  Marrja e vendimit per tu larguar nga vendi eshte i dhimbshem dhe i veshtire!! Duhen shkaqe me te vertete madhore qe te nxisin te marresh keto vendime! Dhe per kete ne shqiptaret dhe ne vecanti emigrantet duhet te falenderojme klasen politike shqiptare (para dhe pas 90-s) qe na i ka bere kaq te lehte marrjen e vendimit per tu larguar duke e degraduar ate vend ne nje rrjete merimangash ku njeriu ndihet ne meshire te fatit! Me nje sistem (pa)drejtesie qe ta ben jeten sketerre ne cdo hap qe hedh! Mjer ai ose ajo qe ka nje hall me adminstraten shteterore se ta nxijne jeten duke te sorrollatur lart e poshte qe nga recepsionistja e deri tek ministri ... vetem e vetem per te te rrjepur sa te mundin!!! Njerezit jane deformuar dhe degraduar ne ate fare feje qe nuk pyesin as per nene, as per babe, as per vella e moter e me tej .. por jane gati "tja fusin sa krahu" kujt te mundin ne emer te pasurimit!!!! etj etj etj!!!!!

Ne lidhje me temen - Pra gjerat jane objektive dhe ekzistojne ne kontekst!!!! Brezi i pare e emigranteve (te lindur ne Shqiperi) nuk kane asnje shans per ta harruar gjuhen edhe pse mund ta perdorin shume pak ne pune ose ne jeten e perditshme! Brezi i dyte i emigranteve do te kete lidhje me te zbehta me Shqiperine. Shumica do ta mesojne shqipen por me shume si respekt per rrenjet e prinderve te tyre dhe jo si nje gje te domosdoshme dhe jetike per ata!!! Po ashtu shume nuk do ta mesojne fare sepse nuk u intereson ose sepse nuk nxiten nga prinderit. Psh kur prinderit e tyre kane eksperienca shume negative jeta ne Shqiperi qe u ka lene aq shije aq te hidhur sa qe nuk duan ta degjojne emrin (psh vrasje, gjakmarrje, zhgenjime/abuzime te medha brenda familjes etj)!!!!

Kur vijme tek brezi i trete gjerat behen me te largeta!!! Ne duhet te jemi realiste dhe objektive ne brezin trete i emigranteve dhe me lart ndienja e origjines se gjyshit, stergjyshit etj vazhdojne te zbehen!!! Disa mund te vazhdojne pak me gjate (per disa breza) ta ruajne ate po me ne fund lidhja do te zhduket! Ky eshte realiteti! Shume nga ata qe kane lene vendin do te asimilohen dhe do te krijojne nje identitet tjeter ne vendin ku jeton!! Ata nuk do te kene nostalgji "per malet e larta, dhe fushat e gjera...!!!!! Kur ata do te ndertojne pemen e tyre familjare gjyshi ose gjyshja do te regjistrohet si me prejardhje shqiptare! Kaq!! Padyshim disa fjale shqipe do te kalojne nga nje brez ne tjetren si kulture dhe dije (psh si arbereshet)!! Por te flasim dhe te kerkojme qe cdonjeri ta mesoje dhe ruaje shqipen 100% me fanatizem deri ne brezin e 55-te ose me shume eshte THJESHT nje fantazi primitive!!! Mendoni qindra mijera shqiptare qe kane emigruar ne Turqi per shekuj me radhe qe jane turqizuar dhe asimiluar krejtesisht!!! Nuk ka per te ndodhur ndryshe qe ketej e tutje dhe nuk ka pse te ndodhe ndryshe!!!  "Ah sikur t'kisha nje grusht t'rande ti bi malit qe s'bezan!" -  dmth ta ndryshoja kete vetem per te bere te lumtur disa komentues ketu qe u dhimbsen femijet e emigranteve dhe kur shkojne ne zyra ua bejne jeten sketerre njerezve hallexhinj qe jetojne ne Shqiperi duke i detyruar edhe ata qe kane ngelur aty te ikin nga syte kembet!!!!
 
Tani u pa kjo pune, sipas jush ne emigrantet jemi te pacipe, bukeshkelur, te paudhe .. etj, ne nuk pranuam qe te hame bar, por vendin te mos e leme! Ne e beme kete! Na falni qe ju zhgenjyem!!!! Vendin ua kemi lene ne dore ju flamur kuqve tani! Pra ju permiresoni gjendjen aty! Ky eshte sherbimi me i mire qe mund ti beni kombit! Harroni emigrantet! Se pari rregullojeni vendin per veten tuaj!!! Ne kthehemi ose nuk kthehemi eshte pune tjeter!! Nqse njerezit qe jetojne atje jane te kenaqur dhe  nuk e kane mendjen per te i ikur nga syte kembet (duke pritur vizat sikur Zeusi do te zbresi ne toke) atehere kombi do te jete me i fuqishem, me shume emigrante do te planifikojne te kthehen, si rrjedhim edhe gjuha shqipe do te jete me e sigurte dmth me pak shqiptare do te mbeten jashte me shanse per ta harruar gjuhen!!!

 Shumica do ta mesojne shqipen por me shume si respekt per rrenjet e prinderve te tyre dhe jo si nje gje te domosdoshme dhe jetike per ata!!! 

 

Asnje femije nuk e meson gjuhen per nje arsye. U mesohet! Nga te paret, nese te paret jane nga ata qe ua mesojne e jo nga ata "Ika une, varja te tjerave tani. Ne dreq shkofte shqiperia e ca e lidh ate, si puna e ketij PF-s qe te pakten ka aq sinqeritet sa ta thote hapur."

 

Shembull konkret?

Vassy eshte nje kantautore e famshme ne Australi qe tani sapo ka nisur karrieren ne Hollivud e po fiton fame nga pak e nga pak.

Eshte rritur e lindur ne Australi, me prinder greke, dhe flet shume mire greqisht e madje angazhohet per vendin e vet. 

Vassy anglisht

Vassy greqisht

DV - nuk behet fjale per raste te vecanta si per njerez te kategorise qe arrijne deri ne Hollywood etj!  Me siguri ne te ardhmen do te kete shqiptare nga brezat e ardhshme emigranteve tip "Jeronim De Rada" qe mbase do te bejne disertacione/doktoratura per shqipen ose figura te tjera te njohura te cilet do ta kene per krenari te shkojne 10 breza mbrapa per te kerkuar rrenjet e tyre!!! 

Ajo qe une jam dakord me ty eshte roli i prinderve! Fatkeqesisht jo te gjithe prinderit i kane mundesite dhe ngritjen e nevojshme ose dedikimin per kete!! Per nje arsye ose tjeter! Nuk po them qe keta kane te drejte for eshte nje fakt qe duhet pranuar ashtu sic eshte! Keta prinder nuk mund te detyrohen ta bejne kete me ligj! Mund t'u behet moral pa fund, mund tu jepet ndihme per kurse shqipe etj por perseri keto jane dytesore. Me kalimin e brezave dedikimi ndaj te mesuarit e shqipes do te bjere perderisa lidhja me Shqiperine zbehet dhe interesat behen me te largeta!!!

Do te jete pikerisht shtresa e edukuar dhe e kulturuar qe do ta ruaje trashegimine me gjate. Kjo vjen per shkak te largpamesise dhe te mundesise me te madhe qe kane keta per te mbeshtetur/nxitur femijet per te mesuar shqip, dhe ne te njejten kohe nxitjen e tyre per ta percjelle trashegimine tek brezi tjeter! Kjo formule eshte e njohur! Per hir te se vertetes ne duhet te pranojme qe trendi i pergjithshem per mesimin e shqipes nder emigrantet do te shkoje poshte dhe jo lart me kalimin e brezave! Jo se mua me pelqen kjo, por eshte nje fakt objektiv qe nuk mund te eleminohet me subjektivizma (psh, deshire!!)!!!

Pra prape se prape qe te sigurohet vazhdimesia e "fares" shqiptare duhet ti hedhim syte nga berthama (shteti meme). Roli i emigracionit per kete nuk duhet te nenvleftesohet por padyshim eshte dytesor!

Do te jete pikerisht shtresa e edukuar dhe e kulturuar qe do ta ruaje trashegimine me gjate. Kjo vjen per shkak te largpamesise dhe te mundesise me te madhe qe kane keta per te mbeshtetur/nxitur femijet per te mesuar shqip, dhe ne te njejten kohe nxitjen e tyre per ta percjelle trashegimine tek brezi tjeter!

 

Sigurisht qe me ligj s'i detyron njeri, te ishte ashtu do t'i ankoheshim ligjit, jo t'i benim moral. Jam shume dakord qe vetem shtresa e edukuar dhe e kulturuar eshte ajo qe mund ta ruaje kete. Por a po e bejne ata?

Ata te Hollivudit, na pelqen s'na pelqen ne, kane peshe. Dy kemi ne Hollivud, as qe dine shqip, dhe mbahen me kimet te madh. Nje nene tereze qe as qe dinte shqip, mbahet me kimetin edhe me te madh.

Por nuk eshte vetem kjo. Nuk eshte mire per femijet e tyre ne radhe te pare, qe kur u vijne prinderit ketu, femijet rrine si te hutuar mes femijeve te tjere sepse s'dine shqip. Kushedi sa raste femijesh emigrantesh kam pare ketu qe fillojne te qajne ne mes te femijeve. Po mbeshtetja qe mund te gjeje te nje familjar, nese ka nje hall ne te ardhmen, kur prindi shqipfoles nuk do te jete me gjalle. Mund te thuash qe femija po punoi atje ne vendin e zhvilluar s'ka nevoje ta ndihmoje njeri ketu, por s'i dihet si rrokullisen gjerat. Kush mund ta parashikoje. Qofte per nje prone te majme qe mund t'i dale patjeter ketu, bie fjala. Dmth, mesimi i gjuhes sjell vetem mire, dhe asgje te keqe. Ruajtja e lidhjeve mes shqiptareve, te pakten mes njeri-tjetrit andej, sjell vetem mire dhe asgje te keqe. Emigrantet nuk e bejne. Amerikanet mbase mund ta nxisin shume kete individualizmin ne shoqeri, mungesen e nevojes qe te ardhurit te kene patriotizem per vendin nga vijne. Ama, sapo vjen puna per te mbrojtur Ameriken, e ngre nevojen per patriotizmin ne qiell amerikani, propagande e nivelit qesharak, me filma patriotike aksion, ku nje amerikan vret 1 mije vete, apo video-game qe shkojne pertej argetimit e futen ne patriotizem. Holle-holle i bie si propaganda komuniste e jona, vetem se me shume stil.

Sapo erdhi njeri qe njoh nga Amerika e qe ndenji gjate andej, dhe ai e ngriti kete shqetesim. Kishte qendruar ne komunitete te ndryshme atje, dhe i kishte bere pershtypje qe shqiptaret s'kane asnje lloj organizimi per te mbrojtur ineresat e njeri-tjetrit, ne radhe te pare. Ata s'mbrojne dot asgje shqiptare, as kur shahet shqiperia padrejtesisht neper media. Dmth, kjo qe po behet, ky lloj individualizmi cinik e egoist, pa meduar me largpamesi por vetem per castin, vetem deme sjell. 

Ika une, varja te tjerave tani. Ne dreq shkofte shqiperia e ca e lidh ate, si puna e ketij PF-s qe te pakten ka aq sinqeritet sa ta thote hapur."

 O DeVe-je! A njihemi gje bashke ne? Se une nuk di ti kem thene ndonjehere keto fjale, te pakten ketu tek PPU. Bo vaki qe te kemi qene duke pi ndonjehere bashke dhe mund dhe ti kem thene, por nuk e maj men. Te lutem ma kujto, se me ngeli brenge!

Apo thjesht te duhet te krijosh nje personazh negativ qe ti veshesh te gjitha ato qe i vuan ne shpirt me shprese qe te clirohesh.

Jane kombe me te medha se ne qe emigracioni i tyre kane humbur gjuhen por edhe identitetin ne 2-3 breza. Mund te kete ngelur nje mbiemer e asgje tjetr.

Ne argjentine ku ka qene dhe emigracioni me i madh italian ne vitet 1910-1920 ( -10 milion)nuk ka me asnje shenje te gjuhes. Ata jane shendrruar ne ispanike te mirefillte e vetem lidhje biznesi ose pronesie, e te ruajtura me kujdes nga individe kane bere qe te lidhen tradicionalisht.

ne USA komuniteti italian qe ka qene i grupuar ka mundur te ruaje gjuhen dhe traditen. Flitet per grupime te medha si Lagjia Italiane. Familje ose komunitete te vogla ne qytete e kane humbur teresisht gjuhen e folur dhe zakonet e te pareve.

Gjuha e folur eshte mjet komunikimi dhe nevoje jetese. Nese ajo nuk i vlen per te mbijetuar ajo me pas ka vetem vlere kulture.

Ne Greqi arvanitasit kane ruajtur gjuhen ne fshatrat arvanitas por edhe sot aty ka influence te madhe kisha greke e cila ngulmon ne absorbimin dhe zhdukjene kesaj. Une i kam takuar komunitetin me te madh ne EUBEA( Evia) e ata vetem ne gra plaka e ruanin gjuhen e folur e cila tek te rinjte po zhdukej perfundimisht.

Ne Itali arbereshet (ne Kalabri kryesisht), kane patur komunitete e fshatra te forte, me individe te cilet kane kontribuar ne Pamvaresine e Italise. I famshem ka qene grupi i kaloresve arbereshe ne te 1000-jet qe shoqeruan Garibaldin. Ai me pas i nderoi ata, edhe shteti italian, ashtu dhe kisha katolike paten nje qendrim dashamires ndaj komuniteteve ekstraitaliane e sidomos pakicave arbereshe e greke ne jug duke u lejuar gjuhen dhe faljen/liturgjite ne kishat ortodokse. Ne Kozenca ata lejuan edhe nje kateder per mesimin ose me mire studimin e gjuhes arbereshe.

Sot ( keto 20 vite)shqiptaret e emigruar kur kane shkuar atje nuk kane qene ne grupe te medha, lagje ose fshatra( flitet per vendosjet, jo per largimin) Familje te vuajtuara ekonomikisht, pamevaresisht arsimimit dhe kultures se fituar ne Shqiperi u eshte dashur te integrohen ose asimilohen qe te fitojne ose arrijne nje mireqenie. Asimilimi eshte edhe me i lehte per ta sot, kur ekonomia shqiptare nuk ka asnje ineteres, e kthimi ne atdhe perben vetem nostalgji apo turizem.

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).