FJALIMI I AHMET DAVUTOGLU

Në ceremoninë e hapjes së konferencës “Trashëgimia Otomane dhe Komunitetet Myslimane të Ballkanit sot“ në Sarajevë (E Premte, 16 Tetor 2009)
 
Pozicioni gjeografik dhe lidhjet e tij historike me këtë gjeografi janë një karakteristikë dalluese e Ballkanit. Mund te identifikojmë tre karakteristika të Ballkanit. E para është se rajoni i Ballkanit është një zonë e ndërmjetme në kuptimin gjeopolitik. Zakonisht shihet si një zonë e ndërmjetme tranziti nga Europa në Azi, nga Azia në Europë, nga Balltiku në Mesdhe, madje dhe në Afrike, nga Veriu në Jug, nga Lindja në Perëndim është një zonë e ndërmjetme gjeopolitike. Do e shpjegoj çfarë kuptimi ka, pse është kaq e rëndësishme dhe pse kjo karakteristikë ka patur ndikim në historinë e Ballkanit.
 
Karakterisitka e dytë është ajo gjeo-ekonomike. Ballkani ka qenë një rajon transaksioni në kuptimin gjeo-ekonomik. Që prej kohës së qytetërimit Grek, kohët e lashta e deri në ditët e sotme, Ballkani ka qenë rajon i transaksionit ekonomik nga deti në tokë, në korridoret e tokës së Europës Lindore, nga Lindja në Perëndim. Ka qenë dhe mbetet sot një transaksion në fushën gjeo-ekonomike.
 
Karakteristika e tretë është se Ballkani është një rajon i ndërveprimit gjeo-kulturor. Në këtë mënyrë, kultura të ndryshme kanë ndërvepruar në Ballkan. Valët e migrimit, shumë popullsi erdhën dhe u përzien me njëri-tjetrin. Një rajon me këto tre karakteristika, një zonë e ndërmjetme gjeo-politike, me ndërveprim gjeo-kulturor dhe transaksion gjeo-ekonomik, ka dy fate alternative në histori.
Njëri fat është që bëhesh qendra e politikës botërore, ose bëhesh viktima e konkurrencës botërore, që do të thotë se duhet të bëhesh periferia e një pushteti tjetër. Prandaj historia e Ballkanit është ose histori suksesi ose histori dështimesh dhe viktimizim i konkurrencës. Sot, për shembull, kur ne flasim për Ballkanin, zakonisht mendojmë që Ballkani është periferia e Europës, jo qendra e Europës, por periferia e Europës. Është kështu? Është vërtet periferi rajoni i Ballkanit?Jo. Në fakt, Ballkani është një nga qendrat strategjike të Afro-Euro-Azisë. Pse është kthyer kështu? Pse e kemi këtë perceptim të periferisë? Nëse ju pyesni për shembull Mehmed-pasha Sokoloviç, ai nuk do të thoshte se Sarajeva apo Selaniku është një periferi e shtetit Otoman ose një periferi e Europës. Ai do të mendonte që kjo do të ishte pikërisht qendra e gjithçkaje,si historia e Nastradin Hoxhës. Por ishte e vërtetë.
 
Ndaj le ti hedhim një sy historisë. Shteti i parë i madh, shteti perandorak që u shfaq në Ballkan ishte Perandoria e Aleksandrisë. Lindi nga Ballkani edhe pse qendra e Perandorisë së Aleksandrisë nuk ishte Ballkani. Nuk kishte polici të Aleksandrisë në Ballkan. Të gjitha qytetet e mëdha të Perandorisë së Aleksandrisë ishin në Anadoll, në Egjipt, në Iran, në Afganistan. Ajo Perandori lindi në Ballkan por qendra e asaj Perandorie nuk ishte Ballkani. Në Perandorinë Romake, si në atë Lindore dhe në atë Perëndimore, Ballkani ishte periferi. Perandorët Romakë e zinin në gojë Ballkanin vetëm kur vendosnin të përgatiteshin ushtarakisht në drejtim të Azisë. Kështu, ata nuk e shihnin Ballkanin si qendër. i vetmi përjashtim përgjatë historisë, një përjashtim pozitiv, është Shteti Otoman. Gjatë Shtetit Otoman, Ballkani u bë qendra e politikës botërore në shekullin e 16-të. Kjo është koha e artë e Ballkanit. Nuk e them këtë sepse ne mbartëm trashëgiminë otomane, por se ky është një fakt historik. Kush e drejtoi politikën botërore në shekullin e 16-të? –Paraardhësit tuaj. Ata nuk ishin të gjithë Turq, disa ishin me origjinë Sllave, disa me origjinë Shqiptare, disa madje ishin dhe të konvertuar në origjinë Greke, por ata drejtuan politikën botërore. Kështu, Mehmed-pasha Sokolovic është një shembull i mirë. Nëse nuk do të kishte Shtet Otoman, Mehmed pasha do të ishte një serb i varfër i cili jetonte sa për të patur një fermë të vogël, apo çfarëdo kishte. Por në sajë të Shtetit Otoman, ai u shndërrua në një lider të politikës botërore. Ndaj historia Otomane është një histori e Ballkanit, një histori e karakterit qendror të Ballkanit në politikën botërore. Asokohe, të gjitha rrugët kryesore të tregtisë ishin në Ballkan. Selaniku u bë qendra e aktivitetit ekonomik. Më pare, Selaniku ishte veç një qytet i vogël. Po gjatë periudhës Otomane, Selaniku u kthye në qendrën kryesore të tregtisë ekonomike. E tërë tregtia e Mesdheut bëhej përmes Selanikut.
 
Nëse ndiqni migrimin e Hebrenjve, mund te kuptoni lëvizjen e parasë. Përse u bë Selaniku komuniteti më i madh i Hebrenjve prej shekulli të 16-të deri në shekullin e 19, madje dhe përgjatë shekullit të 19? Një pjesë e madhe e popullsisë së Selanikut ishin Hebrenj. Çfarë bënin ata aty? Ata monitoronin dhe bënin të gjithë tregtinë nga Selaniku drejt Veriut, drejt Euro-Azisë. Ekonomia e Mesdheut drejt Euro-Azisë, administrohej nëpërmjet Selanikut dhe Stambollit. Krahasimisht, Beogradi ishte një fshat, ose një qytezë në shekullin e 14-të. Gjatë shtetit Ottoman, Beogradi u bë një qytet qendror, një qytet kyç i Danubit dhe i Europës Qendrore, si në pikëvështrimin ekonomik dhe atë kulturor. Kishte me qindra kisha e xhamia. Sarajeva është një mrekulli, si një miniaturë e kësaj trashëgimie. Nëse mund të kuptosh Sarajevën, mund të kuptosh gjithë historinë Otomane. Sepse është, sic thotë shprehja, nëse kupton një njeri mund të kuptosh atë shekull. Si Hegeli, nëse kupton Hegelin, ke kuptuar mentalitetin Gjerman të shekullit të 19. Është prototipi i atij mentaliteti. Ngjashmërisht, Sarajeva është prototipi i civilizimit Otoman. Sarajeva është prototipi i shkëlqimit të Ballkanit.
 
Po ashtu në shekullin e 19-të ishte Mehmet Ali Pasha. Ai ishte një Shqiptar, por ai u bë jo vetëm një figurë udhëheqëse e shtetit Otoman, por dhe themeluesi i Egjiptit modern. Po të mos kishte pasur një traditë Ottomane, Egjiptianët nuk do kishin parë asnjë Shqiptar në gjithë jetën e tyre. Mehmet Ali Pasha, do kish qenë shumë-shumë Mehmet Ali Bej, një njeri i zgjuar që jetonte diku në Ballkan. Pra, figurat udhëheqëse janë prototipet e një qytetërimi. Ç’mund të mësojmë prej kësaj? Rajoni i Ballkanit ka një fat si rrjedhojë e karakteristikave gjeo-politike, gjeo-kulturore dhe gjeo-ekonomike. Rajoni i Ballkanit, ose do të jetë qendra e gjithçkaje, ose do të jetë viktima e gjithçkaje.
 
Pse ka qenë Ballkani i ndarë që prej shekullit të 19-të e deri në ditët e sotme? Sa herë që ne flasim për Ballkanin, flasim për ndarje, përplasje, përplasje etnike, jo civilizim. Mungesa e ndërveprimit gjeo-kulturor do të thotë përplasje kulturore. Mungesa e transaksionit gjeo-ekonomik do të thotë stanjacion ekonomik. Mungesa e autoritetit politik do të thotë shndërrim në një zonë të ndërmjetme e të gjitha konflikteve. Tashmë është koha ti vëmë bashkë të gjitha këto. Dhe pastaj do të zbulojmë shpirtin e Ballkanit.

Ç’lloj politike duhet zbatuar për të rritur këtë? Së pari, në mënyrë që të parandalohet një karakter i “tamponit gjeopolitik” për Ballkanin, çka e bën Ballkanin viktimë të konflikteve, na duhet të krijojmë një kuptim të ri uniteti në rajon. Na duhet të forcojmë ndjesinë e përkatësisë në rajon dhe të nxisim një kuptim të përbashkët. Nëse shohim historinë, ne jemi qenie njerëzore dhe nuk jetojmë në parajsë. Qeniet njerëzore janë gri sikurse historia, apo historia është gri ashtu si qeniet njerëzore. Ne nuk jemi engjëj por nuk jemi as kafshë. Na takon ne të vendosim të bëjmë diçka. Në mënyrë të ngjashme, historia paraqitet gri. Varet se cilën pjesë të historisë po përzgjidhni për ta komentuar sot. Historia e Ballkanit nuk është vetëm një histori konfliktesh. Përgjatë shekujve, nga i 15-i te i 19-i, historia e Ballkani ka qenë një histori suksesi. Ne mund ta rikrijojmë këtë sukses. Mund ta rivendosim atë përmes krijimit të një sensi origjinal të përkatësisë, duke krijuar një bashkekzistencë të re shumëkulturëshe dhe duke përcaktuar një zonë të re ekonomike.
 
Bashkekzistenca shumëkulturëshe është shumë e rëndësishme sepse zhvillimi i një civilizimi mundet vetëm të kuptohet duke analizuar strukturat e qyteteve dhe jetën kulturore në këto qytete. Nëse një qytet është uniform, do të thotë se civilizimi nuk është i shumëllojshëm. Është një lloj këndvështrimi i përmbysur ndaj shoqërisë. Fillimisht, qyteti i Romës banohej vetëm nga romakë. Por, më pas, me krijimin e Perandorisë Romake, qyteti i Romës u bë një qytet kozmopolitan. Në mënyrë të ngjashme me Romën, më vonë edhe qytete si Stambolli dhe të tjera qytete ballkanike ishin shumëkulturore. Ne jetonim bashkë dhe si rrjedhojë e kësaj pasurie të fortë kulturore pati një rritje të bashkëveprimit. Prapambetja lidhet me spastrimet, siç ndodhi gjatë viteve ’90. Ata që organizuan masakrat në Srebrenicë, në Bosnjën Lindore, janë njerëz barbarë të cilët nuk donin të toleronin dallimet kulturore. Shpirti i Sarajevës është shpirti i bashkekzistencës, shpirti i të jetuarit bashkë. Dhe si paraqitet roli i Turqisë në Ballkan? Ne duam të kemi një rajon të ri të Ballkanit, të bazuar mbi dialogun politik, mbi ndërvarësinë dhe bashkëpunimin ekonomik, mbi integrimin dhe harmoninë kulturore dhe tolerancën.
Ky ishte Ballkani Otoman. Ne do ta rindërtojmë atë Ballkan. Njerëzit më quajnë neo-otoman, ndaj unë nuk dua t’i referohem shtetit otoman si një çështje e politikës së jashtme. Çka po nënvizoj është trashëgimia otomane. Shekujt otomanë në Ballkan ishin histori suksesi. Tani na duhet ta rikrijojmë këtë. Përse erdha në Bosnjë në më pak se 24 orë? Sepse Bosnja është në një fazë shumë të rëndësishme transformimi këto ditë. Dua të tregoj solidaritet me Bosnjë-Hercegovinën (BiH). Dua të tregoj se jemi këtu. Ne jemi me boshnjakët dhe do të vazhdojmë të jemi me boshnjakët. Përse është i rëndësishëm ky tranzicion? Sepse integriteti territorial dhe uniteti politik i BiH duhet mbrojtur me qëllim që të ketë siguri në rajon. Nëse BiH nuk është e sigurt dhe e qëndrueshme nuk mund të kemi siguri dhe stabilitet në Ballkan. Perspektiva turke në rajon është të ndërtojë një Ballkan të ri i cili mbështetet në këtë kuptim të dialogut politik, të intensifikimit të marrëdhënieve ekonomike dhe bashkëjetesës kulturore dhe harmonisë.
 
Gjatë viteve ’90 u përballëm me vështirësi të shumta në BiH, Kosovë dhe Maqedoni. Kur këto vështirësi ndodhën, nga i kthyen sytë boshnjakët, shqiptarët, turqit, Maqedonia dhe Kosova? Nga Turqia. Është një marrëdhënie historike. Më lejoni t’ju jap një shembull për ta bërë analogjinë që nga fillimi. Kjo zonë gjeopolitike me karakter zbutësi të ndërmjetëm, bashkëveprimi kulturor dhe transaksionet ekonomike, janë të njëjtat karakteristika të Irakut dhe Afganistanit. Përse kemi probleme në Jugosllavi, BiH, në Irak dhe Afganistan? Sepse këto shtete janë modele në miniaturë të rajoneve përkatëse. Bosnja është një Ballkan i vogël. Kemi muslimanë, katolikë, ortodoksë, serbë dhe kroatë që jetojnë bashkë si një miniaturë e Ballkanit. Në mënyrë të ngjashme, Iraku është një Lindje e Mesme e vogël: arabë, kurdë, turq, shiitë dhe suni. Afganistani është një subkontinent i vogël në Azinë Qendrore me taxhikë, pashtunë dhe hazaras. Kështu që këto vende janë vende kritike. Nëse i menaxhon ato siç duhet, mund të menaxhosh rajonet. Nëse nuk mundesh t’i menaxhosh këto vende siç duhet, do të kesh një krizë rajonale. Ç’është Turqia? Turqia është një Ballkan i vogël, një Lindje e Mesme e vogël, një kaukaz i vogël. Më shumë boshnjakë jetojnë në Turqi sesa në Bosnjë. Më shumë shqiptarë jetojnë në Turqi sesa në Shqipëri, më shumë çeçenë sesa në Çeçeni, më shumë abkazë se në Abkazi. Dhe kemi kurdë, arabë dhe turq bashkë. Pse është e gjitha kjo? Për arsye të trashëgimisë otomane. Për të gjitha këto kombësi myslimane në këto rajone, Turqia është një parajsë e sigurt. Dhe në fakt, ju jeni më se të mirëpritur sepse Turqia ju përket edhe juve vëllezër dhe motra boshnjake, ashtu si Sarajeva është e jona. Por a është më mirë të vini në Turqi për të qenë të sigurt apo ta bëni Bosnjën të sigurt? Ndaj na duhet të kujdesemi për situatën. Ç’ndodh në BiH është përgjegjësia ynë. Në një takim me një diplomat, emrin e të cilit nuk po e them këtu, unë theksova rëndësinë që ka angazhimi në Bosnjë. Kur takova Hillari Klintonin mbi çështjen armene në Zyrih, ngrita sërish çështjen e Bosnjës dhe diskutuam më shumë mbi Bosnjën sesa mbi Armeninë.
 
Kur Presidenti Haris Silajdžić erdhi në Ankara javën e shkuar, ai mori pjesë në një sërë aktivitetesh. Unë ndryshova axhendën time. Vendosa të vija në Sarajevë dhe më pas do të shkoj në Armeni.

Një diplomat perëndimor pyeti se përse unë papritur po e hidhja këtë çështje si me parashutë. Përgjigja ime ishte: “Ne nuk shkuam në Bosnjë me parashutë. Shkuam në kalë dhe qëndruam atje me boshnjakët duke ndarë të njëjtin fat!”

Po, çfarëdo ndodh në Ballkan, në Kaukaz, në Lindje të Mesme, është çështje e jona. Një ditë do të jem në Irak, një ditë tjetër në Azerbajxhan, një tjetër në Bosnjë si ministër i Punëve të Jashtme. Çfarëdo që ndodh është në axhendën tonë të politikës së jashtme. Sërish me sekretaren Klinton patëm një ndodhi në Qershor. Vizatova një rreth prej 1000 kilometrash rreth zyrës sime në Ankara. Bëhet fjalë për 23 vende. Të gjithë ata janë të afërmit tanë dhe presin diçka prej nesh. Më pas vizatova një rreth tjetër prej 3000 kilometrash, ku përfshiheshin 72 vende dhe çdo ditë në ministrinë tonë vijnë lajme prej këtyre vendeve që na ndryshojnë axhendën e punës. Ky është borxhi ynë historik. Ndaj kur unë flas për borxh strategjik, i referohem në fakt, këtij borxhi historik.

Po në qershor, shkova në Afganistan në zonat e Mazari-Sharif, Balkh dhe Jouzjan. Vizituam gjashtë qytete dhe zakonisht diplomatët e huaj vizitojnë Kabulin dhe marrin avionin mbrapsht për t’u kthyer nga kanë ardhur. Vetëm ministrat turq mund të vizitojnë gjashtë qytete afgane pa kurrfarë vështirësie. Unë nuk ndihem i huaj në Afganistan. Kur ishim në Mazari-Sharif, guvernatori i Balehut u ul pranë meje dhe më tha: “Z. Ministër, na duhet një shkollë, një spital dhe një park”. Thirra koordinatorin e TIKA-s dhe i thashë të merrte shënim. Gazetarët tanë u çuditën dhe më thanë: “Ai po e bënte kërkesën sikur ju të ishit ministër i Afganistanit”. Po, në fakt ai ishte shumë i qetë. Ai mendonte se unë e kisha për detyrë diçka të tillë. Për atë, Turqia është madhështore dhe një ministër turk ka kapacitete të pakufizuara dhe duhet t’i përmbushë nevojat që i parashtrohen. Është një falje historike.
Dy javë më pas shkova në Sandzak në Novi Pazar me një delegacion. Atje ndodhi e njëjta histori. Njerëzit po thonin na duhen shkolla, një spital etj. etj. Ata mendojnë që po, turqit kanë përgjegjësinë për t’i bërë të gjitha këto. Të shkretët turq! Unë nuk di se çfarë mund të bëjmë, por na duhet ta bëjmë ama. Ata kanë të drejtë. Në sytë e tyre, Turqia është qendra. Për ta Turqia është një vend ku mund të shkojnë për të gjetur strehim. Janë turqit ata që duhet të gjejnë një zgjidhje. Sipas këndvështrimit të tyre, ne nuk mund të kemi ndonjë dobësi. Ndaj, politika jonë e jashtme, duhet të jetë proaktive. Nuk mund të injorojmë çfarë ndodh. Njerëz nga vende të ndryshme, janë shumë larg gjeografikisht nga njëri-tjetri, por në Turqi ata jetojnë në të njëjtën shtëpi si rrjedhojë e kësaj lidhjeje historike.
 
Ndaj dhe politika jonë e jashtme synon të vendosë rregull në të gjitha rajonet që na rrethojnë, në Ballkan, në Kaukaz dhe në Lindjen e Mesme. Sepse nëse nuk ka rregull, ne do të paguajmë një çmim. Për një perëndimor apo diplomat nga ndonjë pjesë tjetër e botës, çështja boshnjake është një çështje teknike me të cilën duhet të merremi, në nivel të një procesi teknik diplomatik. Për ne është një çështje për jetë a vdekje. Është tejet e rëndësishme.
 
Integriteti territorial i BiH është për ne po aq i rëndësishëm sa integriteti territorial i Turqisë. Siguria dhe prosperiteti i Sarajevës janë po aq të rëndësishme sa siguria dhe prosperiteti i Stambollit. Kjo nuk është thjesht vetëm ndjesia apo përgjegjësia e një burri shteti. Kjo është ndjenja apo emocioni që ndan çdo turk kudo në Turqi. Dhe sot po u tregoja udhëheqësve tanë këtu se kishte pasur dy demonstrata të mëdha spontane në Turqi. Njëra më kujtohet që ishte në 1993, kur në radio u njoftua se serbët kishin përdorur armë kimike në Gorazhde. Për dy orë, jo mijëra por qindra mijë njerëz u mblodhën në mënyrë spontane. Nëse do u ishte thënë të niseshin për në Bosnjë atë natë, ata nuk do mendonin të ktheheshin në shtëpi. Do fillonin të ecnin drejt Bosnjës. Kjo është se si ne jemi lidhur me njëri-tjetrin. E thënë shkurt, historia jonë është e njëjta, fati ynë është i njëjti dhe e ardhmja jonë do të jetë e njëjta. Ashtu si në shekullin XVI, ku ndodhi ngritja e Ballkanit Otoman në qendrën e politikës botërore, ne do ta bëjmë Ballkanin, Kaukazin dhe Lindjen e Mesme bashkë me Turqinë, qendrën e politikës botërore në të ardhmen. Ky është objektivi i politikës së jashtme turke dhe ne do ta realizojmë këtë. Ne do të riintegrojmë rajonin e Ballkanit, Lindjes së Mesme dhe Kaukazit, mbi parimin e paqes rajonale dhe botërore në të ardhmen. Jo për ne të gjithë, po për të gjithë njerëzimin.
 
Shumë faleminderit që më ftuat dhe Allahimanet!
 

256 Komente

Gjatë Shtetit Otoman, Ballkani u bë qendra e politikës botërore në shekullin e 16-të

 

Eee, se ishin Qyprillinjte Kryevezire e ja mbushen mendjen sulltanit qe titulli "Perandor Romak" i ishte uzurpuar nga njeri ne Vjene.

të mos kishte pasur një traditë Ottomane, Egjiptianët nuk do kishin parë asnjë Shqiptar në gjithë jetën e tyre. Mehmet Ali Pasha, do kish qenë shumë-shumë Mehmet Ali Bej, një njeri i zgjuar që jetonte diku në Ballkan.

Ky argumenti, 'me ne beheni kerthiza e botes' eshte shume shume SHUUME banal.

Mirë mirë, veç një pjesë nga zorra jonë e trashë, kanë për të na e këput kta...

 

 

Ky argumenti, 'me ne beheni kerthiza e botes' eshte shume shume SHUUME banal.

Thua? smiley

Flm auron per prurjen.  Z. Davutoglu (na pelqen s'na pelqen) at his best.

PS: Qafir, te sygjeroj, nqs nuk e ke lexuar, ta lexosh me laps ne dore zoterine ne fjale.  Eshte gje e squt shume, por teper fare smiley.

Shekujt otomanë në Ballkan ishin histori suksesi

Si e mat suksesin ky? Se jo per gjo po qe prej shek 16 Osmanet humben cdo beteje, portet dhe tregtine ja u moren europianet, Jeniceret benin ligjin, maliqi te hiqte 7 lekure, puritanet arabe i benin pistil shehleret e padishahut me argumente filozofike, monedha zhveleresohej me 50% ne vit, sulltani s'kish idene se c'behej ne perandori aq sa i vjen nje i panjohur ne oborr e i thote "me kane zgjedhur mbret te Malazezve" dhe i gjori per desh e besoi.

sukses leshi! 

Pse me zhgenjen? smiley

Keto llafet PR merren me nje "grain of salt."  Holle, holle cdo perandori eshte Janus.  Gjetiu e ka mendjen Davutoglu.  Tek Trashegimnia gjeopolitike sot.

Kështu, Mehmed-pasha Sokolovic është një shembull i mirë. Nëse nuk do të kishte Shtet Otoman, Mehmed pasha do të ishte një serb i varfër i cili jetonte sa për të patur një fermë të vogël, apo çfarëdo kishte.

 

Po behem kurioz, nga e di ministri qe  M Sokolovic do te ishte nje fshatar i varfer nqs s'do kish shtet Osman, apo do kete hedh fall, dhe keshtu i ka dale falli ?? Aq me shume qe M. Sokolovic  ka qene nje njeri me jo pak virtyte, se ishte luftetar trim por edhe i mencur e diplomat ne te njejten kohe.  Dhe e njejta pyetje vlen gjithashtu per Mehmet Aliun ? 

Gjetiu e ka mendjen Davutoglu.  Tek Trashegimnia gjeopolitike sot.

Davidi i Vogel le te merret me Kavkazin. Ballkanin e ka ne dore Brukseli, packa se eshte i 'infektuar' me osmanpisllik.

Ne mund ta rikrijojmë këtë sukses. Mund ta rivendosim atë përmes krijimit të një sensi origjinal të përkatësisë, duke krijuar një bashkekzistencë të re shumëkulturëshe dhe duke përcaktuar një zonë të re ekonomike.

Ja futi dhe ky me multi-kulti Islamik!! Se multi-kulti kapitalistik ishte sukses i papam dhe u dashka nje multikult tjeter me 'fisem'. Ik mer mole thuj!

Ene i gjo tjeter: mund ti folesh popujve fetare per multi-kult, por per Shqiptaret ke te besh me ekcepcionalizem fatal. Nqs per Shqiptaret ka  historikisht pasur ligje te vecanta qe prej kohes te Stefan Dushanit, i bie qe ky popull eshte PYKE! Ka identitet 'negativ' (dmth nuku thote qe 'jam' po thote qe 'nuk jam')..si do ta faktorizosh kete ne ekvacion? 

miq

per mua eshte nje fjalim i shkelqyer i cili sjell nje kendveshtrim shume origjinal. fatkeqesisht injoranca e historianeve dhe shkrimtareve tane kane sjelle gjithmone nje Perandori Osmane te zymte, te pergjakshme, te prapambetur etj.

 

ne se do te lexoni gjenite e studimit te Perandorise Otomane ne se do te shikoni kroniakt e kohet te shkruajtura nga bashkekohes me se shumti te krishtere  do te gjeni se Ottomanet kane qene nje prej Perandorive me tolerante, me te iluminuara dhe me interesante e cila si cdo perandori kishte edhe fundin e vet te pa lavdishem.

 

Une mendoj se ky fjalim eshte shume interesant dhe sjelle nje pikepamje shume te perafert me ate te Ekrem Bej Vlores nje njohes i shkelqyer i Perandorise.

 

Faleminderit Monda

 

Ore Auron, dale more mik, mos u nxito...

Perandoria Otomane, ishte një formacion politik jashtë kohës në të cilën veproi. Ishte formacion arkaik. E keqja e Shqipërisë, ishte se doli jashtë ndikimit evropian. Këtu tek termi "evropian" duhet të ndalemi pak se është bërë bozë prej politikës së përditshme. Mungesa e Shqipërisë në përjetimet sociale e politike të Evropës së atëhershme, u provua fatale për ne.

Po të rendisim në vija të trasha, ne nuk kemi njohur në kohën e duhur demokracinë përfaqësuese, nuk kemi njohur shtetin kombëtar, iluminizmin, rilindjen evropiane, industrializmin etj.

Këto janë pengesat e sotme që ta quajmë veten tamam evropianë, se nuk kemi përjetime historike të njëjta me ta. Edhe kjo është fatkeqësi e madhe.

Këtu po ndodh çudia e madhe me Davutoglun, arsyeja e fatkeqësisë, po na serviret si goma e shpëtimit...

Perandorive me tolerante, me te iluminuara dhe me interesante

Ketu ndahemi ne te dy auron, me respekt kuptohet.  Sa e "iluminuar" ishte Perandoria Osmane eshte muhabet me vete.  "My fascination" eshte me z. Davutoglou dhe cfare ka bere per politiken e jashtme turke, dhe per vete institucionin e politikes se jashtme turke, qe para tij ka qene kotec pulash. 

Gjithashtu toleranca eshte relative, dhe nqs duhet ta masim vetem krahasimi ben pune. Besoj se me cilindo perandori  te kohes (por edhe me te tjera te mepareshme) qe mund te krahasohet perandoria Osmane del se eshte me intolerantja. Ishte nje shtet qe masakronte sistematikisht banoret e vet te fese ose kombesise te ndryshme nga ajo e klases dominuese  , dhe nqs ky masakrim eshte ndalur per nje fare periudhe (ne shekullin 16), ka ndodh vetem per arsye pragmatiste, dhe ka rifilluar perseri kur turqit kane qene te afte te popullonin toka te reja.

ne mos gaboj nje shkrim ne Times apo Newsweek fliste per nje rikthim te shkelqyer te politikes turke ne rajon. nje shkrim shume realist ne se e gjeni lexojeni

nuk gabohesh, fliste per avancimet dhe riafirminin e Turqise si nje fuqi e pa kontestueshme ne rajon. Per te miren dhe te keqen e perendimit. Thosh gjithashtu se duhet falenderuar hallau per ate elite ushtarake Turke qe gjer tash po i mban akoma shtrenguar kapistallin fese.

Ta kemi shendosh vellain e madh 500 vjecar se na duhet per dite te veshtira.

Sa per kete:

...ne do ta bëjmë Ballkanin, Kaukazin dhe Lindjen e Mesme bashkë me Turqinë, qendrën e politikës botërore në të ardhmen. Ky është objektivi i politikës së jashtme turke dhe ne do ta realizojmë këtë.

ne ju lencin italianet, greket, anglezet , gjermanet dhe amerikanet , hallall.Ndryshe shikoni endra me shkelqim preandorie te perenduar.

Kurse kjo :

Kush e drejtoi politikën botërore në shekullin e 16-të? –Paraardhësit tuaj. Ata nuk ishin të gjithë Turq, disa ishin me origjinë Sllave, disa me origjinë Shqiptare, disa madje ishin dhe të konvertuar në origjinë Greke, por ata drejtuan politikën botërore.

mbase perkedhel vetedijen tone folklorike per emer e nam. Cfare bene keta veziret shqiptare per Shqiperine? Jam i sigurt se nje dite ndonje  shqiptaro-amerikan do te fluturoje ne Mars por kjo nuk do te sjelle asnje dobi praktike per Shqiperine.Profiti do jete per USA-n.

Kurse paragrafi me poshte po, ky  eshte thelbi shqetesimit-influenca dhe interesat gjeo-strategjike turke ne kordonin Ballkan-Kaukaz-Lindje Mesme

 

Ndaj dhe politika jonë e jashtme synon të vendosë rregull në të gjitha rajonet që na rrethojnë, në Ballkan, në Kaukaz dhe në Lindjen e Mesme. Sepse nëse nuk ka rregull, ne do të paguajmë një çmim.

restua eshte nje enderrim idealist ose paketim i bukur i deshirave per te gjetur vendin dhe rolin qe i takon nje shteti ne nje nyje te rendesishme gjeostrategjike.

Ky artikull shkruesi mbahet si njeri nder ideologet e ringritjes se Turqise, ose thene ndryshe ky ka hedhur ne leter menyren sesi duhet te veprojne turqit per te kombesuar humbjet qe paten nga fundi i osmanllinjeve.

 

auron, a mund ta shprehni deri ne fund pikpamjen tuaj?

keni thene se:

1. fjalimi eshte i shkelqyer; 2. imazhi i perceptuar i te semurit te bosforit eshte i gabuar; 3. perandoria turke, ne te kundert me perceptimin, ka qene e illuminuar dhe demokratike; 4. Politika e Turqise se sotme po ka nje rikthim te shkelqyer ne Ballkan.

Te gjitha pikat me lart mund te jene te verteta. Problemi eshte: "so what?". Pra nqse keni nje pikepamje, mundesisht shtjellojeni.

Sipas paradigmes: "So what? What's in it for us?"

 "So what? What's in it for us?"

Ne fakt ka shume mundesi qe sistemi i tanishem ku sundon "Frengu" po paret i ka "HanKinezi" te bjere, dhe te ngelen ne kembe, sikaret e Kavkazit, urithet e HinduKush-it. I bie qe qendra zhvendoset praj ne Stamboll per sundim efektiv te ketyre barbareve

well, ashtu mund te rezultoje (me optimal se Stambolli nuk ka per ate pune, jam dakord), por puna eshte qe ne nuk para kemi mesu prej "qendrave" perkatese. Historikisht. Shih se c'kane bere ne kohe Stambolli (ataturku), Moska dhe Peking, dhe cfare beme ne.

ps. ky ministri jashtem turk qeka kaliber! cfare edukimi ka ky?

ne se do te shikoni kroniakt e kohet te shkruajtura nga bashkekohes me se shumti te krishtere  do te gjeni se Ottomanet kane qene nje prej Perandorive me tolerante, me te iluminuara dhe me interesante e cila si cdo perandori kishte edhe fundin e vet te pa lavdishem.

Perandoria Osmane nuk ishte vec nje skeme piramidale. Mblidh njerez, pushto toka qe te mbledhesh me shume njerez qe te pushtosh me shume toka. Ne momentin qe humb kapacitetin pushtues detyrohesh te menaxhosh cke mbledhur, dhe ne kete aspekt deshtimi ishte total.

Krahaso me Perandorine Romake dhe je si nata me diten.

Ketij tipit i paska ngelur ora 300 vite prapa. Lexova dicka per kete ministrin ne newsweek dhe u bera kureshtar po tani qe lexova kete fjalim medioker ne Sarajeve e shoh qe qenka tip komplet 'anadollak'.

"Gjatë Shtetit Otoman, Ballkani u bë qendra e politikës botërore në shekullin e 16-të"

 

Ne shqiptaret ne shek 16 jetonim me qerpic e hanim kallamoq mes mushkonjave kur ne Bolonje kishte universitet. Eshte mire qe shume veta ta lexojne kete artikull qe ta dime mire me cfare pushtuesish tinzare kemi pasur te bejme.

Po akademi ka pas dhe Voskopoja, akoma me shume ka pas qe ne shekullin e 17 dhe shtypshkronje, kur ne Bolonje as qe e kishin enderr!!!

Ne ate kohe 3 shtypshkronja ka pas, njera ne Stamboll, njera ne Vjene dhe tjetra ne Voskopoje, mos te duket cudi, po ne Voskopoje.

 

Voskopoja me duket se nuk eshte shembulli me i mire per te fol mbi trashegimine otomane

Nëse ndiqni migrimin e Hebrenjve, mund te kuptoni lëvizjen e parasë. Përse u bë Selaniku komuniteti më i madh i Hebrenjve prej shekulli të 16-të deri në shekullin e 19, madje dhe përgjatë shekullit të 19? Një pjesë e madhe e popullsisë së Selanikut ishin Hebrenj. Çfarë bënin ata aty? Ata monitoronin dhe bënin të gjithë tregtinë nga Selaniku drejt Veriut, drejt Euro-Azisë.

A eshte e mundur qe nje akademik "me ter' men" te shkruaje dicka te tille dhe te mos vuaje nga komuniteti akademik!!!!

Akademikeve te Lindjes se Mesme, dhe, po shikoj, edhe atyre te Turqise (sidomos kur jane MINISTRA TE JASHTEM people!!!! ) i tolerohen konkluzione si ai me siper, pa vuajtur as edhe ndonje reperkursion te ngjashem me ate qe do vuanin koleget e tyre ne Perendim!!!!

Qe ky MINISTRI I JASHTEM I TURQISE people, mban fjalime te tilla ne Sarajve, mua nuk me habit!!

Por po te isha kaur nga Shqiperia, do isha absolutisht i palumtur, nese MINISTRIT TE JASHTEM I TURQISE do ti jepej platforme ne Tirane, platforme nga e cila, ky akademic-turn-politician, te tirrte habira te tilla revizioniste dhe raciste!!!

Ja keshtu!!!

Eshte acaruar cikez gjendja "Izrael-Turqi" kohet e fundit, mrroklle.  Qiqra te vogla "jo politikisht korrekt" jane keto te fjalimit ne krahasim. 

Per te bere pak "devil's advocate" edhe ne Europe, meqe s'u lejohej e drejta e pronesise (truallit) s'para kishte Hebrenje bujq, por tregtare dhe "financiare".

Megjithate, akademiket e Lindjes se Mesme (B. Lewis) do thoshte qe (zh)vendosja e Hebrenjeve ne skajet e Perandorise u be sepse myslymanit te ndershem s'i lejohej te bente tregti me qafiret.  (Harram.)  Keshtu qe "qafiret" perdoreshin per t'u marre me tranzaksione me "qafiret" e tjere.   

He, se ne akraba te tija ne Sarajeve i tha keto gjera ky!

Une e solla thjeshte per te vene ne dukje nivelin akademik te ketij birit, qe po na ofrohet si propozim ri-shikimi te historise se Perandorise Osmane!

Na merziten pasandajza, kur nuk shastisemi edhe ne nga ment e tij! smiley

Hej none e zeze!

 

Po ashtu në shekullin e 19-të ishte Mehmet Ali Pasha. Ai ishte një Shqiptar, por ai u bë jo vetëm një figurë udhëheqëse e shtetit Otoman, por dhe themeluesi i Egjiptit modern. Po të mos kishte pasur një traditë Ottomane, Egjiptianët nuk do kishin parë asnjë Shqiptar në gjithë jetën e tyre.

 

 Ne pergjithesi artikulli duket me shume si nje hartim adoleshentesh me temen " Enderroj" se sa si nje fjalim serioz i nje ministri qe vjen edhe prej ambjeteve universitare. Duke lene menjane narcizismin bajat qe e pershkron fund e krye shkrimin, tolerancen kohen e arte te shekullit te 16 bla bla etj , qe stonon shume me ate masakren qe i eshte  bere shqiptareve, dhe Shqiperise deri ne fillim te shekullit te 16 ( Shqiperia veriore e shkateruar e djegur teresisht dhe 40 % e popullsise rezultonte e masakruar vetem  pas  Jihadit qe shpalli Mehmeti II kunder Arberve, jugu po ashtu i djegur e i braktisur ),  kjo shprehja lart me tingullon edhe  me e hidhur akoma per Shqiptaret pasi eshte illogjike, absolutisht e pasakte dhe shume ofenduese.

Shqiptaret prej shekullit te XI kur ridalin ne histori e deri tek fundi i shekullit te XV kur Shqiperia pushtohet, ishin ne nje proces ekspansioni te vrullshem dhe i kishin zgjeruar disa here teritoret e tyre iniciale. Kishim arritur te zgjeroheshin per 4 shekuj ne nje territor shume te madh qe fillonte prej jugut te Malit te Zi e deri ne ishujt perballe Athines.

Egjipti eshte fare afer ishujve te Egjeut, ndaj edhe me duket shume i cuditshem guximi qe merr Z. Ahmed kur thote se Egjyptianet nuk do kishin rastin per te pare Shqiptare nqs s'do ishte perandoria Osmane. Ku e di ky qe s'do shikonin Egjyptianet Shqiptare me sy ose qe ekspansioni Arber nuk do vazdonte edhe deri ne Egjypt ??? Apo ky eshte fallxhor??

 Ne mos gaboj, kete ministrin (autorin) ketu, e kemi hasur dhe para ca javesh tek Peshku, dhe dukej qe ishte njeri i zgjuar e dipllomat. Ketu ne kete fjalim, duket qe eshte njeri i veprimit, njeri i kalibrit te madh, dhe pavarsisht nga ndonje kritikez qe kam per interpretimin qe i ben historise, them se ky do te jete nje kundrapeshe e rende per Brukselin. 

I pergatitur, diplomat i shquar, njohes i historis, poliglot, e ku ta di une.

Po harten e paska te lagur, kur te laget harta nuk te ben kush derman, Ahmet.

Uh, sa bukur...shqiptaret habiten me turkun. Fatkeqesia me e madhe e Shqiperise ishte pushtimi 500 vjecar turk. Akoma gazetari tru peshk Tare,nuk e di. Na kritikon studjuesit dhe shkrimtaret shqipetar. Pik e zeze e s'di cfare te them ne kete grumbull budallenjsh. Po perandoria turke  punoi per vete ore idjot...c'fare iluminizmi solli ne Shqiperi....as shkolla shqipe nuk lejoi...ishim popull i ndaluar per 500 vjet qe e furnizonim me mercenare qe nuk bene asgje per Shqiperine. Jemi ketu ku jemi se na shkaterroi Turqia dhe per kufijte qe na u rrudhen eshte faji i saj i madh qe na abandonoi gjithmone e na la ne meshiren e fatit e na beri lemsh. Tani, dihet..ne i duhemi Turqise e Turqia na duhet ne. Le te bejme politike 

Meqenese Perandoria Osmane na doli se ne njefare menyre i paska bere nder vendeve qe pushtoi, po bej nje koment te shkurter.

Ne kohen kur u krye pushtimi i trojeve arberore, ekonomia kishte si baze bujqesine. Ne trojet arberore, toka ishte kthyer ne nje pasuri individuale, lirisht e shitshme nga te gjitha shtresat shoqerore qe e zoteronin (si dhe gjithe pjesa tjeter e Evropes). Por me ardhjen e Perandorise Osmane, kjo toke u be pasuri e Sulltanit, i cili e leshonte NE PERDORIM.

Pra kemi nje kthim prapa prej te pakten 200-300 vjetesh...

Nuk ja paske idene kesaj pune. Qe para ardhjes se osmaneve ne Shqiperi toka ka qene e princave qe kishin ndare Shqiperine ne ngastra, keta apo edhe te tjere poshte tyre mund te shitnin dhe falnin, por jo pjesa e madhe e popullsise. Edhe ne Evrope ne vendet me monarki, toka eshte e Sovranit, monarkut dhe ky ja u jepte ne perdorim apo falte njerezve te tjere. Ne Britani edhe sot e kesaj dite ligjerisht toka eshte e Mbretit/Mbretereshes, por vetem ne menyre nominale pasi ky monark nuk ja u merr dikujt tokat qe kane ne perdorim.

Peshku ne trajten e tij me te dobishme. Per mua.

Me nje artikull qe sjell tjetri, dhe komentet qe ben ne mbrojtje te tij,(artikullit), nje Bari si puna ime kupton se SA dhe CFARE kokrrash ka kalliri. NICE !

Pasqyra me e mire e injorances se disa prej komentuesve ne kete forum eshte menyra agresive, driteshkrurter dhe rrugacerore qe ata shkruajne.

ne se dikush komenton nje artikull apo ide te nje personaliteti mbi nje teme interesante e cila per hir te se vertetes nuk eshte diskutuar si dhe sa duhet ne historine tone nuk ka perse pergjigjiet/komentet e disave ketu te jene kaq agresive. Injoranca nuk ka brire por shquhet per agresivitetin e saj.

Tema mbi Perandorine Otomane mendoj qe duhet trajtuar me shume kujdes dhe me shume interest nga studiuesit tane.  te mos harojme se elita shqiptare per mbi 400 vjet u pregatit ne universitetet ottomane. elita ushtarake sherbeu ne hapsiren e pafund te perandorise otomane tregetia u zhvillua ne hapsirat otomane, qytete te cilat sot jane Pasuri Boterore te NJerzimit si Gjirokasra dhe Berati jane te tilla pikereshit per arkitekturen Ottomane qe ato permbajne.  KUltura shqiptare duam apo nuk duam ne  mbart shume tipare te huazuara nga kultura ottomane.  Por Otomane te dashur komentues agresive nuk do te thote turqi. Otomanizmi eshte produkti i perzierjes se racave dhe kulturave te popullsive te Perandorise. Ashtu si qytetari romak nuk ishte domosdoshmerisht i lindur ne Rome por mund te ishte nje person i lindur ne gjermani, iliri apo Britani.

Qe Ballkani ka qene nje pjese e rendsishme e historise se Perandorise eshte nje fakt i padiskutueshem. KOntributi dhe vleresimi i personazheve qe dolen nga keto treva ka qene shume i madh dhe per kete arsye shqiperia ishte vendi i fundit qe e braktisi baba sulltanin edhe ne momentin kur i semuri i bosforit tashme e kishte marre rrugen e palavdishem te shembjes se vet. te mos harojme se themeluesi i shtetit shqiptar ishte nje nenpunes besnik i shtetit otoman dhe 95 perqind e atyre qe erdhen me te nga Stambolli per te shpallur autonomine  jo pavaresine e shqiperise ishin nenpunes apo personazhe te shtetit otoman.  Perse duhet te cuditemi ne dhe te "fyemi"  per te kaluaren otomane te stergjysherve tane?  aq me shume te bejme te habiturin qe ne paskerkemi qene nje vend i pushtuar?  shqiptaret kane qene nje popullsi e privilegjuar nen perandorine otomane perndryshe perse priten kaq gjate qe te hiqnin zgjedhen e roberise? non sens  lexoni autoret e 1800 1700 apo 1600 dhe ta kuptoni qe pervec se qendreses qe u be nga skenderbeu ne shqiperi nuk ka pasur ndonje levizje anti otomane si pasoje e liridashjes se popullsise shqiptare. shqiptaret ju pershtaten perandorise per arsye se pane qe ajo ofronte privilegje dhe mundesi te ndryshme dhe u bene pjese e saj. ashtu si sot qe behen greke me shumice per pensionet qe marrin

Injoranca e disa prej komentuesve ne kete forum te le me goje hapur.

secili mund te shprehe mendimin e tij pa fyer te tjeret megjithese nuk ka perse te jete dakort me parafolesin.

 

Auron, me shume respekt e ke  gabim.

Kur flet per te mirat qe sollen 5 shekuj pushtim osman me superlativa, po me dukesh njesoj si Berisha apo Jozefina kur flasin ndonjehere per perparimin e madh te Shqiperise nen qeverisjen e tyre, dhe kapin cdo argument  te mundshem per te treguar se ka pas perparim zhvillim jete me te mire etj. 

 

ose nje krahasim tjeter me te mire. Si ajo breshka qe do patjeter te gjej ndonje argument per tu mburrur por kur sheh se eshte e rrethuar nga  shqiponja e luane  te tjere me te forte e me te shpejte me te cilet s'mund te krahasohet germon e kap ndonje argument prej veshi te tipit, une ne 400 vjet kam ec 10 metra, kam kaluar nga pema e pare e pyllit tek e dyta, kam tejkaluar 300 fije bari ...

Ose ose, si elefanti me miun mbi ure e thote miu: "Shiko si tundet ura nen kembet tona" smiley.

Auron, askush nuk eshte i ndaluar, biles duhet inkurajuar kushdo qe ka interes te studjoje rolin e PO ne zhvillimet e Ballkanit, ne rrafshin kulturor dhe politik. Madje studimi ketyre relacioneve dhe impakteve te sundimit otoman ne Shqiperi vecanerisht ne drejtim te kultures, te krijimit te elitave dhe fusha te tjera me specifike. Deri ketu jemi OK. Por edhe kjo pune qe ne fakt kerkon njohje te osmanishtes, te disa gjuheve, duke perfshire dhe ato te shtetve ballkanike, qe kerkon zoterimin enje njohurive nderdisiplinore dhe se fundi , mos harro, vite dhe ndoshta nje jete duke germuar si mi neper arkivat e pluhurosura-me nje parakusht: nese nisesh ne kete nderrmarje me tezen se PO ka qene qendra e iluminizmit dhe progresit ballkanik, se shqiptaret kane qene te privilegjuar dhe qendresa e Skenderbeut ka qene nje nonsens ne kete "harmoni" , s eshqiptaret e donin dovlet sulltanin - kjo jo vetem qe eshte nje nisem e gabuar por, me fal, nuk di se me cfare guximi mendohet?! Cfare referenca paraprake keni per te arritur ne kete teze-perfundim? Si mund te retushohet dhe me keq akoma, te glorifikohet nje sundim/pushtim ndshta nen shtysen e justifikimit te voneses tone jo fort nderuese te shpalljes se pavaresise? Nuk e kam dit qe qendrimi sa me gjat ne roberi qenka shenje progresi dhe qyteterimi!!

Sigurisht qe ne kohet moderne, kolonizatoret sjellin nje lloj zhvillimi (India-BM) bie fjala, por mos ngaterro ca zhvillime infrastrukturore dhe aspekte te tjera (aparati shteteror, dege te ekonomise me qellime shfrytezimi etj) pra mos ngaterro keto "avantazhe" qe krijon kolonizimi/pushtimi me progresin kombetar. Eshte nje lloj si te marrim kengen : beljeret nga risilia/thone rrofte Italia/te na rroje dhe ca kohe/se na han oriz femija, pra ta marrim si shprehje dhe miratim te ndergjegjes kombetare

Nese merr si argument  kete analogjine me shqiptaret mjerane qe per copen e bukes tregohen te dobet dhe deklarohen greke kur shkojne ne Greqi, kjo eshte shume mjerane si pikenisje e nje studimi.

Miqesisht dhe me keqardhje!

Auron.

Ne nje pikeveshtrimi ke te drejte, kur thua qe eshte per tu diskutuar, per tu studiuar peruidha e Otomanizmit.

Kunderofendimet tuaja jane te pavend.

Menyra se si na paraqitet  "idet dhe largpamesia e Ahmetit m/j Turk" te acarojne.

Nuk eshte bindese e aspak serioze te thuhet se filan shqiptar u be mbret apo pasha, nga otomanizmi, pa ditur se çfare do ishte bere ky apo shume si ky, sikur te kishim shkolla e universitete si europa.

Ne kemi lexuar ne liber historie se Stambolli ( Porta e Larte) ka mbeshtetur tezen, se vetem nen sundimin e tyre ,Turqis,  popujt e ballkanit e sidomos Shqiperia,  mund te zhvillohen e mund te jetojne mire.

E besoja e nuk e besoja se ka qene keshtu, po duke lexuar keto çfare thote m/J Turk, Porta e Larte nuk paska nderruar mendim, vetem nen çadren e  tyre ne mund te bejme drite.

Do ishte me e ndershme te na jepte informacion mbi te ardhurat qe mblidhte Porta e Larte ne Ballkan. Sa shpenzonte Stambolli per ndertim rrugesh, per kanalizim, per argjinatura.

Eshte tjeter diskutim, ne qofte se kjo qe thote m/j Turk eshte nje "kercenim" qe BH, Shqiperia e Kosova nuk do hyjne ne EB pa pelqimin e Stambollit, nje loje politike e Turqise per interesat e veta ne lidhje me EB.

 te mos harojme se elita shqiptare per mbi 400 vjet u pregatit ne universitetet ottomane.

Me tere mend e ke kete apo tallesh me ne  ( Me fal po behem agresiv por jo nga injoranca por nga menyra se si ti fallsifikon gjerat.) Elita e studiuar ne univeristet otomane????? Jo or jo byrazer elita u studiua ne France, Austorhungari e Greqi, ne vendet qe kishin universite 1000 vjecare e jo ne Otomanizmin me medrese. ne e ke fjalen per ate elite qe me diturine e saj te diplomuar ne medresete e Stambollit qe me politken e saj humbi 1/2 2 kombit shqiptar aehere ke te drejte Por ajo nuk ishte elite Ata ishin bejlere poture grisur qe shikonin interesin e tyre  ( pa i pergjithsuar te tere ketu se pati dhe te zgjuar qe diten te mesojne ate qe duhej mesuar nga medresete e stambollit dhe te tjerat i mesuan ne evrope ose nga evropianet)

elita ushtarake sherbeu ne hapsiren e pafund te perandorise otomane tregetia u zhvillua ne hapsirat otomane

Ketu ke te drejte dhe kjo elite ushtarake e tregoj veten se si dinte te mbronte vendin ne fund te shek 19 dhe fillim te shek te 20. Ku ne humben 1/2 e siperfaqes komebtare. Ja tani kemi nje gjysmagjel komb si rrezultat i kesaj eletite ushtarake

qytete te cilat sot jane Pasuri Boterore te NJerzimit si Gjirokasra dhe Berati jane te tilla pikereshit per arkitekturen Ottomane qe ato permbajne

Me tere mend e ke edhe kete? ke qene ndohere ne Greqi apo dhe kutlura greke u zhvillua nga otomanizmi

KUltura shqiptare duam apo nuk duam ne  mbart shume tipare te huazuara nga kultura ottomane

Ketu ke te drejte dhe ja kultura otomane e trasheuar nga keto 500 vjet na sjell sot qe te tere si Otomane jemi hajdute, shakterues e individuale antishoqerore. Eshte kjo kulture na ben te  kemi sot nje shqiperi si kjo qe kemi sot ne kulture e mentalitet. nje shqoiperi qe edhe kur kombi na theret ne momente me te rrezikshme ne vazhdojme hahemi me njeri tjeterin per mustaqet e Celos apo te vetes tone. taman kulture otomane

 Por Otomane te dashur komentues agresive nuk do te thote turqi. Otomanizmi eshte produkti i perzierjes se racave dhe kulturave te popullsive te Perandorise.

E drejte se otomanizem do te thote nje organizim corbe shoqeror qe shkateron mentalitetin shoqeror te njerezimit Dhe ishte ky fakt qe vete turqit si epiqender e Otomanizmit e hodhen ate tutje ndersa ne vazhdojme ta veshim ate akoma si qyrkun e grisur te Dumbabisteve Qamiliste.

 

shqiptaret kane qene nje popullsi e privilegjuar nen perandorine otomane perndryshe perse priten kaq gjate qe te hiqnin zgjedhen e roberise? 

I privilegjuar? Cfare privilegji? ate qe ne 400 vjet ndersa bota perkah nesh ndertonte univestitete ne ndertonin vetem mejhane ahengu otoman. Apo faktin qe bota ne kufirin tone  krijoj   qeveri e ushtri e politike boterore , ndersa ne ndertuam hasmerira ndermjet vetes Dhe kur u desh te ndeshemi me kete bote te perparuar, Otomanizmi yne ne mentalitet na la 1/2 e vendit jashte kufijve tane.

Dhe sa per ata "perdryshe" ishte mentaliteti yne qe ndenjem nen baba stambollin me gjate se cdo tjeter komb. Se dembelzmi qe na ushqeu Otomanizmi na bente te ishim te kenaqur kur te tjeren benin punen tone te qeverisjes. Se ishim te kenaqur kur na vidhnin se edhe vete vidhnim, se ishim te kenaqur kur na vrisnin se edhe vete vrisnim. se ishim te kenaqur kur shikonim injorancen tone ne krahasim me injorancen Otomaniste. Ndryshe si prane kufitoret tane qe kerkuan te shkeputeshin nga ajo fatkeqesi qe te perparonin dhe te beheshin ato qe u bene sot.

Per shqitparet riparimi i demeve qe krijoj ai  500 vjecar do te tu kushtoj nje 500 vjecar tjeter U deshen 100 vjet te fitohet materjalisht ajo qe u humb si rezutat i atij 500 vjecari ( Kosova) do te duhen dhe 400 vjet te tjera per te fituar mentalitetin e botes qe na rrethon ( ne qofte se deri atehere do te jemi gjalle si komb, pasi demi ne mentalitet mund te shuaj edhe si komb)

 

Injoranca e disa prej komentuesve ne kete forum te le me goje hapur.

Kjo eshte subjektive Se ne fakt mua personalisht nuk me vjen fare te hap gojen kur lexoj pacavure si kjo se po te hap gojen kam frike so do te vjell.

Turp per admin qe sjell budalleqe te tilla dumbabiste

uhu cer komenti... kshu s ka shonce me debatu njeri me ty.

ose prit se e gjeta. po i fus i copy paste luftes ene paqes ene po e vej si pergjigje.

kto 1000 vjetet e studimit n europe i the kshu si me thon shuuum fare ma do menja... nuk e ke me verte 1000 vjet ekzakt apo jo???

shqiptaret kane qene nje popullsi e privilegjuar nen perandorine otomane perndryshe perse priten kaq gjate qe te hiqnin zgjedhen e roberise?

Shqiptaret skane qene popullsi fare. Imagjo, sulltani i dha statusin 'popull' vlleheve po jo barinjve tane ndonese e kerkonin me nglulm.

Nen perandori NE shqiptaret s'ishim milet qafiro, dhe kjo e perforcom me shume ate qe ne ishim te privilegjuar.

trojet arberore, toka ishte kthyer ne nje pasuri individuale, lirisht e shitshme nga te gjitha shtresat shoqerore qe e zoteronin (si dhe gjithe pjesa tjeter e Evropes). Por me ardhjen e Perandorise Osmane, kjo toke u be pasuri e Sulltanit, i cili e leshonte NE PERDORIM.

Nuk jam i sigurt per kete pjesen e pare, e dyta eshte ne rregull. 

Tema e ketij artikulli eshte e qarte....ndikimi i Perandorise Turke ne Ballkan. Ne si shqiptare te mire qe jemi duhet ti permbahemi temes dhe te flasim per te ''mirat'' e Shqiperise  nen pushtimin osman. Gazetari Tare...na con hane Shan hane Bagdat...edhe kjo nje dhurate turqish. Se c'me ngjason me turqit e sotem ky gazetar qe thone nuk e njohim genocidin armen se ate e beri perandoria turke jo ne. Ka nje shprehje populli i vuajtur shqiptar...jo Dape po Dalip. Ky gazetar na thote qe perandoria ishte me e gjere dhe e komplikuar....edhe bufi e di kete, zoteri. Po ja qe sot na vjen nje turk dhe na mban ligjerate per ate kohe...nuk vjen as shqiptar, as serb dhe as grek etc...etc. Elita faqezeze shqiptare qe u pergatit  atje dhe sherbeu ATJE...nuk beri asgje per Shqiperine. Vetem shkollat te marrim...ishim i vetemi vend ne peradori nje nuk na njihej gjuha dhe si pasoje ...shkollat. Vetem ky fakt skandaloz eshte i mjaftushem ti vesh nje kryq te madh ndikimit osman ne Shqiper. Nje nate e zeze 500 vjecare. Pa lene parasysh konvertimin...ne shume raste...me force ne myslyman. Sa per ate qe thua rreth aotonomise dhe pavarsise Shqipetare..eshte me e komplikuar se c'na i paraqet. Jo se nuk e donte populli shqiptar pavaresine ..po ne ate gjendje qe e kishin lene turqit ishte i pa pergatitur e i coroditur mbas nje nate te zeze 500 vjecare. Me gjithate kjo eshte nje teme tjeter. Me ngjason i dashur gazetar me nje sternip besnik  te Haxhi Qamilit qe ne pamundesi te therrase...Duam Baben...therret Baba ishte i mire. Dhe ne fund me duhet te them qe jam e shokuar nga analiza juaj. Ka dy mundesi..ose kaq di ose e ke per detyre te shkruash keshtu. Fatkeqesisht rruge te mesme nuk ka.

 

P.S. Ne qoftese shkrimet e mia te lene me goje hapur ..po te them qe analiza juaj me rrenqeth mishin.

 Edhe dicka tjeter i dashur. Mos u perpiq te lutem te denigrosh luftrat e popullit shqiptar nen Turqine. Kur thua qe Kryengritja e Skenderbeut ishte e vetmja rezistence e popullit shqiptar kunder perandorise. Je gabim i dashur ose deshiron te jesh i gabuar...tani me kujtohet vetem kryengritja e tanzimatit me Gjoleken dhe shoke ....rezistenca e Cerciz Topullit...dhe kenga aq e bukur ''Te rrapi ne Mashkullore'' me ate metafore te shkelqyer ''se te skuq te bej me boje..." .... dhe plot kryengritje te tjera. Je ne rezonance me politiken turke i dashur... Ata thone qe shqiptaret nuk na kane rezistuar kurre....pervec Skenderbeut...edhe ate do donin ta fshinin por eshte e pamunder....ka bere histori evropiane.....

Nqs duhet te permblidhet me dy fjale eksperienca e Shqiptareve me perandorine otomane une do e kisha bere nje resume te vogel qe vlen gjithashtu edhe per  Perandorine romake:

 

1° Fillimi Kontakti, Njohja  )  Per shkak te faktorit "unitet" qe ishte pothuajse gjithnje ne anen e Turqve , humbje e luftes dhe masakrim i gjysmes te popullsise Arbereshe, e shoqeruar me djegjen e Shqiperise dhe braktisjen nga nje pjese e mire e popullsise ne Jug. Do ti duhen qindra vjet elementit Shqiptar per te filluar te rimare veten. 

2° Bashkjetesa ) Shqiptaret e mbetur akoma gjalle,  behen qytetare te perandorise me te mirat dhe te keqijat e saj (me te shumta keto te fundit). Diferencat dallimet mes Shqiptareve zgjerohen shpesh per arsye pragmatiste te drejtuesve Osmane dhe percarja e intoleranca nxiten sidomos pasi nje pjese e mire e popullsise jane konvertuar ne myslymane,  me pak fjale Shqiptaret behen lesh arapi ku s'merr vesh i pari te dytin.

3° Ndarja) E thjeshte, po aq e thjeshte sa ndarja me perandorine Romake. Shqiptaret lihen ne dore te Barbareve.

Konkluzion. Do te ishte me mire nqs kjo perandorei s'do te ekzistonte fare per mua

Nen perandori NE shqiptaret s'ishim milet qafiro, dhe kjo e perforcom me shume ate qe ne ishim te privilegjuar.

Spo flas per statusin 'milet' po flas per nje status tjeter qe i perkon me shume konceptit komb. Ky status ju dha vlleherve. Shqiptaret e kerkonin por Stambolli nuku ja u jepte.

Pa lene parasysh konvertimin...ne shume raste...me force ne myslyman

Ky eshte nje nga keqkuptimet qe duhet nxjerre ne drite (jo ata qe thote Davudolluja). Popullsia e kooptoi sistemin vullnetarisht nepermjet 'perkthimit' ne mysliman. Nuk kishte dhune fizike. Stambollit biles i interesonte qe njerezit te mos beheshin myslimane se pastaj nuk i taksonin dot (devshirme, xhizje, harac etc etc)

Megjithate, akademiket e Lindjes se Mesme (B. Lewis) do thoshte qe (zh)vendosja e Hebrenjeve ne skajet e Perandorise u be sepse myslymanit te ndershem s'i lejohej te bente tregti me qafiret.  (Harram.)  Keshtu qe "qafiret" perdoreshin per t'u marre me tranzaksione me "qafiret" e tjere.   

Hehehe..po shifja nje emision mbi Iranin. E njejta gje edhe atje. Myslimanet mbillnin vreshta dhe shisnin neperjet cifutit ose vere (per qafirat) ose uthull (per lymat)

Thosh gjithashtu se duhet falenderuar hallau per ate elite ushtarake Turke qe gjer tash po i mban akoma shtrenguar kapistallin fese.

Ne fakt duhet falenderuar Allahu per Rumeliotet si kunderpeshe e Anadollakeve. Me sa kam pare elita ushtarake eshte pasardhese e 'te taneve' (dmth rob nga Bosnja e Shqiperia). 

"Me sa kam pare elita ushtarake eshte pasardhese e 'te taneve' (dmth rob nga Bosnja e Shqiperia). "

Bingo! smiley 

Konkluzion. Do te ishte me mire nqs kjo perandorei s'do te ekzistonte fare per mua

Ajo Perandori ishte vazhdim i Bizantit me menxyra te tjera. Ndoshta, per te qene i drejte, duhet te perfshije edhe Bizantin ne ate deshiren per mosekzistence.

Perandoria Osmane erdhi ne Shqiperi dhe qeverisi me shqiptare, bile keta shqiptare qeverisen Perandorine dhe shume popuj te tjere qe ishin pjese e Perandorise. Plotesisht dakort qe kjo periudhe historike, goxha e gjate duhet te shikohet me objektivitet ne kete kohe. Pa emocione, pa komplekse dhe pa indoktrinim dhe me synimin per te ju afruar te vertetes dhe jo genjeshtrave te imponuara nga pushteti i rradhes.

P.O. nuk eshte e vertete qe nuk lejoi gjuhen shqipe, por rrethanat dhe kontekstet sociale nuk e nxiten popullin shqiptar qe te shkruante dhe mesonte shqipen deri kur filloi te ngjizej apo merrte force perpjekja per komb ku gjuha ishte thelbesore (kjo ka qene edhe me gjuhet e kombeve te tjera ne Evrope dhe latinishten, bile me e ashper, por keta e kane bere para nesh). Ne kete periudhe ka pasur probleme sigurisht nga qeveritaret osmane por jo perpara.

Pranimi i islamit nga shqiptaret ka qene plotesisht mbi baze te vullnetit te tyre. Nuk ka fakte qe te deshmojne perdorim dhune per konvertim fetar. Kjo nuk ka baze as ne rregullat islame.

P.O. ka qene nje qyp i madh ku u perzien shume popuj, kultura, fe. Mjaft tolerante dhe largpamese. Vlera te padiskutueshme. Burim dije dhe elita qe pavaresoi Shqiperine dhe lujti rol deri ne Luften e 2 Botrore ka qene e shkolluar dhe e pergatitur atje.

Qafo,

Nje egjyptjan, me thosh se egjyptianet kishin nje dashuri te vecante per shqiptaret pasi shqiptaret i dhane atyre lirine nga anadolli dhe i bene komb. Tha shqiptari i hoqi buken Anadollit.

aftesite tona kombformuese.. smiley jete e zakonshme ne rrethana te jashtzakonshme, tha!

Per Auronin:

Rivleresimi  i trashegimise osmane, te cilen e kane nxirosur universalisht historiografia Ballkanase, eshte nje detyre e kohes pothuajse jetike. Sidoqofte, ky rivleresim nuk mund te behet prej Davutolluse por prej orientalisteve perendimore. Ata jane benchmark-u yne per aq kohe sa pellasim "E dum Shqypnin si gjith Evropa".

Po shume mire e the aftesite tona shtetformuese. Pohim i sakte dhe i konfirmuar nga historia e shteteve te tjere pervec perandorise osmane si Algjeri  Rumani Greqi e Itali

 ''Ekspert'' EDC....vertet na tregon perralla me mbret. Zoteri, gjuha shqipe ishte e ndaluar te shkruhej nen perandorine osmane. Lexo historine ... ka edhe filma te realizuar ne lidhje me kete. Nuk jane imagjinare Ser. Eshte e verteta jone e hidhur...nuk mund ta mohosh as ti as 1000 si ty. Sa patriote jane persekutuar e vrare per perhapjen e gjuhes shqipe? Ben sikur s'di se eshte e qarte si drita e diellit. Sa per ate qe thua rreth konvertimit..perseri je gabim: ka patur konvertim me deshire dhe me pahir. E perseris edhe njehere per ata qe bejne sikur s'kuptojne: Perandoria osmane kishte vlera per veten e saj por per ne shqitaret ishte fataliteti yne i madh. Mos dilni jashte temes ju lutem. E dime iluminizmin etc etc...por ketu po flasim per faktorin Shqiperi nen kete perandori. Ishte fatal. 

Ti vazhdo shiko filmat e kohes se komunizmit se ato ta mesojne historine. E kuptoj tani pse e ul kaq poshte diskutimin.

Gjuha nuk eshte ndaluar nga P.O. por nuk ka qene interesi i njerezve per ta shkruar. Kjo ka ndodhur edhe ne Evrope ne raport me latinishten.

Ka pasur vetem pranim te islamit nga shqiptaret me deshire. Nuk ka pasur me pahir fare.

Jane persekutuar dhe vare patriote per shkak te shqipes por po ngaterron Perandorine Osmane me Kishen greke e cila nuk pranonte gjuhen shqipe.

Pjesen tone ne P.O. dhe lidhjet une i shoh si pozitive.

A mund ta shpjegosh pse i sheh si pozitive? Dhe me cfare e krahason, kur thua pozitive? Me popuj te tjere brenda PO, apo me popuj te tjere jashte PO (si, meqe ra fjala, Habsburget). Versionin e te qenit me vete e heqim, si i pagjase.

 pozitive eshte sepse prej perandorise osmane nuk na asimiluan te tjeret e sidomos sllavet e ballkanit. e dyta pothuajse gjithe rilindasit u formuan ne perandorine osmane. e treta eshte qe turqia e njohu shqiperine si shtet dhe kjo favorizoi qe fuqite e medha TA PRANONIN SI TE TILLE, megjithese bismarku perandori gjerman, e konsideronte emrin Shqioperi vetem si shprehje gjeografike. 

e katerta (dhe me e rendesishmja per mendimin tim) prej madhesise se objektivave prej vete faktit qe kemi te bejme me Perandori, shqiptaret realizuan ambicjet e tyre PA KUFI duke lene NAM te papare. kjo e beri shume te kollajte integrimin e shteti te ri shqiptar mbas renies se perandorise osmane.

sepse po te shohesh rrotull popuj ndoshta po aq te vjeter sa ne, nuk kane sot jo vetem shtet te tyren por as gjasat me te vogla qe ta kene ndonje dite.

mund te ket dhe plot aresye te tjera. ka pa tjeter dhe shume negative (ose ana tjeter e medaljes kur i thone). 

 

Pse mendon se mund te na asimilonin Greket dhe Serbet te cilet edhe vete ishin ne  deklin perpara faktorit Arber prej 4 shekujsh. Dua te them qe prej 4 shekujsh ishim ne nje proces ekspansioni te vrullshem e duke u nis nga nje territor shume i vogel ishim zgjeruar disafish ne kurriz te Sllaveve e Grekeve   duke i asimiluar ose shtyre keto popuj, sikur eshte pak absurde te mendosh se ishim ne qe do asimiloheshim kur historia deri ne perplasjen me Turqit tregon pikerisht te kunderten ??

 

 Oh..sa i mire qe je dhe sa i ditur EDC.  Patriotet shqiptare i vrau kisha greke. Po eshte e vertete...ja ku dole edhe ti te filmat e komunizmit. Po si  i vrau kjo kisha e dashur greke...ja qe i vrau me ndihmen e turqeve te ty te dashur dhe ca shqiptareve mercenare qe drejtonin perandorine. Do me thene qe njerezit ishin te interesuar per te shkruar shqipen po kjo Perandoria jote e dashur nuk i lejoi. Ky eshte shkrim per femijet e klases se dyte fillore...edhe ata e dine kete. Tani te vime te konvertimi...meqe kjo kisha greke ishte e fuqishme konvertimi me pahir i ortogokesve ishte i pamundur...kjo eshte e sakte. Tani le te vime te katoliket se edhe ata shqiptare jane dhe s'mund ti perjashtojme. Dhe ja ky na hyn historia e dhimbeshme. Me qenese Vatikani s'kishte influence te forte ne Shqiperi konvertimi me pahir u be te katoliket. Keto jane fakte i dashur EDC. Ti prap ke te drejten tende te jesh idhtar i kesaj perandorie..por faktet jane fakte dhe s'jane aspak te kendeshme per ne shqiptaret. 

Benchmarking...people BENCHMARKING.. Eshte 'kyc'.

 Dhe me cfare e krahason, kur thua pozitive?

 Perandoria Osmane erdhi ne Shqiperi dhe qeverisi me shqiptare,

kur Osmanet u bene perandori, shqiperia, greqia e bile serbia nuk ekzistonin. jo vetem qe keta popuj nuk e dinin se çfare ishin, por edhe "turku vet" nuk i dinte se me cilet kish te bente, e gjithe ballkanit ja vuri emrin RUMELI (dmth vendi i romakeve) 

mbas shume vitesh nje rus, kur i degjoi gjuhen qe flisnin, u thote serbeve (qe vete e mbanin veten per bizantine) qe ata ishin sllave, nje grek prej frances i mbushi mendjen grekerve ta quajne veten helene, dhe rilindasit tane (nenpunesit e perandorise osmane) erdhen e na thane neve qe ishim shqiptare e dikur kishim pas luftuar osmanet nen flamurin e Skenderbeut.

gabimi i shumices ketu eshte qe ngaterrojne turqit e sotshem me osmanet e dikurshem. turqit e sotshem jane osmane, po aq sa ç'jane dhe italianet e sotshem romake apo greket e sotshem helene. por po ashtu ne ilire. 

kur Osmanet u bene perandori, shqiperia, greqia e bile serbia nuk ekzistonin. jo vetem qe keta popuj nuk e dinin se çfare ishin, por edhe "turku vet" nuk i dinte se me cilet kish te bente,

Te me rruac Bukurije, se ne Shqiptaret e dijshim qe cke me te! Perderisa kishte Stefan Dushani ligje te vecanta per proto-Arrnautet, apo perdersa Janina nuk i jepte qytetarine VETEM 'te taneve' packa se ishin et krishtere ortodokse.

Ismail Kadare në një intervistë:

Pikërisht kjo është një nga ato gjërat e ndritura që ka bëre, ose
ky grup elitar i Shqipërisë të gjejë prirjen natyrale të Shqipërise,
nuk krijuan ata prirje artificiale, ajo prirje ishte te kombi
shqiptar. Por prirja ishte e përgjumur pas një terrori të gjatë 500
vjeçar. A e dini çdo të do thotë 500 vjet të mos këtë shkollë një
popull? Ishte i vetmi popull në Ballkan që iu ndaluar gjuha dhe
shkollat. Turqia nuk ua ndaloi të tjereve. Ajo zgjodhi këtë vend, do
ta turqizoje Shqipërinë dhe shqiptarët që kujtonin se ishin më të
favorizuar, shqiptarët ishin më të diskriminuar nga të gjithë. Truri
i kombit shqiptar pësoi një tragjedi. Tre vjet pa shkollë të jetë
një popull është një tragjedi dhe jo 500 vjet pa shkollë. Ndërkohë
kam një shkrimin tim, në fund të shekullit të XIX, ne Shqipëri
kishte 3000 shkolla, 1200 shkolla publike turke, 1200 private greke,
300 shkolla bullgare, greke dhe një shkollë shqip dhe ajo iu vra
drejtori, Pandeli Sotiri dhe u mbyll. Pse te gjithëve u lejuan. Pse
do të na duken ne për çudi kjo perandori një mikeshë e madhe për ne.

Ndërsa Faik Konica (perifrazim se spo e gjej dokumentin), thotë: kush e ka përhapur mitin se postet më të mira janë të shqiptarëve? Postet më të mira në Perandorinë Osmane rezervoheshin për armenët dhe grekët.

Aty duhet te pastrohet njehere e mire nga mbeturinat serbe, greke, turke. Me radhe, nje e nga nje. E kam fjalen jo mbeturina njerezish, por ne mendesi. Kurrfare gjeje te hajrit s'do te kemi prej ketyre tre lloj truve, veç sherre.

I vetmi shpetim eshte FRYMA PERENDIMORE. Ashtu siç ua beri Kemal Ataturku turqve, e qe sot ca palaço tip Dauti e tip ai tjetri se ia harrova emrin po ia fusin kazmen.

Ku ta gjesh te çohet edhe njehere ai Ataturku e t'i kape per leckash kete kryeministrin e sotem turk, e t'ua grise ferexhet turkeshave te reja neper shkolla.

Le qe ky lloj Kemali na duhet edhe ne, qe t'i ngreje zgupthi me greke e me arabe e kush dreqin ka hyre tjeter ne Shqiperi.

Ky Dauti mos na çaje derrasa fort, le te shkoje te grije sallate ne Bosnje, se atje jane ne nevoje identiteti e jo ne Shqiperi ku e dime fort mire çfare djallin jemi. Jemi çka jemi, te pakten e dime se jemi veçan, as sllav, as grek, as turk, as mongol e as arab.

 Po ashtu në shekullin e 19-të ishte Ali Pasha Mehmet . Ai ishte një Shqiptar, por ai u bë jo vetëm një figurë udhëheqëse e shtetit Otoman, por dhe themeluesi i Egjiptit modern!

Perderi sa nje Shqiptar sado i famshem qete jete,nuk ka bere as gje per vendin e tij,kjo kund te meret per krenari!Ku eshte krenaria ketu per vendin?Pastaj ju e dini se sot te gjitha vendet ku eshte shtrire perandoria otomane,ndodhen ne konflikte te ndryshme.

Ne shqiptaret duhet ta harrojme Turqine,se akoma sot vuajme pasojat e 500 vjeteshit!

"Qysh janë sot shqiptarët?„-pyet Samiu me shqetësim dhe tregon se gjendja e vendit është e mjeruar nga çdo pikpamje.

Burimin e këtij mjerimi ai e sheh në rradhë të parë te zgjedha e huaj, që e ka lënë vendin në varfëri, padituri, dhe errësirë.

"Shqiptarët, - shkruan Samiu, - janë robër të poshtuar(poshtëruar) e t'unjurë, të shkelur e të çpërnderë(turpëruar).

me ka lidh puna jo pak me indiane  (nga India - kane nje shkolle te famshme ne bote per statistike ne kalkuta); flasim hspesh per historine e tyre. si nuk kam hasur ende asnje qe te flasi mire per Angline! Qe eshte ANGLI!!!

"Dhe si paraqitet roli i Turqisë në Ballkan? Ne duam të kemi një rajon të ri të Ballkanit, të bazuar mbi dialogun politik, mbi ndërvarësinë dhe bashkëpunimin ekonomik, mbi integrimin dhe harmoninë kulturore dhe tolerancën.

Ky ishte Ballkani Otoman. Ne do ta rindërtojmë atë Ballkan. Njerëzit më quajnë neo-otoman, ndaj unë nuk dua t’i referohem shtetit otoman si një çështje e politikës së jashtme. Çka po nënvizoj është trashëgimia otomane. Shekujt otomanë në Ballkan ishin histori suksesi." Po e ve karron perpara buajve ky zoteria me duket! Pol i ri ne kuadrin e gjeopolitikave nderkombetare: Shtetet e Bashkuara, Bashkimi Europian, Kina dhe Ballkani i Rilindur Otoman ... Cili do te jete roli i fese ne kete "harmoni te re te paravendosur"?Tani, meqenese, mesa duket, Shqiperia nuk mund te jetoje si komb pa u ngrohur nen sqetullen e ndokujt, une them te zgjedhim nje sqetull me eremire se ajo e otomaneve te rinj.

Auron

Me vjen keq, por je gabim, shume gabim, cuditerisht! Pushtimi i tokave shqipetare ishte me i dhunshmi ne ballkan, dhe sipas te dhenave historike te pakten 1/3 e popullsise u vra gjat pushtimit te vendit, dhe nje pjese e mire emigroi ne perendim, te mos flasim fare per djegjen dhe rrafshimin qe pasoi, apo per ndryshimin e fese nen dhunen e  jataganit. Kryengritjet kan qene edhe mbas skenderbeut aq te shpeshta dhe aq te fuqishme sa mund te thuhet pa frike qe per shekuj me rradhe i vetmi popull ne ballkan qe rebelohej kunder osmanve ishin shqipetaret.

Nuk e kuptoj se perse e perdor argumentin e autonomise, kur ti e di shume mire qe lidhja e prizrenit e pa autonomine te vetmen zgjidhje te mundshme, qe mund te siguronte trojet shqipetare nen perandorine osmane, perndryshe, ashtu sic edhe koha e vertetoi, me nje shtet te pavarur shqipetaret do te ishin pre e lehte per shovinistet grabitqare fqinj. Vetem kur nuk kishte me bythe ku te rrinte ai muhabet,thote populli,- sepse edhe nen administrimin e  perandorise Turqit e perdornin trojet shqiptare si placke lufte ne negociata me fqinjet,- shqipetaret u detyruan te shpallin pavaresine.

Une nuk di shembull me klasik te futjes sa krahu nje populli. Sic thane edhe me lart, te mos flasim fare per moslejimin e shkollave shqipe, deri ne ate pike sa bashkepunonin me greket e serbet per shfarosjen e gjuhes shqipe, dhe identitetit etnik. Armiq qe i bashkonte vetem nje qellim, tja fusnin Shqiptareve sa krahu. Keto jan fakte te pamohueshme hitorike. Avduli a si e paska emrin ky, paska gjet budallenj, por mir ja ben, gjen e ben!

 nese nisesh ne kete nderrmarje me tezen se Perandoria Osmane ka qene qendra e iluminizmit dhe progresit ballkanik, se shqiptaret kane qene te privilegjuar dhe qendresa e Skenderbeut ka qene nje nonsens ne kete "harmoni" , s eshqiptaret e donin dovlet sulltanin - kjo jo vetem qe eshte nje nisem e gabuar por, me fal, nuk di se me cfare guximi mendohet?! 

Mbi te gjitha Perandoria Osmane is analogu lindor i Perandorise te Shenjte Romake. Sic thote Voltaire per ta: "S'ishte as perandori, as e shenjte, as Romake". Atehere, nqs eshte keshtu, me c'terma reference do e studiojme Osmanllikun? Mos kemi te bejme ne fakt me Osmanpisllik?

Hajdaro, vetdija kombtare ka qen ty tu fik se popullata e konvertuar ne musliman zuri te pinte hashashin 'jo mileti, po ymeti'. Shyqyr zotit qe njelen nja ca katolik qe u preken pakez prej "Kunderreformacionit" dhe nise te shkrujn Shqip. Rilindasit i ke peshqesh prej tyre. Dihet boterisht qe Naimi kishte korrespondence me Girolamo de Raden, dhe e quante 'baba'

ne nuk dinin lal fare se çfare ishim, ishte duke na u fik vetdija kombetare, ndryshe nuk do te kishin dale rilindasit.

Te dashur Miq

 

e shikoj qe ky diskutim nuk mund te behet ne nje forum te tille pasi me sa shikoj kemi nje nxitim per tu hedhur ne sulm kunder nje mendimi/ideje qe sjell ketu Ministri i Jashtem Turk mbi Trashegimine Otomane ne Ballkan pa u menduar dhe ne menyre shume emocionale..  NUk fajesoj asnje pasi si shoqja Lira  (e denje per nje sekretare rinie te vaktit)  si ata qe jane dashamires me kete shkrim jane edukuar dhe brymosur me mesimet e historise nacionaliste te konstruktuar gjate 50 viteve te komunizmit. Njeriut te ri komunist nuk ju lejua te lexonte te gjitha burimet e mundshme, nuk ju lejua te diskutonte ne katedrat europiane te cilat merren me historine otomane dhe nuk  ju lejua qe te dilnin me konkluzionin e tyre te pavarur. kesisoj kemi nje kendveshtrim te percunduar mbi rolin e Perandorise otomane gjate 500 vjeteve te ekzistences se saj.

prandaj kemi ketu  anetare qe sjellin "fakte" shume shkencore mbi kete teme nga filmat e realizmit socialist. nejse

 

problemi qendron mendoj une se ne te gjithe nuk kemi pasur dhe akoma nuk kemi mundesi qe te ballafaqohemi ne menyre te pa varur me dokumeta historike, studime arkeologjike apo kulturore te cilat do te na benim qe te kuptonim me mire nje histori 500 vjecare. eshte e pa mundur qe nje popull te pranonte pa vullnetin e tij nje pushtim 500 vjecar. ceshtja eshte me e komplikuar dhe e perseri duhen diskutime te shumta larg propagandes komuniste. nje ilustrim i qarte i injorances qe mbjell kjo propagande eshte shembulli qe sjell ketu shoqja ne fjale kur e quan levizjen kunder Tanzimatit si ilustrim te anti otomanizmit te popullatave shqiptare. ne se ka pasur nje levizje me anti perparimtare eshte levizja e Tanzimatit e cila kryhej kunder reformave me fryme pro europiane qe qeveria otomane kerkonte te kryente per te mbajtur ne kembe perandorine tashme ne kalbezim e siper.

tema te tilla duan sigurisht mendimin e pjekur shkencor jo vetem te akademikeve tane qe i ka zene gjumi i pleqerise prej kohesh por edhe studiuesit e rij te cilet mund te sjellin nje mendim modern ne lidhje me historine tone 500 vjecare si pjese e Perandorise Otomane.

 

500 vjet nuk jane analizuar akoma nga institucionet tona shkencore te cilat te detyruara prej 50 vjetesh te shkruanin per njeriun e ri haruan te bejne shkence. fatkeqesisht edhe 20 vitet e fundit askush nuk eshte perpjekur ta trajtoje kete teme me pjekuri. per kete arsye te gjithe kercejne kur lexojne fjalime te tilla si ai i Ministrit te jashtem i cili sjell nje sendiment te qarqeve Turke te cilat mendojne me nostalgji periudhen Otomane duke haruar se ashtu si dhe ne ata kane qene pjese perberese e Perandorise por kursesi pronaret e saj

mua personalisht me terheq ky debat dhe do te isha i gatshem te degjoja argumentat e kujdo qe do te shkruante ne menyre korrekte dhe te pjekur pa shtojca injorante dhe agresive.

 

ju falenderoj per mirkuptimin

 

a

nje ilustrim i qarte i injorances qe mbjell kjo propagande eshte shembulli qe sjell ketu shoqja ne fjale kur e quan levizjen kunder Tanzimatit si ilustrim te anti otomanizmit te popullatave shqiptare

C'far ishte "levizja" (ishte kryengritje e pergjakshme Auron jo levizje) kunder tanzimatit? A nuk ishte anti-osmane? Nuk erdhen francezet dhe moren djem nizame me force dhe ropen popullin me taksa, osmanet erdhen.

Nizam e xhelepe s'ka

populli eshte fukara

dhe

Shpata jone gris fermane

kane zot trojet tane.

 

eshte e pa mundur qe nje popull te pranonte pa vullnetin e tij nje pushtim 500 vjecar

Shume deklarate e dobet Auron, besoj s'je menduar shume para se ta shkruaje. Une nuk di qe ne historine e njerezimit te ken egzistuar e te egzistojne popuj qe duan roberine, e njerez qe nuk duan lirine, nga ty po e degjoj per here te pare.

 

problemi qendron mendoj une se ne te gjithe nuk kemi pasur dhe akoma nuk kemi mundesi qe te ballafaqohemi ne menyre te pa varur me dokumeta historike, studime arkeologjike apo kulturore te cilat do te na benim qe te kuptonim me mire nje histori 500 vjecare. eshte e pa mundur qe nje popull te pranonte pa vullnetin e tij nje pushtim 500 vjecar....per kete arsye te gjithe kercejne kur lexojne fjalime te tilla si ai i Ministrit te jashtem i cili sjell nje sendiment te qarqeve Turke te cilat mendojne me nostalgji periudhen Otomane duke haruar se ashtu si dhe ne ata kane qene pjese perberese e Perandorise por kursesi pronaret e saj

Hasan Prishtinen po e parafrazoj: "kjo perandori eshte nje 'joint stock company'". Shpreh besimin se kur te nisim te mesojm osmanishten do zbulojme qe ashtu si Perandoria e Shenjte Romake, Osmanet nuk ishin as Perandori, as e Shenjte dhe as Osmane. Thjesht nje periferi pa qender, qe nuk investoi per nje rruge, per nje shkolle, per nje qytet te Arrnauto-Arberoreve.

Besoj se diskutimi duhet ndare  ne tre pjese

1° ceshtja e studimit te historise Shqiptare nen P.O. qe eshte komplekse dhe natyrisht duhet pare me te gjithe serizitetin e duhur qe ajo implikon,

2° pikpamja narcizike e aspak koherente qe vete  z. Ahmed ka mbi periudhen ne fjale, bashke me shembujt katastrofale qe ai jep. Nje propozim i tille i historise se P.O per mua si Shqiptar eshte ofendues.

3° Mesazhi i z. Ahmed si duhet pritur ? c'fare perfitimi ka vendi yne nga nje ringjallje ose me mire forcim i lidhjeve "neo otomane" ( do i quaja ) ? A eshte kjo nje situate win-win per dy popujt apo eshte e kunderta dikush fiton ketu e dikush humb ? 

"500 vjet nuk behen hasha Ismail Bej

Pas do te na keni tere jeten"

 

Dhe vertet pasi i kemi.

 

Shekujt otomanë në Ballkan ishin histori suksesi

Tere keto "te mira" nga ai 500 vjecar i kemi Se shikoni sa mire jemi? Vendi me i "lumtur " ne bote.

 

Me se te lexoni keto budalliqe do te ishte te lexohej ku shkrim qe adminave nuk ju pelqeu kurre megjithse se e kam sjelle per botim apo dhe futur ne disa komente dhe ma kane hequr

 

 

Kombi shqiptar në Evropë

JAKUP KRASNIQI

Shumë kombe në Evropë, por edhe në Ballkan, lehtas mund të lidhen me përcaktimin fetar, që në të shumtën i përkasin një besimi fetar. Kjo sigurisht që nuk mund të thuhet për kombin shqiptar, i cili edhe në këtë rast është sui generis, sepse kombi shqiptar përbëhet nga shqiptarët e besimit katolik, ortodoks dhe mysliman. Çka i bashkoi shqiptarët e tri besimeve që të jenë një komb unik? I bashkon gjuha, territori, tradita shekullore e përbashkët, kultura, psikologjia, historia e lavdia e përbashkët, i bashkojnë përrallat e legjendat, epet e mitet, mbitoka e nëntoka etj. Formimi i kombit shqiptar nuk e ka për bazë asnjë fe. “Fe” e formimit të shqiptarëve ishte Shqiptaria. Po ta njohim mirë historinë e formimit të kombit shqiptar, nuk e kemi vështirë të shohim se ideologët fillestarë të kombit shqiptar i përkisnin ritit ortodoks, të cilëve më pas iu bashkuan intelektualët e ritit mysliman dhe katolik. Shpesh idetë fillestare të shqiptarizmës u iniciuan dhe u avancuan nga njerëz të përgatitur për predikime fetare, si: papë (Papa Kristo Negovani), hoxhallarë (Hoxhë Thasini) e priftërinj (Ndre Mjeda). Këtë komb, që nuk arritën ta ndajnë e përçajnë ndër shekuj pushtuesit e besimeve të ndryshme fetare, vështirë e kanë t’ia arrijnë partizanët e “kombit” kosovar sot në kohën moderne.
Ku zë fill ideja e formimit të kombit shqiptar? Idetë fillestare kombëtare shqiptare i hasim në fund të shekullit të XVIII, ndoshta edhe më herët të papët e ritit ortodoks shqiptar, të cilët duke e parë rrezikun e asimilimit nga ndikim fetar grek, i cili po e kufizonte përdorimin e gjuhës shqipe brenda familjes, e filluan përkthimin e librave fetare në gjuhën shqipe, e cila duhej të predikohej edhe në kisha. Edhe pse përkthimi i veprave fetare si ai i Formulës së Pagëzimit kishte filluar në fillimet e shekullit XV, për disa shekuj që ndërprerë. Kjo ishte përpjekje për ta nxjerrë përdorimin e gjuhës shqipe jashtë shtëpisë, për t’i shpëtuar asimilimit ku po e çonte kisha greke dhe administrata shtetërore turke e më vonë ajo greke. Kështu filloi interesimi për përkthimin e librave fetare përfshirë edhe Biblën në gjuhën shqipe, të cilën punë më vonë do ta përfundojë Kostandin Kristoforidhi. Ky cikël do të përmbyllet nga Fan Noli me themelimin e Kishës Autoqefale Ortodokse Shqiptare në Boston të SHBA-ve. Këto janë ato veprimet kryesore që u bënë digë e pakapërcyeshme për përpjekjet shoviniste të Kishës Ortodokse Greke për asimilimin e shqiptarëve të ritit ortodoks. Kjo përpjekje nuk ka pushuar as sot e kësaj dite. Shumë arvanitas (shqiptar të Greqis&eumlsmiley në familjet e tyre vazhdojnë ta flasin gjuhën e mëmës – gjuhën arvanitase, por jo edhe jashtë familjes. Shekulli ynë nuk duhet të lejojë zhdukjen e gjuhës arvanitase (shqipe) në një vend evropian, sepse vlerat evropiane nuk e lejojnë diskriminimin me zhdukje e asimilim. Madje, vlerat evropiane nuk e durojnë as asimilimin dhe zhdukjen e botës shtazore e bimore.
Më vonë kjo përpjekje do të vazhdojë për shkronjat, për librat (Evetari) dhe shkollën shqipe, përpjekje kjo e pasuar nga Dhaskal Thodhri, Naum Veqilharxhi, Pandeli Sotiri me shokë. Gjithë këto personalitete të kulturës e të kombit shqiptar, nuk e patën fatin të kishin vdekje të natyrshme, por u vranë në pusira, u helmuan apo u dogjën për së gjalli së bashku me abetaret e gjuhës shqipe.
Në gjysmën e dytë të shekullit XX, idesë së gjuhës shqipe, të shkronjave shqipe, të shkollës shqipe, për ta ndërprerë trendin e asimilimit të shqiptarëve iu bashkuan intelektualë shqiptarë të të gjitha besimeve fetare. Këto përpjekje e forcuan idenë e bashkimin të të gjithë shqiptarëve në një komb, me një gjuhë dhe një shtet (atdhe). Për të ardhur deri te ky unifikim u desh pashmangshëm të “shpikej” një “fe” e re që do t’i bashkonte të gjithë shqiptarët dhe kjo fe u bë shqiptarizmi si kupolë e bashkimit të të gjithë shqiptarëve të ndarë në tri besime të ndryshme fetare. Arkitekti i këtij zbulimi të madh të kombit shqiptar u bë rilindësi ynë Pashko Vas Shkodrani, i njohur edhe si Vaso Pashë Shkodrani, me poemën e tij famëmadhe: “O moj Shqypni…”. Poema ishte një himn i fuqishëm i kryengritësve të Lidhjes Shqiptare të Prizrenit, të cilët u ndeshën fuqishëm më të gjithë armiqtë e bashkimit të shqiptarëve e të Shqipërisë. Edhe sot tingëllojnë fuqishëm vargjet e poemës së shqiptarizmës:
Çonju shqyptarë prej gjumit çonju,
Të gjithë si vllazën ni
gjuhë bashkonju.
Mos shikoni kisha e xhamia,
Fe e shqyptarit asht shqyptaria.
Shqiptarizmi ishte ombrella e përbashkët e të gjithë shqiptarëve, “nga Tivari e në Përvezë. Një ishte kombi, një ishte gjuha, “Toskë e gegë, Malci Jallia, janë një komb, m’u nda s’duron” - e gjithë Kosova dhe Çamëria vendosmërisht për një komb luftonin. Kështu shqiptarizmi i bëri shqiptarët kombin më unikal në Evropë. Kombi ynë nuk është formuar as si komb ortodoks, as si mysliman ose si katolik, është formuar si komb shqiptar me gjuhë, atdhe, histori, traditë e kulturë evropiane. Nga paraardhësit e tyre të largët, pellazgët - janë formuar edhe kombe të tjera evropiane.
Formimi i kombit shqiptar, ka lindur edhe si rezultat i depërtimit të ideve të iluminizmit evropian që në shekullin e XIX i revolucionarizuan shqiptarët me idetë e arsimit, të drejtësisë, të barazisë, të vëllazërisë e të bashkimit të territorit e të kombit, siç ishte vepruar më herët në pjesët e tjera të Evropës dhe më vonë në ato të Evropës Juglindore. Këto ishin ide që bënin thirrje për një botë të lirë, progresiste, të arsimuar e demokratike. Në këto ide, rilindësit tanë gjetën idenë e bashkimit të të gjithë shqiptarëve në një fe të përbashkët dhe kjo ide e përkthyer në shqip u bë “Fe e shqiptarëve – shqiptaria”. Kjo “Fe” e “re” për kombin shqiptar ishte dhe mbeti zbulim epokal që brezi ynë se paku duhet t’i rrijë gatitu.
Shqiptarët u formuan si komb i dalë mbi fetë, por jo kundër tyre. Edhe kjo është një e veçantë tjetër e kombit tonë në Evropë. Shikuar në këtë rrafsh popujt e Evropës kanë çka të mësojnë nga shqiptarët, të cilët nuk patën fatin e mirë që me kohë të kishin “qeveri që e meritonin”. Asnjëra nga fetë ekzistuese nuk mund ta merrte formimin e kombit shqiptar, se po të ndodhte kjo, kombi ynë nuk do të ekzistonte, sepse do të asimiloheshim në grekë, turq e latinë. S’jemi turq, grekë, shkije e as latinë, jemi veç shqiptarë, thoshte Naimi ynë i Madh. Ndoshta, përpjekjet e armiqve për t’i asimiluar shqiptarët i nxitën ideologët tanë të Rilindjes Kombëtare, ideologët e kombit tonë ta zbulonin armën e shpëtimit të shqiptarëve - shqiptarizmin, fenë e bashkimit të shqiptarëve: për një gjuhë, për një komb e për një atdhe – Shqipërinë.
Formimi i kombit shqiptar në shekullin XIX, i formuar në kuptimin më të mirë të fjalës, në shtrirjen horizontale të tij pas Luftës së Dytë Botërore, kur arsimi, shkenca dhe të gjitha lëmenjtë e kulturës u shtrinë në të gjitha shtresat e kombit ose në shtresa të gjera të tij, si të qytetit ashtu edhe të fshatit, u formua, u konsolidua dhe u kulmua si komb shqiptar evropian.
*Kryetar i Kuvendit
të Kosovës

Auron

Besoj se nuk te jep kredibilitet akuza ndaj bashkebiseduesve. Ti ketu po pohon dicka te tmerrshme, qe asnje shqiptar nuk mund ta lejoj te kaloj pa rezistence. Ti me ato qe ke thene me lart nuk e konsideron sundimin 500 vjecar osman si pushtim. E tmerrshme, sidomos nga dikush si ty, qe e njeh historine. Ashtu sic thote Lira me lart eshte e kote te behemi me te zgjuar dhe me koherent ne lidhje me kete ceshtje se rilindasit, dhe Kadareja, biles pse jo edhe elitat e periudhes te komunizmit, qe perkunder asaj qe thua ti, s'kishin arsye perse te manipulonin historine e pushtimit Turk, perkundrazi e kan pare shpesh jo me ashpersine qe ka merituar, per vet faktin qe ishte pushtim lindor, dhe mysliman , dy aspekte qe i vinin per shtat me luften e vet kunder perendimit. Prandaj edhe ka vetem nje filem per Skenderbeun, megjithese eshte lufta me heroike qe ka bere populli yne gjat historise. Historia flet me fakte qe shqiptaret nuk lejoheshin te shkruanin gjuhen e vet, jo se nuk donin, dhe qe popullsia shqipetare ka hequr ne kurriz nje pushtim mizor qindravjecar, qe synim kryesor kishte shfarosjen e shqiptarit. C'faredo te thuash ti perandoria osmane gjithmone i ka cuar shqiptaret mish per top.

Ketij xhon-anadollakut qe na permend shqipetaret e medhenj dhe te gjith atyre qe simpatizojne kete mendjeshkurter u drejtoj vetem nje pyetje une, te cilen ta drejtoj edhe ty Auron me shpresen se reflekton pak dhe pergjigjesh.

Si ka mundesi qe sa here ju eshte dhene rasti shqipetareve ata jan rebeluar kunder perandorise osmane? Si ka mundesi qe te gjith shqipetaret me te medhenj, qe krijuan njefar autonomie nga porta, u kthyen kunder saj?

Habitem se si mund te behen quhen qindra vjet pushtim si qindra vjet bashkepunim. Shume gabim.

Desha te shtoj edhe dicka. Nuk do te kisha asgje kunder nje ministri te jashtem turk qe del e propagandon fqinjesine e mire per bashkepunim per nje te ardhme ku te jemi te gjith ortake te barabarte, por ajo qe kundershtoj me force eshte fakti qe ky minister perpiqet te perdore elementin historik ( te deformuar frikshem) per te rritur influencen e shtetit te tij tek vendet fqinje, ish te pushtuara nga osmanet. Prandaj duhet ndare shapi nga sheqeri. Miq dakort, por kjo nuk do te thote qe te na besh per budallenj, e as te tallesh menderen me historine e nje populli, prandaj ministri turk s'ka perse te perdor elementin historik ketu.

Auron, ne shqiptaret kemi nje problem urgjent ndergjegjesimi lidhur me te tashmen, them une ...

Ti thua te qartesojme ndergjegjen historike, por me thene te verteten nuk njoh kurrgje me te manipulueshme e me te manipuluar se kjo ndergjegja historike. (Per te mos folur pastaj per revizionimin qe ka pesuar ne kohe qendrimi i qarqeve te historianeve deri edhe mbi epoka te tera te historise boterore. Mendja me shkon psh tek menyra se si Historia trajton sot dyndjet barbare dhe rolin qe luajten keto ne Europen mesjetare...)

Ku e ku me i prekshem me duket problemi sa i perket manipulimit te bashkekohesise, ndergjegjes inaktuale historike, problem ky me sa duket jo vetem i yni. Psh ka rreth njezet vjet qe ne Itali vihen re shenja te qarta te ksenofobise dhe ka po kaq vjet qe behet nje sy qorr e nje vesh shurdh ne kete drejtim. Duket sheshit qe italianeve s'u vjen mire t'i etiketojne si raciste dhe ata qe duan votat e tyre s'ua thone. Transferoje kete logjike ne Shqiperi dhe ke nje kuader te asaj cka ndodh sot.

Shume e zgjata per te thene se ideja qe e verteta (cila e vertete?) na ben te lire eshte shume e bukur, porse per te cituar E. Montale-n, me te cilin bie dakort katerciperisht ne kete rast:  "... çdokush në mirëbesim mund të mendojë se e dëshiron lirinë dhe se privohet prej saj nga forca madhore... Njeriut i është kursyer zbulimi shkurajues se ai kurrë s’ka dashur të jetë i lirë."

Masa nuk e do lirine (sepse kjo implikon pergjegjesi), ndaj s'ka asnje gjase qe te beje te veten ndonje perpjekje per qemtimin dhe ndriçimin e saj. Keto te fundit jane akte individuale. Sic kane qene gjithnje tek e fundit.

P.s. Masa nuk e do lirine (sepse kjo implikon pergjegjesi), ndaj s'ka asnje gjase qe te beje te veten ndonje perpjekje per qemtimin dhe ndriçimin e saj (*).

* qemtimin dhe ndricimin e historise

 

Admin, ju lutem te na lejoni Edit-imin e postimeve.

O finistere, me duket se po ngaterron barin me gomarin ketu, ka nje ndryshim kur nje popull lejon ti cenohet liria nga pushtetare te koruptuar, nga kur lejon te jete i pushtuar nga nje komb tjeter, per te cilin te punoj e te paguaj taksa, ti jap djem per ushtar, e te luftoje nen sundimin eketij pushtuesi per mbijetese biologjike, kulturore e etnike. Pra qe ta kuptosh me lehte, une nuk e kisha problem tja lija pergjegjesite prinderve kur isha i vogel, dhe se vrisja shume trurirn, por tjeter pune po te isha hysmeqar i ndonje komshiu, sidomos te ishte ndonje nga ta evgjitet qe edhe femijet e vet i vdiste ne dru pa u thyer qypi.

Ose nuk me kuptove, ose nuk te kuptova... E sigurt eshte qe nuk te kuptova!

une mendoj se debati po behet interesant. ndoshta meqenese u perfshime ne kete debat mund te bejme nje bisede duke i diskutuar pikat nje per nje mbi kete teme. duke filluar qe nga bashkepunimi i lidershipit shqiptar te mesjetes me turqit kunder njeri tjetrit si dhe bashkepunimi i Bizantit me Otomanet te cilet qe prej 100 vjetesh i kishin kthyer ne vasale te tyre duke i mbyllur ne nje zone te ngushte veprimi.

mund ta fillojme biseden qe nga koha kur otomanet erdhen per here te pare ne Ballkan me ftesen e aristokracise ballkanike.

 

mund te bisedojme pastaj mbi rolin qe luajti kjo aristokraci ne ndihmen qe i dha otomaneve per te pushtuar ballkanin. rolin dytesor qe luajti italia perpara ketij rreziku.  roli i venecias dhe ndihma qe i dha ajo pushtimit otoman ne ballkan.

 

pastaj mund te flasim se sa indiferente ishte europa ndaj pushtimit te bizantit  perfaqesueses legjtime te antikitetit greko-roman.

 

ndoshta mund te flasim edhe mbi shpartallimin e perandorise bizantine nga kryqezata e kater dhe shprehjen qe "bizanti me mire do te pranonte callmen otomane se sa kapelen e kardinaleve romane"

mund te flasim mbi rolin qe luajten forcat ushtarake ballkanike ne pushtimin e Kostandinopojes si dhe rolin e komunitetit gjenovez dhe venecian ne kete pushtim.

 

mund te vazhdojme te flasim mbi rolin e Mehmetit ne rimekembjen e kostandinopojes dhe ri ndertimin e kishes ordokokse si nje prej bashkepunetoreve te regjimit te ri.

 

kaq besoj eshte e mjaftueshme  per te filluar dhe per te kuptuar qe fenomeni otoman  ne ballkan nuk ishte dicka e shkeputur por erdhi si pasoje e nje bashkepunimi te popullsive ballkanike me nje perandori te re qe vinte plot agresivitet vitalitet dhe oportunitete te medha per keto popullata.

a

Auron po i referohesh shekullit te 14te the 15te. Dautolluja po flet per shek e 16te dhe me pas. Mos na bej lemsh tani te lutem.

Mbi te gjitha, jam kurioz cmendim ke per tezen e hedhur nga disa ketu 'Osmanlliku nga shpetoi nga asimilimi ne Greke dhe Sllave'

Historia e Ballkanit nuk është vetëm një histori konfliktesh. Përgjatë shekujve, nga i 15-i te i 19-i, historia e Ballkani ka qenë një histori suksesi.

Per otomanet padyshim qe po.

Le qe as konfliktet nder-ballkanase nuk eshte se ishin joegzistente, ne me serbet gjithmone armiq kemi qene p.sh. Kjo eshte si p.shh dy njerzve qe zihen, ti presesh njerin krah dhe ti vesh nga nje thas me rere ne kurriz, dhe pastaj te konkludosh qe solle paqen midis tyre se ata nuk zihen dhe aq shume me me njeri-tjetrin, ngaqe kane hall se do i presesh ti dhe krahun tjeter.

 

Ky ishte Ballkani Otoman. Ne do ta rindërtojmë atë Ballkan.

Allahu Akbar!

 

Njerëzit më quajnë neo-otoman

Vertet? :O Kush i perhap keto thasheme per ty mo, si ata qe i hapin namin vlonjateve se shajne shume, o ja %@&% motren!

 

Shumë faleminderit që më ftuat dhe Allahimanet!

Jo jo, flm ty, dhe Allahimanet ketij qe e ka sjelle shkrimin ne Peshk, dhe te gjithe atyre qe sjellin shkrime per qellime, apo me pasoja, acarime qelizash nervore dhe komentshumefishime. Kjo eshte permbytja pothuajse permanente e Peshkut. lol

E "vetmja" gje qe mungon ne anal-ize eshte alternativa qe do kishte Ballkani sikur te mos ishte pushtuar dhe dominuar per 5 shekuj nga callmat turke. Dmth eshte si esete e tipit "si guxoni shani Enverin dhe komunizmin kur ai solli drita dhe hidrocentrale". Se ne fakt vendet qe pas L2B zgjodhen demokracine dhe kapitalizmin per sistem sot jane ku e ku me mbrapa nesh dhe me mungesa te theksuara infrastrukturash. smiley Po dhe ato qe nuk u pushtuan nga turqit jane ne fakt per te qare hallin ne tere aspektet, sidomos ato kulturore dhe treguesit e tjere te civilizimit dhe njerzillekut. Gjynah, s'e paten kete fat, sic e pate ti, o Berat. lol

P.S. Ndjese nese jane cekur ne komentet tuaja keto, se pertoj ti lexoj tani, qenkan shume. Mbase me vone.

Po ashtu në shekullin e 19-të ishte Mehmet Ali Pasha. Ai ishte një Shqiptar, por ai u bë jo vetëm një figurë udhëheqëse e shtetit Otoman, por dhe themeluesi i Egjiptit modern. Po të mos kishte pasur një traditë Ottomane, Egjiptianët nuk do kishin parë asnjë Shqiptar në gjithë jetën e tyre. Mehmet Ali Pasha, do kish qenë shumë-shumë Mehmet Ali Bej, një njeri i zgjuar që jetonte diku në Ballkan.

Eh pike e zese flet biri i botes sikur ky Ali Pashaj te ishte bere drejtuesi modern i Frances apo Anglise Po i Egjyptit te shek te 19 u be o zoteri cfare ka ketu per tu mburur ( nese vertet u be)

po pra korcaro provoje ti i here me kto munsite qe t ka kriju perendimi t bohesh noi bicim guvernatori i sierra leones ene shife po s ta cane tallaferen anej neper xhungla

auron, kur thua qe "kaq besoj eshte e mjaftueshme  per te filluar dhe per te kuptuar qe fenomeni otoman  ne ballkan nuk ishte dicka e shkeputur por erdhi si pasoje e nje bashkepunimi te popullsive ballkanike me nje perandori te re qe vinte plot agresivitet vitalitet dhe oportunitete te medha per keto popullata." me gjase nuk je nis me ofendu inteligjencen e askujt, por keto duken nje cike si sindroma te tipit "rakia e rrushit behet nga rrushi". Redundand professorship me nje fjale.

Ngado qe ta fillosh, rruga do te sjelli te ca luftera me te reja, si ajo e krimese apo te lufta ruso turke (viti kyc 1878) te cilat e bene "ate prenadorine e re qe vinte gjithe agresivitet dhe vitalitet" nje LOSER; keto sollen edhe vendosjen e barazise mes myslimaneve dhe jo-myslimaneve ne perandori e te tjera demokracira lbyrese, por mbi te gjitha, na nxoren ne shqiptareve me kepuce te kuqe. "Baba" u katandis si ai kryetari i familjes pijanec qe nuk sjell dot buke ne shtepi. Keto cojne peshe. Jo trimerite e "babes" kur ishte cun i ri. Ato romantizmat osmanofile te shek 14 jane te bukura vec per ndonje shah name, por jo per me teper. "koha e tyre ka kaluar" (si e vasilliqise te kronika ne gur)

 

Ngado qe ta fillosh, rruga do te sjelli te ca luftera me te reja, si ajo e krimese apo te lufta ruso turke (viti kyc 1878) te cilat e bene "ate prenadorine e re qe vinte gjithe agresivitet dhe vitalitet" nje LOSER;

Per be mua sme mbushet mendja qe ishte Perandori edhe ne shek 14-15. Pune e madhe fort se pushtoi Mehmeti Konstantinopojen, e greket i sugjeruan te merrte titullin "Cesar"! Pushteti perandorak ka qene gjithmone i kontestushem qe ne fillim (rasti Skenderbeut eshte me se i qarte), dhe nqs merr 'protection money' nga entitete vasale ne leter atehere nuk je hic me shume se nje 'mafie'. Nuk ishte Perandori ajo, si bie fjala ajo Kineze apo Romake.

Auron, e ke kryekeput gabim or mik!

a admiroj punen tende dhe perpjekjet e tua per rishikimin me objektivitet te historise, por fatkeqesisht kjo perspektiva tende kundrejt ROBERIMIT tone nen Perandorine Otomane te le nje shije te hidhur.

o mik, a e di ti qe dhe kjo gjendja jone e tanishme po ti futesh holle do shohesh qe eshte direkt e lidhur me ate periudhen 500 vjecare!

Ti pak a shume thua: ne nuk kemi patur aftesi shtetformuese si komb dhe po te mos qe per turkun rrezik te na kishin gllaberuar fqinjet sllavo-greke; turku s'beri gje tjeter vecse administroi territorin tone, ne deshiren tone (!)

po anen tjeter te medaljes e ke menduar?! ku dhe si do ishim ne pa kete ROBERIM? po qe revolucioni grek u udhehoq nga shqiptare (arvanitas)?! po qe shqiptaret kane qene dhe jane populli me vital i ballkanit dhe hipotezen e shdukjes se tij prej lakmive te fqinjeve e ben te jete nje hipoteze e pabaze!

perse ti pretendon dhe pret ti thurrin lavde shqiptaret ketij sundimi? ku eshte e mira e kesaj teorie? per me teper, ishte apo s'ishte sundim kjo periudhe per ty? nese e pranon te tille je ne kontradikte me ato qe thua.  nqs nuk e pranon te tille, ai shikimi objektiv i gjerave qe po servir ketu me duket se te ka dale jashte kontrollit dhe te eshte kthyer pa e kuptuar as vete ne dem te vete asaj qe mund te kesh ndermare.

le ti heqim lufterat e Skenderbeut, hajde le ti heqim masakrat dhe djegjet qe pasuan me gjithe vuajtjet dhe renimin e shqiptareve gjate ketyre lufterave, le ti heqim edhe kryengritjet sporadike, hajde ta anashkalojme dhe faktin qe motua "perca e sundo" u ndoq me se miri, gjithashtu edhe infrastrukturen qe e la me keq sec e gjeti para peseqind vjeteve, edhe ate qe na la si jetim ne mes te kater rrugeve dhe na coptuan nga te kate anet, por kete punen e GJUHES SHQIPE dhe ANALFABETIZMIT vallahi se kaperdij dot! me ngec sharra ne gozhde ketu or mik. Dhe ky analfabetizmi nuk qe pa nje shkak (ti duhet ta dish me mire).

ajo qe dua te them eshte: dhe sikur fushe me lule te na e kishte bere turku keto 500 vjet, demi qe na ka sjelle analfabetizmi dhe heqja e te drejtes per gjuhen amtare, e cila ka patur nje ndikim kryenegativ te drejtperdrejte ne te ardhmen e shtetitformimit dhe interesave te kombit tone (pasoja qe i vuajme akoma), e bejne ate "fushen me lule" ti ngjaje nje fushbeteje te pergjakshme ku vershojne lumenj gjaku. e ben ti perngjaje nje kasaphane.

tjetra, mire do qe te rishikohet historia tone, por kjo duhet bere nga njerez adapt, profesioniste dhe historiane ne kuptimin e plote te fjales, qe ne cdo perballje faktesh dhe zbulimesh te reja te kete nje interpretim tip "e bardhe ne te zeze" dhe ne cdo moment te shikohet nga perspektiva shqiptare dhe interesat tona si komb.
 

gjithashtu edhe infrastrukturen qe e la me keq sec e gjeti para peseqind vjeteve,

Komenti me i forte qe kam degjuar per kete ceshtje eshte raportuar te nje artikull i revistes MAPO dhe i takon nje fshatari qe po veshtronte punonjesit turq te Bechtel-Enka teksa po hapnin tunelin e famshem qe u shemb: "Keta per 500 vjet nuk hapen nje rruge"

artikull i ben andonit! shume e goditur vertet.

kujot rrugen e Bregut qe hapen austriaket me aq pak kohe.

naten, qafo!

Faleminderit Zigur

 

e para  rreshtat ne shkrim kursiv nuk jane te miat qe do te thote edhe mendimi i shprehur ne ate forme nuk eshte i imi.

 

ti ben nje pyetje e cila mbetet pa pergjigjie. a di se ku do ishim pa kete roberim?  ku do ishim? historia nuk mund te interpretohet mbi pyetje hipotetike por mbi ate qe ka ndodhur. se ku do ishim ne se nuk ishim nen perandorine otomane une nuk e di dhe nuk besoj se e di njeri. une po flas mbi faktin kur ishin pjese e saj.

 

e dyta  une nuk e di se kush te ka thene ty qe revolucioni grek u udhehoq nga arvanitasit.  arvanitasit vete nuk e pranojne kete. ata mund te ishin nga gjaku shqiptar por luftonin per greqine apo ekam gabim?   askush nga arvanitasit qe ishin te shumte ne kete levizje nuk pranon qe luftonte per nje shtet shqiptar cka dhe solli krijimin e shtetit grek. pra cfare po themi?   personalisht mendoj qe edhe kjo eshte nje legjende e cila kerkon qe te himnizoje kultin e shqiptarizmes duke  thene gjera jo te sakta. ne se sjell nje deshmi arvanitase ku thuhet se arvanitasit luftonin per krijimin e nje shteti shqiptar atehere une terhiqem.

analfabetizmi?

une mendoj se kjo pike nuk eshte trajtuar sic duhet prandaj edhe ne kemi mendimin se otomanet nuk lejonin mesimin e shqipes. Kjo deri diku eshte e vertete por eshte e vertete ne periudhen e fundit te perandorise kur elementi xhon turk kishte fituar terren mbi kulturen otomane.

 

le ta marrim nga fillimi. nuk kemi asnje deshmi qe nga shek 15 e deri ne 1800 te kete pasur inisiativa per hapjen e shkollave shqipe. kjo mendoj une ka qene si rezultat i pranimit te faktit se ne Perandor gjuha e kultures ishte persishtja, gjuha e fese arabishtja dhe gjuha e administrates ishte otomanishtja. shkollat ku mesoheshin keto tre gjuhe ishin hapur ne vendet me kryesore ne krahinat shqiptare.

me vone erdhi edhe elementi i shkolles greke i cili me mbeshtetjen edhe te patrikanes u be i pranishem ne zonat ortodokse.

kerkesat per gjuhen shqipe jane mjaft te vona dhe eshte e vertete qe ka pasur nje rezistence nga administrata otomane pas 1850 rezistence qe u be me ashper nen administrimin xhon turk por qe ka pasur si pengese kryesore edhe patrikanen e stambollit. arsye e kesaj rezistence kane qene te shumta dhe te pa justifikueshme per mendimin tim por qe kane qene brenda ligjeve te shtetit osman. duhet te kemi parasysh se me gjithe mos pelqimin tone ndaj Perandorise kjo Perandori kishte ligjet e veta ashtu si edhe austro hungarezet  apo perandoria gjermane. 

une do isha shume dakort me mendimin tone per mos lejimin e nje gjuhe ametare ne se levizja per gjuhen ametare do ishte qe ne fillimet e shtetit osman ne trojet shqiptare. temos harojme se greket megjithese me statusin e rajase perseri arriten te kishin ligje te vecanta nga Porta e Larte per ruajtjen e gjuhes se tyre dhe hapjen e shkollave greke.  nje nga pikat e diskutuara nepermejt Sulltan Mehmetit dhe Patriarkut te ri pas renies se Konstandinopojes ishte edhe ruajtja e gjuhes greke dhe shkollat

a mund te me tregosh ndonje rast kur popullata shqiptare ka bere lutje te ngjashme per ruajtjen e gjuhes dhe hapjen e shkollave shqipe qe nga 1450  e deri me 1850?  per kater qind shekuj askush nuk u interesuar per hapjen e shkollave shqipe apo jo?

per analogji po te jap rastin e shkollave shqipe ne greqine e sotme  ne vitin 2010 ne nje shtet anetar te bashkimit Europian. sa e lehte eshte per te pasur nje shkolle shqipe  sot ne greqi?  po nje shkolle shqipe per komunitetin cam qe te mos humbe gjuhen e vet?

ne sot jetojme ne shek 21 apo jo? 

 

 

Faleminderit, dhe ju per pergjigjen

po pyetjeve te mia ju pergjigje me pyetje.

ti ben nje pyetje e cila mbetet pa pergjigjie. a di se ku do ishim pa kete roberim?  ku do ishim? historia nuk mund te interpretohet mbi pyetje hipotetike por mbi ate qe ka ndodhur. se ku do ishim ne se nuk ishim nen perandorine otomane une nuk e di dhe nuk besoj se e di njeri.

patjeter, historia nuk mund te interpretohet mbi hipoteza. por kjo hipoteze duhet te sherbeje si nje pike referimi ne interpretimin e kesaj periudhe dhe efektet qe ajo pati ne kurrizin tone, dhe ne baze te nje analize gjithperfshirese duke konsideruar gjithmone cfare na ofroi kjo periudhe dhe cfare trashegimie na la jam i sigurte qe dhe ti do arrish ne perfundimin qe: me mire sec jemi do ishim!

e dyta  une nuk e di se kush te ka thene ty qe revolucioni grek u udhehoq nga arvanitasit. 

vete arvanitasit. cfare qe Kollokotroni? po arvanitasit e athines? po ate qe kush do behej gjuhe zyrtare? cfare gjuhe flisnin keta? pa permendur ketu suliotet qe dihen boterisht se cfare jane. (thone qe ka shume gjera interesante te "Arvanitasit dhe Prejardhja e Grekerve" i Aristidh Koles.)

nuk e di ku e pe, por une nuk thashe qe ata luftuan per shtetin shqiptar. asnjehere dhe askush nuk ka pretenduar per nje gje te tille. i mora si shembull per vitalitetin tone dhe me cfare brumi ishte gatuar shqiptari, e c'ishte ne gjendje te bente kundrejt kercenimit HIPOTETIK qe mbeshtet pak a shume teoria juaj kundrejt egzistences tone ne baze te hipotezes tjeter.

ANALFABETIZMI?!

dmth sipas jush, pergjigjen dhe fajin te mos ta kerkojme tek sundimi turk (ose otoman sic pelqen ta quash)? dmth ne duhet te behemi te arsyeshem dhe tja veme fajin kohes, rrethanave dhe vetes per kete ceshjte, dhe sunduesit ti qajme hallin dhe ta justifikojme se pse? na la dhe Si? mbetem ne nje gjendje liturgjike me vone?! ca faktesh historike te pazbuluara me pare mund te na detyrojne te mos kerkojme shkaktarin e kesaj gjendje?

kjo, s'ka nevoje per fakte historike or mik. me tone shume te buta, por kjo llogjike eshte njelloj si: tani tja vesh fajin atij femijes se shkrete ne nje fshat malor, qe s'di shkrim e kendim dhe eshte i destinuar te mbetet analfabet dhe injorant per tere jeten. sepse fshtai i tij dhe zona perreth s'ka as mesues e as shkolle.

per analogji po te jap rastin e shkollave shqipe ne greqine e sotme  ne vitin 2010 ne nje shtet anetar te bashkimit Europian. sa e lehte eshte per te pasur nje shkolle shqipe  sot ne greqi?

ne greqi sot shqiptaret jane emigrante, ne dhe te huaj,

ne ishim ne vendin tone, nuk kishim vajtur ne emigrante ne turqi, kishin ardhur turqit tek ne, jo per turizem, as si emigrante,  po per te na pushtuar. pushtuar, jo iluminuar me civilizimin e tyre te pjerdhur qe pasi falimentoi ajo perandori dhe turqit vete bene cmos te distancohen dhe te ndryshojne, se mos kishin Ata Turqit sot do ishin si vendet arabe nga shume aspekte, minus naften.

dmth otomanizmin e nje ministri te jashtem te tuqise e kuptoj, se fundja mbron interesat e shtetit dhe/ose ideologjise se tij turke si turk qe eshte, po kete tendin s'ka llogjike qe e ckoqit.

fatmiresisht je aq minorance ne mentalitet sa kjo s'eshte shqetesuese, ndryshe nqs qofte dhe 10% e shqiptareve do mendonte si ty kjo do ishte fatkeqsi. rroberimi i mendjes dhe shpirtit eshte ku e ku me tragjik, se ngelet dhe pasi ik pushtuesi.

"argumenti" jot eshte ilustrim perfekt i shprehjet beja nenen te te therrase baba.

Po nese princat e atehershem jane lutur per tu bashkuar me perandorine otomane, (si femije jetim qe kishin ngelur)

duke ditur qe ata kishin qene pjese e perandorise bizantine, (ore se se mora vesh une kur paskemi qene ne te pavarur, dhe me ide te qart shtetformuese, qe na erdhi e na pushtoj turku),

njelloj sic bejne sot shume vende per tu bashkuar ne perandorine e re, pra ne BE.

faleminderit xhibi per pergjigjien plot kulture qe jep.

ne se ti mendon qe komuniteti cam ne greqi eshte emigran dhe ne dhe te huaj sigurisht qe nuk me kupton dot.

 

ne se ti mendon qe komuniteti arvanitas qe nuk ka asnje  shkolle ne gjuhen shqipe nuk jeton ne vendin e vet perseri eshte faji yt dhe jo imi qe nuk kupton.

 

ne se ti mendon se 500 mije shqiptare nuk kane te drejte te ruajne gjuhen ametare edhe pse emigrante perseri nuk eshte faji im qe nuk kupton

 

megjithate nuk eshte kjo tema e bisedes.  sa ta kapesh ti ehu iku treni

shih tashi z tare, se dje me kishin mbaruar fisheket dhe s'te jepja dot xhuvap

 

keto jane te gjitha argumenta kashte qe i ngre ti per ti rrezuar fuqishem me dijen dhe argumentat e tua larpamese qe une s'arrij dot ti shikoj se helbete s'jemi ne nivelet tuaja te ndytura, te ndritura dmth

une s'thashe aspak keto qe thua ti se i thashe, thjesht thashe qe analogjia s'qendron fare, as si anekdode nastradinse

 

tjetra fjalen ofenduese e marr mbrapsh, se nuk eshte etike te ofendosh, por ishte me teper si nje gerricje nerove pas leximit te komenteve te tua dhe per momentin s'po gjeja ndonje fjale tjeter qe te shprehte vlresimin tim per qendrimin tend ne kete teme. nga ana tjeter, thjesht se je  njeri i njohur apo publik mos prit rezerva ketu kur thua ca gjera qe mua (dhe shume te tjereve) i duken budallalleqe, ose akoma me keq ndonje tjetri si hurbi...

 

por vertet me habit, dhe s'do i futem tani teorive konspirative pse dhe si po i fryn n'tajare ti sot ketyre teorive otomanistte, dhe me stil hiq ketu e lesho aty, nderro muhabetin ketu e perdridhu aty, po gjithsesi, pasi te kalon acarimi i momentit, eshte gallate te te shikosh tek kercen mbi thengjijte e "argumentave" te tua si plaka ne valle lol

 

nje here thua qe otomanet na iluminuan dhe na ndricuan kaq shume sa na verboi syte drita, pastaj thua po lerini ca na bene ne, meruni me perspektiven historike te tyren si perandori pa lidhje me ne (dmth si ti thuash sot nje qe ka bere 40 vjet burg ne komunizem, varja, mos e paragjyko thjesht nga kjo gje,, shikoje ne pergjthesi, pa emocione), pastaj vjen na thua qe ne nuk deshim vete te ishim shqiptare dhe te mesonim shqip (c'ka nese do ishte e vertete, sot ne do flisnim turqisht dhe kjo faqja do quhej bulldum kazan jo peshku pa uje) kshtu qe s'kane faj turqit qe s'na lane te levrojme gjuhen, elementin me elementar dhe njeheresh me kryesor te identitetit te nje kombi, nje kulture, nje civilizimi. Pra kaq shume na deshen. Hajvane ne qe s'e kuptojme.

 

tashi me tutje erdhe ne i bere perandorine otomane sikur ka qene si bashkimi evropian dhe turqia si gjermania tani, dmth ka qene vendi me i madh ekonomikisht, po nuk eshte se turqit kishin ndonje rol definitiv, nuk ishte perandori turke, ishte bashkimi evropian i mesjetes ku secili kishte pjesen e vet, bashkejetonin ne paqe dhe ne fund i fusnin dhe nje kumbaja ose vallzim si qemoti 

 

dmth e kupton tani se pse nuk jam vetem une qe mendoj se keto "argumentat"  e tua jane te ftohura n'tajare ne ate mase saqe s'ke ku ti kapesh, dhe pastaj pas ketyre reagimeve ti vjen te ndertosh argumenta kashte dhe ti rrezosh me nje te rene te shpates harkore, e hop ne nje dege tjeter me nje teori akoma me te budallallepsur dhe nje arsyetim akoma me te plevitosur se pse ne duhet te rishikojme historine dhe sidomos perspektiven tone ndaj otomaneve qe na paskeshin ndihmuar kaq shume saqe nuk e ditkemi ne, e ditke vetem ti dhe ndonje hoxhe ekstremist ne kosove a kavaje.

 

nuk u lodhet mer yahoo, sa mbaruan "historianet"  e tjere te plevitosur cmitizimin e skenderbeut fillove ti tani mitizimin e perandorise otomane?

 

allah allah ca mileti qenkeni

 

dhe kaq me pakice i paskemi historianet ne saqe e ke marre turren kryesore ti, sa nga zbulimet historike te historise se L2B aq dhe ato otomane dhe cdo pjese tjeter te historise shqiptare?

nejse, kot te bej (besh ne pergjtihesi, ayone) replika te metejshme me ty ne kete pike. vete fakti qe te ka impresionuar kaq shume pozitivisht ky fjalim i ministrit turk nuk le vend per debate me llogjike me ty ne kete pike, logjika ben rikoshete.

 

keshtu qe kete here kurseje kashten per ndonje argument tjeter, mos e harxho me mua, bej "per nje leke" ndonje tjeter. lol

Hubirnek

 

po flasim mbi trashegimine otomane ne ballkan ne pikepamje historike.

 

problemi qe ngre ti eshte teme tjeter edhe pse shume e rendesishme dhe qe duhet diskutuar por besoj qe nuk  ka shume lidhje me kete qe po mundohemi te flasim.

 

islami aktual eshte tjeter gje.

 

otomanizmi historik ne ballkan eshte dicka tjeter

 

qe turqit e sotem kerkojne te behen superfuqi ne rajon kjo eshte dicka qe tashme dihet.

 

por personalisht mendoj se turqit e sotem nuk jane otomanet e djeshem.  kane nje diference shume te madhe midis te dyve dhe ndoshta ky eshte ngaterimi yne kur mendojme se Perandoria Otomane ka qene Perandoria Turke.

 

ky eshte ngaterimi yne kur mendojme se Perandoria Otomane ka qene Perandoria Turke.

Ketu po ngaterrohesh ti qe se paske kuptuar akoma, qe Turqia eshte pasardhesja legjitime e otomaneve, dhe jeton perdite me krenarine e atehereshme.

Akoma me shume dhe deshira per tu bere superfuqi rajonale e ka zanafillen tek stergjysherit e dikurshem, me te cilit ata krenohen dhe duan tu ngjajne.

Po Dauti po e sjell ne tavoline Osmanyen, si shenje afiniteti midis Balkanit dhe Turqise o njerez, afinitet qe tani duhet te evoluoje ne marrdhenje me te ngushta midis nesh!!! smiley

Ai po i ben thirrje akraballekut Boshnjako-Balkano-Turk!!

Dauti po e sjell, nuk e sollen pishqit ketu ne diskutim, si premise nga e cila ne duhet te nisemi ne muhabetin e ri-shikimit te marrdhenieve tona!!

Jo ne!!

Keshtu qe argumenti se Osmeni i djehit nuk eshte Hyrrijeti i sodit eshte i pavlere per muhabetin, megjithese teknikisht i vertete!!

P.S.

Une personalisht jam turko-fil i madh! Po ne lemin e guzhines, muzikes dhe historise si disipline akademike (jo si vjege per te gjetur vellane e humbur)

Ama, ne u befshim edhe ne si keto me poshte, une do i bie mohit!! smiley

Imam Bayalldi notwithstanding!!

http://www.gazetaexpress.com/web/index.php/artikujt/lexo/20788/C9/C29

e rregullove icik me at imam bajalldin ne fund, se allahile... smiley

ne fakt edhe kulturen e mayave duhet me e pa me nga afer. Kon pas bo ca tako bells ata e ca burrito gjith telyn, qe lere lere.

Emo, na ka ardhe Turki n'mahalle mo n'fun yarebi!!!

Ke e tridhyta, kane hap nji rronxe!

Ha poplli, ish-subjekt i Perandorise, qe t'lush n'mythe, t'lush! smiley

ehhh, per argatllar t'bytyn dynjos, efendem, nj'ato pilafna, ato gabxherrna, tha...

shif kur t'mrrij edhe belly dancing per t'shtun, if not yet. n'tepsi mer vallen, n'tepsi.

shif kur t'mrrij edhe belly dancing per t'shtun

Hehehehe!

Po lexoja nje artikull per Amsterdamin, para nja dy javesh!

Ishte kjo goca, part-time shitse lulesh, part-time striptease girl!

Kjo goca ishte turke! Dhe po fliste per gjendjen post 9/11!

Tha turkesha: Perpara 9/11 une isha "the Turkish striptease girl"! I cike egzotike!

Tani, une jam "the Muslim striptease girl"! Shume egzotike! smiley

 

 Cfare bene keta veziret shqiptare per Shqiperine? Jam i sigurt se nje dite ndonje  shqiptaro-amerikan do te fluturoje ne Mars por kjo nuk do te sjelle asnje dobi praktike per Shqiperine.Profiti do jete per USA-n.... !!!!

E bukur kjo Spiritus

Por them se mund të ketë edhe yhvillime të tjera të paparashikuara meritore joxhibiste dhe jo medoemos kutiruajtese .

 Psh nuk do të jetë e largët dita kur një i parë vendi në Europë apo në USA gjatë ceremonose se afirmimit dhe betimit si i PARË në krah të ketë një grua të panjohur .

Dhe të gjithë do marrin vesh se ajo ishte  bebisiter i të parit  me origjine shqiptare ! smiley 

Them se më i qarti në këtët përplasje njohurish se sa të zhvilluar qenë Otomanët  (dhe kuptohet edhe popujt e kulturat që përfaqësonoin atë Perandori ), pra më i qarti më duket mendimi i shprehuri nga Vlonjati kur behet fjale per Shqiperine :

 (ore se se mora vesh une kur paskemi qene ne te pavarur, dhe me ide te qart shtetformuese, qe na erdhi e na pushtoj turku), smiley

Kjo shprehje , të paktën për temen që pruri z. Auron , i vë kapak llomotitjeve patriotike te Xhibizmit dhe të hunjve .

Ky xhon-anadollaku e di shume mire qe vendet e ballkanit nuk e lejojne kurre Turqin te kete influence ne Ballkan, sidomos tanime qe kan nje shekull e kusur qe ju eshte mbush mendja se kan qene mbrojtes te krishterizmin kunder osmaneve, por tjeterkund e ka qellimin ky xhon-anadollaku, ky do te rris influences e Turqis tek myslimanet e ballkanit, dhe me kete te leshoj sinjale edhe ne BE-, qe shikoni ju ore, jemi te fuqishem ne dhe kemi kembe akoma tek portat tuaja, prandaj kujdes-, e per kete perdor si mish per top boshnjaket e  shqipetaret e kosoves ne pergjithesi dhe te maqedonis. Nuk e kuptoj se c'perfitim paskan shqiptaret duke i dhene pushtet Turqise, sidomos kur kjo behet duke perdhosur historine.

I dashur Vlonjat

 

nuk e di por me duket se nuk e ke lexuar mire historine.  Ataturku  nje nga ata shqiptaret qe punuan per Turqine e rrezoi Perandorine otomane dhe duke debuar perfundimisht Sulltanin e fundit.me kete gjest ai themeloi Republiken Turke e cila ne se do ti pyesesh themeluesit e saj (lexosh)  do te thone se nuk kane asgje te perbashket me Perandorine otomane

 

Perandoria Otomane sot eshte nje koncept historik i cili studiohet per qellime historike kulturore por nuk eshte me nje realitet aktual. sigurisht qe ka nostalgjike te asaj perandorie sidomos shume studiues perendimore kane shkruar me shume simpati per rolin e saj ne ngjarjet e 500 viteve te fundit te historise europiane. 

Qe ti quash turiqt e sotem pasardhes te Otomaneve nuk eshte nje krahasim i sakte pasi turqit kane qene pjese perberese e perandorise por jo perandoria vete.  Otomanet ishin nje kompleks shume i vecante dhe u krijuar nga nje kohe e gjate e fermentimit te kulturave te ndryshme mesdhetare ballkanike dhe atyre te ardhura nga orienti. Por otomanet ishin edhe trashegimtaret e kultures se ndritur Bizantine e cila nuk pushoi se ndricuari nga pushtimi otoman por mori hov nga toleranca qe otomanet treguan ndaj saj.  qe Kisha Ortodokse mori nje zhvillim shume te madh nen Otomanet eshte nje fakt i pranuar edhe nga vete Kisha Ortodokse por edhe nga arti dhe arkitektura qe u zhvillua nen 500 vitet e otomaneve. pokeshtu   psh fakti qe persishtja ishte gjuha e kultures tregon shume per natyren kozmopolite te kesaj perandorie.  nacionalizmi turk eshte dhe ishte nje prej arsyeve te forta qe kjo perandori u shkaterua.  

Une besoj se flas per periudhen Otomane jo per idete qellimet dhe synimet e turqve te sotem. Ti quash turqit e sotem pasardhes te otomaneve nuk eshte e sakte apo eshte njesoj sikur te thuash qe qytetaret e Romes se sotme te jene pasardhes te Romes antike.

 

si mendon qendron kjo paralele?

 

a

Paralelja qe kerkon te heqesh ndermjet Turqeve dhe Perandorise Otomane,

 nga njera ane,

me qytetaret e Romes se sotme me Perandorine Romake, nga ana tjeter me duket vertet amatorizem ordinier.

Kur dihet qe te paret kane vetem 90 vj largesi, dhe kane zvendesuar njeri tjetrin,

ndersa te dytet kane plot 1500 largesi dhe as qe dihet clidhje kane me njeri tjetrin.

 

 

 

 

"Akoma me shume dhe deshira per tu bere superfuqi rajonale e ka zanafillen tek stergjysherit e dikurshem, me te cilit ata krenohen dhe duan tu ngjajne."

Vlonjat, ata duan t'u ngjajne stergjysherve te tyre e ne duam t'u ngjajme taneve smiley Puna eshte qe Ballkani katandiset gjithnje ne mesele stergjysherish them une.

Perandoria Otomane sot eshte nje koncept historik i cili studiohet per qellime historike kulturore por nuk eshte me nje realitet aktual.

Ou? Kjo e thene ne sfond te nje fjalimi te ministrit te jashtem turk, tingellon aq, po aq logjike sa te merr frymen.

Ottoman EmpireFrom Wikipedia, the free encyclopedia

The Ottoman Empire or Ottoman State (Ottoman Turkish: دولتْ علیّه عثمانیّه Devlet-i Âliye-yi Osmâniyye,[4] Modern Turkish: Osmanlı İmparatorluğu or Osmanlı Devleti), also known by its contemporaries as the Turkish Empire or Turkey (see the other names of the Ottoman State), was an empire that lasted from 1299 to November 1, 1922[5] (as an imperial monarchy) or July 24, 1923[6] (de jure, as a state). It was succeeded by the Republic of Turkey,[7] which was officially proclaimed on October 29, 1923.

vlonjat   wikipedia nuk eshte dokumenti i pershtatshem per tju referuan ne kete problem

Pse ka gje data te tjera nga ato me lart?

boll me kto poza!

e shkreta logjike formale ca heq. ja pse, per ket rast: ajo wikipedia dihet c'eshte, por te bie ta vesh ne dukje kete kur i hedh poshte nje te dhene te gabuar. Nqse tjetri citon wikipedian dhe thote qe molekula e ujit perbehet nga dy hidrogjene dhe nje oksigjen, nuk te bie me thene qe wikipedia s'ben.

E njejta gje me "indoktrinimin 50 vjecar" qe u be boze e thartume (dhe jo vetem nga ju). Me qen serioz nuk eshte baraz me e marr veten kaq seriozisht. Really! smiley

T'i grric nervat komplet, po komplet fare!!

Së pari njëherë që merret me postimet e VETËM atyre që e kanë ofenduar. Merr një mburojë aty, dhe ja, ia mbushi edhe mendjen vetes se po merret me njerëz inferiorë.

Që të hysh në debat me Auronin duhet me e ofendu se ndryshe s'të përgjigjet. lol. Edhe kjo folja me klishe, e bën t'i duket vetja si dervish mbi shilte.

***

O Auron, po të bëj një të mirë. Mëso sesi përdoret wiki të paktën, se më duket nuk ia ke idenë hiç fare...

Aty tek ai teksti i Vlonjatit, marrë nga wiki, ke ca numra në kllapa zotëri. Këto numrat në kllapa, janë referenca, që i gjen poshtë faqes së wikit.

Ja ta vëmë prapë tekstin:

The Ottoman Empire or Ottoman State (Ottoman Turkish: دولتْ علیّه عثمانیّه Devlet-i Âliye-yi Osmâniyye,[4] Modern Turkish: Osmanlı İmparatorluğu or Osmanlı Devleti), also known by its contemporaries as the Turkish Empire or Turkey (see the other names of the Ottoman State), was an empire that lasted from 1299 to November 1, 1922[5] (as an imperial monarchy) or July 24, 1923[6] (de jure, as a state). It was succeeded by the Republic of Turkey,[7] which was officially proclaimed on October 29, 1923.

 

Numri 4, të tregon nëse klikon mbi të, se emërtimin e kanë gjetur mbi një monedhë arabe.

Numri 5 tregon kohëzgjatjen e perandorisë, që prej fillimit deri në abdikimin e sulltanit të fundit.

^ The Sultanate was abolished on November 1, 1922. Mehmed VI, the last Ottoman Sultan, departed from Istanbul on November 17, 1922.

Numri 6 o që thu ti Auron, ka këtë përshkrim:

^ With the Treaty of Lausanne (signed on July 24, 1923) the new Turkish State (still not a Republic, which was proclaimed later on October 29, 1923) headquartered in Ankara is internationally recognized as the successor to the Ottoman State.

Që do të thotë se sipas traktatit të Lozanës, shteti turk, njihet në nivel ndërkombëtar si trashëgimtari i perandorisë Osmane. Kështu që dokrrat e mosngatërrimit të turqve sot me P.O që ke shkruar, nuk qëndrojnë.

Numri 7 tani si qershia mbi tortë, të jep gjithë tekstin e traktatit të Lozanës.

Ja ku e ke dhe linkun: http://wwi.lib.byu.edu/index.php/Treaty_...

Që të bjerë më së fundi edhe miti i mospërdorimit të wikit.

 

Mer te boj ca te doje, vetem smartass-in jo. Osh' i muhabet ashtu, po s'dini gjo ju, pun t'fella... s'shte koka jote per artileri o Bido, tha, po c'te bej une qe s'kam me ke te flas...

forget it!

ps. jul, nqse e du ket vend ku jetoj, nje nga te parat arsye eshte qe i ve smartass-et atje ku duhet. 

Auron, i vetmi revizonizim i historiografise te botuar ne Shqip qe vlen te behet vis-a-vis fjalimit te Davutolluse apo ofensives te Fetah Gulen-it eshte qe Osman nuk eshte baraz me Turk. Te tjerat vijne vete.

Per ceshtjen e shkollave: nuk po flitet per mungese shkolle shqip, por PER MUNGESE SHKOLLE!

Që do të thotë se sipas traktatit të Lozanës, shteti turk, njihet në nivel ndërkombëtar si trashëgimtari i perandorisë Osmane. Kështu që dokrrat e mosngatërrimit të turqve sot me P.O që ke shkruar, nuk qëndrojnë.

Successor state i PO-se i bie te jete dhe Shqiperia. Cudi si sna dhane asnji kacidh ata muter.smiley

 Afermendsh,Republika Turke,nuk ka as gje te perbashket me Perandorine Otomane. 

 

Auron,ndoshta komentet e tua te para ishin nje testim sepse shikoj qe hap pas hapi po leshon terren dhe  futesh ne hulli te njohura qe askush nuk i kundershton.

Qe Ballkani ka qene nje pjese e rendesishme e historise se Perandorise eshte nje fakt i padiskutueshem.Qe PO ka lene gjurme ne historine,kulturen,arkitekturen dhe mendesine e shqiptareve dhe kjo nuk diskutohet.Edhe elitat  ushtarake u formuan ne PO dhe kontribuan per ate perandori, kjo perseri nuk diskutohet.PO sigurish qe ka qene nje fenomen kompleks ku perfshihet dhe raporti/lidhjet e saj me trashegimnine bizantine, statusi i Patriakanes,mozaiku popujve dhe kulturave etj.

AJO qe na interson eshte menyra sesi ti shikon  raportet e shqiptareve me P.O. Pasi iluminon dhe glorifikon rolin e P.O ne Ballkan, tezat e tua jane si me poshte (citime nga komentet e tua)

1.Kontributi dhe vleresimi i personazheve qe dolen nga keto treva ka qene shume i madh dhe per kete arsye shqiperia ishte vendi i fundit qe e braktisi baba sulltanin...

2.shqiptaret kane qene nje popullsi e privilegjuar nen perandorine otomane perndryshe perse priten kaq gjate qe te hiqnin zgjedhen e roberise?

Eshte fakt qe shqiptaret, ndryshe nga greket, serbet etj, e fituan pavaresine te fundit. Kjo ngre pikpyetje dhe sigurisht qe kjo kontraston disi  me postualatin qe aq shume i meshonte propaganda komunistesmileyhqiptaret trima, liridashes, te pamposhtur etj.Ne pamje te pare kjo te intrigon por vonesa eshte relative  dhe ka shkaqet e veta. Cfare thone studimet krahasuese? Perse greket dhe serbet e fituan me shpejt pavaresine? Te tre popujt ishin nen sundimin e PO. Ju thoni se vonesa vjen nga fakti se popullsia shqiptare ishte e privilegjuar. Po greket e sllavet cfare statusi kishin ne PO?  Po ndaj fese dhe kultures/shkollave cfare politike u ndoq ne ato vende?

Kur thoni se shqiptaret ishin popullsi e privilegjuar nen PO, ku e vendosni Rilindjen Kombetare Shqiptare dhe si e shpjegoni ate? Fillesat e saj jane ne vitet 30 te shek.19 dhe perpjekjet vazhduan gati 80 vjet. Perse ishte kjo levizje kur shqiptaret ishin rehat nen PO?

Pranine e dy feve (Kisha Perendimore-KATOLICIZMI & Kisha Lindore-ORTODOKSIA ) a e shikoni si nje faktor qe u shfrytezua nga turqit osmane per politiken perca dhe sundo? Kurse ne rastin e Greqise,Serbise,Kroacise, Rumanise situata ka qene ndryshe. 

Nga ana tjeter ka deshmi se myslimanizimi ne mase i shqiptareve   u realizua jo vetem per lehtesirat qe u krijonte te krishtereve te konvertuar (mospagimi taksave, mbajtja e armes, tregetia etj.) por edhe nepermjet dhunes, presionit.

3,pervec se qendreses qe u be nga skenderbeu ne shqiperi nuk ka pasur ndonje levizje anti otomane si pasoje e liridashjes se popullsise shqiptare.

Edhe kjo pikpamje eshte havadan. Faktet tregojne te kunderten. Sigurisht nuk ka patur levizje te gjere dhe te shtrire ne kohe si ajo e Skenderbeut por kryengritjet, qofte dhe sporadike, kundershtimet dhe komplotet ne bashkepunim me Venedikun, Austrine  ne shek.16,17, fenomeni pashallqeve dhe tendencat per autonomi, Lidhja e Prizrenit  e deri te kryengritjet  e viteve 1990-1912. Pra pavaresia nuk eshte nje akt i "detyruar" "me pahir" sikurse ju e interpretoni por finalizim i nje aksioni gati nje shekullor se paku.

Ti pretendon se historigrafia komuniste e ka deformuar dhe romantizuar historine e raporteve tona me PO. Nga kjo pikpamje, tezat qe ti mbron te marra ne teresi duket se synojne cmitizimin e historise tone.  Shtegu ketu eshte hapur. Cmontimi Skenderbeut ka filluar.Tani mbetet te cmontohet dhe "miti" lirise.

Pune te mbare.

 

 

Nga ana tjeter ka deshmi se myslimanizimi ne mase i shqiptareve   u realizua jo vetem per lehtesirat qe u krijonte te krishtereve te konvertuar (mospagimi taksave, mbajtja e armes, tregetia etj.) por edhe nepermjet dhunes, presionit.

Nje faktor tjeter ne konvertim qe duhet pasur parasysh ishte bektashizmi.  Si nje forme me "sufiste" e Islamit gershetohej edhe me elemente te "krishtere" qe njiheshin nga popullesia; berja e kryqit, shenjetore etj.   

E drejt, Monda.Sipas studimeve keshtu del. Bektashizmi u be joshes me tolerancen e tij dhe si ure kalimi drejt myslimanizimit te krishtereve te lekundur.

Ne librin "SHQIPTARET "  E.Jacques rendit kater faktore qe sipas tij lehtesuan islamizimin e shqiptareve ne mase:

-prania e dy feve si element qe lehtesoi percarjen;

-lidhjet formale me krishterimin ne nje  popullsi analfabete

-botekuptimi materialist i shqiptar (proverb turk-shqiptarit i thane: Do te vesh ne sketerre ?  Ai pyeti : sa eshte rroga ? smiley karakteri formal i besimit

-karakteri luftarak (mercenar !) i shqiptarit, pjesmarrja ne ekspedita/luftime dhe berja e plackes .

Kombinimi i kater faktoreve nxiti myslimanizimin tejet te larte te shqipove , krahasuar me Rumanine, Greqine etj.

Sigurisht qe pervec psikologjise speciale te shqipove jane mpleksur edhe faktoret e tjere si diskriminimi ekonomik, trysnia sociale, presionet, lehtesiarat.

 fene ne ate kohe e merrje nga zotnia tek tokat e te cilit punoje dhe jetoje. po te ish ky i krishtere dhe ti beheshe i krishtere, po te ish ky ortodoks ti beheshe po ashtu i tille, kur ky behej musliman patjeter per ty qe njesoj.

ne shqiperi familjet e pasura per aresye thjesht interesash u bene t'gjitha "turq".  te tjeret ndekin se nuk u intereson as ça jane dhe as ça behen, jane ne te shumten rob pa ndergjegje, qe per nje çape buke jetojne. 

siç sot politikanet qe po ashtu te gjithe e per aresye interesash jane bere "amerikane". patjeter qe jo per gjithe kohen, por deri ne ndryshimin tjeter te radhes.

ashtu siç u nda roma bashke me kishen romake n'dysh (per me teper nga nje shqiptar), pak a shume njesoj u bene dhe ndryshimet e tjera te njepasnjeshme.

ne kohe te komunizmit pa pike problemi e hoqem fare fene (populli i vetem ne bote jemi per kete). 

lehtesia me te cilen ne e braktisim fene e te pareve, vjen prej vjetersise. jemi me te vjeter se feja vete.  si te thuash ne e krijuam zotin e nuk na krijoi ai. jo me kot zotat greke shpjegohen prej shqipes.

Eshte fakt qe shqiptaret, ndryshe nga greket, serbet etj, e fituan pavaresine te fundit. Kjo ngre pikpyetje dhe sigurisht qe kjo kontraston disi  me postualatin qe aq shume i meshonte propaganda komunistesmileyhqiptaret trima, liridashes, te pamposhtur etj.Ne pamje te pare kjo te intrigon por vonesa eshte relative  dhe ka shkaqet e veta.

Nuk konstraston, as ngre pikepyetje per ata qe qe e njohin historine e fqinjeve. Per fitimin e  pavaresise te Serbeve dhe Grekeve ka luajtur me shume rol presioni i jashtem Ruso- Austriak per Serbet dhe Anglez e Francez per Greket, sesa vete lufta per pavaresi (e humbur) e ketyre dy popujve. Historia e kryengritjeve ne veri dhe ne jug (Kelmendasit, Himariotet, Pashalleqet etj) tregon se Shqiptaret jane perpjekur shume here me teper se sa fqinjet per te fituar pavaresine, por per arsye te mosmbeshtetjes nga jashte dhe te fatit nuk e kemi fituar te paret pavaresine

 po sot qe jemi me pro amerikane edhe se francezet, serbet, greket, e ndoshta dhe vete anglezet, me çfare lloj argumenti e shpjegon ti ?

po kur u beme me pro kinezet e europes, me pro stalinianet, bile edhe se ruset vete. 

jam kurioz per argumentet qe do me japesh.

??? C'fare ke dash te thuash, ti mund te jesh c'fare te duash, problemi eshte c'fare jane te tjeret, megjithate ... kur kishim mardhenie te mira me Qinen edhe  na ka ndihmuar kinezi,  dhe tani qe jemi pro Amerikane po na ndihmon Amerikani po ashtu me Ruset por gjithsesi kjo s'ka rendesi

fakt historik eshte p.sh. qe shtetet filohelene Anglia dhe Franca i shpallen lufte Portes pas shtypjes te kryengritjes Arvanitaso-Greke nga Ibrahim Pasha, dhe pasi e fituan luften  detyruan Porten te nenshkruaj traktatin e Stambollit rreth viteve 1930, ... po ashtu e njejta histori me Ruset dhe Serbet, duke moss harruar faktorin Austro-Hungarez.

Pra me shume merite ka ushtria Ruse politika Austrika dhe flota Anglo-Franceze ne pavaresimin e fqinjeve se sa fqinjet vete, kete desha te them.

 problemi eshte se fqinjet nuk u bene gje muslimane (ose pro otomane) siç u beme neve. megjithese greket e kishin turkun me afer se ne, ata nuk e ndryshuan fene e tyre. 

a nuk mund te themi, se dhe pavaresine e kane dashur me shume nga ne ? 

fakti qe sot e kemi objektiv futjen ne europe, megjithese europes nuk iu hap barku per ne (duke na vene kushte), tregon edhe qe per pavaresine tone, te cilen futja ne europe na e cungon, pak na behet vone. 

po njesoj kemi vepruar edhe ne kohe te turkut. pa tjeter per te fituar. prandaj dhe ata qe mendojne se vetem kemi humbur nga bashkimi me turkun otoman, e kane gabim. se ne fakt ne kemi fituar sepse vetem prej fitimit ose interesit e ndrruam fene sa hap e mbyll syte. siç po prej interesit kerkojme te futemi ne europe e bile te hiqemi me katolike se papa. 

 vetem nga turpi, themi qe turku na zaptoi. 

a nuk mund te themi, se dhe pavaresine e kane dashur me shume nga ne ?
 

Jo nuk besoj, mund te thuhet se kan dashur fene dhe kishat e tyre me shume se ne ( i kemi dash kishat dhe fene e tyre smiley) por jo  pavaresine, ndersa per Shqiptaret ndoshta  mund te themi qe midis lirise personale, rritjes se mirqenies dhe fese kemi zgjedh dy te parat,

 

 

me shume merite ka ushtria Ruse politika Austrika dhe flota Anglo-Franceze ne pavaresimin e fqinjeve se sa fqinjet vete

Pikerisht. Bullgaria, psh, eshte 'cliruar' prej Osmaneve nga trupa ruse. Kur Arrnautet jo-raja (dhe disa raja) e pane qe keto vende vasale po merrnin pavaresine u ngriten ne 1878, duke pretenduar te njejtin trajtim si Bullgaret e Rumunet (ndonese ne marrdhenie vasaliteti).

Pra eshte e kote te thuash qe 'ne' jemi paqetuar me pushtetin osman. Jo..ne moment qe ai pushtet nisi te kerkoje centralizim dhe te vuaje nga humbje te panumerta ushtarake...'ne' i dhame derrmen me ane te ajaneve, Ai Pash Tepedenli, Muhamed Ali Pash i Misrit, bejlere te Kosoves etj etj.

Ka nje histori te shkruar qe eshte percjelle ne trashegimine kulturore te popullit shqiptar. Kjo histori flet ndryshe..keto kenge popullore flasin ndryshe...s'ka romance..ka lufte te ashper, gjak..terr. Po shkruaj nje sa per humor " O halldup shallvare e gjere/ ne ta zenca dot gubere/ do ta bej si tjeter here" Shiko c'fare percmimi per turqit, shiko c'tallje per ata qe na sollen vetem terrin. S'ka ngelur kot shprehja  ''Turqi hesapi" ..kjo eshte nota  e percmimit zoteri qe populli shqiptar i ka vene perandorise tende te dashur. Pastaj kjo P.O. nuk u krijua nga hena..sic e dime te gjithe e krijuan turqit selxhuke....aty i ka rrenjet. Per kete arsye turqit jane krenare edhe sot e kesaj dite per te. S'kam degjuar asnje arab, pers, shqiptar, serb ose grek..etc..etc  ta quaj veten krenar per kete perandori. Kam degjuar shume turq qe jane krenare...dhe mire bejne se atyre ju takon. Sa per ate qe thua per gjuhen shqipe po te sqaroj ty dhe karvanin qe ke perpara. Gjuha shqipe dhe shkollat shqipe ISHIN TE NDALUARA nen P.O.

Dhe sic do gje e ndaluar nen ate perandori...nqs dikush perpiqej ne te kundert...ndalohej me vdekje. Kjo me ndihmen edhe te fqinjeve tane te dashur. Po ndalimi ama ishte i shkruar  ne ligjet e kesaj perandorie. C'te te them une ty per Dhaskal Todrin ...qe gati 200 vjet perpara kjo perandori e ndaloi dhe e vrau. Jo me kot patriotet shqiptare bene aleance me turqit e rinj sepse keta te fundit premtuan te c'fuqizonin ligjin e ndalimit te shkollave dhe gjuhes shqipe. Dhe sic na tregon historia keta turqit e rinj kur erdhen ne pushtet nuk e mbajten fjalen...na lane ne balte sic na kishin lene shume here te paret e tyre.

C'te te them per pazaret e turqve me trojet shqiptare per te fituar diku tjeter ...dicka. C'te te them me pare.... Eshte e kote sepse   ti ke vendosur ti kushtohesh nje kauze..... Je i humbur. 

Kjo kauza jote donkishoteske te ben qe kur dikush perdor vitalitetin shqiptar-arvanitas-te hidhesh e ti besh lemsh gjerat. Kur dikush te jep link te rregullt te thuash qe s'eshte i besueshem. Po ja qe ky link ka reference dhe s'eshte link ne hava...etc etc.

Edhe dicka tjeter ser, Nen keta 500 vjet ne duhet te studjojme edhe faktorin shqiptar...jo vetem turk. Mund te flasim per prijsit shqiptare dhe gabimet e tyre...por kjo eshte nje teme tjeter e nje diskutimi te ri.

 

gjera te tilla mesohen vetem ne fillore. njeriu adult kerkon te shohe realitetin nepermjet syve te vet, e jo kornizave historiko - politiko - prapagandistike. 

 

Eshte e kuptueshme qe nje fjalim i MJ turk qe flet per Perandorine Osmane dhe trashegimine e saj ne ballkan, qe mund te behet baza per nje veprim te perbashket ne te ardhmen, te ketyre shteteve, te shkaktoje dhe te kerkoje edhe nje diskutim per periudhen e trojeve shqiptare si pjese e kesaj Perandorie, por kjo anashkalon pak thelbin e asaj qe thote MJ turk. Ai po thote qarte - dhe eshte e vertete kjo, - qe Europa ballkanin e konsideron periferi. Dhe ne fakt ne nuk e meritojme kete status. Per te fituar nje tjeter shikim nga Europa perendimore dhe nje interes te tyre ne mund ta bejme vetem nese behemi pjese e nje bashkeveprimi te forte qe propozon MJ turk ku do te involvonte te pakten 23 shtete, per te mos thene 72, qe permend MJ. Ky propozim duhet te merret seriozisht. Nuk do te thote aspak qe levizja ne kete drejtim te kundershtoje integrimin euro-atlantik te Shqiperise.

Implikimet fetare nuk kane te bejne me kete propozim pasi shqiptaret islamin e tyre nuk e kane te lidhur me Turqine. Kjo eshte e sigurte dhe prezente. Megjithe dhunen shteterore, sistematike dhe te rende ndaj fese islame gjate periudhes komuniste ajo mbeti aty dhe aty do te mbese pavaresisht se cfare thote nje diplomat turk apo nje president shqiptar qe shkoi dhe cuditi njerezit ne Oksford me leximin e nje fjalimi qe i kishin futur ne xhep per pune religjioni.

Periudha kur shqiptaret ishin pjese e P.O. ka nevoje te madhe per rishikim, per revizionim. Historiografia e shkruajtur ne periudhen komuniste dhe e perhapur me mjetet e agjit-propit te sistemit komunist, nuk mund te jete edhe me teper dituria jone per te shkuaren dhe menyra se si duhet ta shikojme veten. Fjalen duhet ta kete vetem shkenca e vertete qe do na ndihmoje edhe te clirohemi nga komplekset qe sot edhe na i ngulisin me shume njerez qe kane marre persiper te flasin ne emrin tone.

EDC- c'fare thua se nuk te marr vesh. Ke nje shqipe te hallakatur ...do te thuash dicka tjeter, besoj  po je i permbajtur. Ku do te dalesh? Mos bej avokatin e ministrit turk. Ai eshte super inteligjent dhe di te mbrohet vete.

Ja c'thua " Implikimet fetare nuk kane te bejne me kete propozim pasi shqiptaret islamin e tyre nuk e kane te lidhur me Turqine. Kjo eshte e sigurte dhe prezente. Megjithe dhunen shteterore, sistematike dhe te rende ndaj fese islame gjate periudhes komuniste ajo mbeti aty dhe aty do te mbese pavaresisht se cfarethote nje diplomat turk apo nje president shqiptar qe shkoi dhe cuditi njerezit ne Oksford me leximin e nje fjalimi qe i kishin futur ne xhep per pune religjioni."

Turp e faqja e zeze...E para:Implikimet fetare kane te bejne shume ne kete propozim. Edhe vendi ku Ai zgjodhi te flase eshte vend myslyman.

E dyta: mos na u hiq si ekspert myslymanizmi. Asnjeri nuk e di sot se sa e do populli shqiptar kete fe dhe sa idhtare te vertete ka. Me gjithe ate ndalim, me shume martesa nderfetare dhe ne shekullin qe jetojme besoj se shifrat jane rrudhur.

E treta: lere ish presidentin e Republikes te qete. Nuk ja futi njeri ne xhep po tha nje te vertete te madhe ...ce do se karvanit dhe pas karvanit si pelqeu.

E katerta: Nuk na duhen aleance te tilla me Turqine...larg kethimit te kokes nga lindja. Me gjithate jam dakort te mbajme marrdhenie te mira me ta. Na duhen dhe duhet ti c'frytezojme. Ata per interesat e tyre e ne per tonat. 

 

Duke trajtuar Ballkanin si zonë qendrore dhe jo periferike, siç e trajton politika perëndimore, ministri i tanishëm turk i Punëve të Jashtme, në esencë e ringjall periudhën e sundimit osman, pra rolin thelbësor të popullit turk, duke filluar prej Afganistanit e deri në Sarajevë. Në këtë konferencë ai njëanshëm (në mënyrë unilaterale) e zbulon strategjinë shumë ambicioze, lidhur me rolin e Turqisë në ish kolonitë e saj, ose thënë më saktë rolin e ardhshëm global të Turqisë.

Per me teper klikoni ne linkun ne vijim, per te lexuar nje analize te Arber Xhaferit mbi politiken turke ne Ballkan:

http://www.peshkupauje.com/2009/10/sfida-osmane

Ai po thote qarte - dhe eshte e vertete kjo, - qe Europa ballkanin e konsideron periferi. Dhe ne fakt ne nuk e meritojme kete status.

Sa e ke GDP/kaptine zotrote? Ket shef Evropi. Pranej e ke Sllovenin mren, Kroacine te pragu, e ne pas avllie. Statusin periferik te nje 'shoqnimi vullnetar' kapitalist na e garanton pikerisht deshtimi total ekonomik imperatorial, dhe kapitullimi pa kushte i imperatorise para interesave tregtare te republikave tregtare Italiane, si dhe mentaliteti 'sheriatik' qe thote: "RRITJA EKONOMIKE O HARAM!"

Kaq shume budallalleqe ne pak rreshta rralLe keni mundesine te shikoni. Cili Sheriat thote qe rritja ekonomike eshte harram? E di ti se kush ka qene ai qe shume para Adam Smith ka folur per mos-perzierjen e shtetit ne treg? Po ka qene nje arab more sylesh.

Sa e ka pasur GDP-ne Portugalia kur u pranua? Po Lituania e dy koshmi te saj? Ekonomia sot s'ka lidhje me P.O. kur ne jemi pavaresuar qe 98 vite.

Ajo qe nuk kupton ti eshte se edhe nese pranohemi shpejt ne BE, ne, dmth ballkani perseri do te konsiderohet periferi. Anglezi apo nordiku perseri do te vazhdojne ta shikojne kete pjese si dicka te pazhvilluar dhe me probleme.

Ballkani nuk e meriton kete statuss per te gjitha ato arsye qe ka permendur MJ turk, por kjo do pune per ta vene ne levizje.

o qafiro o te hongert moose librin e huntingtonit...

Ore  EDC, po pse nuk e meriton Ballkani kete status? Ja te marrim Shqiperine dhe te jemi realist. Ne nuk e meritojme. Nuk jemi te zhvilluar as ne ekonomi dhe as ne mendesi.  Duhet ta shohim gabimin te vetja pasi ka 20 vjet qe Europa po na ndihmon dhe ne perseri mbetem te fundit. Ju falet partive tona politike e pas tyre qeverive qe kane menyra se si e kane drejtuar vendin? Fajin kryesor e kemi vete.

E thjeshte, P.O. nuk e ka konsideruar ballkanin periferi. Shqiptaret e te tjere si serbe/boshnjake apo edhe greke qeverisen Perandorine.

Edhe pozita gjeopolitike, gjeoekonomike etj. e ballkanit, sic i shpjegon MJ eshte e favorshme dhe mjaft e mire. Puna eshte a mund dhe si ta veme ne levizje.

 Kete po themi te gjithe ketu e per kete jemi te gjithe si shqiptare. Po duhet patur kujdes se edhe kthimi i kokes 360 grade nga lindja do na kushtoje shume. Jemi te zotet ta mbajme koken nga perendimi me shume e te jemi miqesore sic vertet jemi me Turqine. Epo edhe kerthize e botes nuk duam te behemi...

  Po duhet patur kujdes se edhe kthimi i kokes 360 grade nga lindja do na kushtoje shume.

 

me ke dh.i gazit me kte ne mes te nates. rrofsh smiley

 

 

Pse ke qesh Ujko

Kthimi 360 grade nga lindja domethon e kena koke ne lindje dhe e rrotullojme 360 grade me e pas prape ne lindje Ka te drejte Lira na vetem 360 grade rotullime bojme e bile mburemi se bojme ndryshime vec se ndryshimet tona jane 360 gradeshe smiley

shoqja Lira. Ju lutemmos me shtoni gjera qe nuk i kam thene.Nuk kam zene ne goje as kadarene as Konicen dhe askend tjeter. kam thene qe ne se duan te kuptojme sadopak mbi PO mund te lexojme Ekrem Vloren qe ka qene nje njohes shume i mire i kesaj Perandorie dhe qe vete eshte edukuar qe i vogel ne shkollat me te mira Austro-HUngareze. eshte nje veshtrim shume interesant qe ai ka mbi PO dhe rolin e saj ne Ballkan dhe Shqiperi.

 

e vetmja gje qe une propozova ishte berja e nje debati me vlere mbi rolin e Perandorise dhe Kultures Otomane ne Shqiperi. Po keshtu une nuk jam partizan i perjashtimit aq me tepert i nje periudhe 500 vjecare nga debati historik. Duam apo nuk duam ne produkti i kultures otomane ne mentalitetin tone, kulturen, arkitekturen, dhe ngjarjet historike jane prezente.

 

spiritus

 

ne se ke kohe mund ti diskutojme pikat qe shkruan dhe mund te argumentoj te kunderten.

persa i takon trashegimise Otomane nga Republika Turke beni mire ti referoheni Ataturkut dhe jo wikipedias.

 

me vjen shume keq kur lexoj debate pa vlere dhe sharje koti mbi mendimet e te tjereve.

Ataturku aq shume donte ta ndante Turqine nga P. Osmane dhe gjithe legacine e saj sa edhe gjuhen e purifikoi. U ndermor spastrim i fjaleve me prejardhje arabe nga turqishtja.

Ftese Auronit:

Ne shume pergjigje dhe nderhyrje ose ke nulezuar komentet , ose i ke quajtur pa vlere ose i ke rene shkurt duke thene se nuk qendrojne.

Mendoj se duke kercyer dege me dege (PO eshte peme gjigande dhe ta jep kete mundesi ) nuk mund te debatohet.

Nese ke kohe, mundesi dhe respekt per kete blog ku poston here pas here, a mund ti sistemosh tezat/pikpamjet dhe qasjen tende per relacionet e shqiptareve me Perandorine Osmane ?

Me interes do ishte argumentimi prej teje i tezes se "shqiptaret nuk e deshironin pavaresine sepse ndjeheshin te privilegjuar brenda PO, ishin pjese e asaj perandorie dhe kontributore te spikatur te saj" 

Qellimisht nuk shkruajta "shkeputja me vonese " sepse vonesa eshte e shpjeguar dhe pranuar ne historigrafine shqiptare.Debati mbi pavaresine e Shqiperise tashme eshte i njohur.Krahas tezes se historigrafise zyrtare, prej kohesh ka qarkulluar  teza se ajo (pavaresia) ishte teresisht produkt i kombinacioneve te fuqive te medha, madje e sponsorizuar nga vete Porta e Larte. Ndoshta ti je inspiruar nga kjo teze dhe, sikurse pretendon-ke lexuar mjaft orientaliste ose eksperte te ceshtjes osmane, dhe tashme ke pjekur mendimin se historia jone e marredhenieve me PO  duhet rishikuar dhe pastruar nga  deformimet prej historianeve komuniste.

Nese ti tezen tende e mjafton me keto thenie te hedhura ketu dhe nuk ke asnje argument te bazuar ne te dhena, fakte, referenca, kot qe diskutojme dhe serioziteti eshte i tepert.

Aurono, kam nje pjetje per bejlerine tende:

Cila eshte kjo propagande komuniste qe te paska ndaluar ty te mesosh mbi historine shqiptare te 500 vjeteve pushtim otoman?

cila eshte kjo "brymosje" e ketyre 50 vjeteve qe te paska mesuar "jo sic duhet" historine e 500 vjeteve pushtim otoman?

Cfare pengese ke patur ti, apo qofte dhe cdo studiues tjeter shqiptar te levroje, germoje dhe plugoje brazden e pushtimit 500 vjecar otoman?

________________

Do te rrime larg qendrimeve emocionaliste te kota, te pabaza dhe tifozllekut te nje nacionalizmi te semure?  Mendoj se ti per vete je shume larg nje qendrimi te ftohte, jo-emocional dhe jo thjesht praktik, por te pakten, realist ne lidhje me kete periudhe te historise sone.

Dhe me kupto drejt; nuk e kam fjalen "a fituam ne, si e rrahem turkun dhe e beme te flase me vete, apo cfare kombi i jashtezakonshem dhe hyjnor - ndryshe nga kombet-marauzhga qe na rrethojne"; por e kam fjalen pikerisht per "cfare je mesuar keq ti", apo cfare na paskan mesuar keq; apo KU ka munguar puna kerkimore-shkencore, apo ku ka munguar arkeologjia, apo ku nuk ka guxuar pushteti i vampireve komuniste te germoje apo te beje nje kerkim arkeologjik... e gjera te tjera si kjo; apo si puna e: cilen periudhe te historise se kombit tone pushteti gjakatar/antikombetar/antishqiptar/turkofil/grekofil/sllavofil i komunisteve te paska lene pa levruar, pa shpjeguar, pa kerkuar, pa mbuluar.

Mendoj se larg emocionalizmave te kota, pikerisht, je shume larg ketij virtyti. Te pakten ne nje nga komentet ketu (me duket, ai i treti, qe po permend komunistet), ma zbeh pak imazhin e mendimit tend. Kurse, persa i perket atij komentit tjeter qe shumica e komentuesve ketu jane te armatosur gjer ne dhembe me injorance te vrullshme, per kete jam plotesisht dakord; dhe persa i perket nje komenti tjeter, qe duhet pare me realizem, qe shqiptaret kane kontribuuar ndoshta edhe me shume se turqit per zgjerimin e kesaj perandorie, jam plotesisht dakord; por, mesa di une, edhe ky kendveshtrim, nuk na eshte mohuar nga historiografia "komuniste"; dhe duke e filluar kete ligjerim, pikerisht me figuren me legjendare te kombit tone; - GjK Skenderbeun.

Jam i ndergjegjshem qe eshte paksa e veshtire te ruash vetepermbajtjen kur perballe ke nje grumbull me kercunj injorante; por nuk e shoh si aresye bindese qe nje i kalibrit tend te humbase durimin apo te nxitohet.

Imagjinoje veten sikur te ishe nje mesues historie ne nje klase ku 90% e nxenesve do kacafytej me ty se "historia nuk do u hyje fare ne pune kur te vene te bejne pazarin"; - edhe Krishti vete nuk beri gjithe Izraelin dishepull; i mjaftuan 12 injorante qe DONIN.

Ja te te bej une ti nje pejtje.

A ishte a s'ishte pushtim regjimi osman ne Shqiperin? Dhe nje pejtje per te dy, per ty dhe per Auronin, qe nuk e paska me qejf debatin, c'far koncepton zotnia juaj me pushtim?

Per sa i takon ketij Ahmetit... Nuk ka patur si te ishte me gabim se aq. E vetmja gje qe me ben te mendoj cike, eshte se a e njeh me te vertete historine keshtu ai, apo e kullandris ne kete menyre me qellim? Sepse, sido qe te jete puna; edhe nese kendveshtrimi ZYRTAR turk i historise otomane te jete i tille, ky fosil xhonturk, duhet te jete i vetedijshem per kendveshtrimet historike te popujve para te cileve po del te mbaje ligjerate. Se e kam pak te veshtire te kap ate dashamiresine e madhe qe kane turqit per ne shqiptaret kur vjen fjala te na shpjegojne apo rrefejne historine ashtu si duan ata; sikur otomanet paskan qene me fisniket e historise se njerezimit; a thua se otomanet ne Ballkan/Shqiperi i paskemi ftuar ne shqiptaret si spanjollet-maoret; a thua se nuk kemi te bejme me nje pushtim te mirefillte por me nje vellazeri te natyrshme dhe te domosdoshme.

Qe nuk e marr vesh eshte pikerisht PSE-ja. Sepse duket sikur turqit e sotem aka fosilet xhonturke, bejne te pamunduren, me dhembe e me thonj, qe te mbrojne sa te munden historine apo ndershmerine, apo namuzin e perandorise qe ata vete, me babane e tyre (Ata-turkun) dhe me ca ndihme morale/fizike nga faktori shqiptar si me i perfshiri ne jeten e perandorise se kalbur otomane, mezi e permbysen.

Te njejten rezistence bene edhe me njohjen dhe pranimin e gjenocidit kunder armeneve; por qe me vone u detyruan ta pranojne. Une mendoj qe turqit e sotem jane shume kafketrashe per te pranuar historine e tyre ashtu si eshte; dhe ne fakt nuk e marr vesh kete lloj rezistence; sepse nuk di qe te kete dale ndonje shtet apo komb sot t'u kerkoje demshperblim per pushtimet apo lufterat qe ka bere perandoria otomane. Qe te mos koklavitet muhabeti shume; gati te gjitha kombet nen Porte do kishin boll aresye per t'i kerkuar llogari njeri-tjetrit, si kontribuues apo dhe bashkeluftetare... Por mospranimi i turqve te sotem te kesaj historie, me duket si perpjekje per rikthimin e pikerisht asaj qe mesi e permbysem/n. Sepse nuk shpjegohet dot ndryshe.Dhe jam 100% dakord me TTne qe kombit shqiptar nga otomanet u eshte rezervuar gjithmone nje trajtim i vecante: per zhdukjen e gjuhes, kultures, kombit dhe identitetit te shqiptareve. Eshte bere absolutisht cdo lloj perpjekjeje e mundshme nga ta per te zhdukur kombin shqiptar; dhe nuk ka qene i njejti qendrim apo egersi me kombet/kulturat/gjuherat e tjera te Ballkanit.

Zotrules

 

faleminderit per mendimin dhe sygjerimet.

personalisht mendoj ( mund ta kem gabim) se historia qe na eshte servirur gjate 50 viteve per problemin Otoman ka qene jo korrekt dhe i indokrinuar. te jap nje rast  Levizja kunder tanzimatit. Besoj se ke lexuar apo degjuar kenget per heroizmat e shqipove kunder kesaj reforme etj.

kur kam shfletuar analiste dhe studiues europiane mbi reformen e tanzimatit  kam kuptuar se sa e gabuar ka qene mendimi im per kete levizje. tanzimati ishte nje perpjekje e Perandorise per te sjelle nje fryme pro perendimore me nje varg reformash ndersa bejleret tane e kundershtonin pasi kjo levizje ju hiqte privilegjet. vetem levizje popullore anti osmane nuk ka qene.

 

e solla kete rast per ilustrim.

komunizmi per mendimin tim kishte nje qellim tjeter kur shkruante historine. megjithese komunizmi ishte internacional themeli i komunizmit shqiptar ishte shume nacionalist. ndoshta enveri duke pare influencat e shumta ne shtresat e ndryshme te popullsise shqiptare u perpoq qe te frymezonte nacionalizmin shqiptar.

personalisht kam qene i vogel gjate periudhes komuniste per te pasur nje eksperience personale per pengesat ne fushen e studimeve orientale/otomane por besoj se nuk ka qene e lehte per te studiuar dhe sjelle nje kendveshtrim te ri mbi periudhen otomane ne shqiperi.

per sa i perket arkeologjise se kesaj periudhe?  nuk egziston ne shqiperi.

 

askush nuk ka bere kerkime arkeologjike per periudhen otomane.

 

gjithsesi faleminderit per sygjerimet

 

Auron.

Qetesohu pak se po te ecka pulsi me vrap.

Kendveshtrimi europian per tanzimatin.... Hmmm... Po si mund ta marresh per baze nje qendrim apo shtjellim te tille? Qysh t'u dukka realist nje interpretim i nje reforme kaq gjithperfshirese kur mundohesh t'i perqendrosh syte ne nje skute te vetme te perandorise otomane? (shqiperine)

Kjo eshte njesoj si te vleresosh ti apo une, tani, ligjin federalo-rezervatist te USA-s per indianet e Amerikes apo eskimot e Alaskes. A te ka shkuar ndonjehere ne mendje qe edhe vete indigjenet mund te kene ndjenje kombetare apo nacionaliste, brenda komunitetit te tyre, ndarazi nga ligji dhe rendi federal? Se pare nga jashte, apo dhe nga brenda, USA funksionon, dhe funksionon me se miri; por pare nga brenda - kendveshtrimi dhe ndergjegja indiane, ndoshta eshte rend pushtues.

Jo per gje, po eshte kollaj ta vlerezoje tanzimatin Anglia apo Franca, ne nje kohe qe Shqiperia dhe shqiptaret po mundohen te zgjojne identitetin kombetar dhe po luftojne me cdo mjet per mbijetesen vete, per-se (itself). Kemi prioritete te ndryshme o zoteri per ate periudhe; njeri e sheh si reforme ekonomike, tjetri, shqiptari, ka 1000% me shume te drejte ta shohe nga kendveshtrimi i mbijeteses. Fundi i fundit, nuk ndikohej Franca apo francezet nga ajo reforme; prandaj mos i merr te gjitha cfare thone perendimi sikur te jene fjale e Zotit. Eshte historike, katastrofa qe kjo "inteligjence" perendimore i ka shkaktuar Shqiperise, me dashje ne rradhe te pare, dhe pa dashje apo pa qellim te kurdisur pikerisht ekskluzivisht kunder nesh. Prandaj, perseri, mos i merr te gjitha si te qena. Dhe kete ta them ty te parit, qe duhet te jesh i ndergjegjshem, qe vetem per shekullin e 19, per Ballkanin, dhe me egzaktesisht per Shqiperine (albaniandom) ke 20 harta franceze, angleze, ruse, gjermane, austrohungareze, otomane, veneciane, etj... dhe qe te gjitha; absolutisht asnjera prej tyre nuk permban kendveshtrimin shqiptar; por qe te gjitha, absolutisht qe te gjitha, permbajne o kendveshtrimin bullgar, o kendveshtrimin grek, o kendveshtrimin malazez, o kendveshtrimin serb, etj; madje e kane te sqaruar fare mire kete gje; te shkruar ne harte vete.

Prandaj mos merr gjithshka thenka perendimi sikur na e paska thene Perendia.

Dhe, me fal dhe njehere ketu, po cfare te keqe paska patur ai ton nacionalizmi qe paska patur komunizimi shqiptar, qofte edhe kur perqendrohesh vetem thjeshte ne historiografine tone kombetare!?

A duhet ta hedhim ne plehra Naimin? Mjeden, P.N. Luarasin, Cajupin, G. Daren, E. Gjiken, Fishten, Konicen, Nolin, etj etj etj (me fal se nuk del forumi t'i permend te gjithe) - Rilindjen tone kombetare? Po i ben discard cdo gjeje vetem se ai qe paska shkruar paska dashur atdheun e vet me shume se sa na e do Franca apo Anglia?

te lutem shume tani...

te jap nje rast  Levizja kunder tanzimatit. Besoj se ke lexuar apo degjuar kenget per heroizmat e shqipove kunder kesaj reforme etj.

kur kam shfletuar analiste dhe studiues europiane mbi reformen e tanzimatit  kam kuptuar se sa e gabuar ka qene mendimi im per kete levizje. tanzimati ishte nje perpjekje e Perandorise per te sjelle nje fryme pro perendimore me nje varg reformash ndersa bejleret tane e kundershtonin pasi kjo levizje ju hiqte privilegjet. vetem levizje popullore anti osmane nuk ka qene.

Auron kjo qe ke thene me siper nuk te falet, po arrin puna deri aty sa te dyshoj ne identitetin e personit mbas atij nick, nuk dua ta besoj qe je ti. "Levizja" (ta kam thene dhe me siper ishte kryengritje e armatosur qe i kushtoi shqiptareve shume shtrenjte) kunder tanzimatit dhe kenget mbi heroizmat e shqipove, nuk na i tha komunizmi, por na i ka sjell memoria e popullit tone brez pas brezi, nepermjet trashegimnise dhe folklorit, dhe me te fresket dhe me te qarte se librat e historise qe lexon zotrote sot.

Nizam e xhelepe s'ka

populli eshte fukara

dhe

Shqiperi na ke ne kembe

mbrojme lirine dhe nderin tende

Tanzimati si refore mund te ishte me nje fryme moderne, por e pa praktikueshme ne kushtet e mjerueshme ne te cilat jetonin shqipetaret, te pakten shumica e tyre ne zonat malore, ku luftonin per mbijetese. Kryengritja erdhi si pasoje e deshires te Turqve, jo Osmanve , por Turqve, direkt nga stambolli, per te mjel nje lope qe po jepte shpirt. Prandaj u detyruan shqiptaret te luftojne edhe njeher me c'munden kunder kesaj menxyre historike qe ishte perandoria osmane. Dhe nuk me intereson fare c'thua ti e c'thone librat e perendimit qe lexon ti, sepse e di vet shume mire historine e vendit tim, e te pareve te mij. Ti po na thua qe "levizja" kunder tanzimatit ndodhi sepse bejleret tane anadollak nuke donin tanzimatin modern sepse humbisnin privilegje.

E verteta eshte krejt, krejt ndryshe, dhe eshte turp per ty qe nuk paske haber fare, po hic fare. Kryengritja ka filluar ne kurvelesh, ku nuk kishte bejlere e agallare, por ka qene komplet kryengritje fshatare, e organizuar dhe e drejtuar vete nga fshataret, sepse edhe vete ajo krahine nuk ka pas klasa si shoqeri, por ishin fshataret e varfer qe mblidheshin tek rrapi i fshatit kur u binin hallet mbi koke. Eshte turp te hedhesh balte ne kete menyre mbi kujtimin e  atyre mijera fshatareve te varfer qe dhane jeten te jetojne me nder ne vendin e tyre.

Je aq gabim sa nuk di nga ta kap, me keqardhje !!!

Mua qe jam nga Kurveleshi me tregon ti qe nuk ka bejlere e agallare ne Kurvelesh?

 

hajde plako hajde.

 

a

Zotrules

 

nuk jam dakort me mendimin tend per kete pike.

meqenese sebashku kemi bere plot here debat ne kete forum dhe ta respektoj mendimin po te them se duhet nje studim me i thelle i marrdhenieve tona me Perandorine Otomane. po e ritheksoj perandorine jo turqit.

 

po keshtu shpresoj se me beson qe personalisht nuk kam ndonje afrimitet/lidhje/ kulturore apo edukimi me turqine. Perkundrazi i jam qasur historise otomane me nje lloj perbuzje qe ne e kemi pasur si rezultat i edukimit qe kemi pasur per pushtuesit. 

kam shfletuar shume dokumenta libra etj si dhe kammarre pjese shpesh ne debate apo leksione te orientalisteve amerikane dhe britanike mbi ceshtjet e perandorise. prej tyre kam mesuar se Perandoria qe kemi mesuar ne me Perandorine qe ka egzistuar ne realitet jane dy gjera jo te peraferta.

Perandoria Otomane erdhi ne europe si rezultat i nje sere faktoreve historike dhe nje pjese e lidershipit shqiptar dhe ballkanik ju perqas dhe u be njesh me te per oportunitetet e medha dhe hapsirat pafund qe ajo ofronte.

lidersihpi shqiptar dhe ballkanik mori pjese me deshiren e saj ne pushtimet e pa fund qe ushtrite otomane bene ne Ballkan dhe lindjen e mesme.

nje profesor i shquar amerikan i shkolles orientale te chikagos me thoshte se ne disa dokumenta qe kishte pare ne Stamboll ishte i bindur se personi i pare qe kishte ngritur flamurin mbi muret e Kostandinopojes kishte qene nje shqiptar nga trupat vullnetare qe kishte ushtria otomane. nje fakt qe e permend edhe studiuesi britanik Lord Norwich kur flet per renien e Konstandinopojes.

shqiptaret duam apo nuk duam ne ashtu si edhe serbet, greket kroatet apo boshnjaket kane qene pjese e rendesishme e zgjerimit te Perandorise.

per kuriozitet meqenese fole per genocidin armen personi qe ishte ne krye te ketij genocidi  Enver Pasha ishte gjysem shqiptar. besoj se e ke lexuar Ekrem Bej Vloren.me mire si ai nuk mund te shpjegoj une se cfare ka qene Perandoria per Shqiperine dhe Ballkanin.

une jam per ate qe nuk duhet ta shikojme kete Perandori dhe Trashegimine e saj ne shqiperi si bardh e zi.

 

asgje nuk eshte bardh e zi. as periudha komuniste nuk mund te trajtohet bardh e zi packa se ka shume vete qe kane vuajtur prej saj. ne se do ta analizonim pa pasione te nxehta ( e veshtire per tu bere nga ky brez) do te gjenim plot gjera pozitive ne periudhen 50 vjecare te cilen historia jone 20 vjecare e ka denuar pa meshire.

 

 

Eqerem bej Vlora shuem here ja ka futur kot, eshte njesoj si te bej sot nje liber per historine Sali Berisha, dhe imagjinoje vet sa i cunguar do te ishte historikisht ai liber, duke sharre e duke ulur kundershtaret e vet, e duke perbuzur arritjet e krahut te kunder politik etj. Pra Eqerem bej Vlora eshte nje figure e kompleksuar e kohes, qe shumica e atyre qe ka shkruajtur jane ose te gabuara, ose te cunguara qe ti vijne pershtat ideve dhe interesave te tij te kohes. Eqeremi sipas vlonjatve vet, nuk ka qene ndonje figure qe ka rrezatuar ndonjeher patriotizem, ka qene nje figure tipike nga kjo qe prodhojme ne shqipetaret me bollek per te na udhehequr, megjithese as udheheqes s'ka qene ai xhanem.

Prurje interesante, psikologji interesante neper komente.

Duke filluar qe nga ata qe besojne se po te mos na kish pushtuar turqia ne sot do ishim me arjane se c'jemi, deri te dumbabistet dhe ata qe besojne te komploti boteror cifut, thuajse te gjithe kane komentuar.

Nejse.

Si fillim, sa per hir te muhabetit, perandoria otomane nuk ka qene strukture arkaike, po ka qene nje shtet i kohes. Kulmin e vet e ka perjetuar me Sulejman Kanunin (dmth deri atehere ka qene ne rritje, dhe ka qene per nje fare kohe qender kulturore, politike e ekonomike, pa dyshim qendra e botes euro-aziatike). Duhet kujtuar qe me mijera kristiane e hebrej preferonin te ishin subjekte te Portes se Larte me mire se sa te feudaleve europiane te kohes, dhe madje ka patur edhe zhvendosje popullsish drejt Perandorise Otomane deri ne shek XVII. Pas rrethimeve te Vienes pati rreth nje shekull stagnacion, e me pas renie. Shume arsye bene qe Turqia te mos industrializohej ne shek XIX, dhe qe ne fund te shek XVIII mund te thuhet se tashme ishte strukture e ndryshkur. Por keshtu ishte dhe Rusia Cariste, apo AustroHungaria, struktura te medha perandorake qe nuk e mbajten dot luften e dyte boterore (kuptohet qe secila me vecorite e veta etj etj).

Tani, te thuash se Perandoria Otomane ishte e prapambetur pse qe "lindore" eshte tjeter gje, por duhet bere i sakte krahasimi.

Gjithsesi, te kthehemi te Dautolli, shprehja e tij politike eshte teper interesante. Ne kete moment nuk behet me fjale per nostalgji (dhe pse ai perpiqet te luaje me te), por per gjeopolitike. Ne fakt zona rreth Turqise (Ballkani dhe Lindja e Mesme) perbejne nje zone reale interesi per Turqit, qe kane ambicie per t'u faktorizuar nderkombetarisht. Per me teper qe ne kete zone Turqit mund te marrin dhe mbeshtetje amerikane, pasi eshte nje zone ku USA ndoshta nuk do ta deshironte Rusine apo BE teper te forte.

Gjithsesi, ajo cka do t'i interesonte Shqiperise ne kete moment do te qe te shqyrtonte politiken turke, dhe pse jo, te informohej e te vinte kontakte me te. Te kuptohemi, kjo nuk do te thote te rikthehesh ne perandorine Osmane, por thjesht te rrisesh pazarin tend. Te njejten gje ben Serbia me Rusine, dhe "nuk ia var BE-se" dhe BE-ja i lutet qe ta integroje. Ne jemi "evropianiste" te thekur, BE-ja nuk na do.

Duke qene kaq te lexueshem ne synimet tona gjeopolitike ne jemi shnderruar ne nje "bastion" euroamerikanist, qe nuk ve asnjehere ne diskutim parimet e shenjta BrukseloVashingtoniane. Nuk ka ndonje gje te keqe kjo, po eshte pak a shume si puna e Kavajes, eshte bastion i deklaruar i Sales, dhe Sala i var trapin, e ka lene si geto, sepse nuk sheh ndonje interes per te investuar se nuk percepton presion.

Shqiperia me nje llaf, shkurt fare, duhet te kete nje politike te jashtme policentrike, qe nga Kina e der ne Vashington, dipllomatet tane duhet te jene ne kontakt me tensionet e me dinamikat qe na interesojne (perjashto rusine qe ka serbin e grekun ne ket zone e s'i duhet tjeter). Po thuaj qe dipllomatet tane jane... qe mos ti ze ne goje se dhe i njof nje pjese...

Gjithsesi, ajo cka do t'i interesonte Shqiperise ne kete moment do te qe te shqyrtonte politiken turke, dhe pse jo, te informohej e te vinte kontakte me te.   - Cdo te thote kjo se qe gjithe bota e di qe sna mungojne informacionet mbi politiken turke dhe se akoma me shume gjithe bota e di edhe qe kemi kontakte me turqit, shume here me intensive edhe se me Greqine e Italine (pa fut ketu shifrat e shkembimeve tregtare). Per me teper qe ky robi para se te shkonte ne Bosnje ishte ne Shqiperi! Kjo bota qe e di fare mire kete gje pse sna e ngre megjithate pazarin smiley???  

Te kuptohemi, kjo nuk do te thote te rikthehesh ne perandorine Osmane, por thjesht te rrisesh pazarin tend. Te njejten gje ben Serbia me Rusine, dhe "nuk ia var BE-se" dhe BE-ja i lutet qe ta integroje. Ne jemi "evropianiste" te thekur, BE-ja nuk na do.

Vertet mo? Kaq e thjeshte te kishte qene?

 

Nuk ka ndonje gje te keqe kjo, po eshte pak a shume si puna e Kavajes, eshte bastion i deklaruar i Sales, dhe Sala i var trapin, e ka lene si geto, sepse nuk sheh ndonje interes per te investuar se nuk percepton presion.

Ok smiley Tani e kuptova smiley

 

 

o klajdi, thithe mire ate pipzin e birres se te paska ngecur. mos do te te bej dizertacion ne koment te peshku? si more e paskemi me intense marredhenien me turqine dhe pastaj perjashtoke marredheniet ekonomike... ku e mat intensitetin ti te endrrat e tua me seks turk? Nuk ka rendesi fare ku ishte ai robi, natyrisht qe ishte ne shqiperi, ketu analizohet ajo cka perfaqeson shprehja e tij...

Gjithsesi, te kthehemi te Dautolli, shprehja e tij politike eshte teper interesante. Ne kete moment nuk behet me fjale per nostalgji (dhe pse ai perpiqet te luaje me te), por per gjeopolitike.

smiley

PS: Erdhe vone ne kete muhabet sol. 

besoj se ne pjesen e nacionalizmit nuk kam kundershtim dhe nuk po e debatoj kete pike.e solla si shembull mbi gjykimin qe ky nacionalizem i bente periudhes otomane.

Po ku e ke gabimin o zoteri? Cfare gjykimi te gabuar i solli ai nacionalizem asaj periudhe? Po pse ore Enveri e krijoi folkorin shqiptar dhe gjithe ato kenge qe ngriti populli per ate periudhe dhe per mbare periudhen e pushtimit osman!??? Po pse ore Enveri e beri Skenderbeun te dale si clirimtar i viseve shqiptare dhe kundershtar i armatosur dhe i paepur kunder portes? Po pse Enveri e beri Tepelenen te kendoje per Aliun? Po pse Enveri e beri Cercizin hero te kombit, Enveri i thuri kenget per Cercizin dhe per gjithe ata shqiptare qe nuk dhane kohen forumeve si une e ti, po dhane jeten e tyre dhe te familjeve te tyre per te luftuar turkun. Po dale o njeri tani se ke nje popull te tere qe ka nje krijimtari dhe gurre popullore si ASNJE popull tjeter ne BOTE, qe i thurr kenge dhe elegji bemave dhe historise se vet, qe perjeteson cdo ngjarje historike ne folklorin e vet. Jemi i vetmi popull ne bote qe u kendojme fitoreve, u kendojme humbejve, u kendojme miqve, u kendojme armiqve, qe na kendon qielli, qe na kendon dielli, qe na kendojne qytetet, qe na kendojne fshatrat, qe na kendojne krahinat, qe na kendojne guret, na kendojne pushket dhe plumbat! Po nuk thurret nje folklor i tille mbi nje armik imagjinar o Auron; nuk vriten dhe nuk perjetesohen aq heronj dhe deshmore me armiq imagjinare, o Auron!

Tani do te te jap nje detyre shtepie(pa sarkazme, sinqerisht): Cili komb ne Ballkan ka nxjerre kaq figura ne periudhen e rilindjes se vet kombetare. Cili komb ne Ballkan ka patur kaq heronj dhe deshmore THJESHT per perpjekjet per te mbajtur gjalle dhe mesuar gjuhen e tyre; cili komb ne Ballkan ka nxjerre kaq figura dje emra kunder turkut, dhe cili prej tyre i kujton akoma dhe u kendon akoma atyre sic bejne shqiptaret? jemi kombi me i vogel ne Ballkan, por s'ka gje, na krahaso me Rumanine po te duash, apo gjithe sllavet e Ballkanit. E pranoj si sfide.

E ti thua qe na paska mesuar keq komunizmi? pliiiiiiiiiiiiiiiiz!

sol nocturnus

 

faleminderit per sjelljen e debatit ne kohet tona. jam dakort qe per interesin shqiptar duhet pare cdo kendveshtrim i diplomacise boterore.

po sjell ketu per lexuesit nje keshille interesante qe degjova nga goja e ish MInistrit te Jashtem Kinez gjate nje takimi me te disa vite me pare.

Nxitoni me tha- riparoni marrdheniet me ne sa te jete ne pushtet brezi yne qe eshte rritur me kulturen shqiptare dhe ju do pa interes pasi brezi pas nesh nuk do te tregoje asnje interest per ju pasi nuk ju njeh. ne u rritem me dashurine per shqiperine dhe - heshti pak dhe vazhdoi- shpesh kur rrime ne Byrone Politike me shokun Hu Jintao ai kendon kengen Ore ore lule bore.

nje detaj interesant per te treguar se sot kur kina eshte nje superfuqi e madhe diplomacia shqiptare nuk ka bere asgje per te nxjerre perfitimet e saja nga historia e marrdhenieve shqiptaro -kineze.

Greket si me te zgjuar se ne lobuan shume fort per ti dhene kinezeve Portin e Selanikut ne manaxhim dhe per ta kthyer ate ne portin kryesor te tregetise kineze ne rajon.

 

ne kete kendveshtrim duhet pare edhe fjalimi i MJ turk. Cfare perfitimi mund te nxjerre Shqiperia nga nje interesim i politikes turke ne Rajon

Kjo ishte gjigande smiley

kisha nevoje per ket!

di dhe une ca detaje te tilla me kinezet qe shohin akoma filmat e kinostudios smiley

nejse, menjane shakave, politika jone e jashtme duhet te forcoje se s'ben marredheniet me Kinen, Turqine, Indine dhe Brazilin, qe jane duke u konfirmuar gjeopolitikisht. Kjo do te bente qe Brukseli e Uashingtoni te tregonin me teper interes per shqiptaret.

E gjithsesi, edhe nese kjo nuk ndodh, politika e jashte shqiptare duhet te kete plan veprimi te qarte. Deri me sot plani i veprimit ka qene carpe diem, per 20 vjet rresht. Kemi ecur me cliche te europianizimit e te amerikanizimit, pa lidhje. Kemi arritur ne piken ku na vene detyra shtepie qe as ne shtepite e tyre nuk i bejne... E gjitha kjo sepse ministrat tane te jashtem nuk kane program, ecin me "intuite" po kane qelluar dhe pa nuhatje... Nga ana tjeter as opozita nuk ka paraqitur ndonje program diplomatik, qofte dhe ne tentative apo ne tendence. Edhe opoziten e shoh te frustruar ne kete dimension, kokulur ndaj perendimshmerise.

 Thesaret e Tares.

"Injoranca nuk ka brire por shquhet per agresivitetin e saj." 

Ne thelb, ke pershkruar "perandorine"

"te mos harojme se elita shqiptare per mbi 400 vjet u pregatit ne universitetet ottomane"

ky eshte argument? dmth niperit e mbesat e te persekutuarve ne ekstremizem ne kohen e xhaxhit, por qe moren nje deftese, brenda ati sistemi te mbyllur duhet tja dine per nder?

"Por Otomane te dashur komentues agresive nuk do te thote turqi."

Ket them dhe une, ket i thash edhe selcuk pashes, nje shokut tim rakie, nga drejtuesit e lart te enkes. Do ti qe tha qe sdo pinte kurren e kurres me me mua? 

"Qe Ballkani ka qene nje pjese e rendsishme e historise se Perandorise eshte nje fakt i padiskutueshem."

Normal! Ne ato kohe njerzit kane ndare edhe catine me lopen, ne anadoll bile ka qesh shume e perhapur. Nga dashuria ta kene bere thua?

"KOntributi dhe vleresimi i personazheve qe dolen nga keto treva ka qene shume i madh dhe per kete arsye shqiperia ishte vendi i fundit qe e braktisi baba sulltanin edhe ne momentin kur i semuri i bosforit tashme e kishte marre rrugen e palavdishem te shembjes se vet."

Ketu do me falesh, po do te them ik ore pirdhu! Dhe sa per punen e gjysherve, fol per te tute, se te mite sdinin nga ta drejtonin pushken perpara, nga greku apo nga turku.

"shqiptaret kane qene nje popullsi e privilegjuar nen perandorine otomane perndryshe perse priten kaq gjate qe te hiqnin zgjedhen e roberise?"

Aq te privilegjuar sa te perdoreshin per shkembim negativ me greket?

"qe pervec se qendreses qe u be nga skenderbeu ne shqiperi nuk ka pasur ndonje levizje anti otomane si pasoje e liridashjes se popullsise shqiptare."

Zotrote,pas kesaj qe thua pret te merresh seriozisht?

"shqiptaret ju pershtaten perandorise per arsye se pane qe ajo ofronte privilegje dhe mundesi te ndryshme dhe u bene pjese e saj"

Ke te drejte, Kalabria ka qen vilajet shembullor Otoman.

"prandaj kemi ketu  anetare qe sjellin "fakte" shume shkencore mbi kete teme nga filmat e realizmit socialist"

A mund te permendesh nje fakt qe ke sjell? Nje te vetem per be! Ke sjec cerek argumentash "llogjik" per te provuar se historia jone me turqit paskesh pash 2 ane. 

"problemi qendron mendoj une se ne te gjithe nuk kemi pasur dhe akoma nuk kemi mundesi qe te ballafaqohemi ne menyre te pa varur me dokumeta historike, studime arkeologjike apo kulturore te cilat do te na benim qe te kuptonim me mire nje histori 500 vjecare"

Ke shume te drejte, po ne c'gjuhe do te doje ti lexoje keto dokumenta historike? Nje popull kaq i zot, integruar dhe i perkedhelur brenda perandorise do ta nxirte ndonje te ngeshem qe ta shkruante gjuhen e nenes ne ato 5 shekuj. Cudi e madhe qe ska pasur te tille.

"tema te tilla duan sigurisht mendimin e pjekur shkencor jo vetem te akademikeve tane qe i ka zene gjumi i pleqerise prej kohesh"

Me cfonde mbahesh ti zoteri?

"qarqeve Turke te cilat mendojne me nostalgji periudhen Otomane duke haruar se ashtu si dhe ne ata kane qene pjese perberese e Perandorise por kursesi pronaret e saj" 

pergjigjen me siper.

"rolin qe luajti kjo aristokraci" roli i aristokracise ka qen ai i peruljes ndaj fuqive me te medha per te mbrojt interesin e ngusht personal. 

"pastaj mund te flasim se sa indiferente ishte europa ndaj pushtimit te bizantit  perfaqesueses legjtime te antikitetit greko-roman" 

Je qe je ketu ne usa, shko e shpalosja ket koncentrat ndonje profesori historie mesdhetare dhe na thuaj se si do te pergjigjen.

 

Dhe sa e sa te tjera Auron..

Keto nuk jane fakte; nuk jane as argumenta. Ne rastin me te mire ja artikulime kafenesh. 

 

chene, si fillim te biem dakord nje here qe nje minister nuk ben shkence.

pastaj vazhdojme me tej. smiley

Chene, urime per durimin. Sinqerisht, nuk e pata kurajon per te dhene nje pergjigje si kjo e jotja. Fatkeqsisht, ne Shqiperine tone te mjere, dalin dita dites njerez qe adhurojne mjekrat afgane, zhvarrosin te vetet per t'i shitur si ushtare te huaj, adhurues te tezave "Turqia na pushtoi per te na zhvilluar" dhe "Ndero' me varreza madheshtore pushtuesin e rradhes", c'shqiptarizues Kishash Autoqefale dhe me e bukura.... Kandidat per te perfaqsuar popullin shqiptar!?!

Auron, a nuk e kupton se ke qen i vetmi qe na ke vene ne nje barrikade Emigrantin, Hurbin, Liran, Chenen, Sol-at, ZotRules etj,etj. . Sepse tema qenka mjaft e thjesht or djale: Perse nje shtet-grubull popujsh -perandori, PUSHTOKA NJE VEND TJETER !

Je me fat qe je lindur shqiptar. Po  te kishe lindur serb ose grek dhe te kishe artikuluar keto teza ne forume te ngjashme, me e pakta do te arketoje gelbaza kur te kaloje rruges. T'a uroj sinqerisht te fillosh te ndihesh (edhe) shqiptar.  Mos merr mundimin qe te pergjigjesh, se nuk i lexoj (me) postimet e tua. 

 

ah, edhe dicka tjeter, sa per korrektese, boll me keto muhabetet "pushtuesi" etj etj. Kur na ka pushtuar perandoria otomane kemi qene nje nder vendet me te pazhvilluara te nje kontinenti te pazhvilluar. kemi perjetuar dy shekuj dekadence (18-19) me kete perandori, po ky qe fenomen europiano-lindor, psh greqia e serbia u shkeputen qe ne fillim te shek 18, ose rusia nuk ishte fare psh, po nuk paten asnje lloj revolucioni industrial.

ky viktimizimi historik i tipit "ne do ishim mire po na la turku mbrapa bote" eshte po aq i pavend sa e kunderta e tij "ne perandorine osmane kane qeverisur shqiptaret".

Shqiptaret atebote nuk kishin shans tjeter, vetem nese dikush mendon qe mund te zgjidhnim te jetonim ne zvicerr (rr e qellimshme). Shtet me vete nuk behet fjale te ishim (se nuk e kemi shprehur ndonje here kete deshire), perandorite e tjera qe vinin verdalle kete zone e shihnin thjesht si bishti i kavallit, keshtu qe...

Sa per ceshtjen e gjuhes... duhet thene qe as gjuha turke nuk ka qene e lejuar ne perandori deri ne shek 19. Perandoria njihte gjuhet e mileteve (qe ishin popuj qe sulltani nuk i sundonte si kalif, por si imperator). Pjesa qe nuk qe milet, dar al islami me nje fjale, kishte si gjuhe feje arabishten, si gjuhe kulture persishten dhe si gjuhe zyrtare osmanishten (dhe osmanishtja nuk eshte aspak turqisht, por nje gjuhe sinkretike qe ndoshta nuk eshte folur kurre, por vetem eshte shkruar). Gjithsesi, shqipja trashegimtare e pellazgjishtes (!) duke mos trasheguar institucionet e greqishtes, serbishtes, armenishtes, hebraishtes apo bullgarishtes (institucione shume me te hershme se perandoria osmane), nuk pati ndonje levizje te forte per te mbijetuar, apo per t'u konfirmuar si gjuhe. Tjeter pune nese neve ankohemi pse s na i dhuroi vete babe sulltani te drejten e gjuhes, po ne nuk eshte se ia kerkuam me kembengulje...

Ore mik i dashur mbush ndonjecik ti apo jo??? Po car do themi, shyqyr qe na pushtuan osmallinjte? Ore jemi njerz me gjak ne o plak. Plus qe historia na thote qe luftuan te paret tane, dhe qe Shqiperia pikerisht e pesoi jashtezakonisht keq nga ai pushtim. C'rendesi ka sa keq ishte Shqiperia e bla bla bla, kjo ska lidhje fare, eshte njesoj si te thuash, hajt mo se ne ishim keq para se te na pushtonte fashizmi, kur degjon dike qe thote, Shqiperia u pushtua nga fashizmi, dhe luftoi per tu cliruar. E kupton sa pa lidhje flet?

ore pse duhet te thuash shyqyr? kush po thote qe s'kane luftuar te paret e tu? Te paret e tu kane luftuar me keltet, me latinet, me normanet, me frengjte, me sllavet, me venecianet, me tyrqit, me grekte, me italianet, me gjermanet, tani sipas teje i bie qe te mos kete politike te jashtme?

Kane luftuar gjermanet me francezet aq sa edhe sot e mbajne mend, po ja ku se bashku po drejtojne politikat e BE-se. Aq kane luftuar mes njeri tjetrit Siena me Fiorentinen, po ja ku jane ne nje shtet te vetem...

thenk ju per kto dy komentet e funit

 

vecem xhiken mos ma shaj se e kom fiksim

rri se kjo tem dul miniere florini, mono! nuk ke iden se ne ca kohe ka ardh. se s'po i jap dot dum ca numrave ne fakt. ke nigju per multikolinearitetin? mos te raft per hise!

po ka store me ter men! smiley

ps un at xhiken tat, vetem per ato vargjet e konges "kujto nemcja se u bo qameti" s'un e shaj dot smiley

pse e ke fiksim, mbone kurioz tani. se do kemi pun me rrapo hekalin masanej smiley dhe bilbilenjt...

se s'po m'rrihet: ka rob qe kujtojne se osht zbulim i modh fakti qe shum heronj kon qen hajdut ordinere. tu fillu qe ka shileri. smiley

se nuk e kon pa "duck you sucker" pranej

i papam je smiley

mon, me te hik petlla per gjona provimi ka lezet o vlla. po un e kom "per buken e gojes ket". po vras menien gjith kto dite. jon 4 lloj televizionesh qe bojn reklame per nji produkt, po ata i bojne reklamat njikohsisht. Si ta daj robi tani se prej kujt shitet produkti me teper? many million dollar question. ka halle halle me i llaf.

per ta lidh me temen: te thush qe du me bo shkence dhe me sjell nje fjalim ministri i cili ne 2/3 flet mbi platforma veprimi aktuale (pra si do t'ja bojm tani), qo esht nje shkelje e lemerishme e logjikes formale. robt fillojn e ofendohen. me cin tallesh ti medemek. zullumi rritet. komentet nxehen... kreshendo mer mon, kreshendo shko kjo pune.

Pertej fjaleve boshe dhe mosnjohjes te historise e zhvillimit Arber ne shekujt XI-XIV,  nqs nuk e kupton dot ndryshimin midis mundesive qe i ofrohen nje populli te lire ne raport me nje popull te nenshtruar, atehere kjo ndoshta ndodh se vete je i nenshtruar nga natyra

 

Chene

 

me piken e fundit te shkrimit tend me tregon se sa i pa lexuar je ne kete fushe.

 

shko lexo te pakten nje prej studimeve mbi renien e KOnstandinopojes dhe do mesosh mbi indiferencen europiane ndaj renies se trashegimise se fundit te Bizantit

kur hyn ne nje gare vrapimi duhet te stervitesh per te vrapuar jo direk e nga kafeneja se te merret fryma pastaj

Ajo qe nuk kupton ti eshte se edhe nese pranohemi shpejt ne BE, ne, dmth ballkani perseri do te konsiderohet periferi. Anglezi apo nordiku perseri do te vazhdojne ta shikojne kete pjese si dicka te pazhvilluar dhe me probleme

Une i gjo di per inglizin: gjithcka o per  tregti e pare. Ankesa qe ka pas shtypi anglez masi u prishen me Osmanet pas luftes te Krimese (ku luftuan ne anen e Osmaneve) eshte "kjo Perandori rri n'myth ne 'real estate'-in mo t'mir". Dmth s'e ve ne pune..e ne si ingliza s'morim gjo! Pra shtroju punes, kaloi naj lek inglizit dhe, mikloja sedren (je yll bote), ene tak fak..bohesh joperiferi. (apo pret qe t'e mushet Brukseli me burokrate tirone qe te mos quhesh periferi?)

O hurbo, ne 70 e ca miljone turq mezi u mblodhen 10 000 veta! Berisha deklaronte qe mblodhi 500 000 veta ne shesh, tek pulle dhe i vetem fare. Plus, edhe ai artikulli nuk kishte asnje gje interesante apo domethenese. krejt kot.

O hurbo, ne 70 e ca miljone turq mezi u mblodhen 10 000 veta!

Hajt mos u merzit se te 'muzeu panoramik' do shkojne 10,000 mendje te fresketa ne dite, dhe Kosovali Gani Mujde paska nje audience 1.5 milioneshe.

Auron, po i ben bisht muhabetit.  Edhe perderisa jeni pergjigjur gjate gjithe temes, nuk ka pse beni bisht atje ku eshte tamam thelbi i temes.  Se gjithe ato me lart ishin per sport. 

To be Kemalist or Yeni-Osmanlilar, eshte ceshtja.  (Politika e jashtme turke e ka bere zgjedhjen qe me Ozal.  Por perbrenda vete shoqerise turke, vazhdon "konflikti."

C'thote frengjeria aty ne karte moj?

Pa bena pak terxhumanen e kthena ne shqip!

Bakshishin e ke ketu, qe mos na thuash e bere xhaba! smiley 

Vanë frënqt' dikue klarë
Kokë varur në kaurr-krali
Të lerosur, të pëgërë
Thanë: Zhdo na vejë halli?!
 

Gjete dhe ti per te perkthyer smiley.  S'ia thom hic.

Me pak fjale, rritje "nostalgjie" per kohen Osmane.   Nuk po gjej dot nje artikull qe lexova para ca kohesh per kete fenomen ne rritje, persa i perket ritmit te shitjes e blerjes te "souvenirs", "memorabilia" te periudhes se PO, qe pak vite me pare, s'ishte fenonem i perhapur. 

Ndersa kjo ketu:

Pour le réalisateur, dont les ancêtres au Kosovo étaient sujets du sultan, assumer son identité ottomane est essentiel : «J'ai grandi dans le quartier de Phanar, à Istanbul, au milieu des Grecs, des Arméniens, des Juifs et des Kurdes… Voilà l'héritage ottoman. Aujourd'hui, il ne faut pas ignorer cette dimension culturelle.  »

Regjisori turk Gani Mujde me origjine kosovare, ka bere nje film "Republika Osmane" qe evokon idene (idealin) e Shteteve te Bashkuara Osmane.  Jo se behet serish Perandoria thote ai, se kane ndryshuar kohet e aktoret, por ia vlen te kujtohet trashegimnia osmane e "tolerances" duke sjell si shembull larmine kulturore te Fanarit.

E gjera te tjera te ketij lloji smiley.

Jo oj monde jo...

Dans son film, la Turquie moderne n'a jamais existé et Osman VII, un souverain fictif et incompétent, règne sur un pays aux mains des États-Unis. Pour le réalisateur, dont les ancêtres au Kosovo étaient sujets du sultan, assumer son identité ottomane est essentiel : «J'ai grandi dans le quartier de Phanar, à Istanbul, au milieu des Grecs, des Arméniens, des Juifs et des Kurdes… Voilà l'héritage ottoman. Aujourd'hui, il ne faut pas ignorer cette dimension culturelle.  »

Ne filmin e tij, Turqia moderne nuk ka egzistuar kurre dhe Osmani i 7, nje sundimtar fiktiv (imagjinar) dhe i papafte, mbreteron ne nje vend ne duart e SHBA-se.

Per realizuesin, paraardhesit e te cilit ne Kosove ishin vasale te sulltanit, te nenkuptoje (rimarre ose te supozoje) identitetin e tij otoman eshte thelbesore.

«"jam rritur ne lagjen e Fanarit, ne Stamboll, ne mes te grekeve, armeneve, cifuteve dhe kurdeve... Ja trashegimia otomane. Sot, nuk duhet injoruar kjo permase (dimension) kulturore.

Na korrigjo o hurb, mos e ha buken kot.

zotrules, mea culpa per "aux mains des Etat-Unis". 

Pjesa tjeter ishte permbledhje shume jo verbatim e artikullit. 

S'ia thom fare as per perkthim, per as per durim me sa duket smiley.

Pour le réalisateur, dont les ancêtres au Kosovo étaient sujets du sultan, assumer son identité ottomane est essentiel

Per realizuesin, paraardhesit e te cilit ne Kosove ishin vasale te sulltanit, te nenkuptoje (rimarre ose te supozoje) identitetin e tij otoman eshte thelbesore.

assumer, nuk eshte as nenkuptim as rimarrje e as supozim.  por eshte PRANIM (qe nuk i ben bisht, nuk i fshihesh diçkaje qe dikur e ke bere, ose qe do te duhet ta besh). 

psh kur nje socialist i sotshem, e pranon te shkuaren e tij komuniste. kur nje gjerman e pronon te shkuaren e tij naziste. nje femije e pranon gabimin qe ka bere, nje drejtor e pranon qe per rezultatet e keqia te ndermarrjes ai e ka pergjegjesine me te madhe se te tjeret, kur nje minister e pranon (pa qene nevoja te japsh interviste ehhh, por vetem duke qene i ndergjegjshem) se per te zvogeluar psh kriminalitetin do te duhet te tregohet i ashper, ndaj krimineleve, etj. 

pra ai e ka fjalen qe per turqit e sotshem, ta pranojne te shkuaren e tyre otomane eshte diçka e rendesishme, sepse veçse me vlera pajisen.

Hajdar, mirefilli "assumer" do te thote MARRJE PERSIPER.

Pranimi eshte tjeter gje, e marrja persiper eshte tjeter gje. Pranimin mund ta besh dhe nen diktatin e dikujt : "pranoje se te vrava", kurse "marrja persiper" nenkupton nismen e vete personit, dmth i del per zot asaj çfare ka bere, duke parashikuar dhe pasojat qe rrjedhin nga kjo.

Sepse mund te kemi :

- e pranoj se e bera une por s'mbaj pergjegjesi.

kurse kur thua :

j'assume ! - kjo do te thote : une e mbaj pergjegjesine e kesaj.

 jo ush po gomar. 

marrje persiper do te thote: une e pranoj ..... gabimin, pergjegjesine, trashegimine, krimin, suksesin, etj.

desha ta zevendesoja vetem me NJE FJALE, siç ben fjalori. ne google per assumer eshte fjala MARR, qe per mendimin tim nuk eshte e sakte po nuk i shtove ate tjetren PERSIPER. ndersa fjala PRANOJ eshte e kuptueshme edhe kur perdoret vetem.

eshte assumer = marr persiper et rejeter = hedh poshte. shume fjale nga gjuhet e tjera nuk mund te perkthehen qarte pa nje fjali ne shqip. sepse shqipja eshte gjuhe e varfer. ne na mungojne gjuhet teknike (langazhet juridike, militare, detare, mjekesore, filozofike, shkencore, etj) qe bota i ka shume te zhvilluara

nejse .....

ps: do te shpikja nje fjale te re te vetme per kete assumer = VETEPRANOJ

J'accepte.

Je reconnais.

J'assume.

Nese shqipja ska nje fjale te vetme per "assumer", atehere jemi te detyruar te perdorim dy. S'kemi ç'bejme. Perndryshe kemi rrjedhje kuptimi po te perdorim nje fjale tjeter te afert.

Por ska gje, te dy e kemi te qarte, verejtje e parendesishme kjo e imja, thjesht desha te isha pakez me i sakte.

Salut.

E kam perkthyer shkelqyeshem. Ne s'te pelqefte, jepja kembes o hajdar.

Monda, po c'lidhje ka, pse duhet te jete shqiptari qemalist apo osmanist. Ato jane gjera qe i ben vete turku, dhe s ka nevoje per nderhyrje. Ajo cfare duhet te beje shqiptari (sidomos kur punon ne Ministri te Jashtme) eshte te ndjeke keto dinamika dhe te konsideroje te miren e Shqiperise (e cila qendron pikerisht ne keto marredhenie ndershteterore me qendrat e ndryshme konkurente). Deklarata e Davutogluse nuk eshte interesante se na tregon se c behet me politiken e brendshme turke, po sepse na hap perspektiva te politikes se jashtme turke, te cilat mund t'i shfrytezoje politika jone e jashtme, pa u turqizuar...

Po jo o sol, se s'i them z. Tare te zgjedhe c'te jete ne realitetin turk. 

Deklarata e Davutogluse nuk eshte interesante se na tregon se c behet me politiken e brendshme turke, po sepse na hap perspektiva te politikes se jashtme turke, te cilat mund t'i shfrytezoje politika jone e jashtme, pa u turqizuar...

Pikerisht.  Mnjf, te dalim prej kontekstit historik, e te shohim ate aktual.  Meqe u mor gjere e gjate me te parin, te jap mendim per te dytin. 

 

tani mendimi per te dytin eshte nje gje qe ndertohet per nje kohe te gjate, me ekipe te medha, dhe ne kontakt me shume njerez ketu e gjetiu. e rendesishme eshte qe te kesh qellim dhe te jesh i hapur, te punosh per te ndertuar nje platforme mendimi diplomatik. se dhe ky davuti nuk e tha impromptu ate fjalimin ne sarajeve...

per mendimin tim rigjallerimi i marredhenieve kulturore, ekonomike, infrastrukturore me turqine e me kinen jane te domosdoshme, si dhe percaktimi i nje patterni per BRIC countries.

Sidomos nen "presionin" e nje pritje te gjate per anetaresim ne BE, "diversified portfolio" ne politiken e jashtme e marredheniet ekonomike thua ti.

smiley.

MOnda

 

bashkejetesa e kulturave dhe popullsive te ndryshme ne harmoni relative qe siguroi PO eshte nje prej arritjeve te kesaj perandorie.

 

dmth thelbi i bisedes eshte ajo qe sol nocturnus po e artikulon me mire  si dhe harmonia e kulturave qe une po e theksoj me force

Me falni qe nuk po komentoj komentet,  jane shume dhe nuk kam koheplus qe e ndjej se shumica jane per teme tjeter..

So, artikulli interesant  shume interesant por me duket teper enderrimtar, glorifikues dhe qe nuk do e shohe ndonjehere diten e materializimit.. historia thone perseritet.. ehh varet nga frekuencat dhe rrethanat ec ti fusim dhe nje ngrohje globale..

Ashtu si në shekullin XVI, ku ndodhi ngritja e Ballkanit Otoman në qendrën e politikës botërore, ne do ta bëjmë Ballkanin, Kaukazin dhe Lindjen e Mesme bashkë me Turqinë, qendrën e politikës botërore në të ardhmen. Ky është objektivi i politikës së jashtme turke dhe ne do ta realizojmë këtë. Ne do të riintegrojmë rajonin e Ballkanit, Lindjes së Mesme dhe Kaukazit, mbi parimin e paqes rajonale dhe botërore në të ardhmen. Jo për ne të gjithë, po për të gjithë njerëzimin.

yeyeyeyeye ...

Historine po ua le historianeve.. po cileve ama.. atyre te para  90s apo atyre te pas 90s... this is the question ..

Fatkeqesia ma e madhe i erdhit popullit tone prej pushtimit turk:

Tokat e Shqipnise ishin te pretendume prej Grekut dhe Serbit si toka turke sepse :

1- Shqipnia s'ishte shtet, pretendoshin ata, sepse :

- Shqipnia nuk ka gjuhe (97% analafabete dhe ma se 28 versione alfabetesh shqipe n'at epoke, te shkrume me letra latine, greke, turke, arabe, etj)

- Shqipnia nuk ka pase ndojhere qeveri, leader politke, apo pushtet te çentralizum, veriu sundon ne vedi dhe jugu ne vedi ;

2. Shumica e popullsise asht myslimane, pra turke...

 

çdo pushtues ka zhvillu diçka ne vendet qe ka pushtu : Turqia ka rjep popullin shqiptar tuj i marr taksat, e ka ana tjeter e ka lane ne balte e neper kneta, me nji mjerim pa fund !

zotrules thote :

 Plus, edhe ai artikulli nuk kishte asnje gje interesante apo domethenese. krejt kot.

artikulli i  Le Figaro-se eshte shume PREÇIZ, gje qe gazetaria jone nuk do ta kete dhe per shume vite te tjera. prej tij mesojme ate qe nuk e mesojme as tek diskutimet e ketushme por as te komentimet e artikullit te Figaro-s vete. ku e tregon kete preçizion ? 

pikerisht ne mes te tij :

L'arrivée au pouvoir en 2002 du Parti de la justice et du développement(AKP), aux racines islamistes, et l'ascension d'une bourgeoisie musulmane, concurrençant l'élite traditionnelle laïque, ont contribué à alléger le joug kémaliste qui pesait sur l'histoire. La nouvelle diplomatie turque, conduite par Ahmet Davutoglu, active au Moyen-Orient comme dans les Balkans, est souvent qualifiée de «néo-ottomane».«La Turquie réintègre des espaces où elle a été présente pendant des siècles», soulignait récemment Suat Kiniklioglu, porte-parole du comité des affaires étrangères au Parlement.

ai na thote sesi kthimin tek osmallinjte ne Turqi po e sjell nje force politike muslimane por po ashtu dhe lindja e nje borgjezie muslimane turke, e jo turqit e moderuar e LAIKE te cilet jane Kemaliste e jane mbeshtetja kryesore e republikes aktuale laike.

kjo na meson shume gjera, e para qe Kemalistet per te konsoliduar republiken e re turke permbi perandorine e dikurshme, u treguan radikale (jo tolerante). pra jo vetem nuk i njohen vlerat e saj, por edhe e denuan (ose e damkuan si) imazhin negativ qe ajo po u linte mbi shpatulla, pak a shume siç beri Enveri me qeverine e Zogut qe e quajti Satrap, dhe siç po veprojme ne sot me qeverine e Enverit qe po e quajme Kriminel. pra pa dashur te seleksionojme nga kjo trashegimi me qellim te ruatjes se gjerave qe mund te ishin te mira e me vlere per te ardhmen e vendit.

e dyta, qe edhe vete ky Davutoglu po vepron pak si skuth. dmth ai po rehabiliton vlerat e Perandorise se dikurshme, per qellim te dyfishte. nxjerr ne pah vlerat fetare islamike te saj dhe gjithashtu jo vetem justifikon islamizimin aktual te turqise, por akoma me mire ai e konsideron si te domosdoshem per te ruajtur unitetin dhe paqen e shoqerise se sotme multietnike turke, por edhe asaj multietnike ballkanike.

psh vetem nen (nje shtet) islam do te behet e mundur bashkejetesa e kurdeve me truqit nacionaliste . perndryshe njera pale po ashtu si tjetra do te akuzojne njeri-tjetrin ose si separatisto-terroriste ose si shovinisto-uzurpatore.

 po e kompletoj postim tim te fundit, duke thene : 

se vetem nen driten qe hedh artikulli i Figaro-s ose si me thene me drejt, analiza ime e tij, ne kuptojme se ku i rreh çekani Kadarese qe eshte totalisht kundra Turqise se sotme por edhe kundra trashegimise se saj Otomane.

duke pare trut e bullit (ose magjepsjen) qe ky ministri i ri turk u shtie te rinjve intelektuale shqiptare (jo shume te zgjuar dhe qe gjenden me shumice ne hapesiren informatike shqiptare), nje Davutoglu shqiptar do t'i ishte FATAL te ardhmes se Shqiperise. 

sepse shqiperia ka ndoshta SOT, mundesine e fundit per te mos shkare ne azi per gjithmone, dmth per te mbetur pjese jo vetem gjeografike e kontinentit europian.

çioa pipell ...

uot dhe fak men... Si ore "SOT" paska mundesine e fundit? Ca po thua pash zotin!!! Ndenjem 500 vjet nen Turqi dhe SOT, pas 100 vjetesh qe e kemi hequr qafe perfundimisht, SOT paska mbetur mundesia e fundit? Cfare flisni budallalleqe o njerez! Ti thuaj me mire, maksimumi, maksimumi nuk po dalim dot nga Afrika, jo me te shkojme drejt azise!

shume dobet nga ana estetike eshte bere ai dokumentari. ato efektet ne fillim jane de mauvais goût dhe nje personit me bote ja heqin qejfin e shikimit gjeri ne fund te tij.

 Kemi dhene dhe ke marre me turqit,me greket,me serbet,me latinet,ndaj dhe jemi pak,turq,greke,serbe,latin..per nga ngjashmeria,ky eshte fakt!

Pse nuk flet per veten tende ti? Kemi dhene e kemi marr me turqit, greket, serbet e  latinet? Ku, nga cili vend ne shqiperi vjen ti, nga cili fshat e ke origjinen qe ka dhene e ka marre me te huaj?? Me sa e njoh une historine e Shqiperise, shqipetaret martoheshin me mbleserira ne familje te tjera shqipetare, mundesisht nga fshatra aty afer qe kishin te njejtat tradita dhe qe kishin njerez te njohur mids tyre. Nuk e  di nga e nxore ti kete qe kemi dhene e kemi marre me cdo lloj race.

Ngjashmeria nuk ka te bej fare me kemi dhene e kemi marre. Shqipetaret jan nje popull qe i kan dhene gjak te gjith popujve rreth e rrotull, dhe KY ESHTE FAKT, JO AI QE THUA TI, prandaj nqs te duket se ngjajme me ca turq, me ca grek, me ca pepino e me ca serb, eshte sepse ca turq, ca grek, ca pepino e ca serb kan origjine shqipetare.

Nuk ka popull ne bote qe njihet sic njohin njeri-tjetrin shqipetaret kudo qe jane. Ky eshte fakt.

 nuk eshte dhenia e marrja qe ngjajme me komshijte por zona gjeografike ku jetojme. jemi dhe ne popull mesdhetar siç jane dhe keta vete.

zbardhjen apo nximjen apo aparencen, robit ja jep pikerisht zona gjeografike ku ai jeton prej shekujsh. 

studimet antropologjike mungojne per te nxjerre nje ide te qarte mbi racen iliriko-shqiptare dhe ne se ka pasur apo jo vazhdimesi kjo race e pa influencuar nga dyndjet barbare apo edhe ato te mevonshme.

psh ne zonen e kurveleshit te cilen e njoh mire, zone shume e thelle  disa nga fshatrat psh si Nivica i ka banoret e saj ne pergjithesi shume trup medhej me floke diku mes te verdhes dhe ngjyres se grurit, ne pergjithesi sy boje qielli.

interesant eshte se kjo zone eshte shume afer rruge kalimeve antike qe pershkronin ushtrite apo karvanet per ne maqedonine antike.

por toponimet perqark jane me prejardhje sllave.

fshatrat e afermen statistikat antropologjike ndryshojne shume, njerzit me te shkurter, me te zeshket me floke me te zeza.

 

fatkeqesisht askush nuk i ka studiuar zonat e thella malore per te kuptuar me mire vazhdimesine e races ilirike apo ka pasur levizje popullsie duke sjelle asimilime kulturore?

personalisht nuk jam partizan i pastertive te racave pasi sidomos ballkani dhe mesdheu ka pasur shume influenca por gjithsesi interesant eshte nje studim i tille ne se do te behej

 

 

 

 

auron

Askush nuk e di si kan qene Iliret, fundja perse njerezit kane idene qe popujt e lashte kan qene domosdoshmerisht fizikisht te njejte? Nje gje eshte e qarte, qe ato zonat qe permend ti, edhe te gjitha zonat ne shqiperi, kan te pakten me shekuj qe nuk martohen jashte races, sepse sic e thashe martoheshin me shqipetare te fshatrave afer, me mbleserira neperpjet njerzve qe njiheshin me njeri tjetrin dhe me tradita. Pra nuk ka pasur mpleksje racash. Mund te kete pas ndonje tek tuk, por qe eshte faktor i pakonsiderueshem ne ndryshim antropologjik te nje race. Ne kete aspekt shqipetaret jan nje nga racat me kompakte ne europe dhe ne bote. Pra nje gje eshte e sigurte, qe ata njerez te atyre zonave por edhe te gjith shqiperise kan kaq kohe qe jetojne sebashku me ndryshimete  tyre sa kan krijuar nje identitet te njejte kulturor tradicional e kombetar e nje identitet etnik te forcuar me lidhje gjaku gjat shekujve.

sipas burimeve antike  kane qene race e gjate ne pergjithesi bjonde

 

ky eshte pershkrimi i autoreve antike

Iliret nga autoret e antikitetit pershkruhen si "kuqalashe me floke kacurrela".

Ndersa per Auronin do thosha qe, ndoshta nuk mungojne studimet sa c'mungojne studimet si i do ti, pikerisht. Kurveleshi nuk mund te jete vatra e vetme qe mund te kete mbetur qe ruan ende trashegimine gjenetike te ilireve; ; ; ndoshta ndoshta, ata mund te mos kene lidhje fare me iliret. Fundi i fundit, nuk kemi nga ta dime.

Por une di nje gje, qe ti ne rradhe te pare, duhet te fillosh "alfen" e ilireve, qe te jesh ne gjendje te tregosh me perpikmeri se cfare ishin iliret. Personalisht nuk mendoj qe popullsite asokohe kane patur nje ndergjegje kombetaro-raciale si e kemi ne sot. Dua te them, qe iliret kane qene ndoshta populli me gjigand ne europe, dhe ndoshta edhe kane qene thjesht identitet kulturor. Ndoshta ne nuk kemi trasheguar asnje gje prej tyre; ama gjuhen, nuk na e mohon njeri; sipas akademise mbreterore suedeze na jepen mbi 9000 vjet moshe. Pavaresisht se une krenohem me tonen, historine, gjuhen dhe gjithshka qe kemi, kete nuk po e them per mburrje apo per te ngritur/ulur ndonje... Por le te jemi realiste, Kurveleshi eshte nje pellembe dhe` dhe nuk ploteson ndonje kriter per te shkuar per te kerkuar rrenjet ilire aty. Sikur t'u hynim fshatrave nje per nje, varja fare... nuk do mbetej njeri te punonte token qe te kishin buke "shkencetaret".

E thashe diku por ma fshiene thone qe Kolonjaret jane gjermane te ngelur aty sdihet pse ? POr nga emri kolonje-köln, floket e verdhe , race e butet intelektuale dhe diplomatike ! Te besoj nekte tezen e asimilimit Auron

 gjermanet nuk jane as te bute e as dipllomate. smiley

vetem punojne si derrat per nje çap buke. popull me barbar nuk gjen ne bote, veç kinezet (raca verdhe) ja u kalojne per barbari.

Ti ne fakt per vete vjen nga vendi ku ka lindur qyteterimi dhe kultura, dhe sikur te mos mjaftonte kjo, edhe ke emigruar ne vendin me te kulturuar dhe te qyteteruar ne bote...

nuk ha ajo ashtu se do ish kenaqur me ty.

Sa per kulture te pergjithshme Keln (Cologne) eshte krijuar nga Romaket dhe eshte quajtur prej tyre "Koloni" dmth emri eshte latin dhe Kolonje ne Shqiperi ka shume mundesi te kete pas te njejten histori.

 sa per kulture te pergjthshme, romaket nuk e krijuan, e shpallen qytet

edhe e krijuan edhe e shpallen qytet me vone, po s'ka rendesi.

Gjithsesi por*** edhe mund ti kishe evituar 

me fal, kujtova se i kisha pa ere

evitoji ne te ardhmen atehere p****c smiley

 Colon = Colonus quheshin agrikultoret ose bujqit e tokes prej latineve (romakeve). por Kolone quhen edhe te ardhurit ose te huajt e nje vendi tjeter.

keshtuqe shpjegimi i emrit nuk i ndryshoi gje asaj hipotezes qe kolonjaret nuk jane shqiptare, perkundrazi smiley  

disa nga fshatrat psh si Nivica i ka banoret e saj ne pergjithesi shume trup medhej me floke diku mes te verdhes dhe ngjyres se grurit, ne pergjithesi sy boje qielli.

tëpkë si Igli.

Ti Auron bjond je?

 

800x600

Normal
0

unctuationKerning/>

aveIfXMLInvalid>falseaveIfXMLInvalid>
false
false
oNotPromoteQF/>
EN-US
X-NONE
X-NONE

napToGridInCell/>

ontGrowAutofit/>
plitPgBreakAndParaMark/>

ontFlipMirrorIndents/>

MicrosoftInternetExplorer4

mallFrac m:val="off"/>
ispDef/>

efJc m:val="centerGroup"/>

Q;}
.MsoChpDefault
{mso-style-type:export-only;
mso-default-props:yes;
font-size:10.0pt;
mso-ansi-font-size:10.0pt;
mso-bidi-font-size:10.0pt;}
@page WordSection1
{size:8.5in 11.0in;
margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in;
mso-header-margin:.5in;
mso-footer-margin:.5in;
mso-paper-source:0;}
div.WordSection1
{page:WordSection1;}
-->

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:"Table Normal";
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-priority:99;
mso-style-parent:"";
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:"Times New Roman","serif";}

Jane dy tipa shqiptaresh, te erret dhe flokeverdhe.Flokeverdhi eshte me i rendomte mesa pashe une ne jug.Burri karakteristik e ka hunden si te Dantes, me maje te krrusur, e holle ne urez dhe e derdhur; vetull shume te dallueshme qe nis e drejte dhe kthehet duke u pjerrur deri te kocka e gropes se syrit; nofullen eka te gjere dhe zbret poshte ne vije te rregullt dhe mbaron ne nje mjeker te qendrueshme te care ne maje.>>

Kafken nga pas e ka te drejte si ti qe prere nje cope dhe ka gjeresi te madhe gati afer veshit, kjo me teper tek flokeverdhi, i cili ka ndonjehere floke ngjyre kafe dhe shume here te verdha (boje liri) dhe sy boje hiri.>>

Ne shtat ai eshte i gjate (jo aq sa malazesi) jo shume i beshem, me vidhe te holla dhe i hapeshme si nje panthese.Tipi i erret qe afer Pejes dhe Gucise eshte shume i erret, pergjithesisht me kafke te gjate, por zakonisht nga gjatesia i shkurter.>>

Theksimi i ndryshimeve lokale vjen nga sistemi fisnor dhe mungesa e komunikimit.>>

Shqiperia  eshte e ndare nga lumi Shkumbin ne dy pjese: Geget ose Shqiperia e Veriut dhe Toskeria ose Shqiperia e Jugut.Ne Jug ka shume greke dhe vllehe me te cilet shqiptaret kane bere ndermartesa. Ne veri te Shkumbinit, me perjashtim te pak tregetareve te huaj dhe oficereve e zyrtareve turq, popullsia eshte e tera shqiptare.Ne vendin e diskutueshem te Vilajetit  te Kosoves ka akoma nje numur te konsiderueshem serbesh por megjithate shqiptaret perbejne masen derrmuese te popullsise.>>

Nder geget egziston akoma sistemi fisnor ne krahinat malore.>>

Kur e pyet nje njeri se si quhet, ai do te pergjigjet,filan fisteku i fisit te Hotit apo Shales. Sa mora vesh, asnje i huaj nuk mund te behet anetar i nje fisi dhe fisi ka te drejte te vendose nese nje anetar mund t’ia shese mallin nje te huaji te fisit.Anetaret e ne fisi mund te martohen vetem me gra te nje fisi tjeter.Martesat brenda fisit jane te ndaluara.>>

.......................>>

Keto fise perbehen nga myslimane dhe katolike, kane prijsat e tyre dhe nuk japin ushtare per ushtrine turke.>>

Ne Toskeri, megjithese disa bejlere komandojne nga nje njesit te armatosur, sistemi fisnor praktikisht eshte i zhdukur, por populli ende grumbullohet ne tri ndarjet kryesore: tosket midis Shkumbinit dhe Vjoses, leberit ne jug te toskeve dhe camet akoma me poshte drejt jugut.Te trija keto kane nendarje te tjera te vogla.>>

Edhe gjuha eshte e ndare ne dy dialekte kryesore, Toskerishtja dhe Gegerishtja dhe ndryshimi ne theksim eshte i dukshem.Shqipja eshte nje gjuhe Arjane.>>

.............>>

Shqiptari eshte gjithmone shqiptar.Serbit myslimane dhe bullgarit mysliman ua kane fshire ndjenjen e nacionalitetit fuqia e forte e Islamizmit. Ata njihen si turqit me fanatike te Europes dhe jane bere tmerr per bashke te krishteret e tyre. Fjala ‘turk’ ne kuptimin me te ndjeshem te fjales ne gadishullin Ballkanik do te thote mysliman dhe s’ka te beje me racen.Shume “turq” nuk dine turqisht por flasin serbisht.>>

Me shqiptaret  ceshtja qendron ndryshe.Ai eshte shqiptar me pare. >>

> >

Luftrat e degjuara me pare ndermjet shqiptareve jane gjithnje ndermjet races, ose per grindje ndermjet bejleresh kundrshtare. Te krishteret ne kete rast luftojne kunder te krishtereve dhe myslimanet kunder myslimaneve.I krishteri shqiptar persekuton nje te krishtere sllav dhe kjo vjen nga urrejtja shekullore racore. Nga te gjitha pasionet qe ndikojne ne fatet njerzore, urrejtja racore, ka te ngjare te jete me e forta dhe me e qendrueshmja.>>

Shqiptaret myslimane e te krishtere, para armikut te perbashket  bashkohen. Disa kombe marrin dallim sipas feve. Shqiptaret si race s’duan te dine per to. Muhamedanizmi dhe krishterizmi s’perbejne peshe tek ata, dhe ne te vertete ne zemeren e tij malesori i rrepte me teper prirej ne besime te pashkruara qe vijne qysh nga fillimi i botes.Per paganizmin primitiv te vendit pak gje dihet dhe s’munda te marr vesh c’njeri apo njerez kane qene ata qe kane kthyer kete popull konservator ne te krishter.Disa mund te kene degjuar vete Shen Pavlin dhe predikuesit e tij.Sepse atehere sllavet ishin te panjohur dhe vendet rreth Selanikut kane qene te banuara nga racat paranike.Por predikimi mund te kete penetruar ne vendet e egra me ngadalesi. Predikuesit e Selanikut e cuan ate permes Shqiperise se Jugut gjate nje periudhe te gjate, keshtu qe fiset hoqen dore nga therorite njerzore dhe besimet e tjera barbare.Por sic duket keta nuk kane treguar shume interes ne te, sic kane bere popuj te tjere te kthyer, te cilet shpejtuan per te themeluar kishat e tyre dhe per te ushtruar predikimet  e tyre (si lejohet nga kisha ortodokse) ne gjuhen e popullit. >>

Vetem shqiptaret e jugut nuk u perpoqen ta benin  kete dhe as t’i perkthenin shkrimet e shenjta.Ata i lane te gjitha ceshtjet kishtare ne duart e grekeve atehere kur u be ndarja midis dy kishave.Sherbimet fetare behen ende ne gjuhen greke dhe ungjilli qe perkthyer ane shqip vecse aty nga fundi shekullit te nentembedhjete.>>

Tani vone bashke me deshiren per pavaresi,  eshte krijuar edhe deshira per nje kishe te pavarur. Kjo deshire kundershtohet me te madhe nga Patriarkana Greke dhe Sulltani i cili ka pare perfundimin e kishes bullgare , e ka refuzuar aprovimin prej tij.>>

Shqiperia nuk ka “Rusi” pas saj per t’i mbeshtetur kerkesat.>>

......................................................>>

Ne veri ceshtjet qene ndryshe, fiset e veriut qe nuk jane kthyer ne myslimane kane qene gjithnje besnike te Romes.Prandaj kane mundur te kene me teper pavaresi.Ne fund te shekullit te pesembedhjete, kur vdiq Skenderbeu, ata erdhen ne marreveshje me turkun dhe, kryesisht per te qene te lire, ata me shumice nisen te “kthehen ne turq”: kryetaret per te qene komanduesa dhe  fshataret, qe qene ne kontakt me turqit, per te shpetuar nga plackitja.Duke perdorur dredhira, disa ane mbeten te krishtere, kurse bejleret e tyre u hodhen ne islamizem.>>

Besoj se Mirdita dhe Princi i tyre qe i vetmi shembull qe i gjithe fisi i saj mbeti i krishtere tej pertej.Ne shekullin e gjashtembedhjete kthimet ne mysliman u bene per shume arsye dhe shume te tjere u kthyen ne shekullin e nentembedhjete nga Ali Pasha, i cili, gjate nje pjese te sundimit te tij te pergjakshem, e beri fene shkak per te cveshur nga pasuria qytetaret e tij te krishtere te pasur.>>

Por shqiptari dhe atehere nuk duket se i neshtrohet rrethanave, ai e ben ate per tii detyruar rrethanat qe t’i nenshtrohen atij me shume.Ai e perqafoi krishterimin siperfaqesisht  ashtu dhe muhamedanizmi, si duket nuk ka bere asnje efekt.>>

.................................>>

Nen cipen e muhamedanizmit te shqiptareve ka nje shtrese te holle krishterizmi.Ne shume katunde myslimane shperndahen ende veze te kuqe te Pashkes dhe i kam pare qe bejne pelegrinazhe ne ndonje faltore te krishtere.Shpesh here brenda nje familje ka te krishtere dhe myslimane.>>

.............................>>

Ne themel te te  gjithave tek keta shtrihet nje shtrat i gurte paganizmi parahistorik, i cili ka, ndoshta me teper influence ne jeten e tyre se cdonjera nga keto.>>

EDITH DURHAM "Brenga e Ballkanasve"

Nuk e di si eshte Nivica. Por zonen e kurveleshit e njoh disi, dhe eshte e vertete qe ka nje variacion tiparesh. Por duhet pranuar qe se paku ne zonen e jugut levizjet e fiseve kane qene te shumta.

psh ne zonen e kurveleshit te cilen e njoh mire, zone shume e thelle  disa nga fshatrat psh si Nivica i ka banoret e saj ne pergjithesi shume trup medhej me floke diku mes te verdhes dhe ngjyres se grurit, ne pergjithesi sy boje qielli.

Edhe une e njoh mire ate zone dhe konfirmoj se ne nje pjese te madhe te saj, persa i perket fizionomise, fshataret dallojne shume nga zonat perreth.

Nder te tjera kam vene re se ka nje numer te madh njerezish me sy bojeqielli.

Persa i perket emrave, por edhe fizionomise shoh nje ngashmeri teper te madhe me malesoret e veriut.

Kam bene re se ka nje bollek emrash te ngjashem me Lekdush, Gjoleke, etj, emra qe vihen re ne pergjithesi ne veri te vendit si edhe ketu.

Jane zona te izoluara e megjithate duket sikur perfaqesojne kryqezimin e vertete midis perandorise se perendimit dhe te lindjes, plus mbivendosja turke.

Mua me duket shume e qarte stratografia e 3 kulturave perkatese. Te pakten kur jam atje e shoh qarte. Nuk e di nese eshte autosygjestionim apo eshte e vertete.

Edhe une e njoh mire ate zone dhe konfirmoj se ne nje pjese te madhe te saj, persa i perket fizionomise, fshataret dallojne shume nga zonat perreth.

Ne c'menyre dallojne, dhe nga cilat zona?

Kam bene re se ka nje bollek emrash te ngjashem me Lekdush, Gjoleke, etj, emra qe vihen re ne pergjithesi ne veri te vendit si edhe ketu.

Emra te tille jan perdorur nga shqipetaret deri ne ishujt e Jonit, thjesht kan mbijetuar me teper tek katoliket e veriut.

Jane zona te izoluara e megjithate duket sikur perfaqesojne kryqezimin e vertete midis perandorise se perendimit dhe te lindjes, plus mbivendosja turke.

E shtjellon dot kete? Interesante.

Mua me duket shume e qarte stratografia e 3 kulturave perkatese. Te pakten kur jam atje e shoh qarte. Nuk e di nese eshte autosygjestionim apo eshte e vertete.

Cilat kultura? Nuk e dija qe paska tre kultura te ndryshme ne ndonje zone te vecante ne Shqiperi, aq me teper ne kurvelesh.

Ne c'menyre dallojne, dhe nga cilat zona?

Dallojne nga fizionomia. Ne pergjithesi jane me te hedhur si trupa. Takon shpesh njerez me sy bojeqielli. Nga zonat me pak te izoluara. Por edhe nga zona e Permetit psh. qe eshte aty ngjitur.

Nuk dallohen nga Himarjotet dhe bregdetaret ne pergjithesi.

Emra te tille jan perdorur nga shqipetaret deri ne ishujt e Jonit, thjesht kan mbijetuar me teper tek katoliket e veriut.

Nga shqiptaret katolike?

E shtjellon dot kete? Interesante.

Po ja duke u nisur qe nga ajo qe thua ti me siper, psh. mund te shohesh kontributin katolik, plus shprehje me prejardhje biblike psh si "E morri ferra uraten!" Ndikimin e bizantit (dhe te afersise) e ndjen qofte ne fjalor, qofte ne zakone. "Malukat", malaka, mund te jete?!

Cilat kultura? Nuk e dija qe paska tre kultura te ndryshme ne ndonje zone te vecante ne Shqiperi, aq me teper ne kurvelesh.

Cdo ndikim, cdo pushtet zhvillon nje kulture te caktuar. Kultura e katolikeve, ortodoksve dhe myslymaneve natyrisht qe paraqet goxha dallime.

PS: Nuk po mbroj ndonje dizertacion ketu, te kuptohemi. Jemi thjesht ne nivel "biseda kafeneje".

Pertej kesaj une mund te jap nje deshmi personale persa i perket parardhesve te mi qe vijne pikerisht nga ato zona. Pema familjare fillon me emra katolike, vazhdon me ortodoks, perfundon me myslymane sipas dominimit te radhes. Me sa di une, edhe pse ne zona relativisht te parendesishme, pushtuesit kerkonin t'i kontrollonin keto zona, pasi shpesh ishin vende kacakesh, kjo vinte natyrisht nga varferia e burimeve natyrore dhe pamjaftueshmeria e tokes pjellore. Keshtu qe me teper se per t'ju vjelur taksat, i pushtonin per t'i mbajtur qete.

Pastaj kishte edhe perjashtime. Fshati "Corraj" pershembull nuk ju konvertua myslymanizmit. Ata mbeten "kaure".

Ketej nga anet tona po u more me fizonomi te rrasin mren.

Mendoj se varet se per cfare qellimi e perdor.

Dallojne nga fizionomia. Ne pergjithesi jane me te hedhur si trupa. Takon shpesh njerez me sy bojeqielli. Nga zonat me pak te izoluara.(?) Por edhe nga zona e Permetit psh. qe eshte aty ngjitur.(?)

Nuk dallohen nga Himarjotet dhe bregdetaret ne pergjithesi.( kush nuk dallohet nga Himarjotet?)

Nuk e kuptova kete, shpjegoje edhe nje here. Shume e coroditur, e lexova disa here por nuk e kuptova c'do te thuash. Dallojne nga fizionomia? Kush dallojne nga fizionomia? Jane me te hedhur si trupa? Kush jan me te hedhur se kush? Takon shpesh njerez me sy bojeqelli? Ku i takon dhe ku nuk i takon?

Nga shqiptaret katolike?

Jan perdor nga shqipetaret mor lal po them, para pushtimit osman, e deri disa shekuj mbas pushtimit osman, e vazhdojne te perdoren edhe sot, vetem se kan mbijetuar me teper ne zonat katolike ne veri te Shqiperise, shqip po flas!

Po ja duke u nisur qe nga ajo qe thua ti me siper, psh. mund te shohesh kontributin katolik, plus shprehje me prejardhje biblike psh si "E morri ferra uraten!" Ndikimin e bizantit (dhe te afersise) e ndjen qofte ne fjalor, qofte ne zakone. "Malukat", malaka, mund te jete?!

Asgje s'ke shpjeguar e as shtjelluar.

Cdo ndikim, cdo pushtet zhvillon nje kulture te caktuar. Kultura e katolikeve, ortodoksve dhe myslymaneve natyrisht qe paraqet goxha dallime.

C'far dallimi kulturor paska tek shqipetaret qe qenka i karakterit fetar? Une di qe ato zona psh nje kulture e nje tradite kan, ata qe jan muslimane s'kan huazuar kurre ndonje kulture islamike, te njejtet njerez ishin, hanin mish ne hell e kendonin labce.

 

Pertej kesaj une mund te jap nje deshmi personale persa i perket parardhesve te mi qe vijne pikerisht nga ato zona. Pema familjare fillon me emra katolike, vazhdon me ortodoks, perfundon me myslymane sipas dominimit te radhes.

Nuk e kuptoj c'lidhje paska kjo me fizionomine dhe kulturen. Ne pemen e familjes tende numeron gje latin, turq e grek ti?

Me sa di une, edhe pse ne zona relativisht te parendesishme, pushtuesit kerkonin t'i kontrollonin keto zona, pasi shpesh ishin vende kacakesh, kjo vinte natyrisht nga varferia e burimeve natyrore dhe pamjaftueshmeria e tokes pjellore. Keshtu qe me teper se per t'ju vjelur taksat, i pushtonin per t'i mbajtur qete.

Mnjf nuk dike asgje, sepse keto zona vetem paguanin nje harac e nuk shikonin kurre pushtues ne fshatrat e tyre, pervecse kur ndermerrej ndonje fushate luftimesh, biles mqns po flasim per kurveleshin dhe laberine ne pergjithesi ka zona qe as haracin nuk e kan paguar per shekuj me rradhe, pra kan jetuar ne pavaresi de facto.

Pastaj kishte edhe perjashtime. Fshati "Corraj" pershembull nuk ju konvertua myslymanizmit. Ata mbeten "kaure".

Po te pyes edhe nje here, clidhje ka emertimi fetar me fizionomine, kulturen dhe etnine?

Persa i perket  edhe fizionomise

Ketej nga anet tona po u more me fizonomi te rrasin mren.

fizionomi eshte antropologji i dashur.eshte pjese e shkences dhe nuk te rras njeri brenda

 

 

sakte oslib. meqense e njoh mire dhe un kurveleshin. E vertete qe kutlurat fetare mbivendosen. Vete fjala lab mendohet se ka ardh nga "la besen" Nuk kane ndonje lidhje te forte me fene ne krahasim me zonat e tjera fanatike. Me e forte ka qene feja e hajdutllekut. eshte nje nga zonat me interesante.

Fjala lab eshte krenari more gomar, qysh e quaka veten dikush Lash Besen? E kupton c'gomarllik eshte ky? Nga kush mendohet nje gje e tille?

Tani, nuk mund te banalizojme ate zone duke thene se "me e forte ka qene feja e hajdutllikut". Jane zona ku jetohej ne kushte ekstreme, qofte persa i perket largesise nga qendrat e banimit te rendesishme ku mund te zhvillonin ndonje fare tregetie, qofte persa i perket cilesise se tokes e cila jepte nje prodhimtari teper te keqe si pasoje e sasise se madhe te gureve. Ne keto kushte ata zhvilluan me teper blegtorine me dhite ("macet e maleve&quotsmiley dhe me delet. Keto produkte i shkembenin me ushqime apo rroba ne Himare, ne Vlore apo ne ndonje vendbanim tjeter. Pastaj qe ne keto kushte jetese te jete rritur numri i kacakeve, nuk me duket aspak cudi.

Banoret e atyre zonave njihen, pikerisht si blegtore, njihen gjithashtu edhe per polifonine e tyre te mrekullueshme qe me ate ison e gjate e ne ate kontekst sublim, sado i pa fe te jeshe, ne nje menyre apo tjeter do te takosh Zotin smiley Njihen edhe si trima e atdhetare, duhet thene. Ne fakt kur nuk ke cfare humb...

Jane njerez ne pamje te pare, teper te vrazhde, por kur fillon e flet jane me te vertete bujare.

Jane teper krenare. E di ti si tha ai labi kur e pyeten ne Paris se nga ishte?

Tha: Jo per t'u mburur, por jam nga Kurveleshi! smiley Natyrisht kjo cilesi ka anet e saj pozitive dhe negative, por fundja nuk mund te presesh nga malesoret qe te jene te bute si qingja.

Nuk duhet harruar gjithashtu qe edhe pse ne nje zone te izoluar ne vitin 1924 ne kete krahine ndodhte kjo, nuk e di nese e ke degjuar. Me 28 nentor te vitit te kaluar u festua 85 vjetori i saj:

 

Kuvendi Zakonor i Laberise u mbajt nga data 28 nentor deri me 4 dhjetor 1924 me nismen e atdhetarit Hasim Xhelo dhe nen kujdesjen e organizimin e juristit te shquar Sali Hallkokondi ne Kuc te Kurveleshit.

Ne kuvend moren pjese rreth 300 delegate e te ftuar nga treva e Laberise dhe viset e tjera shqiptare qe nga Kosova, Cameria, Mati, Oroshi i Mirdites, Malesia e Madhe etj.

Per dhjete dite me radhe delegatet dhe te ftuarit ishin miq ne fshatin Kuc, te mbeshtetur edhe nga fshatrat e Kurveleshit dhe Lumit te Vlores.

Kuvendi diskutoi dhe mori vendime te rendesishme per ndalimin e gjakmarrjes, lehtesimin e gruas nga punet e renda, ndalimin e fejesave te vajzave te mitura e qysh ne djep, hapjen e shkollave dhe zhvillimin e arsimit, hapjen e spitaleve ne fshatrat e zonat e thella malore, botimin e librave me karakter historik dhe per figura atdhetare etj.

Kuvendin e pershendeten shume patriote e intelektuale shqiptare, midis tyre Fan Noli, Bajram Curri dhe pati jehone te gjere ne shtypin e kohes.

beosj se shpjegimet etimologjike deri me tani nuk jane shume shkencore. fatkeqesisht asnje kerkime arkeologjik  antropologjik nukeshte bere ne kete zone.  duhet te jete zone shume interesante per sa i perket arkeologjise antike mesjetare dhe te vone pasi eshte zone e izoluar por nje zone qe ka pasur nje ekspansion shume te vrullshen ne zonat e uleta dhe ne greqi

Ore idiot. Kur them Lab kam parasysh laberine. Nuk thashe se ata jane te ndergjegjshem qe kane lene besen. Shif kontekstin. Nuk eshte se ata u zgjuan nje dite dhe thane hajde quhemi lab se lame besen. Eshte nje thenie qe ka egsistuar prej kohesh nuk e shpika une. Edhe sikur te jete jo e vertete egziston si hipoteze nga vete banoret e zones. Dhe ki kujdes kur ben etiketime idiote se me sa di un nuk njifemi bashke, megjithse me kete idiotizem qe paske as nuk do te hidhte njeri qurret.

Pse, do e rrahesh apo do e sharrosh me kallash?

Vertetet e banalizova per hajdutllekun, por ketu nuk jemi neper konferenca, dhe lejohet te banalizojme pa u thelluar shume. Megjithate ka dicka te vertete ne te. Un prejardhjen vete andej e kam prandaj dhe e njoh natyren dhe krenarine e tyre.

Mos ki merak, nuk e mora me te keq.

Thjesht u perpoqa qe ta vendosja ne nje kontekst te caktuar.

albano, kot per sqarim:  cilen bese la Laberia? 

sa per info

 

leberit kane bere dy luftra per mbrojtjen e sarandes te quajtura si lufta e lekursit.  44 kater zhulatas u vrane per te mbrojtur lekursin me 1913.

 

per ironi te fatit qeveriu berisha sapo ja njohu kthim prone nje minoritari nga jorgucati.

nuk e di se si ta quaj kete gje por e sigurte eshte qe sot fshati lekurs eshte prone e nje minoritari.

 

ta gezoje me sa duket se leberit kane vdekur te gjithe

Per sqarim megjithse nuk ja vlen te besh sqarim per nje hipoteze popullore, besen ne kuptimin e fese kam pershtypjen. Mos keqkuptoni se nuk nenkuptoja se jane te pabese si njerez.

Po Labeatet cfare feje lane? 

Po Lapinjet e Thesalise cfare feje lane? 

Po L'A(r)beria cfare feje la?

....

Mnjf, keto gojedhenat tip Maks Velo s'duhen marre edhe aq seriozisht, se pastaj na duhet te merremi dhe me seriozisht me "gojedhena" te tjera smiley

Labeatet kane qene fis ilir ne mos gaboj. Me emra fisesh mund te lozet shume po nuk ka asnje siguri. Ne mes fiseve ilire dhe laberise, term qe mund te kete filluar te perdoret mesjete te vone eshte ne mes nje abis i tere.Laberia eshte nje term krahinor. Ke te drejte eshte nje gojedhene dhe si te tilla nuk duhen marre shume seriozisht por edhe duhen respektuar.

Ne raport me fqinjet, shqiptaret mbeshtetes politik me te afert kane Turqine. Por, pa USA-n s'do mund te eci  para as Turqia e lere me ne.

Kemi nevoje per njerez ne politiken tone qe te perdorin mencur fatin tone historik, te kerkuar gjate gjithe historise.

Pirro Misha: Neo otomanizmi dhe Shqipëria

Gjashtë javë më parë, revista MAPO vendosi të botojë në shqip fjalimin e ministrit të jashtëm turk Ahmet Davutoglu, me titullin “Një Ballkan otoman në shekullin e 21”, mbajtur në Sarajevë në ditët e para të vitit 2010. Në këtë fjalim me sens të theksuar sfidues ndaj asaj që është sot imagjinata e përgjithshme e ballkanasve për Lindjen dhe Perëndimin, të shkuarën dhe të ardhmen e rajonit dhe për thelbin e zhvillimeve brenda dhe rreth gadishullit tonë, gjendej teza se për Ballkanin e shkuara osmane nuk është një pengesë dhe peshë historike, por një vlerë që duhet rigjallëruar. Kjo qasje në esencë provokative dhe e pazakontë, ka shtyrë studiuesin dhe botuesin e njohur Piro Misha, që të përgatisë për revistën tonë një artikull mjaft interesant, lidhur me të vërtetën e këtij pretendimi, i cili nuk mund të shënohet thjesht dhe vetëm si një sfidë politike mes Turqisë dhe Bashkimit Evropian në rrafshin e hyrjes ose të saj në Evropën e Bashkuar. Piro Misha na shpjegon se kjo është një strategji mjaft më e thellë dhe me shumë anë që duhen studiuar, sqaruar dhe parë larg entuziazmit të lehtë dhe emocioneve shpesh sipërfaqësore.

...

Një tjetër zyrtar edhe më i lartë në rang, doli në televizion dhe pas një tirade të gjatë për miqësinë tradicionale shqiptaro-turke, nisi të fliste për një ndër mitet e hedhur jo pa sukses vitet e fundit në qarkullim, si pjesë e ofensivës së sipërpërmendur propagandistike: për të ashtuquajturin rol të privilegjuar që paskeshin pasur shqiptarët në Perandori. Dhe teksa po e dëgjoja, pa dashje më erdhën ndërmend ajo që shkruante Faik Konica që në vitin 1903, duke iu kundërvënë propagandës së disa qarqeve turkoshake të kohës kundër lëvizjes sonë kombëtare. “Çuditem si u përhap ky gomarllëk (se shqiptarët komandojnë në Perandorinë Turke), - shkruante ai tek ‘Albania’-  Shqiptarët janë një e katërmbëdhjeta pjesë e Turqisë (llogariten dy milion). Në Turqi ka 80 vilajete. Vetëm Abedin Pasha është vali shqiptar sot për sot. Mutasarifë nga 250 që qeverisin Turqinë, ka vetëm 7 shqiptarë…Gjeneralë në 3-4 qind, janë nja dhjetë shqiptarë. Në diplomaci përveç një kryeshkronjtor. Gjithë vendet e mira janë për turq, për grekër e armenë… Mua nuk më vjen keq fare, për kundrë më pëlqen t’i dëbojë Sulltani të gjithë shqiptarët pak nga pakë, se atëherë do të zënë të mësojnë ment…Pse nuk njohin se në ka shume shqiptarë në punë të qeverisë, janë për vëndet e ulta, zaptien, çaushë etj, vende ku s’mundin të “zotërojnë” një mbretëri?….

...

Por, po aq e vërtetë është se ka të tjerë që e shohin atë me dyshim, si një lëvizje në thelb politike, që ka si objektiv të krijojë një elitë të aftë për të realizuar islamizimin e shtetit e shoqërisë turke. Si është e vërteta? Këtë unë s’di ta them. Por në Ballkan sa më shumë transparencë, s’bën asnjëherë keq.
Si përfundim: S’ka dyshim se teza si ato të Davutoglusë përbëjnë një sfidë, e cila bëhet edhe më e madhe, nëse vërtet pas tyre qëndron një shtet i fuqishëm, siç është Turqia. Por është një sfidë e cila mund të përballohet, pa dëmtuar aspak marrëdhëniet mjaft të mira që kemi me Turqinë, për sa kohë që udhëheqësit tanë do ta kenë të qartë se cili është vërtet interesi ynë kombëtar dhe do të jenë zëdhënës të pjesës dërrmuese të shqiptarëve, që mendojnë njëlloj si Kadareje, se ‘…ky Perëndim ashtu siç është, problematik, arrogant, më shumë mospranues se pranues, ky Perëndim që ashtu si demokracia, ashtu si vetë liria nuk qënkish aq i bukur e as aq i përsosur siç e kishim përfytyruar në kohën e fatkeqësisë sonë, ky Perëndim mbetet zgjedhja jonë e vetme”.

Artiklli i plote: http://www.panorama.com.al/index.php?id=...

P.S. Jepini tani, se vetem 256 komente ka tema. lol

Për të komentuar tek Peshku pa ujë, ju duhet të identifikoheni ose të regjistroheni (regjistrimi është falas).