“Kush rrit çmimet do kalojë biznes i madh”
Fabiola Çela
Panorama
Kështu në rast se pas kontrollit, faturat nga biznesi i madh tek i vogli do të kenë ndryshime të mëdha, atëherë biznesi i vogël, në bazë të llogaritjes së xhiros, do të detyrohet të kalojë në biznes të madh. Në një intervistë për gazetën, drejtori i Drejtorisë së Investigimit të Çmimeve në DPT-ë Fredi Meto, tregon skemën e re të tatimeve. Mënyra është shumë e thjeshtë. Biznesi i madh i shmanget tatimeve, duke deklaruar fatura fiktive me çmim të ulët. P.sh, një tregtar i madh pas taksave dhe kostove, e shet produktin e tij te tregtari i pakicës me 90 lekë kilogramin, por në faturën që bën për tatimet, ai e tregton me 70 lekë/kilogramin. Tatimet, pas investigimit, kanë vënë re që një kilogram domate kushton 110 lekë, atëherë, diferenca midis faturës dhe çmimit është 40 lekë. Kjo për efekt dokumentesh, se në të vërtetë diferenca është 20 lekë. Në këtë rast tatimet, do të detyrohen, në bazë të xhiros të kalojnë tregtarin e vogël në biznes të madh, duke e detyruar të paguajë më shumë taksa. Ky lloj presioni, do të bëjë që tregtari i vogël të mos pranojë fatura fiktive dhe të kërkojë nga biznesi i madh fatura me çmimin real. Gjatë intervistës, Meto, tregon edhe reformat e tjera të tatimeve.
Prej pak kohësh administrata tatimore ka vendosur çmime reference për gati 970 artikuj të shportës, a mund të na thoni pse u ndërmor një hap i tillë?
Në shumicën e rasteve tregu i shitjes me shumicë dhe ai me pakicë është i deformuar, por ky fenomen dominon më shumë tek ai me shumicë. Pjesa më e madhe e subjekteve të shumicës janë edhe importuesit kryesorë të këtyre mallrave. Ashtu siç është deklaruar edhe më parë është në interes të subjekteve që në rast se në faturë ata e ulin çmimin real, ato fitojnë më shumë dhe rrjedhimisht paguajnë më pak detyrime pranë administratës tatimore. Pikërisht nisur nga ky përfitim është krijuar një informalitet i madh në ekonomi. Për rrjedhojë çmimet ngaqë nuk kishin faturë deformohen në ulje, ndërkohë që lekët merren për shumë të tjera. Për kundërveprim të këtij informaliteti dhe për ta ulur atë është ngritur kjo drejtori, që ka për qëllim të përcaktojë çmimet reale të tregut.
A mund të shpjegoni skemën që është ndjekur për caktimin e këtyre çmimeve?
Investigimi nuk mund të kryhet nga rruga dhe të merret çmimi i shitjes me pakicë dhe më pas të gjykohet për çmimin e shitjes me shumicë, por përkundrazi do ndjekur një linjë e caktuar që para së gjithash të përcaktohet kostoja reale e marrjes së çmimit të mallrave nga shumica te blerësit kryesorë dhe pastaj të zbritet në hallkat e tjera të qarkullimit, d.m.th hallkë e dytë, e tretë derisa mbërrin te çmimet e shitjes me pakicë. Pra ne shkojmë verifikojmë dhe dokumentojmë çmimet te subjektet dominante, pra ato të shumicës. Duke qenë fakt se çmimet janë të deformuara, atëherë ne na mbetet për detyrë të dokumentojnë që kostoja kontabël e atyre nuk është reale, në qoftë se arrijmë këto objektiva, atëherë kjo do të thotë se ato shpenzime të pasqyruara në kontabilitet të korrigjojmë me çmimet dhe të ardhurat e atij subjekti. Dhe po të ndjekim të gjitha hallkat që ndjek qarkullimi i mallit do të vëmë re, se çmimet dhe shumë prej këtyre shpenzimeve nuk janë pasqyruar. Meqenëse është deformuar çmimi në faturë, atëherë nuk ka vend për të pasqyruar realisht të gjitha shpenzimet që janë kryer, p.sh në shoqëri karburantesh nuk kemi të pasqyruara në kontabilitet shpenzime të transportit me anije, që sillet karburanti, si dhe shumë shpenzime të tjera. Pra, nëse unë ju kam dhënë me qira një vend shpenzimet e mia janë 10-fish më shumë se qiraja dhe këto janë absurditete. Ndërkohë duke ndjekur të gjithë rrjedhën e shpërndarjes arrijmë që në pikën e shpërndarjes me pakicë të karburantit rezulton, se çmimi është rritur shumëfish deri në katër apo pesë herë, në raport me rritjen e vlerës së çmimit. Kjo do të thotë se nëse ka ardhur 90 lekë me gjithë koston ai e pasqyron me 35 në faturën e shumicës, por nëse vëmë re dhe investigojmë çmimet në pakicë na del që 125 është minimal çmimi i pakicës. Atëherë nga 100 del që fiton 35 lekë, pra marzhi i shtimit të vlerës në pakicë është shumëfish më i lartë se sa i shumicës. Duke ditur që këto hallka janë të të njëjtit subjekt ne bëjmë korrigjimin e tij, rivlerësimin te ky i pakicës dhe i themi nga kaq sa të ngelen, nga ky 35 lekësh, duhet të kalosh si biznes i madh. Duke vlerësuar dhe duke i marrë në të njëjtin kohë çmimin e shitjes me shumicë dhe me pakicë, atëherë ne shmangim deformimin. Ky i pakicës do të kërkojë një faturë sa më reale dhe kjo është një nga metodat se si i krijojmë këto çmime.
Por a ekziston mundësia që këto subjekte të rrisin përsëri çmimin, në mënyrë që fitimi i tyre të mbetet po prapë i njëjtë?
Kuptohet që kur tatimi rritet kostoja rritet, fitimi i mallrave bie ashtu siç bie edhe fuqia blerëse e popullatës, ashtu duhet të bjerë edhe fitimi i subjekteve të biznesit të madh, pra i shumicës. Në rast se këta mendojmë që unë nuk do fitoj 20 lekë sa përpara, por 25 lekë, atëherë rritet çmimi dhe kostoja mbi një shtresë shoqërore. Në këto kushte ne kësaj hallke i themi që t’i duhet të kontribuosh në shtet dhe kontributi më i madh në shtet, do të thotë se i mbetet fitim më i vogël subjektit të shitjes me shumicë.
30 October 2007 @ 6:52 pm
Ku ka gomone do ja heqim se mund te beje trafik qenies njerezore.
Ku ka nje biznes dhe rrit cmimet ne i rrisim taksat. Imagjinoni se si mund te rritet taksa me urdhet egzekutiv. ( tallje e vogel by.the )
Ku nuk ka vend per parkim dhe ndalon gabim i marrim makinen.
Bile per kete te dyten kam degjuar nje idiotlluk goxha te madh.
Gjobat per parkim nuk lidhen kryesisht me trafikun , por me ndotjen qe eshte ne Tirane.
Me thoni mendimin tuaj per kete te fundit t`ja u tragoj se kush e ka thene.
…
30 October 2007 @ 7:00 pm
NUk pata durim dhe kohe te lexoj komplet artikulln por kjo pjese mu duk me mend
…P.sh, një tregtar i madh pas taksave dhe kostove, e shet produktin e tij te tregtari i pakicës me 90 lekë kilogramin, por në faturën që bën për tatimet, ai e tregton me 70 lekë/kilogramin. Tatimet, pas investigimit, kanë vënë re që një kilogram domate kushton 110 lekë, atëherë, diferenca midis faturës dhe çmimit është 40 lekë. Kjo për efekt dokumentesh, se në të vërtetë diferenca është 20 lekë. Në këtë rast tatimet, do të detyrohen, në bazë të xhiros të kalojnë tregtarin e vogël në biznes të madh, duke e detyruar të paguajë më shumë taksa……
Keshtu ndodh ketu ne Amreike te pakten. Faturen tende si shites e krahasoj me raportimin qe me ka bere bleresi dhe kuptohet meqense fatura eshte nje lloj kontrate e pranuar nga te dy palet do te pranoj qe bleresi me ka genjyer ne raportim dhe ai do te taksohet per diferencen.
Nuk e kuptoj Koth cfare te keqe ka kjo, kur detyron si shitesin dhe bleresin te mos genjej.
Sa do te zbatohet kjo eshte tjeter gje. Por si parim me duket i mire
30 October 2007 @ 7:07 pm
toko,
nuk funksionon kjo qe the me siper ne Shqiperi. Egziston nje raport i caktuar ndemjet subjekteve te regjistruara dhe punonjesve te tatim - taksave qe vertitet ke 1 punonjes me 15 subjekte. E mjaftueshme kjo qe te gjitha subjektet te kontrollohen minimalisht 2 here ene muj.
Ne Shqiperi funksionon keshtu :
Nje per lalen,
apo dy per Salen
Dmth desha te them qe udhezimet dhe posullat i bejme te mira ne, por zbatim praktik veshtire te gjesh.
Nese shkrimi do trajtohet teorikisht atehere duhet te jete tek kategoria : Fantashkence.
30 October 2007 @ 8:22 pm
nje per sale e nje per vet
30 October 2007 @ 9:19 pm
Vendosja e çmimeve nga tatimet per 960 produkte duket si nje mase e mire , por si i behet per prodhimet bujqesore qe ne pikun e tyre e kane çmimin te ulet , nderkoh qe ne dimer pesojne rritje. Dhe ketu ne perendim, nje 1 kg domate ne vere kushton 0.50-0.69 eurocent, nderkoh qe ne dimer shkon 1.59 . po keshtu dhe per kastravecin. Po per ato firma qe jane listuar ne Burse , dhe qe sakrifikojne nje pjese te aksioneve te tyre per te ulur çmimin artificialisht (per tu njohur ne treg) , si i behet , mos valle tatimoret qe ne pergjithesi nuk marrin vesh nga te fshehtat e makroekonomise, do te duhet te gjobisin keto firma. Mjere Shqiperia e varfer, do te ndertoje kapitalizmin sipas perendimit dhe e nderton/zhvillon mbrapsht, me rastet me te keqia ne historine ekonomike te botes, ashtu siç zhvilloi/ndertoi socializmin , ku mori anet me te keqia te saj dhe i zhvilloi.
30 October 2007 @ 10:11 pm
TE nderuar peshkatare, pak fjale per Fredi Meto, (i intervistuari )
1. nga fshatrat e Ridvan Bodes
3. Idiot i lindur qe duhet lidhur ne psikiatri
4. I pakomunikueshem, i paafte, pa takt, pa dinjitet, i pashpirt
5. Me te gjitha kohet (e pakta 13 vjet) e PS dhe PD ka mbajtur poste ne Tatime sepse te gjithe e perdorin per gogol.
6. Mjaft te permendet emri i tij dhe njerezit qe e kane njoft lemerisen.
7. Ka ngrene tulla kokes e prape ska zene mend.
Cdo fjale e nxjerre nga goja e tij, (hiq ndonje batutke prej shejtan budallai) nuk ja vlen te lexohet.
Shyqyr Zotin nuk e degjoni me ze se do ju ikte mendja fare.
Njerez te tille jaen futur si pyka ne administrate kahere, per te prishur ato pak gjera te mira qe mund te kene tentuar te ngrene njerez persembari aty.
Keshtu ju sugjeroj miqesisht mos lexoni asnje rresht te shkrimit.
Nuk ja vlen koha juaj.
30 October 2007 @ 10:15 pm
Nuk shahen ish-koleget.
30 October 2007 @ 10:20 pm
Jo jo
Une nuk shava. Nuk quhet e share kur thua gjera te verteta.
Ai individ nuk mund te kete qene asnjehere dhe sdo jete asnjehere koleg i ndokujt.
Eshte nje don kishot i keq, shumezoja te keqijat me 100 don kishotit dhe del i lartpermenduri.
Vertet qe nje individ eshte shume pak per te prishur pune mes nje mali me te keqija. Por, keshtu durojme ne, nje individ ketu, nje individ atje dhe behet mali.
Ku eshte ai Rildo, seshte dukur se fundmi ne peshku te na jepte nje feedback per kete pune.
31 October 2007 @ 7:27 am
Por a ekziston mundësia që këto subjekte të rrisin përsëri çmimin, në mënyrë që fitimi i tyre të mbetet po prapë i njëjtë?
Kuptohet që kur tatimi rritet kostoja rritet, fitimi i mallrave bie ashtu siç bie edhe fuqia blerëse e popullatës, ashtu duhet të bjerë edhe fitimi i subjekteve të biznesit të madh, pra i shumicës. Në rast se këta mendojmë që unë nuk do fitoj 20 lekë sa përpara, por 25 lekë, atëherë rritet çmimi dhe kostoja mbi një shtresë shoqërore. Në këto kushte ne kësaj hallke i themi që t’i duhet të kontribuosh në shtet dhe kontributi më i madh në shtet, do të thotë se i mbetet fitim më i vogël subjektit të shitjes me shumicë.
Krahasoni pyetjen me pergjigjen. Gazetarja i thote se ne ekonomi ka nje fare faktoresh paralel(ndonese spo ja thote) qe mund te shfrytezohen nga biznesi per te arritur fitim e kerkuar nese tregu e lejon.
Pergjigja e tij eshte: ka ligj tregu po ka dhe maliq tregu!!
31 October 2007 @ 9:42 am
“Në këtë rast tatimet, do të detyrohen, në bazë të xhiros të kalojnë tregtarin e vogël në biznes të madh, duke e detyruar të paguajë më shumë taksa. Ky lloj presioni, do të bëjë që tregtari i vogël të mos pranojë fatura fiktive dhe të kërkojë nga biznesi i madh fatura me çmimin real.”
—————
celesi i leximit ketu eshte “presioni”
Pervec numrit te punetoreve, kerkohet qe te mos kalohet kufiri prej 80 milione XHIRO (te ardhura totale nga shitjet) per te qene biznes i vogel.
Cmimi i fatures se blerjeve nuk ka asnje ndikim tek xhiro.
Nese mendojme se per bizneset me xhiro mbi 20 mln do te behet bilanc nga viti qe vjen, atehere gjithe ky presion fokusohet tek bizneset shume te vogla (pasi, duke filluar nga 20 mln, kam interes te kem fatura te fryra e jo te shfryra per shpenzimet)
E keqja eshte se kush lexon kete bindet akoma me shume se “TATIMORET BEJNE C’TE DUAN, me mire 5 per lalen se 10 per salen…”
31 October 2007 @ 10:36 am
E forte fare nxjerin Fredin per intervista.
27 January 2008 @ 8:37 pm
fred meto ka te drejt plotesisht ne ate qe thot per asye se cmimet po shkojne stratosfer dhe shteti nuk po ben asgje ne kete aspekt. tregtaret po bejn qef dhe i ngren cmimet si tju doje qefi dhe keshtu ekonomia e shqiprise bie ne kolaps dhe nuk i gjendet filli pastaj.mendimi me i mir eshte te veprosh sic e ka ber skemen drejtori i drejtoris se investikimi te cmimeve zoti fred meto
27 January 2008 @ 9:09 pm
keto gjera qe thon per fred meten nuk jane te verteta sepse nje njeriu te drejt nuk mund ti thuhet gogol as pa dinjite as donkishot dhe as i paaft ai person eshte i specializuar ne kete fush dhe me eksperience, nje gogol nuk mund te rri ne administraten e tatime kaq gjate,keta njerez qe flasin ashtu jan te pa afte ne kete fush. ju jeni mesuar me mashtrusa qe e sollen vendin ne kete gjendje dhe prandaj nuk i doni personat e drejt qe te punojne per interesa e popullit ju doni qe te punojne per interesat e xhepit. zoti fred meto ka punuar ne administraten e tatimeve si ne ps dhe pd per arsye se eshte i aft dhe i drejt jo se e perdorin per gogol per kete gje te jeni te sigurt
27 January 2008 @ 9:15 pm
Oral,
Fredi ka punu per te gjithe, PS e PD sepse eshte nje sharlatan, megalloman, i paafte, servil i klasit me te larte, dhe gogol i gatshem per te trem njerezit e arsyeshem me britma gozille dhe arbitraritet te paarsyeshem.
Mos na bej te themi me teper, te lutem shume, sepse nuk ja vlen, plus qe nuk eshte problemi tek ekzekutuesi (Fredi) por tek urdheruesi (bashkefshatari i tij Bode)